Ontwikkelingen zorgplicht kansspelen op afstand en cijfers deelname aan kansspelen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202524 557KansspelenNr. 273 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE ENVEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 juli 2025Een goed werkende zorgplicht voor kansspelen op afstand is essentieelom kwetsbare groepen te beschermen en te voorkomen dat spelers ennaasten in de problemen raken. Met de per 1 oktober 2024 in werkinggetreden Regeling speellimieten en bewuster speelgedrag (Rsbs) en deBeleidsregel Verantwoord Spelen 2024 zijn hiertoe maatregelengetroffen.1 Deze maatregelen hebben effect, zo blijkt uit de effectmetingenvan de Kansspelautoriteit (Ksa).2 Dit jaar zijn verschillende stappen gezetom de invulling van de zorgplicht binnen de huidige wettelijke kadersverder te verbeteren. Dit zijn belangrijke en noodzakelijke maatregelen,maar er is meer nodig om de bescherming van spelers te waarborgen.Met deze brief deel ik, naast de effectmeting van de Ksa van de regel-geving van oktober 2024, ook het onderzoeksrapport van Ipsos I&O inopdracht van het WODC dat cijfers bevat over deelname aan kansspelenen risicovol speelgedrag in Nederland. Hieruit blijkt onder andere dat hetaantal Nederlanders dat deelneemt aan kansspelen is toegenomen en dathet aandeel risico- en probleemspelers fors blijft.3 Daarnaast zie ik eenzorgelijke stijging onder het aantal minderjarigen en jongvolwassenen datdeelneemt aan online kansspelen. Het is dus nodig om aanvullendemaatregelen te treffen, zoals inzet op preventie, bewustwording enlaagdrempelige hulp, evenals de aanpak van illegaal aanbod en deelnamedaaraan. Daarnaast werk ik uit hoe de zorgplicht wettelijk verder kan1In de Rsbs zijn maatregelen getroffen die online kansspelaanbieders moeten naleven omspelers van online kansspelen bewuster te maken van hun speelgedrag en om hen beter tebeschermen tegen de risico’s van kansspelen. Zij moeten spelers bijvoorbeeld nadrukkelijkerwijzen op de risico’s van hun speelgedrag en de hoogte van hun limieten. Met de beleidsregelgeeft de Ksa verdere invulling aan de wettelijke verplichtingen van de zorgplicht, waaronderwanneer aanbieders moeten ingrijpen en informeren.2Bijlage bij Kamerstuk 24 557, nr. 2453Hierin wordt geen onderscheid gemaakt tussen deelname aan legale en illegale kansspelen. kst-24557-273ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 557, nr. 2731 worden geconcretiseerd en aangescherpt, zoals aangegeven in mijn briefover de visie op kansspelen van 14 februari jongstleden.4Met deze brief informeer ik uw Kamer over:1.de tweede effectmeting van de Ksa van de regelgeving van oktober2024;2.ontwikkelingen rond het concretiseren en aanscherpen van dezorgplicht;3.het rapport «Deelname aan kansspelen in Nederland: meting 2025».Hiermee voldoe ik aan de toezegging die ik uw Kamer heb gedaan tijdenshet commissiedebat kansspelen van 27 maart jongstleden om voor dezomer een reactie aan uw Kamer te sturen op de effectmeting door de Ksavan de per oktober 2024 ingevoerde maatregelen voor online kansspelen.1. Tweede effectmeting Ksa van wijziging regelgeving oktober2024De Ksa heeft recent een tweede meting uitgevoerd van de effecten van deper oktober 2024 in werking getreden regels. Voor deze rapportage isgekeken naar de periode vanaf juli 2024 voorafgaand aan de inwerking-treding van de maatregelen per 1 oktober 2024 tot en met mei 2025. Dezetweede effectmeting heb ik als bijlage bij deze brief gevoegd. Bij mijn briefvan 14 februari jongstleden stuurde ik uw Kamer de eerste effectmetingvan de Ksa toe.5Samenvatting onderzoeksresultatenDe resultaten uit de tweede effectmeting geven hetzelfde beeld als deeerste effectmeting. De Ksa concludeert dat er sprake is van een verbe-terde spelersbescherming omdat spelers minder verliezen en de kanalisa-tiegraad in termen van spelers zeer beperkt is gedaald na invoering vande regels.6 Het percentage spelers dat per maand netto meer stortte dan700 euro, of 300 euro voor jongvolwassenen tot 24 jaar, is verder gedaaldnaar 2,2 procent. In oktober 2024 was dit 3,8 procent en voor invoeringvan de nieuwe regels was dit 9,4 procent. Een mogelijke verklaring voorde verdere daling is dat de Ksa de aanbieders begin februari 2025 heeftaangesproken op de uitvoering van de draagkrachttoetsen. Daarnaaststellen spelers gemiddeld minder hoge stortingslimieten in. Na 1 oktoberdaalde het percentage spelers met hoge limieten (boven de 350 euro en150 euro voor jongvolwassenen) naar minder dan 50 procent en datpercentage is stabiel gebleven.De nieuwe regels hebben ook effect op de omvang van de legale markt.Het brutospelresultaat (BSR) van vergunde online aanbieders is in mei2025 ongeveer 15 procent lager dan in september 2024, vlak voordat denieuwe regels van kracht werden. In oktober 2024 daalde het verlies peraccount met 31 procent van 116 euro naar 80 euro per maand. Sindsoktober is het verlies per account redelijk stabiel. Ook het percentagespelers met hoge verliezen van meer dan 1.000 euro per maand daalde naoktober van 3,9 naar 0,9 procent en dit is stabiel gebleven. De afname vangrote verliezen is ook te zien aan de verdeling van het BSR. Voor oktober4Kamerstuk 24 557, nr. 2455Bijlage bij Kamerstuk 24 557, nr. 2456Kanalisatie is de mate waarin spelers gebruik maken van het legale aanbod. Kanalisatie wordtuitgedrukt in een percentage, de kanalisatiegraad, waarbij de mate waarin spelers gebruikmaken van het legale aanbod wordt afgezet tegen de totale deelname aan kansspelen (legaalen illegaal). Voor de meting van deelname aan kansspelen kan bijvoorbeeld gekeken wordennaar het aantal spelers, naar brutospelresultaat (BSR) of naar webverkeer.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 557, nr. 2732 2024 was 74 procent van het BSR van vergunde aanbieders afkomstig vanaccounts met verliezen van meer dan 1.000 euro. Na invoering van deregels is dit gedaald naar 21 procent. De tweede effectmeting laat zien datde stijging van het aantal accounts doorzet. Voor oktober steeg het aantalaccounts gemiddeld met 1,2 procent per maand. Na oktober steeg hetaantal accounts sneller, met gemiddeld 2,2 procent per maand. Hetgemiddeld aantal accounts per persoon is hierbij voor en na invoering vande regels ongeveer gelijk gebleven, namelijk rond de 2,4 per persoon.De kanalisatiegraad in termen van spelers is in de tweede effectmeting93 procent en blijft daarmee hoog. In de tweede effectmeting ontbreektom technische redenen een overzicht van de kanalisatiegraad in termenvan geld. Deze informatie wordt wel opgenomen in de nog uit te brengenrapportage van de Ksa over de effecten van de verhoging van dekansspelbelasting. Deze wordt verwacht eind juli 2025. Hoewel het nu nietmogelijk is om de omvang van de illegale markt te bepalen, laat detweede effectmeting wel een stijging zien in het zoekvolume naar illegalekansspelwebsites. Vergleken met de maanden voor oktober 2024 is hetzoekvolume gemiddeld gestegen met 23 procent. Naast de nieuwe regelsis per 1 januari 2025 ook de kansspelbelasting verhoogd. De Ksa geeft aandat het lastig is om te onderscheiden welke wijziging verantwoordelijk isvoor de gemeten effecten.BeleidsreactieDe tweede effectmeting bevestigt nogmaals, in lijn met de eersteeffectmeting, dat de beschermende maatregelen die sinds 1 oktober 2024van kracht zijn, effectief zijn. Dat is positief. Tegelijkertijd maak ik mijzorgen over de grote hoeveelheid geld die nog steeds omgaat in illegaleonline kansspelen. Hoewel de kanalisatie in termen van spelers stabiel lijktte blijven, liet de eerste effectmeting zien dat de kanalisatie in termen vanBSR afneemt. In de tweede effectmeting is een stijging zichtbaar in hetzoekvolume naar illegale kansspelwebsites. Daarnaast laten de recentecijfers van deelname aan kansspelen zien dat het aantal spelers datproblemen ondervindt door gokken nog steeds groot is. Dat betekent dater nog belangrijke stappen te zetten zijn, ook met betrekking tot dezorgplicht. Hieronder ga ik eerst in op de stappen die zijn en worden gezetom de zorgplicht te concretiseren en aan te scherpen.2. Ontwikkelingen rond concretiseren en aanscherpen zorgplichtIn aanvulling op de maatregelen van 1 oktober 2024 zet de Ksa binnen dehuidige kaders van wet- en regelgeving verschillende stappen om beterzicht te krijgen op de uitvoering van de zorgplicht en waar mogelijk teverbeteren. Zo constateerde de Ksa dat aanbieders verschillendemethoden hanteerden om te controleren of het speelgedrag van spelersovereenkomst met hetgeen zij financieel kunnen veroorloven. Naaraanleiding daarvan heeft de Ksa nadere invulling gegeven aan dedraagkrachttoets die aanbieders sinds 1 oktober 2024 moeten uitvoerenbij spelers die meer willen storten dan 700 euro (vanaf 24 jaar) of 300 euro(jongvolwassenen van 18 tot 24 jaar).7 Daarvoor heeft zij een documentgepubliceerd waarin goede en slechte praktijkvoorbeelden staan.8 De Ksabenadrukt dat een draagkrachtoets altijd gebaseerd moet zijn opvoldoende, correcte en controleerbare informatie. Daarbij dient gebruik teworden gemaakt van objectieve bewijsstukken, zoals salarisstroken,aangiften inkomstenbelasting of open banking toepassingen. De Ksa heeftin haar toezicht bijzondere aandacht voor de correcte uitvoering van deze7Artikel 3.1.12 lid 6 Beleidsregel verantwoord spelen 2024.8https://kansspelautoriteit.nl/nieuws/2025/februari/kansspelautoriteit-spreekt-aanbieders/Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 557, nr. 2733 toetsen en blijft hier de komende tijd op toezien en waar nodighandhaven.De Ksa heeft daarnaast op verschillende onderwerpen informatievorde-ringen bij aanbieders gedaan om inzicht te krijgen hoe zij omgaan metbepaalde onderdelen van de zorgplicht. Voorbeelden hiervan zijn hoe zijomgaan met de opleidingsvereisten in het kader van artikel 6 van hetBesluit werving, reclame en verslavingspreventie kansspelen, derisicoanalyse die aanbieders dienen uit te voeren van hun spelaanbod ende indicatoren die gebruikt worden voor de signalering van risicovolgokgedrag.9 Hieruit blijkt bijvoorbeeld dat aanbieders indicatoren voorrisicovol gedrag, zoals hoge speelfrequentie, verschillend interpreteren.Ook blijkt uit de reacties van aanbieders dat veel aanbieders hiervoorleunen op ingekochte algoritmen en AI-systemen. De Ksa start deze zomermet een onderzoek naar hoe aanbieders deze monitoringssystemengebruiken en hoe ze met de uitkomsten van deze systemen omgaan.Voorts doet de Ksa gerichte onderzoeken bij individuele aanbieders naarde aard en omvang van extreme verliezen van spelers om te bezien ofaanbieders voldoende maatregelen hebben getroffen om spelers tijdigdaartegen te beschermen. Dit betreffen langdurige onderzoeken, waarbijde aanbieder wordt aangesproken en een boete kan worden opgelegdindien blijkt dat de bescherming onvoldoende was. Tot nu toe zijn erzeven aanbieders onderzocht of in onderzoek, waarbij er bij drieaanbieders specifiek onderzoek is gedaan naar extreme verliezen bijjongvolwassen spelers. In een zaak heeft dit geleid tot een boete van734.000 euro.10 Sinds september 2024 heeft de Ksa het aantal toezicht-houders die zich bezighouden met de online zorgplicht fors uitgebreid,waardoor zij intensiever toezicht kan houden, meer aspecten van dezorgplicht van aanbieders kan onderzoeken en voldoende capaciteit heeftom bij meerdere aanbieders tegelijk handhavend op te treden als datpassend is.Zoals ik in mijn brief van 14 februari jongstleden heb aangekondigd,onderzoek ik verdere concretisering en aanscherping van de zorgplicht enin dat kader wijzigingen op niveau van wet of algemene maatregel vanbestuur.11 Ik constateer uit de onderzoeksresultaten van de Ksa dataanbieders op verschillende wijze invulling geven aan hun zorgplicht,bijvoorbeeld op het gebied van signalering van risicovol gedrag eninterventies.12 Om te kunnen bepalen op welke wijze de zorgplicht op dezepunten kan worden geconcretiseerd en aangescherpt, is advies nodig vanonafhankelijk deskundigen. Ook de motie Van Nispen e.a. roept hiertoeop.13 Samen met de Kansspelautoriteit heb ik daarom het Expertise-centrum Gokken van het Trimbos-instituut gevraagd om een expertgroepmet onafhankelijke deskundigen samen te stellen om wetenschappelijkonderbouwde aanbevelingen te doen over het concretiseren enaanscherpen van de zorgplicht. Daarbij is het van belang nationale eninternationale experts vanuit verschillende disciplines te betrekken,evenals ervaringsdeskundigen. Het Expertisecentrum is gestart met devoorbereidingen voor deze expertgroep, zoals het benaderen vandeskundigen en het inrichten van de projectorganisatie. Als de expert-groep is gevormd verwacht het Expertisecentrum vanwege de benodigdezorgvuldigheid niet eerder dan voor de zomer van 2026 aanbevelingen tekunnen doen. Daarbij zal de expertgroep met voorrang aanbevelingen9Artikel 6 Besluit wering, reclame en verslavingspreventie kansspelen (Stcrt. 2023, nr. 120)10https://kansspelautoriteit.nl/nieuws/2025/april/boete-e734-000-schending-zorgplicht11Kamerstuk 24 557, nr. 245, p. 13.12Kansspelautoriteit, 2023, Onderzoek zorgplicht aanbieders online kansspelen: Stand van zaken.13Kamerstuk 24 557, nr. 267.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 557, nr. 2734 doen over mogelijke fundamentele wijzigingen van de zorgplicht, zodatdeze mee kunnen worden genomen in het aangekondigde wetgevings-traject voor kansspelen op afstand conform het tijdpad geschetst in mijnbrief van 14 februari jongstleden. Mede gelet op de snelle ontwikkelingenin de online kansspelsector vind ik het van belang dat structureelgeadviseerd wordt over de invulling van de zorgplicht. Daarom zal deexpertgroep een voorstel doen hoe dit vorm gegeven kan worden.Aanvullend voert Ipsos I&O in opdracht van het WetenschappelijkOnderzoek- en Datacentrum (hierna: WODC) momenteel een effectmetinguit naar de Regeling speellimieten en bewuster speelgedrag en de nettostortingsgrens uit de Beleidsregel Verantwoord Spelen. Dit onderzoek zietop het in kaart brengen van de ervaringen en behoeften van spelers ophet gebied van speellimieten en is een vervolg op een vergelijkbaremeting die in november 2023 is uitgevoerd.14 Dit rapport verwacht ik inoktober te ontvangen. Verder wordt naar verwachting in oktober hetrapport «Perspectief van Nederlanders op kansspelen meting 2025»opgeleverd, dat ook in opdracht van het WODC wordt uitgevoerd. Ditbetreft een nieuwe meting van een vergelijkbaar onderzoek uit 2024 naarhet perspectief van Nederlanders op verschillende relevante en actueleonderwerpen en ontwikkelingen op het gebied van kansspelen.15 Deuitkomsten van alle onderzoeken tezamen neem ik mee in de verdereuitwerking van de concretisering en aanscherping van de zorgplicht.3. Rapport «Deelname aan kansspelen in Nederland: meting2025»Ipsos I&O heeft in opdracht van het WODC onderzoek gedaan naar dedeelname aan kansspelen en risicovol speelgedrag onder Nederlandersvanaf 16 jaar. Het onderzoeksrapport bied ik hierbij aan uw Kamer aan.Het onderzoek betreft een herhaling van hetzelfde onderzoek uit 2024, alsonderdeel van de periodieke monitoring van de effecten van het kansspel-beleid.16 Hierna geef ik een weergave van de belangrijkste onderzoeksbe-vindingen en geef ik hierop mijn reactie.Samenvatting onderzoeksresultatenIn het onderzoek zijn schattingen gemaakt op basis van zelfrapportage van7.608 Nederlanders over het eigen gedrag in de afgelopen twaalfmaanden.17 Uit het rapport blijkt dat het aandeel Nederlanders datdeelneemt aan kansspelen sinds de meting uit 2024 is toegenomen. 69%van de Nederlanders vanaf zestien jaar neemt deel aan kansspelen, tenopzichte van 65% in de eerdere meting van 2024. Wanneer loterijen buitenbeschouwing worden gelaten is dit 37% ten opzichte van 34% in deeerdere meting. Deze stijging is waar te nemen op zowel fysieke locaties(van 31% naar 33%) als online (van 10% naar 12%).De toename van deelname aan kansspelen in brede zin is niet toe teschrijven aan één specifieke groep in de bevolking. Er is sprake van een14I&O Research, 2023, Speellimieten bij online kansspelen: Een onderzoek naar ervaringen enbehoeften van spelers. Bijlage bij Kamerstuk 24 557, nr. 218.15Bijlage bij Kamerstuk 24 557, nr. 240. Hierbij wordt ook de motie Dral en Wijen-Nass meege-nomen waarin wordt verzocht onderzoek te doen of door de verhoging van de leeftijdsgrensvan 18 naar 21 jaar geen verdere vlucht naar de illegaliteit zal ontstaan (Kamerstuk 24 557,nr. 266).16Bijlage bij Kamerstuk 24 557, nr. 239.17Bij zelfrapportage speelt een rol dat de beantwoording van de vragen mede wordt bepaalddoor de mate waarin de respondenten zich zaken nog (goed) kunnen herinneren. Verder speeltsociaalwenselijke beantwoording mogelijk een rol. De vragenlijst is ingevuld in de periode 7tot en met 22 maart jongstleden.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 557, nr. 2735 stijging bij mannen en vrouwen, bij meerdere leeftijdsgroepen, bijNederlanders met verschillende opleidingsniveaus en Nederlanders meten zonder migratieachtergrond. De stijging van deelname aan onlinekansspelen is opvallend groot bij minderjarigen (16–17 jaar), namelijk van12% naar 20%. Daarnaast valt ook de stijging onder de deelnemers van 18tot en met 24 jaar op (van 17% naar 21%).Er zijn geen veranderingen opgetreden wat betreft risicogroepen. Net alsin 2024 behoort het overgrote deel (87%) tot de groep niet-problematischegokkers.18 7% is een laag-risico gokker, 4% gematigd-risico gokker en 2%hoog-risico gokker. Het aandeel gematigd- en hoog-risico gokkers is hogeronder mensen die (ook) deelnamen aan online kansspelen (20%) danonder mensen die dat niet deden (4%). Meer dan een derde (36%) vandegenen die (ook) illegale websites gebruikten om online te gokken,voldoet aan de criteria van hoog-risico gokker en 18% gematigd-risico.Het type spellen dat men speelt is grotendeels gelijk gebleven tenopzichte van 2024. Deelnemers aan fysieke kansspelen nemen (nogsteeds) vooral deel aan loterijen en krasloten. Daarna volgen drie fysiekekansspelen: bingo, speelautomaten en casinospelen, en één onlinekansspel: online wedden op sportwedstrijden. Twee derde van de spelersvan online kansspelen geeft aan enkel op vergunde websites te spelen.9% zegt (ook) wel eens niet-vergunde websites te bezoeken. Een kwartvan de spelers zegt niet te weten of de website waarop hij of zij speeltlegaal (vergund) of illegaal (niet-vergund) is. Net als in 2024 is de groepspelers die aangeeft één account te hebben het grootst (44%). Eén op devijf spelers geeft aan meer dan één account te hebben. Verder blijkt uit hetonderzoeksrapport van Ipsos I&O dat het percentage spelers dat aangeeftgeen account te hebben, is toegenomen van 10% naar 14%. Daarbij isopvallend dat 7% van spelers die zegt uitsluitend legaal te gokkenaangeeft geen account te hebben. Het aanmaken van een account isverplicht bij vergunde aanbieders. De onderzoekers noemen dat dezemensen hun account mogelijk al hebben opgezegd ten tijde van hetonderzoek. Verder blijkt dat binnen de groep die niet weet of ze legaal ofillegaal spelen het percentage dat met het account van een ander speeltrelatief hoog is, evenals het deel zonder account.BeleidsreactieMeer Nederlanders nemen deel aan kansspelen dan in 2024. De stijging iszowel te zien bij minder risicovolle kansspelen (loterijen) als risicovollekansspelen (zoals krasloten en online en landgebonden sportwedden-schappen en speelautomaten).19 Met name de flinke stijging vandeelname aan online kansspelen onder minderjarigen baart mij zorgen.Pas vanaf 18 jaar mag een persoon bij vergunde aanbieders spelen.20Voor vergunde kansspelaanbieders gelden strenge wettelijke eisen voorleeftijdscontrole. Zij moeten zeker zijn van de identiteit en daarmee ook demeerderjarigheid van een persoon voordat zij deze mogen inschrijven.Hiertoe moeten zij over persoonsgegevens van de aspirant-spelerbeschikken en deze gegevens verifiëren.21 De Ksa houdt hier scherp18Gemeten met de Problem Gambling Severity Index (PGSI): een veelgebruikte vragenlijst omrisicovol gokgedrag te meten. Daarnaast is door de onderzoekers gevraagd naar ervarenproblemen door gokken, bijvoorbeeld in sociale/relationele sferen, in financiële zin of inpsychische/emotionele zin.19Uit de marktscan 2024 van de Ksa blijkt dat Nederlanders gemiddeld minder geld uitgeven aankansspelen dan de gemiddelde inwoner van een EU-land en Nederland daarmee minder groeikent dan andere EU-landen. De Ksa heeft zich hierbij gebaseerd op gegevens van dataleve-rancier H2 Gambling Capital.20Artikel 31k lid 2 sub a Wet op de kansspelen en artikel 4 lid 2 Besluit kansspelen op afstand.21Artikel 31k lid 2 sub a Wet op de kansspelen en artikel 4.11 Besluit kansspelen op afstand.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 557, nr. 2736 toezicht op en heeft vooralsnog geen signalen dat minderjarigen zichzelfkunnen aanmelden bij legale aanbieders. Naar verwachting spelenminderjarigen op andermans account of bij illegale aanbieders.Momenteel doet de Ksa verdiepend onderzoek naar deelname vanminderjarigen aan online kansspelen bij legale aanbieders. Hierbij wordtonder meer met hulp van de banken gekeken naar mogelijke betalingenvan minderjarigen naar kansspelaanbieders. Het onderzoek is naarverwachting eind juli afgerond. De vraag hoe minderjarigen deelnemenaan online kansspelen zal tevens worden meegenomen in het eerderge-noemde onderzoek Perspectief van Nederlanders op kansspelen 2025 datin oktober wordt opgeleverd.In algemene zin laten de onderzoeksresultaten zien dat meer nodig is ommensen te beschermen tegen de risico’s van gokken en illegaal aanbodtegen te gaan. Hiervoor heb ik verschillende maatregelen aangekondigd inmijn visiebrief op kansspelen van 14 februari jongstleden. De stijging vandeelname aan online kansspelen onder minderjarigen en jongvolwas-senen benadrukt het belang om extra in te zetten op de bescherming vandeze kwetsbare groepen.22 Dit doe ik ten eerste via de voorgenomenwetswijzigingen die onder meer gericht zijn op het tegengaan van verderenormalisatie van gokken. Daarnaast zet ik in op het bestrijden van illegaalaanbod en de deelname daaraan, via zowel intensivering van handhavingdoor de Ksa binnen de huidige wettelijke kaders, als uitbreiding van debevoegdheden van de Ksa. Ook werk ik ten behoeve van de verbredingvan verslavingspreventie naar het tegengaan van gokschade samen methet Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de Ksa aan eenstrategische meerjarenagenda gokschadepreventie ter opvolging van dewerkagenda verslavingspreventie kansspelen.23Onder meer in het kader van de werkagenda verslavingspreventiekansspelen zet ook de Ksa extra in op bescherming tegen de risico’s vangokken. Zo wordt vanuit de Ksa gewerkt aan de doorontwikkeling vanLoket Kansspel. Naar verwachting wordt in september van dit jaar eennieuwe website gelanceerd. Dit wordt een centraal informatiepunt voorzowel gokkers en hun naasten als niet-gokkers. Zij kunnen hier terechtvoor informatie over gokken, voor instrumenten om bijvoorbeeld jegokgedrag te testen en voor laagdrempelige hulp bij (mogelijke) gokpro-blemen. Bij de ontwikkeling van deze website is specifieke aandacht voorjongeren, bijvoorbeeld in taal- en beeldgebruik. Daarnaast voert de Ksadoorlopend verschillende bewustwordingscampagnes, zoals eencampagne ter promotie van Gokstop (Cruks) en een sportzomercampagneover de risico’s van gokken.De Ksa zet ook specifiek in op het beschermen van minderjarigen enjongvolwassenen en heeft dit als prioriteit opgenomen in haar Toezichts-agenda 2025. Naast het onderzoek naar mogelijke deelname aanvergunde kansspelen door minderjarigen, wordt onderzoek gedaan naarde vraag waarom minderjarigen en jongvolwassenen gaan gokken. Opbasis van een inventarisatie van bestaande onderzoeken wordt na dezomer een vervolgonderzoek gestart om de eventuele witte vlekken in tevullen. Daarnaast wordt de voorlichting richting deze groepen verderuitgebreid. Vanuit het Verslavingspreventiefonds lopen verschillendetrajecten die zich specifiek richten op deze kwetsbare groep. Er wordenbijvoorbeeld aanvullende materialen over gokken ontwikkeld binnen het22Kamerstuk 24 557, nr. 245.23Bijlage bij: Kamerstuk 24 557, nr. 219.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 557, nr. 2737 bestaande preventieprogramma «Helder op School».24 In dit programmaworden leerlingen en studenten bewust gemaakt van de gevolgen vanonder meer gokken en worden zij gestimuleerd hier niet aan te beginnen.Een ander voorbeeld is de Vereniging van Contract Spelers dievoorlichting geeft aan spelersgroepen van alle Ere- en Eerste Divisieclubsover risico’s van gokken op voetbalclubs, inclusief de onder-21 enonder-19 selecties.De zorgelijke groei van gokken onder minderjarigen heb ik verder onderde aandacht gebracht bij Verslavingskunde Nederland (VKN). In hunprogramma preventie en vroegsignalering van verslavingsproblematiek,waarbij zij onder meer nauw samenwerken met gemeenten, wordt ookingezet op het tegengaan van gokproblematiek. VKN gaat bekijken of enhoe zij in hun bestaande preventietrajecten meer aandacht kan hebbenvoor het voorkomen van gokken onder minderjarigen.SlotHet is positief dat de maatregelen die 1 oktober 2024 zijn ingegaaneffectief blijken te zijn. Daarnaast zet de Ksa verschillende stappen ombinnen de huidige wettelijke kaders de uitvoering van de zorgplicht teverbeteren. Om verdere stappen in de concretisering en aanscherping vande zorgplicht te kunnen zetten, heb ik de benodigde acties in gang gezet,zoals het inrichten van de expertgroep vanuit het ExpertisecentrumGokken en de in deze brief beschreven onderzoeken. Voorts lopenverschillende trajecten in het kader van de werkagenda verslavingspre-ventie kansspelen om mensen te beschermen tegen gokschade. Juistdoor in te zetten op preventie van gokproblematiek kan een hoop schadeworden voorkomen.Eind dit jaar verwacht ik uw Kamer nadere contouren te kunnen schetsenover hoe de verschillende aspecten van de aangekondigde maatregelenuit mijn brief van 14 februari jongstleden in wet- en regelgeving kunnenworden ingebed. Dan zal ik uw Kamer ook informeren over de strate-gische meerjarenagenda gokschadepreventie.De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,T.H.D. Struycken24Dit is ontwikkeld vanuit het Trimbos-instituut. Eerder is materiaal ontwikkeld om de signa-lering van en begeleiding bij risicovol of problematisch gokgedrag onder mbo-studenten teverbeteren. Dit project wordt uitgebreid met onder meer draaiboeken voor ouderavonden overdit thema en lesmaterialen om gokken te ontmoedigen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 557, nr. 2738