Jurgen Nobel

Klimaatakkoord gebouwde omgeving

De heer Nobel (VVD): Ik dacht: ik wacht even tot collega Mooiman zijn bijdrage heeft afgerond. Voor een heel groot deel snap ik de zorgen die de PVV uit over duurzaamheideisen, namelijk dat die kunnen leiden tot een stijging van de bouwkosten. Tegelijkertijd geeft de markt zelf aan dat als duurzaamheidseisen gestandaardiseerd zijn, die wat de bouwers betreft nog wel wat verder zouden mogen gaan, zolang er maar niet allerlei gemeentelijke of regionale eisen bovenop komen. Dat zorgt er namelijk voor dat ze te maken krijgen met allerlei verschillende eisen. Dan gaat het wel in de papieren lopen en kan het niet uit. Hoe kijkt de PVV aan tegen de oproep van de markt zelf dat het best op een hoger niveau zou kunnen, met daarmee ook lagere kosten voor de bewoners, zolang er maar niet allerlei regionale duurzaamheidseisen bovenop komen?

De heer Nobel (VVD): Het gebeurt denk ik niet vaak, maar ik ben het volledig eens met GroenLinks-PvdA. Ik vind ook dat de minister zich steviger tegen gemeenten aan zou moeten bemoeien, met name gemeenten die allerlei duurzaamheidsambities stellen boven op het landelijk beleid. Hoe kijkt de PvdA-GroenLinksfractie daartegen aan? Heel veel woningen worden niet gebouwd doordat gemeenten hun eigen duurzaamheidsambities opleggen.

De heer Nobel (VVD): Ik was al bang voor dit antwoord. Het blijkt maar weer dat GroenLinks-PvdA liever voor vogelhuisjes kiest dan voor het bouwen van echte woningen. Dat stelt de VVD enorm teleur.

De heer Nobel (VVD): Die gebruik ik graag. In de buurgemeente van de gemeente waar ik zelf woon, in Amsterdam, waren de bouwambities torenhoog. In verkiezingstijd heb ik de wethouder van GroenLinks-PvdA daar zo'n beetje iedereen de maat zien nemen, maar de bouwambities blijven daar enorm achter. U kunt toch niet ontkennen dat het in de hoofdstad, waar het meest gebouwd zou moeten worden, totaal niet van de grond komt door links beleid?

De heer Nobel (VVD): Dank u wel, voorzitter. Je eigen huis moet geen plek zijn die je portemonnee opslokt. Door de stijgende energieprijzen en de wispelturigheid in de wereld, wordt het steeds duidelijker dat we minder afhankelijk moeten worden van onvrije landen. De verduurzaming van gebouwen biedt daarvoor een goede kans. Het vermindert de afhankelijkheid en draagt bij aan de betaalbaarheid van de kosten voor bewoners en aan het behalen van de klimaatdoelen. In mijn bijdrage zal ik stilstaan bij drie oplossingen: het terugdringen van administratieve lasten, het stimuleren van standaardisering en het versimpelen van natuurvergunningen en energielabels. Allereerst de administratieve lasten. Wat de VVD betreft, stapelen we stenen en geen papier. Er moet sneller en efficiënter verduurzaamd worden, bijvoorbeeld door het vereenvoudigen van vergunningen en het invoeren van duidelijke processen voor vve's en projectontwikkelaars. Hoe is de minister van plan voorspelbaar woningbeleid te voeren? Op welke manier is zij van plan om de administratieve lasten concreet te verminderen, zodat woningbouw en renovaties niet langer worden vertraagd door complexe regels? Hoeveel regels wil deze minister gaan schrappen? Hoe is zij van plan dit te behalen? Wat als die doelen niet worden behaald? Hoe gaat de minister ervoor zorgen dat langlopende vergunningsprocessen worden doorbroken? Kan zij aangeven hoe ze aankijkt tegen het stimuleren van standaardisering? Voorzitter. Voor de bouwsector is verduurzaming helemaal geen vies woord. Sterker nog, volgens bouwers kunnen de duurzaamheidsambities omhoog als alle bovenwettelijke eisen die zijn opgelegd door lokale overheden, worden geschrapt. Bouwers hebben aangegeven dat zij in hun fabrieken veel sneller gestandaardiseerde onderdelen van woningen kunnen bouwen, maar dit is alleen effectief als niet elke gemeente eigen wensen en aanvullende eisen heeft. Als de ene gemeente wel een vogelhuisje wil en een andere gemeente niet, of als de ene gemeente een vogelhuisje wil voor de specht en de andere voor de zwaluw, schiet het natuurlijk niet op. Wat de VVD betreft moeten we vertraging voorkomen, juist met hoge ambities, maar wel met het oog op standaardisering. Voorspelbaarheid is daarbij de belangrijkste factor. Hoe kijkt de minister hiernaar?

De heer Nobel (VVD): In principe denk ik dat we de afgelopen periode zo veel hebben gereguleerd dat we echt moeten oppassen met het toevoegen van nog meer regels. Tegelijkertijd, als een regel ervoor zorgt dat de bouw versneld wordt, dan wil ik daar altijd naar kijken. Maar vanuit de VVD zeg ik wel: we hebben zoveel regels gestapeld de afgelopen periode dat ik liever wil bekijken welke regels we kunnen wegnemen om de bouw te bevorderen dan dat ik weer extra regels ga toevoegen. Maar ik ga niet dogmatisch zijn door te zeggen dat wij er niet welwillend naar kijken als iets ertoe kan leiden dat de bouw wordt versneld. Voorzitter, misschien kan ik mijn betoog vervolgen. Ik denk namelijk dat dat hierop aansluit. Ik wil de minister namelijk vraag of zij kan reflecteren op het eventueel herzien van het Bbl en op het meer standaardiseren daarvan. Voorzitter. Dan de energielabels. De VVD ziet dat de regels rond energielabels onduidelijk en bureaucratisch zijn, met problemen in bewijsvoering, foutieve labels en ook nog eens hoge administratieve lasten. Soms vallen energielabels lager uit dan de werkelijke prestaties, wat leidt tot onnodige kosten en onzekerheid. De VVD zou graag willen dat er duidelijke richtlijnen, betere digitale systemen en transparante informatie over toekomstige eisen zijn. Hoe gaat de minister deze onduidelijkheden structureel oplossen, de lasten verminderen en de invoering van nieuwe Europese eisen zonder extra vertraging begeleiden? Tot slot, voorzitter. De VVD erkent het belang van natuurbescherming, maar in de praktijk zie ik onduidelijkheid en oplopende kosten voor vergunningstrajecten. Hoe wil de minister deze procedures efficiënter maken, doorlooptijden verkorten en waarborgen dat kosten en eisen proportioneel blijven, met name voor middelgrote en kleine bouwprojecten? Welke stappen neemt de minister om onduidelijkheden in de toepassing van bijvoorbeeld natuurvergunningen weg te nemen, zodat bouwers niet in langdurige procedures terechtkomen? Hoe kijkt de minister bijvoorbeeld aan tegen een algemene natuurvergunning in plaats van allemaal losse natuurvergunningen? Dank u wel, voorzitter.

De heer Nobel (VVD): Volgens mij startte ik mijn betoog met het gegeven dat we op dit moment in een heel onrustige wereld leven. We zien dat de energieprijzen enorm toenemen, ook omdat we zelf heel afhankelijk zijn van onvrije landen. Ik begon met aan te geven dat we daar zo snel mogelijk vanaf moeten. De VVD heeft ook in andere commissies bepleit dat we snel moeten kijken naar onze eigen energiehuishouding. Door bijvoorbeeld kernenergie worden we minder afhankelijk van andere landen. Als de SP zich erbij aansluit dat we minder lang afhankelijk moeten blijven van andere landen, dan is de SP van harte welkom om samen met de VVD daarin op te trekken.

De heer Nobel (VVD): Sorry, ik dacht dat er nog iets achteraan kwam. Alles valt of staat met de afhankelijkheid die Nederland heeft van landen waarvan we voor onze gasvoorraad en onze olie afhankelijk zijn zolang we zelf onvoldoende in staat zijn om die energierekening omlaag te brengen. Dat is het belangrijkste gegeven, denk ik. Daarnaast zijn we ook bezig met bijvoorbeeld een Isolatie Offensief. Er gaan dus al heel veel middelen naar mensen die in een huurwoning zitten. De SP vergeet voor het gemak maar even dat er ook heel veel mensen zijn, zoals ik zelf ook al zei, die een koopwoning hebben. Daarvan gaf ik namens de VVD aan dat het niet zo moet zijn dat die koopwoning ervoor zorgt dat je hele portemonnee wordt opgeslokt. De VVD richt zich dus niet alleen op de Nederlanders die in een sociale huurwoning zitten. Ik weet dat de SP alleen daar de focus op heeft. Dat is voor de VVD niet aan de orde. Morgen, of volgens mij zelfs nog vandaag, is er bijvoorbeeld ook een debat over de prijzen aan de pomp. Al die mensen die in de file staan, worden ook nog eens elke dag geconfronteerd met die hoge energieprijzen aan de pomp. Wat dat betreft is er veel meer aan de hand dan alleen de isolatie van woningen. Dat is ook wat ik bedoelde aan het begin van mijn betoog. We zullen als Nederland echt moeten nadenken over onze eigen positie in een wereld die heel erg onvrij en wispelturig is op dit moment.

De heer Nobel (VVD): Volgens mij begint het met heel iets anders. Het begint met veiligheid en met als Nederland zelf in staat zijn om minder afhankelijk te worden. Daarin vindt de VVD de partijen aan de linkerzijde heel vaak niet aan haar kant, bijvoorbeeld als het gaat om miljardeninvesteringen op het gebied van defensie of om de miljarden die de VVD graag beschikbaar zou willen stellen voor kernenergie. Uiteindelijk gaat het inderdaad om woningen, maar u bent alleen bezig met de isolatie van woningen, terwijl we het grotere probleem waar ik het over heb, de onveiligheid en de mate waarin Nederland zelf in staat is om minder afhankelijk te zijn, echt met elkaar zullen moeten aanpakken. Je kunt inderdaad een Isolatie Offensief starten, en ik denk dat het heel goed is dat dat er is, maar daarmee gaan we het niet redden.

De heer Nobel (VVD): Ik denk dat het, zeker met het advies van vanochtend van de SER, wel duidelijk wordt dat de Nederlander helemaal gek wordt van "wel, niet, wel, niet". Het feit dat dit kabinet zegt dat we de warmtepomp moeten gaan doen, komt in die zin tegemoet aan het advies. Tegelijkertijd denk ik dat vooral voorspelbaarheid belangrijk is — dat gaf ik eerder ook al aan bij de standaardisering voor bouwers — voor heel veel Nederlanders. Mensen willen weten: wat gebeurt er wanneer ik mijn woning ga verduurzamen, wanneer ik panelen of een warmtepomp aanschaf? Ik denk dat het belangrijk is dat de overheid vooral voorspelbaar is. Ik ga ervan uit dat de minister — maar daar kan de minister zelf op reflecteren — niemand een warmtepomp door de strot gaat duwen.

De heer Nobel (VVD): De VVD zal zich gewoon houden aan de afspraken in het coalitieakkoord; laat ik dat vooropstellen. Maar ik ga ervan uit — ik denk dat de minister dat straks zal bevestigen — dat de minister er heel zorgvuldig mee omgaat wanneer huishoudens in de knel komen, zeker financieel, omdat ze niet kunnen meekomen in de energietransitie. We hebben ook niet met elkaar afgesproken dat we dit van vandaag op morgen moeten realiseren. Bij nieuwbouwtrajecten is de warmtepomp eigenlijk standaard, dus daar maak ik me niet zo heel veel zorgen over. Het gaat met name om bestaande bouw.

De heer Nobel (VVD): Ik zou het debat graag iets verbreden. Ik ben blij dat de minister zelf aangeeft dat zij zich binnen de financiële kaders tot de ambities moet verhouden. Dat lijkt mij heel gezond. We zien ook vaak dat bedrijven- en kantorenterreinen op dit moment niet aan de energie-eisen voldoen en dat veel ontwikkelaars die panden ook niet transformeren, omdat de overdrachtsbelasting heel hoog is. Bent u ook bereid om te kijken of verduurzamingsmaatregelen getroffen kunnen worden, bijvoorbeeld in de fiscaliteit, om andere gebouwde omgevingen te betrekken bij de woningbouwopgave?

De heer Nobel (VVD): We hadden laatst een rondetafelgesprek waarin naar voren kwam dat het aansluiten van woningen die netbewust zijn, tot wel €10.000 kan schelen in de prijs. Toen werd ook aangegeven dat het heel vaak niet mogelijk is om die woningen op het net aan te sluiten. Ik denk dat we dan wel verkeerd bezig zijn met elkaar. Zou de minister daarop kunnen reflecteren?

De heer Nobel (VVD): Ik ben in die zin blij met het antwoord van de minister dat zij de zorgen omarmt die ik en mijn collega van D66 hebben geuit. Zij ziet ook dat de lokale eisen ervoor zorgen dat er minder wordt gebouwd. Tegelijkertijd geeft de minister aan dat dat eigenlijk niet mag; maar erkent de minister dat het op dit moment toch nog gebeurt? Wat is zij voornemens om hier dan ook direct aan te doen, aangezien het niet mag?

De heer Nobel (VVD): Ik hoop wel op een iets stevigere reactie dan alleen een gesprek, want op het moment dat de minister weet welke gemeenten zich hier niet aan houden, moet het niet bij een gesprek blijven, want we hebben met elkaar inderdaad afspraken gemaakt. En wat de VVD betreft geldt dan ook: afspraak is afspraak. We moeten er gewoon echt voor zorgen dat die woningbouwontwikkeling van de grond komt. Daar helpen dit soort bovenregionale eisen niet bij. Dus ik hoop dat de minister kan toezeggen dat ze meer gaat doen dan alleen in gesprek gaan, en dat ze dan ook echt gaat ingrijpen bij die overheden die dit doen.

De heer Nobel (VVD): Voorzitter, dank. Ik wil de minister bedanken voor het beantwoorden van de vragen die ik namens de VVD heb gesteld. Ik ben blij dat de minister aangeeft dat zij wil kijken wat er bijvoorbeeld fiscaal nog mogelijk is bij de transformatie van kantoren. Ik zou de minister wel willen aansporen om bij het eerste kopje koffie dat zij met lokale overheden doet ook meteen stevig en duidelijk te zijn. Grijp de regie, want we moeten er echt voor zorgen dat de woningbouwontwikkeling van de grond komt. Alle bovenwettelijke eisen en alle regulering die erbovenop komt, gaat daar niet aan bijdragen. Namens de VVD doe ik dus de oproep: wees ook gewoon stevig in die gesprekken.