Evaluatie-aanpak corona steunpakketten

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2022–2023 35 420Noodpakket banen en economie Nr. 521 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN FINANCIËN, VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN KLIMAAT EN VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELE-GENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 3 maart 2023 Naar aanleiding van een toezegging aan de leden Snels en Bruins stuurden wij op 18 december 2020 een eerste uitwerking van de beoogde evaluatieaanpak van de sociaaleconomische steunpakketten in verband met de coronacrisis.1 In de update van de evaluatieaanpak die wij op 26 november 2021 naar uw Kamer stuurden (Kamerstuk 35 420, nr. 453) deden wij de toezegging om eind 2022 wederom een actualisatie te sturen. In deze brief informeren wij uw Kamer over de verdere stappen en de geactualiseerde evaluatieprogrammering. Daarbij kondigen we in deze brief ook een aanvullende synthesestudie aan, waarin we op basis van individuele evaluaties de belangrijkste overkoepelende lessen identifi-ceren voor de vormgeving van steunpakketten in geval van toekomstige crises. Deze aanpak richt zich op de budgettair meest omvangrijke regelingen op het terrein van SZW, EZK en FIN. Deze regelingen hadden tot doel ondernemers die buitengewoon hard getroffen werden door de corona-maatregelen te steunen, én banen te behouden. De evaluatieaanpak is opgebouwd uit monitoring- en evaluatieactiviteiten van de steunpakketten en een evaluatieplanning van de meest omvangrijke steunmaatregelen van SZW, EZK en Financiën. Monitoring- en evaluatieactiviteiten We ondernemen sinds de start van de crisis doorlopend monitoringsacti-viteiten om zoveel mogelijk tijdig inzichten te vergaren in het gebruik van de verschillende maatregelen. Ook dit jaar zijn er meerdere monitorings-brieven naar de Kamer gestuurd met informatie over het beroep op de steunmaatregelen op het terrein van het Ministerie van SZW, EZK en 1Kamerstuk 35 420, nr.227 Strategie evaluatie steunpakketten | Tweede Kamer der Staten-Generaal. kst-35420-521ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2023Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 35 420, nr. 5211 Financiën.2 Voor de uitkomsten van deze monitoringsactiviteiten verwijzen wij u naar deze brieven. Dit najaar verscheen tevens een gezamenlijke brief van de departementen over de laatste stand van zaken van de grootste steunmaatregelen.3 Tot slot verscheen medio oktober in opdracht van het Ministerie van EZK het CBS rapport «Twee jaar Coronasteun: een terugblik».4 In dit rapport staat de deelname van bedrijven aan het pakket met steunmaatregelen centraal. Overkoepelende lessen Naast lessen uit individuele steunpakketten willen we waar mogelijk overkoepelende lessen trekken over de inzet en vormgeving van de coronasteunpakketten als geheel. De macro-economische analyse van het Centraal Planbureau (CPB) gericht op het jaar 2020 was daarvoor de eerste stap.5 Voor de volgende stap is het kabinet voornemens om een overkoepelende synthesestudie uit te voeren. De individuele evaluaties vormen hiervoor de basis. Centraal bij deze synthese staat de vraag hoe doeltreffend en doelmatig de opeenvolgende steunpakketten als geheel zijn geweest. Tevens kijken we wat de belangrijkste lessen en eventuele onbedoelde neveneffecten zijn op basis van de individuele evaluaties. De synthese zal zich richten op de grootste steunmaatregelen (TVL/TOGS, NOW, TOZO, belastinguitstel). In de tussentijd wordt er niet stilgezeten. Zo wordt de Kamer begin dit jaar geïnformeerd over het eerder aangekon-digde onderzoek naar manieren om coronasteun gerichter vorm te geven.6 Daarnaast is er aandacht voor vergelijking met andere landen. In het hiervoor genoemde onderzoek naar gerichte coronasteun wordt een internationale vergelijking gedaan. Voorts heeft het CPB in 2020 een internationale vergelijking uitgevoerd.7 Afhankelijk van de tijdige totstandkoming van de onderliggende evalu-aties, is het kabinet voornemens om uw Kamer op zijn vroegst eind 2024, en uiterlijk eind 2025 een synthesestudie toe te sturen op basis van de tot dan toe beschikbare evaluaties van de afzonderlijke steunpakketten. Hier zullen onafhankelijke experts bij worden betrokken. De synthesestudie wordt opgenomen in de Strategische Evaluatie Agenda’s van EZK, SZW en Financiën. Evaluatieplanning In de brieven van 18 december 2020 en 26 november 2021 presenteerden wij een overzicht van de beoogde individuele evaluaties van de belang-rijkste financiële maatregelen. In de bijlage treft u een geactualiseerde versie van de tabel met daarin een overzicht van de monitoringsactivi-teiten en geplande evaluaties per maatregel. Een actueel overzicht per departement is tevens te vinden in de departementale Strategische Evaluatie Agenda’s (SEA’s) die met de departementale begrotingen voor 2Voor belastinguitstel, zie Kamerbrief monitoring fiscale maatregelen in verband met COVID-19 | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl en Tweede monitoringsbrief fiscale coronamaatregelen | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl. Voor het beroep op de maatregelen op het domein van SZW zie de kamerbrief Negende Monitoring Arbeidsmarkt en Beroep Noodpakket| Kamerstuk | Rijksoverheid.nl. Voor de TVL zie de Zesde voortgangsrapportage Tegemoetkoming Vaste Lasten.3Kamerstuk 35 420, nr. 513 Integrale voortgangsrapportage steunpakket met focus op NOW, TVL en fiscale steun.4Twee jaar coronasteun (cbs.nl).5Kamerstuk 35 420, nr. 453 Kabinetsreactie op CPB analyse steunpakket 2020 en nadere evaluatie aanpak.6Kamerstuk 35 420, nr. 485 Langetermijnvisie coronasteun.7Economische analyse steunpakket 2020 (cpb.nl).Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 35 420, nr. 5212 2023 zijn meegestuurd. Via deze departementale SEA’s zal uw Kamer ook in de toekomst jaarlijks geïnformeerd worden over eventuele aanpas-singen van individuele evaluaties. De Minister van Financiën, S.A.M. Kaag De Minister van Economische Zaken en Klimaat, M.A.M. Adriaansens De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, C.E.G. van GennipTweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 35 420, nr. 5213