Bente Becker

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 811Initiatiefnota van de leden Van der Werf, Becker,Mutluer en Bruyning over het stoppen vangeweld tegen vrouwenNr. 2 INITIATIEFNOTA Inhoudsopgavep.Hoofdstuk 1 – Achter de voordeur.1Hoofdstuk 2 – In de hulpverlening3Hoofdstuk 3 – Bij de rechtbank.5Hoofdstuk 4 – Beschermd achter de voordeur8Hoofdstuk 5 – Beschermd in de hulpverlening9Hoofdstuk 6 – Beschermd bij de rechtbank11Beslispunten13Financiële gevolgen14 Hoofdstuk 1 – Achter de voordeur Afgelopen zomer werd opnieuw duidelijk dat vrouwen in Nederland nogaltijd niet veilig zijn. Ook niet achter hun eigen voordeur. In tien jaar tijdzijn 448 vrouwen slachtoffer geworden van femicide. In 80% van degevallen gebeurde dit achter de voordeur, en in 91% van de gevallen wasde dader een man, meestal een partner of ex-partner.1 Daarnaast wordenhonderdduizenden personen slachtoffer van huiselijk geweld datplaatsvindt achter de voordeur.2 Hoe kan het dat we er nog steeds niet inslagen deze slachtoffers voldoende te beschermen?Dit is gedeeltelijk te wijten aan dat we te lang zijn blijven hangen in eengevaarlijke aanname: namelijk dat geweld stopt bij het verbreken van derelatie.3 Dat als het slachtoffer besluit weg te gaan bij de pleger, de rustweer terugkeert. Dat het niet de pleger, maar de relatie is, waar hetprobleem ligt. De realiteit is anders. Geweld stopt vaak niet na het1Universiteit Leiden, «Factsheet femicide in Nederland 2014–2024», te raadplegen viafemicidemonitor.nl2CBS, Prevalentiemonitor Huiselijk Geweld en Seksueel Grensoverschrijdend gedrag 2024,26 november 2024: Bijna 1,3 miljoen 16-plussers slachtoffer van huiselijk geweld | Nieuwsbe-richt | Huiselijk Geweld3Avontuur, «het negeren van huiselijk geweld is een systeemfout bij de aanpak van «complexe»scheidingen», 2 december 2022, NJB 28. kst-36811-2ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 811, nr. 21 verbreken van een relatie – maar kan het risico op geweld juist vergroten.4Geweld sluimert door, escaleert en kan slachtoffers zelfs fataal worden.5Een andere aanname vanuit de maatschappij is dat geweld achter devoordeur veelal plaatsvindt bij mensen en gezinnen die het sociaalecono-misch moeilijker hebben. Terwijl al jaren bekend is dat geweld achter devoordeur in alle lagen van de samenleving voorkomt.6 De mensen in dewachtkamer bij Sterk Huis, Filomena en andere belangrijke hulporgani-saties, zien direct dat geweld achter de voordeur bij alle verschillendegezinnen kan spelen. In alle culturen, alle opleidingsniveaus en alleleeftijden.Daar komt bij dat wanneer sprake is van een echtscheiding of onenigheidover een omgang- of gezagsregeling, nog te vaak wordt uitgegaan vaneen «vechtscheiding», waarbij beide partijen verantwoordelijkheid enschuld dragen. Zo wordt huiselijk geweld nauwelijks meegewogen inzaken rond omgang en gezag. De veiligheid van het slachtoffer wordthierdoor niet altijd voldoende gewaarborgd.7Uit onderzoek van het CBS blijkt dat 1.3 miljoen Nederlanders slachtofferzijn van huiselijk geweld, waaronder 120.000 kinderen.8 Bij 185.000personen gaat het om structureel geweld. Zij maken het elke dag, elkeweek, elke maand mee.9 Deze cijfers zijn helaas slechts het topje van deijsberg.10 Slachtoffers die géén melding doen, geen melding durven tedoen of die zich niet realiseren dat zij slachtoffer zijn van psychischgeweld, blijven buiten beeld.Onder huiselijk geweld vallen verschillende vormen van geweld: het kangaan om fysiek geweld, dwingende controle, stalking en seksueel geweldgepleegd door iemand uit de huiselijke kring.11 Psychisch geweld komthet vaakst voor. 6% krijgt te maken met psychisch geweld, gevolgddoor fysiek geweld (4%) en stalking (2%). 1% is slachtoffer vanseksueel geweld in huiselijke kring.12 Psychisch geweld kent verschil-lende definities en loopt uiteen van treiteren en pesten tot vernederen,intimideren en bedreigen.13 Een specifieke form van psychisch geweld isintieme terreur. Intieme terreur is een ernstige vorm van partnergeweld enkenmerkt zich door controle en dwang, wat zich kan uiten in het isoleren,vernederen, intimideren tot ernstig fysiek en seksueel geweld. Ookcontrole van de financiën en dreigementen richting slachtoffers of4Nederlands Jeugdinstituut, Movisie & CCV, «Blinde vlekken en botsende beelden», 13 februari2024, te raadplegen via: Blinde vlekken en botsende beelden bij partnergeweld en complexescheidingen | Publicatie | Huiselijk Geweld5Expertisecentrum huiselijk geweld en kindermishandeling, «signalenwijzer femicide en intiemeterreur», februari 2025: Signalenwijzer-Femicide-2025-1.pdf6Rijksoverheid, «Aanpak van huiselijk geweld», te raadplegen via: Aanpak van huiselijk geweld |Huiselijk geweld | Rijksoverheid.nl7Verwey-Jonker Instituut, «Waar geweld uit beeld raakt», 15 april 2025: Huiselijk geweldnauwelijks factor bij beslissingen rond omgang en gezag – Verwey-Jonker Instituut8CBS, Prevalentiemonitor Huiselijk Geweld en Seksueel Grensoverschrijdend gedrag 2024,26 november 2024: Bijna 1,3 miljoen 16-plussers slachtoffer van huiselijk geweld | Nieuwsbe-richt | Huiselijk Geweld9CBS, Prevalentiemonitor Huiselijk Geweld en Seksueel Grensoverschrijdend gedrag 2024.10Movisie, «factsheet huiselijk geweld», juli 2021, te raadplegen via: Factsheet: Huiselijk geweld2021 | Movisie11Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, «Emotioneel of psychisch geweld –factsheet», te raadplegen via: Emotioneel of psychisch geweld – factsheet | factsheet | HuiselijkGeweld12CBS, Impactmonitor aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2024, 17 december 2024:3. Omvang, aard, en kenmerken | CBS13CBS, prevalentiemonitor Huiselijk Geweld en Seksueel Grensoverschrijdend gedrag 2024,25 november 2024, te raadplegen via: 2. Psychisch geweld in huiselijke kring | CBSTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 811, nr. 22 kinderen spelen een rol.14 200.000 personen in Nederland zijnslachtoffer van intieme terreur.15Voor sommige slachtoffers wordt het geweld fataal. Iedere acht dagenwordt er in Nederland een vrouw vermoord. In zes op de tien gevallen iszij om het leven gebracht door haar man, vriend of ex-partner.16 Vrouwenworden daarbij vaker slachtoffer dan mannen.17 Jaarlijks zijn veertig totvijftig vrouwen slachtoffer van femicide.18Slachtoffers van huiselijk geweld moeten kunnen rekenen op goedebescherming, ook nadat zij de moedige beslissing nemen om hun relatiete verbreken. Dat begint bij het serieus nemen van signalen van geweld,geloven in hun verhaal en het vooropzetten van hun veiligheid. Dadersblijven op dit moment – via juridische, maar ook andere «onzichtbare»wegen – invloed uitoefenen op het leven van hun slachtoffer en kinderen.Zonder dat hulpverlening, omstanders of de rechter de mogelijkhedenheeft om in te grijpen. Het is tijd om de gaten in ons systeem te dichten.Deze initiatiefnota beoogd betere bescherming voor slachtoffers vangeweld achter de voordeur te creëren, waarbij specifiek aandacht wordtgevraagd voor bescherming achter de voordeur, bij de hulpverlening en inde rechtbank.In de volgende twee hoofdstukken worden de verschillende problemen entekortkomingen in het aanpakken van geweld achter de voordeuruiteengezet. Hoofdstukken vier tot zes schetsen de door deze notavoorgestelde verbeteringen en maatregelen die moeten zorgen voor eenbetere bescherming.Hoofdstuk 2 – In de hulpverlening «De GGZ besloot de hele antisociale persoonlijkheidsstoornis-diagnose tenegeren, want «daar kunnen we niks mee als hulpverleners», en nooit tekijken naarde veiligheid achter gesloten deuren.»19ManonHet moment waarop een slachtoffer besluit een gewelddadige relatie teverbreken, zou het begin moeten zijn van veiligheid en herstel. Inwerkelijkheid is voor veel slachtoffers het moment dat zij besluiten om tevertrekken, het startsein zijn van een nieuwe fase van gevaar.20 Er kanméér geweld worden gebruikt en het risico op moord wordt groter.21 Hetis verleidelijk om opgelucht te kijken naar een relatiebreuk, alsof daarmeehet geweld – en het gevaar – is geweken. Terwijl er juist dan een hoogrisico is op een nieuwe periode van geweld: intensief, onvoorspelbaar en14VNG, «factsheet intieme terreur», te raadplegen via: Factsheet intieme terreur15CBS, prevalentiemonitor Huiselijk Geweld en Seksueel Grensoverschrijdend gedrag 2024,25 november 2024, te raadplegen via: 2. Psychisch geweld in huiselijke kring | CBS16CBS, Slachtoffers moord en doodslag 2023, 29 augustus 2024: 125 mensen vermoord in 2023 |CBS17Veilig Thuis, Feiten en cijfers over huiselijk geweld, december 2024.18CBS, slachtoffers van moord of doodslag, 29 augustus 2024: 125 mensen vermoord in 2023 |CBS19De quotes die in deze initiatiefnota zijn gebruikt, zijn afkomstig uit de bundel van AmnestyInternational «Psychisch geweld, elf vrouwen doorbreken de stilte», waarin elf vrouwen hunverhaal doen over hun ervaring met psychisch geweld. De gehele bundel is te raadplegen viade website vanAmnesty International.20Ruiter et al. «De conflictscheiding als complexe gezinsproblematiek. Waarom screening ophuiselijk geweld essentieel is.» November 2020, Pedagogiek 40(2).21Veilig Thuis, «Fasen van partnermoord», te raadplegen via: Fasen-partnermoord-terreur_flyer-A5-DEF.pdfTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 811, nr. 23 soms buiten het zicht van hulpverlenende instanties.22 Ook als hulpver-leners goed zicht hebben op het geweld, hebben zij vaak geen ofonvoldoende handvatten om in te grijpen.23Het missen van signalen van geweldNog te vaak zien we dat de aandacht na een relatiebreuk verslapt. Hetherkennen, begrijpen en aanpakken van postrelationeel geweld is lastig.Daar komt bij dat hulpverlening bij alle vormen van huiselijk geweldontzettend versnipperd is: kennis over langdurige, psychologischegeweldspatronen is niet overal beschikbaar en signalen van structureledreiging komen soms pas bij elkaar als het al is geëscaleerd.24 Hetinformatiesysteem en de kennisdeling tussen organisaties is daarbij nogte versnipperd om slachtoffers voldoende te beschermen.25Personeelstekorten en capaciteitsproblemen kunnen zorgen voor een(terechte) focus op acute risico’s, waardoor signalen van stalking,bedreiging en psychisch geweld minder aandacht krijgen. Bij sommigeschakels, bijvoorbeeld bij de politie die ook op véél andere terreinen actiefmoet zijn, is nog niet altijd prioriteit en daadkracht voor de aanpak vanhuiselijk geweld.26 Daarbij speelt de misvatting dat het geweld is gewekenzodra de relatie is beëindigd een hardnekkige rol. Terwijl het einde van derelatie juist een bekende «trigger» is voor daders van intieme terreur enfemicide.27Onvoldoende kennis over huiselijk geweldDaders slagen er geregeld in om de omgeving van het slachtoffer enhulpverlening te manipuleren of tegen het slachtoffer op te zetten.28 Meteen berekenend doch charmant optreden weten ze cruciale signalen teontkennen en te maskeren, wat kan leiden tot desastreuze inschattings-fouten. Ook persoonlijkheidsstoornissen worden niet altijd meegewogen,terwijl dat wél kan helpen om het patroon van geweld te herkennen.Adequate training voor iedereen die een rol heeft in de aanpak vanhuiselijk geweld: van de agent op straat, de huisarts tot aan de jeugdbe-scherming, is nog niet overal beschikbaar. Ook hulpverleners zelf gevenaan meer concrete kennis te willen over huiselijk geweld.Het gevolg is dat risico’s vanuit de dader worden onderschat en hetslachtoffer niet altijd worden geloofd. Zij blijven vervolgens achter methet gevoel dat zij het zelf moeten oplossen, vaak zonder enig hande-lingsperspectief om de agressor uit de situatie te doen verdwijnen.22Expertisecentrum huiselijk geweld en kindermishandeling, «signalenwijzer femicide enintieme terreur», februari 2025: Signalenwijzer-Femicide-2025-1.pdf23Movisie, «Meer concrete kennis nodig over huiselijk geweld en kindermishandeling»,16 november 2021, te raadplegen via: Meer concrete kennis nodig over huiselijk geweld enkindermishandeling | Movisie24Verwey-Jonker Instituut, «Doorbreken geweldspatroon vraagt gespecialiseerde hulp» p.184–86, 26 mei 2014, te raadplegen via: Doorbreken geweldspatroon vraagt gespecialiseerdehulp – Verwey-Jonker Instituut25Zie o.a. Inspectie Justitie en Veiligheid, «Inspectieonderzoek naar de aanpak van de stalkingdoor Bekir E» p. 40–44, 9 oktober 2019, te raadplegen via: Aanpak stalking van HümeyraErgincanli schoot ernstig tekort | Inspectie Justitie en Veiligheid26Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, «Kinderen, gezinnen en huishoudens in onveiligheidwachten te lang op veilig thuis», 3 oktober 2024; Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd,«Signalen jeugdbeschermingsketen», oktober 2024; Inspectie Justitie en Veiligheid, «Gestalkt,Gezien. Gehoord? Aanpak (ex-)partnerstalking, 11 januari 2024.27Expertisecentrum huiselijk geweld en kindermishandeling, «signalenwijzer femicide enintieme terreur», februari 2025: Signalenwijzer-Femicide-2025-1.pdf28Ruiter et al. «De conflictscheiding als complexe gezinsproblematiek. Waarom screening ophuiselijk geweld essentieel is.» November 2020, Pedagogiek 40(2).Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 811, nr. 24 Geen veilige opvangDaar komt bij dat wanneer het slachtoffer de dappere beslissing neemt bijeen gewelddadige partner weg te gaan, zij niet altijd direct naar eenveilige plek kan. De opvang van vrouwen en kinderen in onveiligheidloopt spaak, mede door het oplopende tekort aan woningen. Naarschatting komen gemeenten op dit moment 800 plekken tekort, met alsgevolg dat vrouwen en kinderen op een wachtlijst worden geplaatst.29Gemeenten geven aan dat er inmiddels een strengere selectie plaatsvindtbij opvanglocaties, personen met acuut gevaar niet altijd direct wordenopgevangen of slachtoffers wordt gevraagd «nog even vol te houden».30Slachtoffers worden noodgedwongen opgevangen in hotels en vakantie-parken, waar niet altijd de duurzame, structurele ondersteuning gebodenkan worden die slachtoffers nodig hebben.31Hoofdstuk 3 – Bij de rechtbank «De jeugdzorg kan nu eigenlijk ook niets. Zeker niet bij gezag dragendeouders. Het gezag van de dader zou al in een vrij snel stadium onthevenmoeten worden. Nu ben je uit de relatie en sta je nog steeds onder zijnregime.»MerelHuiselijk geweld blijft buiten beeldNa het verbreken van een gewelddadige relatie breekt geregeld eennieuwe strijd aan: een juridisch gevecht om de kinderen. Ouders zijn hetbijv. niet eens over bij wie het ouderlijk gezag moet liggen of hoe deomgangsregeling eruit moet komen te zien. Om de veiligheid van hetkind, maar ook het slachtoffer van huiselijk geweld te waarborgen zoudenveiligheidsrisico’s standaard moeten worden meegewogen bij een besluitover omgang- of gezag.32Uit een recent onderzoek van het Verwey-Jonker instituut blijkt echter dathuiselijk geweld nauwelijks wordt meegewogen in omgang- en gezag-zaken.33 Echtscheidingen die nu worden gezien als «vechtscheiding» of«complexe scheiding» worden in de rechtbank behandeld als een«communicatieprobleem», waarbij ouders er samen niet uitkomen.34 Vaakvanuit de veelvoorkomende gedachte: «waar er twee vechten, hebben ertwee schuld.»3529Pointer, «800 plekken tekort in vrouwenopvang: «we willen niet dat vrouwen straks op de bankmoeten slapen.» 8 juni 2025: 800 plekken te kort in vrouwenopvang: «We willen niet datvrouwen straks op de bank moeten slapen» | Pointer | KRO-NCRV30VNG, «Landelijke regie nodig voor veilige opvangplekken», 5 juli 2025, te raadplegen via:Landelijke regie nodig voor veilige opvangplekken | VNG31Brief van Valente aan de Tweede Kamer voor het commissiedebat Zeden en (on)veiligheid vanvrouwen, 31 maart 2025, te raadplegen via: Brief Valente t.b.v. commissiedebat inzake(on)veiligheid vrouwen d.d. 3 april 2025 – Vereniging Valente32Ruiter et al. «De conflictscheiding als complexe gezinsproblematiek. Waarom screening ophuiselijk geweld essentieel is.» November 2020, Pedagogiek 40(2); Verwey-Jonker Instituut,«Kwestie van lange adem, Kan huiselijk geweld en kindermishandeling echt stoppen?», 2020,te raadplegen via: Kwestie-van-lange-adem-werkende-elementen.pdf33Verwey-Jonker Instituut, «Waar geweld uit beeld raakt», 15 april 2025: Huiselijk geweldnauwelijks factor bij beslissingen rond omgang en gezag – Verwey-Jonker Instituut34Verwey-Jonker Instituut, «Waar geweld uit beeld raakt», p.5, 15 april 2025.35Verwey-Jonker Instituut, «Waar geweld uit beeld raakt», p.25, 15 april 2025.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 811, nr. 25 Uit buitenlands onderzoek is echter gebleken dat in meer dan de helft vande scheidingen die in de rechtbank wordt aangemerkt als «vecht-scheiding» sprake is van huiselijk geweld.36 Het is gevaarlijk om alle zakente behandelen als een vechtscheiding en (het dreigen met) geweldvolledig buiten beeld te laten. Dit kan ervoor zorgen dat plegers hunmacht kunnen blijven uitoefenen. Geweld kan hierdoor, zelfs na derechtsgang, voortzetten, escaleren of zelfs fataal worden.37 Bekend is datdaders van intieme terreur een omgangsregeling met de kinderen somsmisbruiken om de controle en dwang over het slachtoffer voort tezetten.38 Juridische professionals moeten het onderscheid kunnen makentussen een «normale echtscheiding» of een scheiding waarbij sprake isvan huiselijk geweld of intieme terreur.39 Alleen dan kan de juisteafweging worden gemaakt over wat het beste is voor ouders en hunkinderen.Ook als (on)veiligheid wel ter zitting wordt gebracht, wordt veelal gefocustop de veiligheid van het kind, niet op die van de partner.40 Rechtersbaseren zich in beginsel op het gelijkheidsbeginsel: beide ouders moetenhet kind kunnen blijven zien, waarbij wordt verondersteld dat een bandmet beide ouders óók het beste is voor het kind.41 Co-ouderschap is hetuitgangspunt. Uiteraard is deze benadering in veel scheidingen juistwenselijk. Maar wanneer sprake is van huiselijk geweld hoeft dezebenadering niet altijd de meest veilige optie te zijn, ook niet voor hetkind.42 Ook zij kunnen zich onveilig voelen óf zijn bij de ouder die deandere ouder heeft mishandeld.43Nadelige gevolgen als huiselijk geweld ter zitting wordt gebrachtUit onderzoek blijkt ook dat advocaten en slachtoffers het gevoel hebbendat het ter zitting brengen van huiselijk geweld nadelig is voor de positievan het slachtoffer.44 Rechters zouden het kunnen zien als «niet-constructief», «sfeer bedervend» of «moddergooien» van de ene ouderrichting de ander. De rechtszaal richt zich het liefst op de toekomst, wat inveel familierechtzaken ook terecht is. Maar hierdoor worden onderlig-gende redenen achter de echtscheidingsproblematiek en de mogelijkeveiligheidsrisico’s die zich kunnen voordoen niet altijd volledig uitge-36UK Ministry of Justice, «Assessing Risk of Harm to Children and parents in Private LawChildren Cases» Final Report, Juni 2020, te raadplegen via: A https://assets.publishing.service.gov.uk/media/5ef3dcade90e075c4e144bfd/assessing-risk-harm-children-parents-pl-childrens-cases-report_.pdf37Ruiter et al. «De conflictscheiding als complexe gezinsproblematiek, waarom screening ophuiselijk geweld essentieel is», november 2020, Pedagogiek 40(2).38Ruiter et al. «De conflictscheiding als complexe gezinsproblematiek. Waarom screening ophuiselijk geweld essentieel is.» November 2020, Pedagogiek 40(2); Verwey-Jonker Instituut,«Kwestie van lange adem, Kan huiselijk geweld en kindermishandeling echt stoppen?», 2020,te raadplegen via: Kwestie-van-lange-adem-werkende-elementen.pdf39Ruiter et al, «De conflictscheiding als complexe gezinsproblematiek. Waarom screening ophuiselijk geweld essentieel is.» November 2020, Pedagogiek 40(2); Verwey-Jonker Instituut,«Waar geweld uit beeld raakt», 15 april 2025: Huiselijk geweld nauwelijks factor bij beslis-singen rond omgang en gezag – Verwey-Jonker Instituut40Verwey-Jonker Instituut, «Waar geweld uit beeld raakt», 15 april 2025, p. 19.41Verwey-Jonker Instituut, «Waar geweld uit beeld raakt», 15 april 2025: Huiselijk geweldnauwelijks factor bij beslissingen rond omgang en gezag – Verwey-Jonker Instituut42Avontuur en van Hoof, «Gezag en omgang in de context van dwingende controle/ intiemeterreur», NJB 21, 14 juni 2024; Ruiter et al, «De conflictscheiding als complexe gezinsproble-matiek. Waarom screening op huiselijk geweld essentieel is.» November 2020, Pedagogiek40(2).43Avontuur en van Hoof, «Gezag en omgang in de context van dwingende controle/ intiemeterreur», NJB 21, 14 juni 2024; Ruiter et al, «De conflictscheiding als complexe gezinsproble-matiek. Waarom screening op huiselijk geweld essentieel is.» November 2020, Pedagogiek40(2).44Verwey-Jonker Instituut, «Waar geweld uit beeld raakt», 15 april 2025: Huiselijk geweldnauwelijks factor bij beslissingen rond omgang en gezag – Verwey-Jonker InstituutTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 811, nr. 26 vraagd.45 Naast het risico op de escalatie van geweld, verzwakt dit ook depositie van slachtoffers in de rechtbank, en hoe we kijken naar gescheidenouders en vrouwen in onze samenleving. Hun verhaal, hoe krachtig ditsoms ook is, wordt nog te vaak niet geloofd.Onder druk gezet bij mediationOp grond van artikel 48 lid 1 van het Verdrag van Istanbul mogenslachtoffers van huiselijk geweld niet worden gedwongen tot deelnameaan bemiddeling/ mediation.46 In de praktijk ervaren slachtoffers en hunadvocaten echter wel degelijk druk om hieraan mee te doen.47 Zelfs alssprake is van onderbouwd huiselijk geweld, sturen rechters soms aan opmediation om tot afspraken te komen over omgang en gezag.48 Mediatorsen professionals die interventies uitvoeren gaan doorgaans uit van eengelijkwaardige verhouding tussen beide ouders, waarbij niet duidelijkwordt wie wat doet, tegen wie en met welke impact. Zij hebben daarnaastminder kennis over de machtsbalans en het geweldspatroon dat zichtussen beide partijen voordoet.49 Zo worden slachtoffers van huiselijkgeweld nogmaals slachtoffer: maar dit keer van het systeem. De gedachte«dat ouders er samen wel uit kunnen komen» miskent het geweld datslachtoffer hebben ervaren en kan juist ten koste gaan van het belang vanhet kind.Geen gebruik van screeningsinstrumentenOm veiligheidsrisico’s goed in te kunnen schatten, kunnen bepaaldescreeningsinstrumenten of risicotaxaties worden ingezet.50 Dezeinstrumenten geven zicht op de ernst en de aard van het geweld en ofbijvoorbeeld sprake is van dwingende controle. Maar in de rechtszaal, ofvoorafgaand aan de zitting, worden deze instrumenten zelden tot nooitgebruikt.51 Dit geldt niet alleen voor advocaten en rechters, ook de Raadvoor de Kinderbescherming maakt zelden een analyse van het geweld.52Het risico dat zich hierdoor voordoet is dat veiligheidsrisico’s wordenonderschat, kinderen gevaar lopen en slachtoffers niet voldoende wordenbeschermd door ons rechtssysteem.Daar komt bij dat advocaten, rechters en andere juridische professionalsniet altijd voldoende kennis hebben over huiselijk geweld, femicide enintieme terreur.53 De focus is het afgelopen decennium komen te liggenop echtscheidingsproblematiek. Dat is waar de meeste medewerkers ookin zijn geschoold. Er wordt hierdoor soms door een andere bril naar eenzaak gekeken. Kennisvermeerdering en het gebruik van screeningsinstru-menten kunnen helpen vaker de juiste afweging te maken. Deze instru-45Avontuur en van Hoof, «Gezag en omgang in de context van dwingende controle/ intiemeterreur», NJB 21, 14 juni 2024; Verwey-Jonker Instituut, «Waar geweld uit beeld raakt», 15 april2025: Huiselijk geweld nauwelijks factor bij beslissingen rond omgang en gezag – Verwey-Jonker Instituut;46Artikel 81 lid 1 van het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijdenvan geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld, Istanboel, 11 november 2011 (hierna: hetVerdrag van Istanbul).47Verwey-Jonker Instituut, «Waar geweld uit beeld raakt», 15 april 2025, p 23.48Verwey-Jonker Instituut, «Waar geweld uit beeld raakt», 15 april 2025, p 23.49Verwey-Jonker Instituut, «Waar geweld uit beeld raakt», 15 april 2025, Huiselijk geweldnauwelijks factor bij beslissingen rond omgang en gezag – Verwey-Jonker Instituut50Ruiter et al. «De conflictscheiding als complexe gezinsproblematiek. Waarom screening ophuiselijk geweld essentieel is.» November 2020, Pedagogiek 40(2).51Verwey-Jonker Instituut, «Waar geweld uit beeld raakt», 15 april 2025, p. 29.52Verwey-Jonker Instituut, «Waar geweld uit beeld raakt», 15 april 2025, p. 19.53Verwey-Jonker Instituut, «Waar geweld uit beeld raakt», 15 april 2025, Huiselijk geweldnauwelijks factor bij beslissingen rond omgang en gezag – Verwey-Jonker InstituutTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 811, nr. 27 menten moeten niet op zichzelf staan, maar onderdeel zijn van eenbredere analyse van het geweld dat voorafging aan de scheiding.Hoofdstuk 4 – Beschermd achter de voordeur «Jullie hadden de melding van mijn zussen serieus moeten nemen. Ik konzelf niet bellen.Ik heb gewacht totdat hij sliep en durfde zelf niet te slapen, niet wetendeof ik dan nog wel wakker zou worden.»EvelineHet beschermen van slachtoffers van huiselijk geweld – in welke vorm danook – begint bij aandacht hebben voor wat zich afspeelt achter devoordeur. Het Nederlandse idee om «je vooral niet te veel te bemoeienmet de ander» moet veranderen. Omstanders, hulpverleners en politie-agenten moeten signalen niet alleen kunnen opvangen, maar ook directhandelen als zij een vermoeden hebben dat er iets aan de hand is. Er moetdaarbij specifiek aandacht zijn voor de complexe situatie van psychischgeweld.Een verwaarloosd huis, een snauw naar iemands partner of een gekkeverandering in iemands gedrag gedurende een relatie. Het zijn signalendie je gemakkelijk mist als hulpverlener of agent als je voor een halfge-sloten deur staat. Soms wordt pas na binnenkomst duidelijk dat er ietshelemaal mis is en zélfs dan is het soms moeilijk te doorgronden. Vaak iser wel een vermoeden dat er iets niet klopt, maar ontbreekt het hulpver-leners nog aan de ruimte om door te pakken wanneer zij signalen vangeweld opvangen. Hulpverleners, bijvoorbeeld agenten die met eenmelding van mishandeling te maken krijgen, moeten veel vakerde achter de voordeur kunnen kijken. Zij moeten daarbij beidepartners afzonderlijk spreken en op zoek gaan naar het achterliggendepatroon van geweld. Alleen dan kunnen zij een goede inschatting makenover wie gevaar loopt en bescherming of ondersteuning nodig heeft.Hierbij is het belangrijk dat degene die het huisbezoek uitvoert overgenoeg kennis en expertise beschikt om een juiste inschatting te kunnenmaken. Huisbezoeken moeten daarom hand in hand gaan met kennisver-meerdering bij professionals.Ook onderwijs- en zorgprofessionals zoals leraren, huisartsen, verpleeg-kundigen of schoolmedewerkers die een vermoeden hebben van huiselijkgeweld en intieme terreur spelen een belangrijke rol in het signaleren vangeweld. Handelingsverlegenheid speelt bij hen nog té vaak een rol.Zorgen over het doen van een onterechte melding zijn begrijpelijk, maarkunnen er ook voor zorgen dat geweld lang onbesproken en ongemeldblijft. Daarom moet er een wettelijke meldplicht van huiselijkgeweld voor onderwijs- en zorgprofessionals worden ontwikkeld.De hulpverlening voor slachtoffers van geweld achter de voordeur is ergversnipperd. Politie, jeugdbescherming, Veilig Thuis, regionale organi-saties en veiligheidsteams dragen allemaal een klein stukje verantwoorde-lijkheid, maar het ontbreekt soms aan de middelen óf moed om door tepakken. Hulpverlening kan hierdoor vastlopen. Daarom is het nodig om deeindverantwoordelijkheid bij één regisseur te leggen. Deze nota pleitvoor een aanpak waarbij één regisseur per casus, die ook demogelijkheid krijgt om doorbraken te forceren als dat nodig is.Dit vereist niet noodzakelijkerwijs het oprichten van een nieuwe schakel,maar juist een goede beoordeling bij wie als beste een regiefunctie kanworden neergelegd.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 811, nr. 28 Ook signalen en meldingen zijn versnipperd over verschillende organi-saties. Elke organisatie heeft een klein stukje aan informatie, een kleinstukje regie en een klein stukje aan verantwoordelijkheid. Maar niemandziet het gehele plaatje. Betere bescherming vraagt ook om beteresamenwerking. Cruciaal daarbij is dat informatie over meldingen rond ééngezin of persoon niet langer versnipperd zijn over organisaties maarworden gebundeld. Alle relevante instanties, van politie totjeugdbescherming tot Veilig Thuis moet toegang hebben totgeregistreerde signalen en meldingen van huiselijk geweld.Hiervoor is ook nodig dat we knelpunten in privacywetgeving dieeffectieve informatie-uitwisseling belemmeren in kaart brengenen aanpakken. Het is essentieel om hulpverleners een volledig beeld tegeven, in plaats van dat zij moeten werken met losse puzzelstukjes.Binnen de privacywetgeving moet worden bekeken wat mogelijk is omknelpunten in de informatie-wisseling zo veel mogelijk weg te nemen.De toegankelijkheid van hulp is voor slachtoffers erg laag. Zo houden dehuidige hulplijnen nog te weinig rekening met de situatie waar slacht-offers zich in kunnen bevinden. Zo is het ontzettend moeilijk voor iemanddie slachtoffer is van dwingende controle om naar Veilig Thuis te bellen.De angst om gehoord te worden door een partner is soms zo hoog datslachtoffers besluiten geen contact op te nemen. Betere beschermingachter de voordeur vraagt ook om het erkennen van hun situatie en hetbieden van een zo laagdrempelig mogelijke hulplijn, specifiek ingericht ophun situatie. Dit vraagt ook om een 24/7 chatlijn voor slachtoffersvan huiselijk geweld en dwingende controle.Geregeld heeft een dader al een verleden met huiselijk geweld en/ofdwingende controle. De signalen en meldingen zijn, bijvoorbeeld in eeneerdere relatie, al eens gezien en genoteerd.54 Slachtoffers en omstanderskunnen een vermoeden hebben dat er iets niet klopt, maar omdat zij geentoegang hebben tot deze informatie, tasten zij volledig in het duister.Slachtoffers en nabestaanden zeggen soms achteraf: «als ik zijn verledenhad geweten, was ik eerder weggegaan of had ik eerder om hulpgevraagd.» Dat kan veel verschil maken. Op dit moment is er geenmogelijkheid voor slachtoffers of familieleden om deze informatie op tevragen. Het is belangrijk om de privacy van plegers te waarborgen: hetmoet niet mogelijk zijn om zomaar elk delict van een (ex-)partner op tevragen. Maar als sprake is geweest van huiselijk geweld, intieme terreurof stalking, verdient een slachtoffer en haar familie het om dat te weten.Er moet dan ook een Nederlandse versie van Clare’s law komen,die slachtoffers informatie biedt op het moment dat er sprake isvan een veiligheidsrisico.55Hoofdstuk 5 – Beschermd in de hulpverlening «Ik was bang voor hem. En dan het slachtoffer zo dicht in de buurt van dedader laten komen en ook nog verwachten dat er juist gecommuniceerdwordt. Omdat hij mij fysiek nooit iets heeft aangedaan moest het van demedewerkers. Zij vonden dat twee volwassenen dat moesten kunnen. Inhet belang van de kinderen.»56Anne54Een recent voorbeeld is de moord op de 39-jarige Joeweela, NOS, «pak mannen eerder op omfemicide te voorkomen», 21 juli 2025, te raadplegen via: «Pak mannen eerder op om femicidete voorkomen»55Government UK, Domestic Violence Disclosure Scheme, April 2023: Domestic ViolenceDisclosure Scheme (accessible) – GOV.UK56Amnesty International, «Psychisch geweld: elf vrouwen doorbreken de stilte», maart 2025.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 811, nr. 29 Het is cruciaal dat de hulpverlening goed toegerust is om postrelationeelgeweld te herkennen en te handelen in het belang van de veiligheid vanhet slachtoffer. Ook in de hulpverlening is op dit moment nog niet altijdvoldoende kennis over de risico’s.57 Dat komt ook door het feit dat er veelverschillende schakels zijn betrokken. In de gehele keten, vanjeugdzorg en hulpverlening tot politie en justitie moet kennisver-meerdering komen over huiselijk geweld, intieme terreur enfemicide. Maar naast kennisvermeerdering moeten zij ook voldoendewetgeving en juridische kaders hebben waarbinnen zij kunnen optreden.Het wetsvoorstel strafbaarstelling psychisch geweld moetdaarom zo snel mogelijk worden behandeld en ingevoerd.In de kennisvermeerdering zal ook aandacht moeten zijn voor persoonlijk-heidsstoornissen en narcistische daders. Juist het kunnen herkennen vaneen pleger die zijn omgeving probeert te manipuleren kan ervoor zorgendat intieme terreur sneller wordt herkend. Wanneer sprake is van eenpersoonlijkheidsstoornis moet dit altijd worden meegewogen door dehulpverlening. Wél is een belangrijke kanttekening daarbij dat bij veelplegers een persoonlijkheidsstoornis helemaal geen rol speelt. Wemoeten erkennen dat ook héél normale mensen gewelddadig kunnen zijn.Meldingen van geweld achter de voordeur, maar ook van postrelationeelgeweld, moeten we serieus nemen. Als hulpverleners zoals agenten,zorgprofessionals of omstanders aangeven dat sprake is van huiselijkgeweld, moet daarop worden gereageerd en de hulpverlening om hetslachtoffer heen gaan staan. Daarom moet als er sprake is vanhuiselijk geweld automatisch worden gekeken of er een contact-verbod, huis- en straatverbod of locatieverbod kan wordenopgelegd, tenzij dit direct ingaat tegen de wens en behoefte van hetslachtoffer. Op die wijze kan afstand worden gecreëerd tussen slachtofferen dader. Wél moet dit altijd hand in hand gaan met andere hulpverleningvoor het geval dat het verbod wordt overtreden.58Als slachtoffers de moedige beslissing nemen de relatie te verbreken, tevluchten of tijdelijk hun huis te verlaten, moeten zij direct kunnen rekenenop veilige begeleiding naar een veilige plek. Dat vraagt om structureelvoldoende opvang voor slachtoffers van huiselijk geweld enopschaling van het aantal plekken. Gezien het huidige tekort aanwoningen moet er per gemeente een plan worden ontwikkeld voor deuitstroom uit de vrouwenopvang en het beschikbaar komen vanwoningen zodat doorstroom weer mogelijk wordt.Wanneer hun veiligheid in het geding is moeten vrouwen altijd demogelijkheid hebben om naar een opvang stappen. Maar er moet welmeer aandacht komen voor het «dubbel slachtofferschap» dat hierdoorplaatsvindt. Het is niet de dader, maar het slachtoffer dat wordt geconfron-teerd met de nadelige gevolgen van het verlaten van je eigen huis. Wemoeten ons misschien afvragen of het niet vaker de dader zou moeten zijndie uit huis wordt geplaatst en (tijdelijk) ergens anders wordt onderge-bracht? De pleger mag nu meestal in zijn eigen huis blijven, omringd doorzijn of haar eigen spullen en vertrouwde omgeving. In situaties waarindat mogelijk is, moeten vaker worden gekeken of de dader uithuis kan worden geplaatst tot er een structurele oplossing isgevonden. Uitbreiding van het tijdelijk huisverbod zou hierbij een rolkunnen spelen, in samenhang met andere maatregelen.57Ruiter et al. «De conflictscheiding als complexe gezinsproblematiek. Waarom screening ophuiselijk geweld essentieel is.» November 2020, Pedagogiek 40(2).58WODC, «handhaving en veiligheid bij strafrechtelijke contact-, locatie- en gebiedsverboden terbescherming van slachtoffers», 19 juni 2019.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 811, nr. 210 Hoofdstuk 6 – Beschermd bij de rechtbank «Aan mijn verhaal over de jarenlange fysieke en psychische mishande-lingen had de familierechter geen enkele boodschap. Ik kreeg zelf hetadvies van mijn advocaat om er niets over te zeggen. Dat wekt alleenmaar irritatie op, zei ze.»AnnaDe veiligheid van slachtoffers van huiselijk geweld, en hun kinderen, is inde rechtbank niet op orde.59 Huiselijk geweld wordt nauwelijks meege-wogen bij beslissingen over omgangsregelingen en ouderlijk gezag.Terwijl al lang bekend is dat omgangsregelingen met kinderen wordeningezet als wraak- of pressiemiddel of om het geweld voort te zetten.60Het beschermen van slachtoffers vereist ook dat zij een sterkere positiekrijgen in de rechtbank, dat hun zorgen serieus worden genomen én altijdnaar de risico’s worden gekeken van een eventuele omgangsregeling.Op dit moment is het gelijkheidsbeginsel tussen ouders het belangrijksteprincipe in het familierecht. Beide ouders hebben recht op omgang methet kind én het kind verdient contact met beide ouders. In zaken vanhuiselijk geweld kan dit echter een gevaarlijke aanname zijn.61 Dezeinitiatiefnota pleit er dan ook voor de veiligheid van het slacht-offer van huiselijk geweld zwaarder mee te laten wegen in derechtbank. Rechtszaken moeten gericht zijn op waarheidsvinding,waarbij niet alleen wordt gekeken naar de veiligheid van het kind, maarook expliciet naar de veiligheid van beide ouders. Dit vereist ook eenfundamentele beleidswijziging: de jarenlange focus op «het vechtschei-dingsmodel» moet compleet anders, waarbij er een onderscheid komttussen «normale» echtscheidingen en scheidingen waarbij huiselijkgeweld een rol speelt.Dit vereist in ieder geval kennisvermeerdering bij alle professionalsin het familierecht. Advocaten, rechters, gerechtsjuristen en de Raadvan de Kinderbescherming moeten geschoold worden in het herkennenvan huiselijk geweld, intieme terreur en rode vlaggen van femicide. In deWet op de Rechterlijke organisatie moet een verplichting wordenopgenomen dat familierechters zich periodiek laten bijscholen overhuiselijk geweld. Iedereen die in de familierechtsector werkt moetbijgeschoold worden om het onderscheid te maken tussen een klassiekeechtscheiding en een scheiding waarbij huiselijk geweld een rol speelt.Uiteraard zijn er gevallen waarin dit onderscheid lastig te maken is. In diegevallen moeten juridische professionals de mogelijkheid hebben omadvies te vragen van een onafhankelijke expert, zodat er een juisteafweging kan worden gemaakt.Om de veiligheid van het slachtoffer voorop te stellen moet bijalle complexe scheidingen worden gescreend op huiselijk geweld.Hiervoor moet standaard gebruik worden gemaakt van erkendescreeningsinstrumenten en risicotaxaties. Deze instrumenten kunnenhelpen om het geweld op onafhankelijke wijze boven tafel te krijgen,zonder dat het slachtoffer kan worden beschuldigd van «moddergooien»of een niet-constructieve houding. Ook wanneer niet duidelijk is wie het59NJB 21, 14 juni 2024; Verwey-Jonker Instituut, «Waar geweld uit beeld raakt», 15 april 2025:Huiselijk geweld nauwelijks factor bij beslissingen rond omgang en gezag – Verwey-JonkerInstituut60Ruiter et al. «De conflictscheiding als complexe gezinsproblematiek. Waarom screening ophuiselijk geweld essentieel is.» November 2020, Pedagogiek 40(2).61Ruiter et al. «De conflictscheiding als complexe gezinsproblematiek. Waarom screening ophuiselijk geweld essentieel is.» November 2020, Pedagogiek 40(2).Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 811, nr. 211 slachtoffer is, of er tegenstrijdige verhalen zijn, kunnen deze instrumentenhelpen om een juiste afweging te maken. Als in een screening duidelijkwordt dat het om situationeel geweld gaat vanuit beide kanten, kan dezeinformatie worden gebruikt om verdere escalatie te stoppen.Dergelijke screeningsinstrumenten moeten ook, gevraagd en ongevraagd,ingezet kunnen worden bij mediation, bijvoorbeeld als er een ouderplanmoet worden opgesteld door middel van mediation. Het is onacceptabeldat slachtoffers druk ervaren om mediation aan te gaan met degene diehen heeft mishandeld, omdat zij anders nadeel ondervinden in derechtbank. Voorafgaand aan mediation moet worden gescreend ofer sprake is van huiselijk geweld en of het slachtoffer drukervaart. Indien uit deze screening blijkt dat er inderdaad enige druk wordtgevoeld, moet direct van mediation worden afgezien. Ook wanneer beidecliënten aangeven wél mediation te willen moet worden onderzocht of erenige druk wordt ervaren om te voorkomen dat een slachtoffer enkelonder dwang van pleger mediation aangaat.Wanneer sprake is geweest van geweld achter de voordeur, psychischemishandeling of dwingende controle, moet ook worden gekeken naar deopvoedvaardigheden van de pleger/de ouders. Hoewel niet altijd sprake isvan geweld tegen zowel de partner als de kinderen, moet wél altijdvoldoende rekening worden gehouden met de beste opvoeding voor hetkind en de invloed van huiselijk geweld op kinderen.62 Wanneer sprake isgeweest van huiselijk geweld, moet het mogelijk zijn omouderschaps- en agressiecursussen op te leggen aan de pleger,specifiek gericht op huiselijk geweld. Veel plegers van huiselijkgeweld komen zelf namelijk óók uit een gezin waar geweld een rol speelt.Door cursussen aan te bieden over het bij zichzelf te signalen én hunhandvatten geven hier mee om te gaan kan voorkomen worden dat hetgeweld zich voortzet.In sommige gevallen is het geweld zo ver opgelopen dat er een strafrech-telijke zaak loopt jegens pleger. Kinderen lopen, met name bij intiemeterreur, hierbij het risico ingezet te worden als pressiemiddel. Niet alleentegen het slachtoffer, maar ook nabestaanden kunnen in een gevaarlijkesituatie belanden als ouderlijke gezag- en/of omgangsregelingen wordenmisbruikt om het geweld voort te zetten. Op dit moment lopen strafrechte-lijke en civiele zaken vaak compleet langs elkaar heen.63 Dit kan somsleiden tot tegenstrijdige beslissingen die de veiligheid van slachtoffers enkinderen in gevaar brengt. De rechtbank Rotterdam heeft in een pilot«gezinskamer» straf- en civiele zaken gecombineerd, waarbij strafrechte-lijke informatie onder regie van de familierechter kan worden gewogen.64Er moet veel vaker worden ingezet op dit soort combizittingen inhet straf- en familierecht. Hierbij moet de rechter altijd in ogenschouwnemen of de rechtsbescherming van de pleger voldoende wordt gewaar-borgd.Naast dat deze maatregelen essentieel zijn om de veiligheid van hetslachtoffer te waarborgen, is Nederland hier ook expliciet toe verplicht opbasis van het Verdrag van Istanbul. Artikel 31 van het Verdrag vereist dathuiselijk geweld een relevante factor moet zijn bij het nemen vanbeslissingen inzake omgang en gezag. Artikel 31 lid 1 vereist daarnaast62Avontuur, «het negeren van huiselijk geweld is een systeemfout bij de aanpak van «complexe»scheidingen», 2 december 2022, NJB 28.63Raad voor de Rechtspraak, «Evaluatie pilot «geïntegreerde aanpak huiselijk geweld» – fasen 1en 2», 2021.64Raad voor de Rechtspraak, «Evaluatie pilot «geïntegreerde aanpak huiselijk geweld» – fasen 1en 2», 2021.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 811, nr. 212 dat niet alleen rekening moet worden gehouden met de rechten enveiligheid van het kind, maar ook met die van het volwassen slachtoffer.Ondanks dit vereiste is er voor rechtbanken nog steeds geen toetsings-kader ontwikkeld om een goede afweging te maken. Het Hof Arnhem-Leeuwarden heeft al meermaals aangegeven dat er op grond van artikel31 een toetsingskader moet komen.65 Er moet daarom zo snelmogelijk een toetsingskader worden ontwikkeld op basis van hetVerdrag van Istanbul om huiselijk geweld een belangrijkere rol tegeven in de rechtbank.BeslispuntenDe Kamer wordt gevraagd om aan de regering te verzoeken de volgendemaatregelen te nemen:H4 – Beschermd achter de voordeur•Maak huisbezoeken vaker mogelijk bij een vermoeden van huiselijkgeweld, waarbij alle gezinsleden altijd separaat worden gesproken enonderzoek wordt gedaan naar het onderliggende patroon van geweld.•Ontwikkel een wettelijke meldplicht van huiselijk geweld vooronderwijs- en zorgprofessionals.•Eén regisseur per casus, die de mogelijkheid krijgt om doorbraken teforceren.•Verwijder knelpunten in de informatie-uitwisseling tussen instanties enbundel signalen en meldingen van huiselijk geweld.•Ontwikkel een 24/7 chatlijn voor slachtoffers, familieleden en omstan-ders, waarbij niet hardop gesproken hoeft te worden.•Er moet een Nederlandse versie van Clare’s law komen, die slachtof-fers informatie biedt op het moment dat er sprake is van een veilig-heidsrisico.H5 – Bescherming in de hulpverlening•Kennisvermeerdering bij hulpverleners en alle juridische professionalsover huiselijk geweld, intieme terreur en femicide.•Versnel de behandeling en invoering van het wetsvoorstel strafbaar-stelling psychisch geweld.•Maak vaker gebruik van contactverboden, huis- en straatverboden enlocatieverboden.•Zorg voor structureel voldoende plekken in de vrouwenopvang metper gemeente een plan voor de uitstroom naar beschikbare woningen.•Verken of de dader vaker uit huis kan worden geplaatst in plaats vanhet slachtoffer.H6 – Beschermd bij de rechtbank•Weeg de veiligheid van slachtoffers van huiselijk geweld zwaarder meein zaken rondom omgang en gezag.•Maak standaard gebruik van screeningsinstrumenten en risicotaxatiesbij complexe scheidingen.•Ontwikkel een screening bij mediation om te voorkomen dat slachtof-fers onder druk worden gezet.•Maak vaker gebruik van ouderschapscursussen voor de plegerwanneer sprake is geweest van huiselijk geweld.65Hof Arnhem-Leeuwarden 21 januari 2021, ECLI:NL:GHARL:2021:771; 10 juni 2021, ECLI:N-L:GHARL:2021:5781; 4 november 2021, ECLI:NL:GHARL:2021:10347; 16 november 2021,ECLI:NL:GHARL:2021:10770 en 23 december 2021, ECLI:NL:GHARL:2021:11968.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 811, nr. 213 •Maak gebruik van combizittingen van straf- en familierecht waarbijdirect naar ouderlijk gezag wordt gekeken.•Ontwikkel een toetsingskader op basis van het Verdrag van Istanbul,zodat huiselijk geweld als belangrijke factor wordt meegewogen bijzaken rond omgang en gezag.Financiële gevolgenDe voorgestelde maatregelen zijn in grote mate technisch en procedureelvan aard en brengen daarom beperkte structurele kosten met zich mee.Veel verbeteringen bestaan uit het beter benutten van bestaandeinstrumenten, zoals locatie- en huisverboden, het wegnemen vanbelemmeringen in informatie-uitwisseling of het leggen van een eindver-antwoordelijk bij één (al bestaande) organisatie. Ook het uitbreiden vanbestaande hulplijnen kan binnen de huidige structuren worden georgani-seerd tegen relatief geringe middelen.Voor aanvullende trainingen van professionals en het creëren van extraopvangplekken zijn aanvullende investeringen nodig. Deze kosten zijnoverzichtelijk en goed te verantwoorden in het licht van de maatschappe-lijke en persoonlijke schade die partnergeweld met zich meebrengt.Bovendien kunnen deze preventieve investeringen op termijn besparingenopleveren voor zorg, jeugdzorg, politie en justitie.Van der WerfBeckerMutluerBruyningTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 811, nr. 214