Patrick van der Hoeff

Academische vrijheid

De heer Van der Hoeff (PVV): Voorzitter, dank u wel. Universiteiten zijn de afgelopen weken wederom niet het toneel geweest van academische vrijheid, maar van intimidatie, blokkades, ordeverstoringen en antisemitische leuzen. Van Amsterdam tot Enschede werden plechtigheden en openingen verstoord door luidruchtige zogenaamde pro-Palestinarelschoppers die zichzelf verschuilen achter de vlag van vrijheid van meningsuiting. De harde werkelijkheid is dat Joodse studenten inmiddels een eigen meldpunt voor antisemitisme moeten oprichten, omdat de bestaande universiteitsbesturen hen structureel in de kou laten staan. Terwijl Israëlhaat zich in de collegezalen en op campussen nu al twee jaar breeduit manifesteert, worden klachten genegeerd, gesust of weggemoffeld, en dat allemaal onder de mantel van de heilige zogenaamde academische vrijheid. Overal is het beeld hetzelfde: bestuurders kijken weg, minimaliseren of, erger nog, geven demonstranten morele rugdekking door te pleiten tegen repressie. Dit laatste deed de rector van de UvA bijvoorbeeld. De tijd van pappen en nathouden had wat de PVV betreft nooit mogen beginnen, maar met twee jaar een NSC-minister aan het roer die over geen enkele ruggengraat beschikte, was er geen beginnen aan. Voorzitter. De academische vrijheid is een groot goed, maar zij is bedoeld om kennis en wetenschap te beschermen, niet om haat te legitimeren en de universiteiten te laten verworden tot een actiekamp tegen Joden en tegen onze democratische rechtsstaat. Vrijheid zonder grenzen wordt onvrijheid en tolerantie zonder grenzen wordt intolerantie. Er moet ingegrepen worden, voor de studenten die in stilte college willen volgen, voor de Joodse studenten die zich onveilig voelen, voor de docenten die hun werk niet kunnen doen en het spreken onmogelijk wordt gemaakt. We mogen geen seconde langer buigen voor terreur en intimidatie. De Kamer heeft in meerdere debatten aangedrongen op harde maatregelen. De PVV heeft moties ingediend met het verzoek om de schade van vernielingen te verhalen op de daders. Elke keer hoorden we van de vorige minister hetzelfde riedeltje: "Ik kan niet ingrijpen. De universiteiten zijn autonoom. Er is academische vrijheid." Enzovoort. Daarmee werd alles weggemoffeld, terwijl de realiteit zwart-op-wit in de Kamerstukken staat: colleges werden stilgelegd, panden werden ontruimd, er waren tientallen arrestaties, er waren vernielingen en er stonden antisemitische leuzen op de muren. Voorzitter. Ik vraag de minister vandaag om helderheid: geen rookgordijnen, niet wegkijken van academische bestuurders die alles "kleinschalig" noemen, geen relativerende praatjes. Wij willen van de minister horen hoe hij de universiteitsbesturen eindelijk gaat aanspreken op hun falen. Hoe gaat hij ervoor zorgen dat daders, oproerkraaiers, extremisten en antisemitische relschoppers met 100% zekerheid van de universiteit verdwijnen? We willen geen tijdelijke schorsing, geen waarschuwingen, maar gewoon een definitieve verwijdering. Wat gaat hij concreet doen om demonstrerende academische docenten aan te pakken? Ik heb het over docenten die zich schuldig maken aan ernstig plichtsverzuim onder het mom van steun voor Palestina, bijvoorbeeld door antisemitische uitingen te doen of aan te zetten tot ordeverstoringen, en die meer bezig zijn met actievoeren dan met hun taak om les te geven.

De heer Van der Hoeff (PVV): Dit is geen debat over Gaza en Israël, maar ik zal antwoord geven. De vrijheid van meningsuiting betekent niet dat je de universiteiten mag veranderen in een Hamasbivak. Als je terreur verheerlijkt of Joodse studenten bedreigt, misbruik je die vrijheid en verspeel je het recht om jezelf daarachter te verschuilen. Geweld is gewoon nooit toegestaan, nergens, zeker niet door kinderen, waar u nu duidelijk aan refereert.

De heer Van der Hoeff (PVV): Voor de PVV is het gewoon heel duidelijk. Protest is een grondrecht, maar als een protest verandert in intimidatie, antisemitisme, of het verheerlijken van terreur, houdt dat recht gewoon op. Er is geen plaats voor terreurverheerlijking en Jodenhaat in dit land, en wat de PVV betreft zeker niet op universiteitsterreinen. Ik overweeg nog om daarover een motie in te dienen.

De heer Van der Hoeff (PVV): Nee, dat heb ik niet gezegd. Wat ik beoog te zeggen, is dat je, als je in dit land wilt demonstreren, wat dus een grondrecht is, dat doet op een plek waarover je hebt overlegd met de burgemeester. Dan krijg je gewoon een grasveldje, in welke stad of welk dorp je dat ook wilt doen. Dan ga je daar protesteren. Dat is je recht. Maar onze universiteitsterreinen en hogeschoolterreinen zijn geen terreinen waar je die demonstraties tot uiting kunt brengen waardoor anderen, studenten, zich onveilig voelen. Dat is de kern van de boodschap die ik probeer door te geven.

De heer Van der Hoeff (PVV): Laten we het scherp stellen: als je een bouwvakker bent en voor een hoger salaris wilt opkomen of als je in de zorg werkt en wilt demonstreren voor wat dan ook, ga je gewoon naar de lokale driehoek en ga je dus demonstreren op een plek die daarvoor aangewezen is. Als we kijken naar de vernielingen en naar de miljarden — nou ja, miljoenen — aan belastinggeld dat gewoon verloren is gegaan door de demonstraties op de scholen, denk ik: dat zijn geen plaatsen waar je moet demonstreren. En je moet sowieso geen vernielingen aanrichten. Het moet ook niet zo zijn dat andere studenten zich onveilig voelen. Ik vind dat hoogst discutabel. Dat is de boodschap.

De heer Van der Hoeff (PVV): Ik zal nog eens proberen daar duidelijk in te zijn. Die bouwvakker die dus wil demonstreren of die mensen uit de zorg die willen demonstreren, moeten zich melden bij een burgemeester. Waarom zou dat voor studenten niet gelden? Waarom moeten zij op het werkterrein van overige studenten de boel verstieren, de boel vernielen, de boel kapotmaken en angst zaaien, zodat sommige studenten niet naar school kunnen gaan? Ik vind het discutabel om te zeggen dat een onderwijsterrein van een campus of een hogeschool geschikt is om te demonstreren. We hebben de resultaten gezien. We hebben gezien dat het miljoenen heeft gekost voor onze belastingbetaler, en ik vind daar iets van.

De heer Van der Hoeff (PVV): Kijk, op het moment dat er illegale feiten gepleegd zijn, dan zijn we natuurlijk al te ver. Wat ik probeer duidelijk te maken, is dat, als je demonstreert … Dat kan ook in stilte zijn. Denk aan een stil protest of dat je dit doet in aanwezigheid van vlaggen of sjaals, of wat dan ook. Het gaat erom dat er een demonstratie is. Dan ontstaat er bij andere studenten, en ook bij leraren, een soort van groepsdruk, maar ook een onveilig gevoel, in de zin van: "Ik heb mijn studentenkamer in hetzelfde blok; als ik hier nu een opmerking over maak of een tegenleus schreeuw, of wat dan ook, dan word ik hierop aangekeken. Op die manier is het voor mij niet veilig op de universiteit." Daar bedoel ik mee te zeggen dat je op onderwijsterreinen geen ruimte zou moeten hebben voor grote groepen mensen die demonstreren. Ik vind dat discutabel. Dat wil niet zeggen dat je het niet oneens mag zijn met elkaar. Dat werkt twee kanten op. Maar het is nogal wat om het als groep studenten onmogelijk te maken om te studeren.

De heer Van der Hoeff (PVV): De voorzitter geeft richting aan. De besturen hebben gefaald. Die hebben geen controle over hetgeen er de afgelopen tijd gebeurd is. De kranten stonden er vol mee. De NOS-journaals waren er vol van. Kijk, een dialoog is waardevol. Maar wij zien geen dialoog. Wij zien gewoon intimidatie, blokkades en vernielingen. Er is dus geen debat, maar er is heel vaak straatgeweld. Dat wordt gewoon naar binnen gehaald in onze universiteiten. Er moet dus wel een onderscheid zijn tussen wat wel en wat niet toegestaan zou moeten zijn. Daarom ook moet echt de vraag gesteld worden: is een universiteitsterrein geschikt om te demonstreren?

De heer Van der Hoeff (PVV): Ik hoor wat de heer Stultiens zegt. Dat is ook een reden om bijvoorbeeld op de Partij van de Arbeid te stemmen of op de PVV. Ik heb hier geen reflectie. Mijn tekst staat vol met reflectie. Ik geef ook aan dat het van beide kanten niet goed is dat bepaalde demonstraties gehouden worden. Het gaat hier om academische vrijheid. U kunt de buitenlandpolitiek erbij halen, maar dat is niet aan mijn adres gericht, want dat is niet mijn portefeuille.

De heer Van der Hoeff (PVV): Ik probeer de vraag te analyseren. Ik vind het belangrijk dat iedere student zichzelf veilig moet kunnen voelen. Hier hebben we het bij de academische vrijheid over studenten die zich gewoon niet veilig voelen op hun eigen campus. Dat is het verhaal hier. Hoever kun je academische vrijheid laten gaan? Alles wat meneer Stultiens erbij haalt: ja, dat is het verschil in partijpolitiek, denk ik.

De heer Van der Hoeff (PVV): Ik ben het op heel veel vlakken niet met NSC eens; dat hebben we de afgelopen tijd natuurlijk kunnen zien. Is er een verschil tussen demonstraties en rellen? Jazeker, maar als scholenkoepels, de besturen, het niet onder controle kunnen houden en de rust op hun onderwijscampus niet kunnen garanderen, dan is de scheidslijn dusdanig dun dat we hebben gezien wat we gezien hebben in de journaals en in de kranten. Ik wil daar wel wat over kwijt, want na de vorige vraag van meneer Stultiens bent u gelijk naar de heer Ergin gegaan en dat snap ik, voorzitter, maar ik mag daar wel op reageren. Academische vrijheid is bedoeld voor wetenschap en onderwijs, niet voor het verspreiden van propaganda of het blokkeren van collegezalen. Wie de universiteit misbruikt voor haat ondermijnt dus die vrijheid zelf. Dat is wel de boodschap die dan duidelijk moet zijn.

De heer Van der Hoeff (PVV): Kijk, de grondrechten en de academische vrijheid zijn bij ons gewoon in goede handen. Maar u geeft uiteindelijk zelf aan … Als je die dunne lijn hebt waarbij er na een demonstratie direct een geweldexplosie kan ontstaan, dan ben ik het niet met u eens dat een universiteitsterrein daar juist geschikt voor zou zijn. Dat is nou net wat ik bepleit. Ik vraag me werkelijk af of onze universiteitsterreinen … Ik merk dat ik het constant herhaal. Onze universiteitsterreinen zijn wat mij betreft niet geschikt voor demonstraties die uit kunnen lopen tot rellen. Je gaat gewoon naar de burgemeester, net als iedere andere burger in Nederland. Het is voor een metselaar en een leraar niet anders. Als je gaat demonstreren, ga je gewoon op het Malieveld staan of ergens in een grote stad op een grasveld.

De heer Van der Hoeff (PVV): Ik kan hier heel kort over zijn. Elke student in Nederland moet gewoon veilig zijn op de campus of hogeschool of wat dan ook. Dat geldt trouwens overal, maar ik zit in de Nederlandse politiek. Wat de heer Ergin hier aangeeft, is net zo verwerpelijk als de tig voorbeelden … U heeft wat dingen uitgeprint. Die heb ik natuurlijk ook. Het is van beide kanten sowieso verwerpelijk om je niet veilig te kunnen voelen op een school. Alles wat daaraan bijdraagt, is niet goed en verwerpelijk.

De heer Van der Hoeff (PVV): Nee, ik heb een streepje gezet, voorzitter. Hoe gaat de minister de bestuurders die dit verzuimgedrag toestaan of zelfs faciliteren ter verantwoording roepen? Wat vindt de minister van de universiteiten die samenwerkingen met Israël onder druk van de terreurverheerlijkende geweldplegers hebben stilgelegd? Is hij het met ons eens dat dit de academische vrijheid schaadt? Dan de vervolgvraag. Kan dit wel binnen de Horizon-programma's? Moet niet het hele consortium daarover beslissen? Daar zijn in Europees verband ook vragen over gesteld door onze collega's. Voorzitter. Dit parlement mag niet accepteren dat Joodse studenten hun toevlucht moeten nemen tot hun eigen meldpunten, omdat de instellingen zelf weigeren hun verantwoordelijkheid te nemen. Dit is een brevet van onvermogen voor de hele academische wereld. Ik zeg het duidelijk: wie antisemitisme en terreurverheerlijking naar binnen draagt, hoort niet thuis op een Nederlandse universiteit. Voorzitter. Mijn oproep aan de minister is glashelder: toon leiderschap en pak de bestuurders die blijven wegduiken aan. Graag een reflectie van de minister op deze oproep.

De heer Van der Hoeff (PVV): Ik heb een vraag over de kwestie waar de heer Ergin net naar verwijst. Bent u het met mij eens dat de professor in kwestie gewoon gebruik heeft gemaakt van haar vrijheid van meningsuiting?

De heer Van der Hoeff (PVV): Een van de gevolgen is bijvoorbeeld dat deze professor op dit moment ernstig bedreigd wordt. Hoe kunt u dat dan rijmen? Wat vindt u daar dan van? Heeft u daar een reflectie op?

De heer Van der Hoeff (PVV): Ik heb een vraag aan de minister. Stel dat u zover bent dat er een situatie ontstaat waarin u daadwerkelijk een aanwijzing zou geven richting een bestuurder. Wat gebeurt er op dat moment? Mag de onderwijsinspectie dan een onderzoek gaan instellen? Zijn het de bestuurders zelf die een onderzoek moeten instellen? Wat gebeurt er in die fase van de escalatieladder, als het ware?

De heer Van der Hoeff (PVV): Ik wil de minister bedanken voor het beantwoorden van de vragen in dit voor hem eerste debat. Dat was het.