afca0bba-6d7a-4eb2-ac29-a6dcbc746d0f

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202625 883ArbeidsomstandighedenNr. 542 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN ENWERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 25 november 2025Naast mijn inzet om ervoor te zorgen dat iedereen in Nederland kanmeedoen, is van belang dat dit op een gezonde en veilige manier gaat.Jaarlijks overlijden ongeveer 3.000 mensen voortijdig door het werkenmet gevaarlijke stoffen en worden nog meer mensen ziek. Om ditaanzienlijk te verminderen, zet ik mij actief in voor preventie. Helaas zijn ermensen die toch ziek zijn geworden door het werken met gevaarlijkestoffen. Voor deze mensen is het lastig om daarvoor erkenning te krijgen.Juridische procedures kosten veel tijd en geld, en het bewijzen dat deziekte door het werk is ontstaan is moeilijk. Om mensen afgezien van hetaansprakelijkheidsrecht toch erkenning te bieden, is er de regelingtegemoetkoming stoffen gerelateerde beroepszieken (TSB). Sinds de startvan de TSB, op 1 januari 2023, is deze volop in ontwikkeling. In deze briefblik ik terug op de afgelopen drie jaar, en geef ik een beeld van de eersteeffecten sinds de uitwerking van het verbeterplan en de uitbreiding van deregeling van 1 juli 2025. Hiermee geef ik invulling aan de toezegging omuw Kamer te informeren over de voortgang van de regeling1.VerbeterplanIn het eerste jaar was het aantal aanvragen en het toekenningspercentagelager dan verwacht. De regeling voldeed daarmee onvoldoende aan haardoelstelling. In een uitzending van EenVandaag in april 20242 is hieraandacht aan besteed. Er werden Kamervragen gesteld, gericht opmogelijke verbeteringen van de regeling. Mijn ambtsvoorganger stelde,samen met de betrokken uitvoerders, een verbeterplan op. Het verbe-terplan was opgebouwd langs de volgende drie sporen3:1In het commissiedebat Gezond en Veilig Werken, van 11 juni 2025 (Kamerstuk 25 883, nr. 533).2Regeling die mensen met beroepsziekten moest tegemoetkomen pakt verkeerd uit: «Ik benweggezet als leugenaar» | EenVandaag3Kamerbrief over regeling TSB | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl kst-25883-542ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 883, nr. 5421 1.Het verhogen van het aantal aanvragen, door het intensiveren van decommunicatie richting doelgroepen van de regeling en medischeprofessionals.2.Het vergroten van de kans op een toekenning, door een herzieningvan de protocollen waarmee aanvragen worden beoordeeld.3.Het verbeteren van de uitvoering, bijvoorbeeld door het beter opelkaar afstemmen van de verschillende taken van de betrokkenuitvoerders.Per spoor geef ik aan tot welke effecten het verbeterplan tot nu toe heeftgeleid. Sommige effecten nemen nog verder toe. Zo is de bekendheid vande regeling steeds beter, wat van belang is voor het aantal aanvragen. Demeest recente cijfers (aanvragen en toekenningspercentage) laten eenverbetering zien, die ik graag met u deel.Spoor 1: Verhoging van het aantal aanvragenSinds maart 2025 ligt het aantal aanvragen voor de regeling maandelijksstructureel hoger dan in diezelfde maanden in het jaar ervoor. In deonderstaande grafiek is een relatief grote piek zichtbaar in juli 2025. Dezestijging heeft meerdere oorzaken. Er was landelijke media-aandacht voorde TSB-regeling, zoals in een artikel in de Telegraaf4 en andere media. Per1 juli 2025 is de regeling uitgebreid met nieuwe ziekten.5 Voor de nieuwtoegevoegde ziekten zijn op het moment van schrijven meer dan 85aanvragen ingediend. Daarnaast kregen mensen die eerder warenafgewezen (tussen de start van de regeling en 1 juli 2025) de mogelijkheidopnieuw een aanvraag in te dienen. Deze mogelijkheid werd geboden per1 juli 2025, omdat de protocollen waarmee aanvragen worden beoordeeldtoen werden bijgesteld (zie spoor 2). Tot nu toe hebben meer dan honderdeerder afgewezen aanvragers een nieuwe aanvraag ingediend.Los van de uitbreiding en herziening, lijkt er een opwaartse beweging tezijn ingezet in het aantal aanvragen (zie grafiek 1). De versterktecommunicatie-inzet rondom de regeling heeft hier mede aan bijgedragen.De focus is gelegd op de mensen rondom potentiële aanvragers, zoalspatiëntenverenigingen, vakbonden en zorgprofessionals. Zo heeft hetcampagneteam congressen van relevante medisch professionals bezochtom de aandacht voor de TSB te vergroten. De slogan die centraal staat, isde vraag die vaker aan patiënten zou moeten worden gesteld: «Wat voorwerk doet u?». Hiervoor is nieuw campagnemateriaal ontwikkeld, zijnmedische praktijken actief geïnformeerd en wordt er in (na)scholingen vanzorgverleners aandacht gegeven aan de TSB-regeling.Er is goede hoop dat deze opwaartse ontwikkeling doorzet, maar het isook mogelijk dat het aantal aanvragen op korte termijn weer daalt tot hetniveau van 2024. Het zou namelijk kunnen dat alle potentiële aanvragersop een gegeven moment bij de regeling geweest zijn. Er worden nogsteeds mensen ziek, maar dat zal niet leiden tot het niveau van aanvragendat we nu zien. Daarnaast is het aantal aanvragen nog lang niet op hetniveau dat werd verwacht voor de start van de regeling. Waarschijnlijkwaren de verwachtingen te hoog. Dit is voorstelbaar vanwege deonzekerheid waar die verwachtingen op waren gebaseerd. Voor de startvan de regeling waren enkel gegevens uit het buitenland beschikbaar, dierekenkundig zijn vertaald naar Nederland Andere landen hebben voorberoepsziekten vaak specifieke uitkeringen. Daarom wordt er meeraandacht besteed aan de vaststelling van werkgerelateerdheid vanziekten. In Nederland bestaat het onderscheid van die specifieke uitke-4Flinke toename aantal vergoedingen beroepsgerelateerde ziekten | De Telegraaf5Namelijk met de ziekten neuskanker door houtstof, longkanker door silica en silicose.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 883, nr. 5422 ringen niet. Toch is ook in het buitenland de ervaring dat het aantalaanvragen bij vergelijkbare regelingen lager is dan verwacht.Spoor 2: Vergroten van de kans op een toekenningOok in het percentage toekenningen is een stijgende lijn zichtbaar (ziegrafiek 2). Dit percentage schommelt door het lager aantal aanvragen inbepaalde maanden. Dit vertekent het beeld enigszins.6 Ondanks de groteverschillen per maand, is de trendlijn positief. Ik verwacht dat dezeontwikkeling zich doorzet, hoewel er afwijzingen zullen blijvenvoorkomen. Niet bij iedere aanvrager is de ziekte te relateren aan het werkvolgens het «voorshands aannemelijk-principe»7 van de TSB. Eenbelangrijke kanttekening is dat de gevolgen van de herziene protocollennog niet volledig in de cijfers te zien zijn. Dit komt doordat het grootstedeel van de aanvragen die met de herziene protocollen worden beoor-deeld, nog in behandeling is. In de komende maanden wordt het volledigeeffect zichtbaar. De eerste uitkomsten staan in de onderstaande tabel.Hierin valt met name het toekenningspercentage op van 58% bijlongkanker. Dit komt door de verlaging van de vereiste blootstelling aanasbest en het feit dat blootstelling aan silica (steenstof) nu ook ismeegeteld bij de blootstelling. Per ziekte geldt een ander protocol voor debeoordeling van aanvragen. Daarom verschilt het aantal toekenningen perziekte sterk. Dit komt voor CSE mede doordat die ziekte lastig vast testellen is, aangezien deze lijkt op psychische aandoeningen zoalsdementie. Voor een diagnose van CSE moeten die andere ziekten eerstworden uitgesloten, wat niet altijd mogelijk is. Bij allergisch beroepsastmais de link met een allergeen op de werkvloer vaak lastig aantoonbaar, watwel een vereiste is voor een toekenning.6Dit is met name het geval in de eerste maanden van 2024, omdat het aantal beslissingen toenlager was, wat zorgt voor grotere schommelingen in het toekenningspercentage.7Anders dan in het aansprakelijkheidsrecht, hoeft het verband tussen de ziekte en blootstellingop het werk niet volledig te worden bewezen. Per ziekte is een niveau van waarschijnlijkheiduitgewerkt, waaraan een aanvraag dient te voldoen. Dit heet het voorshands aannemelijk-principe.Grafiek 1: Maandelijkse ontwikkeling aanvragen in 2024 en 2025.Bron: ISBGTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 883, nr. 5423 ZiekteAantalafgehandeldeopnieuwingediendeaanvragenAantal daarvantoegekendAllergisch beroepsastma507CSE60Longkanker door asbest3118 De herziening van de protocollen is niet de enige factor die het toeken-ningspercentage verhoogt. Wat waarschijnlijk ook helpt, is de verbeterdebekendheid van de regeling onder zorgprofessionals. Doordat zij deregeling beter kennen, weten zij beter welke patiënten zij het beste kunnenattenderen op het bestaan van de TSB.Spoor 3: Verbeterde uitvoeringDe evaluatie en verbetering van de uitvoering is een continu proces. SZWheeft regelmatig overleg met de ketenpartners over de voortgang van deregeling. Daarbij evalueert SZW-periodiek wat er beter kan en verbindtdaar acties aan. In het verbeterplan was het centrale uitgangspunt om «debasis op orde te brengen». Het was noodzakelijk om eerst voortgang teboeken met het realiseren van een stabiel fundament, voordat eenverdere uitbreiding van de regeling plaats kon vinden. Er is de afgelopenperiode hard gewerkt om dat punt met succes te bereiken. De al inten-sieve samenwerking tussen de uitvoerders van de regeling is verderversterkt. Dit is noodzakelijk vanwege de verschillende expertises diesamenkomen bij het behandelen van aanvragen. De uitvoerders dragenieder vanuit hun eigen specialisme bij aan de uitvoering van de TSB. Hetmenselijk contact via het ISBG bij de aanvraag, de medische en blootstel-lingskundige kennis bij het Bureau Lexces en het Deskundigenpanel, ende uitvoeringservaring van de SVB komen samen tot een effectieveketensamenwerking.De keten stelt zich open en lerend op en in dat kader start dit najaar eenklankbordgroep met patiëntenorganisaties, medische en blootstellings-deskundige experts en sociale partners. De klankbordgroep kanmeedenken over zaken die relevant zijn voor het goed functioneren van deGrafiek 2: Ontwikkeling van het toekenningspercentage in 2024 en 2025.Bron: ISBGTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 883, nr. 5424 regeling. Dit vergroot ook het draagvlak en de bekendheid van deregeling. Overwegingen uit de klankbordgroep neemt SZW mee bij debeleidsvorming over de TSB-regeling.ConcluderendMet deze verbeteringen en ontwikkelingen doet de regeling (steeds beter)waar hij voor bedoeld is: erkenning geven aan mensen die ernstig ziek zijngeworden door het werken met gevaarlijke stoffen. Ik houd uw Kamer opde hoogte van ontwikkelingen, zoals een volgende uitbreiding met anderestoffen gerelateerde beroepsziekten. In dat kader verwacht ik in hetvoorjaar een advies van de Adviescommissie Lijst Beroepsziekten over demogelijkheid om Parkinson door gewasbeschermingsmiddelen op termijnin de TSB op te nemen.8 Ik zal dat advies delen met uw Kamer. Op datmoment kan ik u ook informeren over de voortgang en een volgendstreefmoment van uitbreiding van de regeling.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J.N.J. Nobel8In lijn met de motie Podt-Grinwis, Kamerstuknummer 27 858-670: Gewasbeschermingsbeleid |Tweede Kamer der Staten-GeneraalTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 883, nr. 5425