Vicky Maeijer

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–2025Aanhangsel van de HandelingenVragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door deregering gegeven antwoorden1280Vragen van het lid Dobbe (SP) aan de Staatssecretaris van Volksgezondheid,Welzijn en Sport over het bericht dat voor patiënten met gedragsproblemen enverstandelijke handicap geen geld is in de opvang (ingezonden 23 januari2025).Antwoord van Staatssecretaris Maeijer (Volksgezondheid, Welzijn en Sport )(ontvangen 13 februari 2025)Vraag 1Wat is uw reactie op het bericht «Voor patiënten met gedragsproblemen enverstandelijke handicap is geen geld in de opvang»?1Antwoord 1Het kan en mag niet zo zijn dat er geen passende zorg beschikbaar is, zekerniet voor deze doelgroep. Het gaat om mensen en gezinnen in een zeerkwetsbare positie die juist zo afhankelijk zijn van passende zorg en ondersteu-ning. Daarom werkt VWS al lange tijd met zorgaanbieders, zorgkantoren envertegenwoordigers van de mensen waar het om gaat aan oplossingen voorde problemen die worden ervaren in de zorg voor deze doelgroep. Eentoereikend tarief is een belangrijke randvoorwaarde, maar zeker niet de enige.Vraag 2Hoe reageert u op de stelling van de Vereniging GehandicaptenzorgNederland (VGN) dat er voor de groep mensen met een VG7-indicatie eentariefverhoging van minstens 15 procent nodig is? Bent u bereid om dezetariefverhoging zo snel mogelijk door te voeren? Zo nee, waarom denkt u datde huidige tarieven wel te verantwoorden zijn?Antwoord 2Voor 2025 is een substantiële tariefverhoging ingevoerd. Met behulp vanperiodiek kostenonderzoek herijkt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) devastgestelde tarieven, waarmee zij ervoor zorgt dat de gemiddelde kosten vangeleverde zorg worden gedekt. De NZa heeft (op basis van gegevens over hetjaar 2022) in 2023/2024 onderzoek gedaan naar de kosten van de zorg in de1Trouw, 21 januari 2025, https://www.trouw.nl/zorg/voor-patienten-met-gedragsproblemen-en-verstandelijke-handicap-is-geen-geld-in-de-opvang~b15a3860/ ah-tk-20242025-1280ISSN 0921 - 7398’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, Aanhangsel1 gehandicaptenzorg en ggz-wonen met als doel om de tarieven van alleprestaties in deze sectoren te herijken per 2025.Begin 2024 bleek dat een integrale herijking van alle Wlz-tarieven in degehandicaptensector en ggz-wonen niet mogelijk was voor de NZa. De NZaheeft voor een aantal prestaties de tarieven per 2025 wel aangepast,waaronder VG7, vooruitlopend op het volledig integrale kostenonderzoek vanbeide sectoren. Voor de VG7-tarieven gaat het om € 143 miljoen extra dat ineen verhoging van de tarieven voor 2025 (en in het beschikbare Wlz-kader) isverwerkt. Dat is een verhoging van 6,2%; bijna het dubbele van de 3,5% waarde VGN in 2023 om vroeg. Het kostenonderzoek van de NZa geeft op ditmoment geen aanleiding voor een verhoging van 15%.Vraag 3Op basis van welke gegevens was de tariefverhoging van 6,2% voorVG7-indicaties gebaseerd? Bent u bereid om de achterliggende berekeningenmet de Kamer te delen?Antwoord 3In een verantwoordingsdocument2 geeft de NZa uitleg over de gehanteerdesystematiek bij het kostenonderzoek en het aanvullende onderzoek dat heeftplaatsgevonden naar de kosten van personeel niet in loondienst (PNIL) om in2025 voor een aantal prestaties (waaronder VG7) de tarieven aan te passen(vooruitlopend op het aanpassen van alle tarieven in de gehandicaptensectorin 2026).Vraag 4Hoe reageert u op het feit dat gehandicaptenzorginstellingen nu vaak detekorten, die ontstaan door de zorg voor bewoners met een VG7-indicatie,compenseren door minder te investeren in huisvesting? Gaat dit niet op delangere termijn voor grote problemen zorgen, aangezien deze instellingenvaak de gehele normatieve huisvestingscomponent nodig hebben om hunvastgoed te onderhouden en zo nodig te vervangen?Antwoord 4Het is onwenselijk als zorginstellingen structureel minder investeren inhuisvesting om tekorten in de zorg te compenseren. Zoals aangegeven in hetantwoord op vraag 3 en 4, onderzoekt de NZa de benodigde tarieven voor dezorgcomponent. Daarnaast ontvangen de zorginstellingen een normatievehuisvestingscomponent. Daarmee ontvangen zorgaanbieders (gemiddeldgenomen) zowel voor de zorg als voor de huisvesting een passendevergoeding, gebaseerd op periodiek kostenonderzoek.Vraag 5Deelt u de mening dat het volstrekt onverantwoord is om cliënten, dievanwege gedragsproblemen eigenlijk intensieve professionele begeleidingnodig hebben, gedwongen bij familie of zelfs op straat te laten leven, alsgevolg van financiële prikkels voor zorginstellingen om deze mensen niet opte nemen? Creëert dit geen onverantwoorde en onveilige situaties voorfamilieleden, de samenleving en deze mensen zelf?Antwoord 5Ja, ik deel de mening dat het onverantwoord is om cliënten, die vanwegegedragsproblemen eigenlijk intensieve professionele begeleiding nodighebben, gedwongen bij familie of zelfs op straat te laten leven, als gevolgvan financiële motieven van zorginstellingen. Ik wil deze risico’s graagvoorkomen.Vraag 6Gaat u zich inzetten om zo snel mogelijk een oplossing te vinden voor deminstens 149 cliënten die dringend op zoek zijn naar een plek in eeninstelling, «omdat de situatie onhoudbaar is»? Zo ja, welke stappen gaat udaartoe zetten?2Verantwoordingsdocument kostenonderzoek langdurige zorg beleidsregelwaarden 2025 -Nederlandse ZorgautoriteitTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, Aanhangsel2 Antwoord 6De zorgkantoren hebben de zorgaanbieders en cliëntondersteuners opgeroe-pen om contact op te nemen met de betrokken zorgkantoren als problemenzich voordoen, zodat ze samen naar een oplossing kunnen zoeken. Zo nodigkan een gespecialiseerde cliëntondersteuner ingeschakeld worden. Wanneeralle stappen in het proces tot plaatsing zijn doorlopen en het alsnog niet luktom een passende verblijfplek te vinden kan het praktijkteam van mijnministerie meedenken om tot een oplossing te komen voor de ervarenknelpunten.Daarnaast werkt VWS al langere tijd samen met zorgaanbieders, zorgkantorenen vertegenwoordigers van de mensen waar het om gaat aan oplossingenvoor de problemen die worden ervaren in de zorg voor deze doelgroep. Voorde verschillende acties verwijs ik u naar de kamerbrief van 30 januari 2025Vervolg complexe zorg (gehandicaptenzorg), 24 170-352.Vraag 7In hoeverre acht u de reeds aangekondigde bezuinigingen op de langdurigezorg en daarmee de gehandicaptenzorg nog steeds verantwoord, in het lichtvan de huidige in het artikel beschreven situatie?Antwoord 7Ik realiseer mij dat de uitdagingen voor aanbieders van (gehandicapten)zorgaanzienlijk zijn. Van hen wordt veel gevraagd. Op het terrein van de Wlz issprake van een aantal besparingen om de zorg betaalbaar, toegankelijk envan goede kwaliteit te kunnen houden nu en in de toekomst.Zoals ik in het antwoord van de eerste vraag heb aangegeven kan en mag hetniet zo zijn dat er geen passende zorg beschikbaar is, zeker niet voor dezedoelgroep. Het gaat om mensen en gezinnen in een zeer kwetsbare positiedie juist zo afhankelijk zijn van passende zorg en ondersteuning. In dat lichtgeldt dat de aangekondigde bezuinigingen er niet toe mogen leiden dat detarieven niet langer tenminste redelijkerwijs kostendekkend zijn. De NZahoudt daarom bij de vaststelling van haar tarieven niet alleen rekening metde aangekondigde bezuinigingen, maar kan er ook toe overgaan tarieven teverhogen als dat op grond van kostenonderzoeken noodzakelijk blijkt. Zoheeft de NZa haar maximumtarieven voor VG7 met ingang van 2025 met6,2% verhoogd; bijna het dubbele van de 3,5% waar de VGN in 2023 omvroeg. Binnen dit bredere perspectief acht ik de aangekondigde bezuinigingennog steeds verantwoord. Dit alles laat onverlet dat – in een uitdagendearbeidsmarkt – de opgave voor aanbieders niet altijd eenvoudig zal zijn.Vraag 8Hoe reageert u op het beeld dat wordt geschetst aan het einde van het artikeldat de huidige tekortschietende tarieven er wellicht voor zullen zorgen datzorgaanbieders zich genoodzaakt zullen voelen om weer meer medicatie endwangmaatregelen in te zetten, terwijl deze maatregelen de laatste decenniajuist fors zijn afgebouwd? Staan de huidige VG7-tarieven daarmee niet opgespannen voet met de Wet zorg en dwang?Antwoord 8Het inzetten van gedwongen zorg is de laatste remedie om iemand tebehoeden voor ernstig nadeel. Het is alleen aan de orde als alle alternatieventekortschieten. Daar gelden strenge regels voor, die zijn opgeschreven in deWet zorg en dwang. Ik vind dat financiële overwegingen geen argumentmogen zijn om gedwongen zorg in te zetten. Ik zie in de praktijk veelzorgaanbieders die hard werken aan het verminderen van de inzet vangedwongen zorg, binnen de huidige tariefsystematiek. Ik vind het daaromkwalijk dat in het artikel wordt gespeculeerd dat de hoogte van de tarievenervoor zou kunnen zorgen dat zorgaanbieders zich genoodzaakt voelen ommeer gedwongen zorg in te zetten.Vraag 9Bent u bereid om deze vragen één voor één te beantwoorden?Antwoord 9JaTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, Aanhangsel3