Patrick van der Hoeff

Toezicht en handhaving

De heer Van der Hoeff (PVV): Voorzitter, dank u wel. We hebben inmiddels verschillende betogen gehoord. Ik ben zelf ook op bezoek geweest bij zowel het Auris College als de Isaac Beeckman Academie. Daar heb ik straks ook nog wel wat vragen over. Voorzitter. We voeren vandaag een debat over toezicht en handhaving. Sinds de Wet uitbreiding bestuurlijk instrumentarium onderwijs op 1 augustus vorig jaar zijn er meer mogelijkheden om in te grijpen bij ernstige misstanden op scholen. Daar kom ik later in mijn bijdrage nog op terug. Vijf middelbare scholen gaan de deuren nu sluiten. Het gaat hier om maar liefst vijf van de acht vestigingen van de landelijke instelling voor voortgezet onderwijs School voor Persoonlijk Onderwijs, SvPO. Die telt ruimt 2.000 leerlingen en heeft als schoolconcept onderwijs in kleine klassen, met veel onderwijstijd en huiswerk op school. Het was bedoeld als antwoord op particulier onderwijs en claimt dat minstens een derde van de leerlingen boven het advies van de basisschool uitkomt. In juni 2022 greep de vorige minister keihard in en moest de oprichter van de SvPO opstappen, nadat de inspectie financieel wanbeheer had vastgesteld. Voorzitter. Ik wil de teloorgang van de SvPO niet nogmaals uiteenzetten, maar wij vragen ons wel af in hoeverre wij dit als politiek hadden kunnen voorkomen. Het is een vrij beschamend dossier, met de zoveelste onderwijsvernieuwer die de kinderen in de kou laat staan en die een grote puinhoop achterlaat. Wij vinden het in ieder geval vreselijk voor al die leerlingen, die nu een uiterst onzekere tijd tegemoetgaan. Het sluiten van vijf scholen is een vrij duidelijke indicatie dat dit experiment niet gewerkt heeft. Graag een reflectie van de minister hierop. We vinden dit in ieder geval een bevestiging van de noodzaak van goed en deugdelijk onderwijs in een school waar rust, orde, discipline en regelmaat heersen. Zeker in een tijd van een gierend lerarentekort en uiterst treurige leerprestaties moet dit wel het uitgangspunt zijn. Voorzitter. Wij zijn als partij heel blij geweest met de Wet uitbreiding bestuurlijk instrumentarium onderwijs, maar ook een minister die meer bevoegdheden heeft om grove misstanden in het onderwijs adequaat aan te pakken, had deze ramp niet kunnen voorkomen. Ons grote punt blijft dan ook: wie gaat er over ons onderwijs en waar ligt het eigenaarschap? We willen dat het eigenaarschap weer bij de leraar en de ouders komt te liggen, en niet bij de bestuurders en de koepels. We willen dat er een einde komt aan al die van bovenaf opgelegde onderwijsvernieuwingen, want juist al die onderwijsvernieuwingen hebben ervoor gezorgd dat onze kinderen niet meer kunnen lezen en rekenen. Graag een reactie van de minister hierop.

De heer Van der Hoeff (PVV): U vraagt eigenlijk of het bij de leraren zou moeten liggen, maar er zijn zo verschrikkelijk veel koepels, tussenlagen en bestuurtjes, waar van alles en nog wat beslist wordt. Dit is ook zoiets. We hebben een soort project gedaan om acht scholen bij het particulier onderwijs weg te halen, maar dat is totaal mislukt. Vijf van die acht scholen gaan gewoon dicht. Zie de reacties op de tribune hier. Ik weet niet of dat is wat u vraagt?

De heer Van der Hoeff (PVV): Voorzitter, ik ga afronden. Ik had al gezegd dat ik nog zou terugkomen op de mogelijkheden die er zijn om in te grijpen bij ernstige misstanden op scholen. Er is nu ook sprake van wanbeheer als het bestuur handelt in strijd met de zorgplicht voor de veiligheid. Een artikel van RTL op 7 maart jongstleden staat stil bij het toegenomen wangedrag van leerlingen, ouders en de schoolleiders. Ik wil van de minister weten of al die bestuurders nog wel conform de zorgplicht voor de veiligheid handelen. Graag een reactie. De minister is er ook voorstander van dat de scholen aangifte doen en dat juichen wij ook toe. Wij hebben jaren geleden al eens een motie ingediend met het dictum: "verzoekt de regering om onderwijsinstellingen op te dragen bij incidenten waarbij geweld, wapens en drugs betrokken zijn, altijd aangifte te doen en de rol van aangever van het slachtoffer over te nemen". Ziet de minister ook zorgen dat leraren juist door gebrek aan steun van de schoolleiding afhaken? Voorzitter. Ik wil even verwijzen naar de beroemde brief van 2 november, waarin de minister stelt dat "het opheffen van scholen onder de opheffingsnorm eigenlijk zeer uitzonderlijk is". Dat is ook begrijpelijk. Ook zegt ze: ik geef daarbij de school in Kapelle één jaar de tijd om voldoende leerlingen te werven. Het moge duidelijk zijn — de Partij van de Arbeid verwees er ook al naar — dat op het moment dat het in de media komt, ouders hun kinderen van school halen en ook leraren misschien wel gaan vliegen. Maar vervolgens staat er: dit najaar vindt het herstelonderzoek plaats en zal het rapport gepubliceerd worden. Maar dat was een brief van 2 november en het bezoek van de onderwijsinspectie heeft op 16 oktober plaatsgevonden. Dat is twee weken voordat deze brief is opgesteld. Heeft de minister daar ook een antwoord op?

De heer Van der Hoeff (PVV): Ik heb een vraag aan meneer de Kort, VVD. Laten we bijvoorbeeld kijken naar het dossier van de Isaac Beeckman Academie. Uit onderzoek van de onderwijsinspectie bleek dat het leerlingvolgsysteem niet op orde was. Tijdens het eerste bezoek bleek dat de lessen Duits en Spaans niet op orde waren. Vervolgens is er een plan voor bedacht en is men in de brugklas al gestart met Duits. Over enkele jaren wordt dat dus ondervangen. Dat leerlingvolgsysteem komt ook op orde. Als je er vanuit die hoek naar kijkt, en weet dat er 356 leerlingen nodig zijn voor behoud van de school … Ze zitten nu op 297. Ze hebben er ongeveer drie jaar voor nodig om dat weer op niveau te krijgen. Wil de VVD dan nu het geld intrekken voor die school? Stel dat er een goed plan ligt en de resultaten van de onderwijsinspectie verholpen zijn, moet de school dan sluiten, ja of nee? Hoe staat de VVD daartegenover?

De heer Van der Hoeff (PVV): Ik sla ook even aan op het woordje "plaatsingscoördinator". De plaatsingscoördinator voor de Isaac Beeckman Academie zou gesprekken gaan voeren met leerlingen en ouders, maar in ieder geval de gesprekken met leerlingen hebben niet plaatsgevonden. Laat ik daar iets dieper op ingaan in mijn volgende vraag. De raad van toezicht van de Isaac Beeckman Academie heeft enkele dagen geleden het bestuur op non-actief gezet. Wat is daar dan gebeurd? Je krijgt nu een stuurloos schip. De plaatsingscoördinator doet zijn werk op dit moment onvoldoende. Het bestuur is op non-actief gezet. Het lijkt wel een schip dat steeds verder van de kant af komt. Heeft de minister daar een reactie op?

De heer Van der Hoeff (PVV): Kunt u dan in ieder geval vanuit uw positie uw ambtenaren aan het werk zetten om er iets meer druk op te zetten? Want er zijn wel bestuurders in zicht, maar het is nu stuurloos. Dus graag enige druk.

De heer Van der Hoeff (PVV): Dus er is twee keer ondermaats gescoord in het onderzoek van de onderwijsinspectie. Er is twee keer ondermaats gescoord, maar is er wel een plan van aanpak om ergens naartoe te werken? Is er wel zicht op verbetering? Of is de verwachting dat men voor de derde keer zal falen?

De heer Van der Hoeff (PVV): Een korte aanvulling. Daar waar we het net hadden over leraren die zich niet gesteund voelen door de koepels en bestuurders, wil ik verwijzen naar het rapport van ResearchNed van december 2023, want daar staat dat verhaal in de top tien; ik geloof op nummer drie of nummer vier. Een minuut geleden hadden we het over de aangifte. Kan ik het zo in me opnemen dat de minister aangeeft dat daar waar leraren om welke reden dan ook — misschien is dat zelfs een veiligheidsreden — zelf geen aangifte willen doen, de bestuurders die aangifte overnemen, dat die dat gaan uitvoeren voor de leraren?