Vonnis inzake voorlopige voorzieningen transparantie- en controleverplichtingen Akkoord op Hoofdlijnen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202533 529GaswinningNr. 1277 BRIEF VAN DE MINISTER VAN KLIMAAT EN GROENE GROEI ENDE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN ENKONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 6 maart 2025Op 13 februari 2024 heeft de voormalig Staatssecretaris Mijnbouw uwKamer geïnformeerd over de arbitrage-aanvraag door Shell en Exxon-Mobil over (onder meer) het in juni 2018 tussen de staat en deze tweeaandeelhouders van de NAM afgesproken Akkoord op Hoofdlijnen (AoH).1In het kader van deze arbitrage hebben Shell en ExxonMobil op19 november jl. voorlopige voorzieningen gevraagd inzake een specifiekonderdeel van het AoH, namelijk de transparantie- en controleverplich-tingen uit het AoH. Binnen deze bij het Nederlands Arbitrage Instituut(NAI) lopende arbitrage bestaat de mogelijkheid om vooruitlopend op hetuiteindelijke vonnis over alle vorderingen van Shell en ExxonMobilbepaalde voorzieningen te vragen over deelaspecten. Dit vonnis zal naarhuidige verwachting pas omstreeks 2028 komen. Middels deze brief wordtu geïnformeerd over de uitspraak in de voorlopige voorzieningenprocedure.GeschilpuntenIn deze voorlopige voorzieningen procedure waren de belangrijkstegeschilpunten als volgt:–Shell en ExxonMobil menen dat de opgelegde heffingen inzake schadein strijd met de afspraken uit het AoH onvoldoende transparant eninzichtelijk zijn en hebben 14 aanvullende informatieverzoeken gedaan;–Shell en ExxonMobil menen dat op grond van het AoH een andereaccountant dan de Auditdienst Rijk (ADR) aangesteld had moetenworden en dat deze een nadere controle moet uitvoeren op deuitgaven voor schade en versterken. Daarnaast willen zij overleg overde inhoud van deze controle;–Shell en ExxonMobil willen overleg over de inhoud van de periodiekerapportages van het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG).1Kamerstukken II, 2023–2024, 33 529, nr. 1212 kst-33529-1277ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 12771 De staat heeft zich op het standpunt gesteld dat hij zijn verantwoordings-verplichtingen uit het AoH heeft nageleefd en dat hij mitsdien nietgehouden is tot het verstrekken van aanvullende informatie, hetaanstellen van een andere accountant of het voeren van overleg met Shellen ExxonMobil over de reikwijdte van de controle door de ADR en deinhoud van de periodieke rapportages van het IMG.VonnisOp 24 februari jl. heeft NAI het vonnis (gedateerd 20 februari jl.) met departijen gedeeld. Het scheidsgerecht heeft daarin een deel van de doorShell en ExxonMobil verzochte voorzieningen toegewezen. Het volledigevonnis is, conform de afspraken uit het AoH met betrekking tot deopenbaarmaking van vonnissen, bij deze brief bijgevoegd, waarbijbedrijfsvertrouwelijke informatie (en persoonsgegevens) zijn gelakt.Alvorens verder in te gaan op specifieke overwegingen in dit vonnis, wilhet kabinet benadrukken dat dit vonnis geen gevolgen heeft voor deinwoners uit Groningen en Noord-Drenthe met aardbevingsschade. Ditvonnis betreft uitsluitend een geschil tussen Shell en ExxonMobilenerzijds en de staat anderzijds over het detailniveau van de onder-bouwing van en de controle op de heffingen die aan NAM wordenopgelegd. Dit vonnis gaat niet over de manier waarop de schadeafhan-deling en de versterkingsopgave is ingericht; dat is wel onderdeel van deuiteindelijke arbitrage en van andere, nog lopende arbitrageprocedurestegen NAM, ExxonMobil en Shell, en bestuursrechtelijke procedures naaraanleiding van de aan NAM opgelegde heffingen. Los daarvan is dezeafhandeling zo ingericht dat gedupeerden geen gevolgen ervaren van dediscussies tussen de staat en Shell en ExxonMobil of NAM. Het kabinetblijft zich committeren aan een milde, makkelijke en menselijke aanpakvan de schadeafhandeling en versterkingsopgave.Transparantie en inzichtelijkheid van de heffingenDe informatieverzoeken van Shell en ExxonMobil zagen specifiek op deinformatie bij de verschillende heffingen over de schadeafhandeling. Nietalle informatie die door Shell en ExxonMobil was gevraagd, moet volgenshet scheidsgerecht worden verstrekt. De staat moet op een aantal puntenwel extra informatie verstrekken bij de heffingen over de schadeafhan-deling. Voor reeds opgelegde heffingen moet de staat de aanvullendeinformatie binnen drie maanden na datum van het vonnis aanleveren.Voor toekomstige heffingen dient deze informatie per dagtekening van deheffing te worden verstrekt.De extra informatie ziet op de Heffingen Fysieke Schade, de HeffingenWaardedaling en de Heffingen Immateriële Schade. De meeste van dezeinformatie wordt geaggregeerd per postcode-4 gebied of in totalen. Eengedetailleerd overzicht van de toegewezen informatieverzoeken is tevinden op pagina’s 75 en 76 van het vonnis uit de bijlage.ControleverplichtingenHet scheidsgerecht heeft in dit verband allereerst geoordeeld dat de staater terecht vanuit is gegaan dat de ADR de controles op de uitgaven van deschadeafhandeling en de versterkingsoperatie mocht uitvoeren. Wel moetde staat in overleg treden met Shell en ExxonMobil over de reikwijdte vandeze controle. Ook moet overleg worden gevoerd over de inhoud van deperiodieke rapportages van het IMG aan NAM. De staat moet binnen zesweken na datum van het vonnis in overleg treden met Shell en Exxon-Mobil over deze onderwerpen. Het vonnis betreft geen oordeel over deTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 12772 werkwijze van de ADR, maar ziet enkel op de inhoud van de opdracht dieaan de ADR wordt gegeven.VervolgstappenMomenteel wordt nog bezien op welke manier uitvoering aan het vonniskan worden gegeven. Sommige van de toegewezen informatieverzoekenzijn complex van aard en zien op informatie die door het IMG niet gebruiktwordt voor het nemen van besluiten, waardoor niet alle gevraagdeinformatie bij het IMG beschikbaar is. Het scheidsgerecht heeft in hetvonnis ruimte gelaten voor de staat om aan te geven dat bepaaldeinformatie niet geleverd kan worden en op grond daarvan te verzoekenhet vonnis hierop aan te passen. Ook de implicaties voor de privacy vanbewoners wanneer voornoemde gegevens gedeeld worden, zullennogmaals goed bekeken worden en indien nodig zal er over de uitvoeringaan het vonnis overleg worden gezocht met Shell en ExxonMobil om deprivacy zo optimaal mogelijk te borgen.Wij zullen de Kamer zoveel mogelijk op de hoogte houden van verdereontwikkelingen in deze arbitrageprocedure met inachtneming van devertrouwelijkheid uit de NAI regels en de procespositie van de staat.Desgewenst kan de Kamer in een technische briefing nader vertrouwelijkworden geïnformeerd.Tot slot willen wij nogmaals benadrukken dat deze uitspraak geen enkeleffect heeft op de schadeafhandeling en/of versterkingsoperatie waargedupeerden in zitten. Dit kabinet blijft zich inzetten voor gedupeerdenmet mijnbouwschade als gevolg van gaswinning uit het Groningenveldongeacht de juridische procedures met Shell, ExxonMobil en NAM.De Minister van Klimaat en Groene Groei,S.T.M. HermansDe Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties,E. van MarumTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 12773