Verslag informele Telecomraad 4-5 maart 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202521 501-33Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en EnergieNr. 1128 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN VANJUSTITIE EN VEILIGHEID EN VAN DE STAATSSECRETARIS VANBINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 23 april 2025Hierbij bieden wij uw Kamer het verslag van de informele Telecomraadvan 4 en 5 maart 2025 in Warschau, Polen aan.De Minister van Economische Zaken,D.S. BeljaartsDe Minister van Justitie en Veiligheid,D.M. van WeelDe Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,F.Z. Szabó kst-21501-33-1128ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-33, nr. 11281 Verslag informele Telecomraad 4–5 maart 2025, te Warschau,Polen 1. Werksessie I: Cybercrisismanagement In de eerste sessie schetste het Poolse voorzitterschap en de EuropeseCommissie (hierna: Commissie) een duidelijk beeld van digitaledreigingen en dagelijkse cyberaanvallen, merendeels vanuit Rusland.De digitale weerbaarheid van Europa is een topprioriteit van deCommissie en de Commissie gaf aan dat de herziening van de BlueprintCyber, het EU Cable Security Action Plan en het European Cyber CrisisLiaison Officers Network (ook wel: CyCLONe) hierbij van groot belangzullen zijn. De Commissie deed een oproep aan alle lidstaten om gebruikte maken van de beschikbare financiering om nationale cyberhubs op terichten.Veel lidstaten, waaronder Nederland, verwelkomden de herziening van deBlueprint Cyber, riepen op tot het delen van kennis en informatie enbenadrukten de noodzaak voor gecoördineerde, grensoverschrijdenderesponses voor gedegen cybercrisismanagement. Nederland specifi-ceerde hierin, samen met een grote groep lidstaten, dat er een duidelijkeverdeling van rollen en verantwoordelijkheden moet zijn, en dat ditgepaard gaat met het maximaal benutten van bestaande initiatieven enstructuren en vereenvoudiging van het cyberlandschap. Daarnaastbenadrukten verschillende lidstaten het belang van gemeenschappelijkcrisissimulaties en oefeningen, tussen lidstaten en ook in samenwerkingmet de NAVO. Enkele lidstaten riepen op tot uitgebreidere publiek-privatesamenwerking vanwege de grote invloed van private partijen op onzecyberveiligheid en de veiligheid van onze kritieke infrastructuur.2. Werklunch: Civiel-militaire samenwerking Tijdens de besloten werklunch opende het Poolse voorzitterschap met hetbenadrukken van het belang van gedegen civiel-militaire samenwerking.De Commissie benoemde de overlap tussen civiele en militaire doelenvan cyberdreigingen. Veel civiele infrastructuur is ook voor een militairecontext relevant. Daarom is het belangrijk dat lidstaten met een integraleblik risk assessments doen op alle kritieke infrastructuur en ook rekeninghouden met deze overlap in de inzet om het industriële concurrentiever-mogen van de EU te versterken. Het doel is om tijdens crises snel tekunnen handelen, met een grote rol voor de Blueprint Cyber en samen-werking tussen de EU en de NAVO.Een kleine groep lidstaten nam tijdens de lunch het woord. Nederlandbenadrukte het belang voor toekomstbestendig beleid dat civiel-militairesamenwerking versterkt, waarbij duplicatie tussen beide domeinen wordtvoorkomen, een punt dat door meerdere lidstaten werd benoemd. Eenaantal lidstaten, waaronder Nederland, gaf aan dat er winst te behalen isdoor het verminderen van de complexiteit van het cyberlandschap. Vooreen aantal lidstaten zou dit erg helpen bij het beschermen van kritiekeinfrastructuur. Enkele lidstaten gaven aan dat de samenwerking vanuit hetmilitaire domein verbeterd kan worden, en dat het militaire domein meermiddelen zou kunnen inbrengen ten behoeve van het civiele domein. Eenenkele lidstaat gaf aan al vergevorderde operationele samenwerking tehebben tussen civiele en militaire partijen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-33, nr. 11282 Het Poolse voorzitterschap concludeerde met een oproep om meer teinvesteren in het Europese Kenniscentrum voor Cyberbeveiliging (ECCC),om meer onderzoek en kennisdeling te faciliteren. Ook zouden er meercyberoefeningen plaats moeten vinden om zwakheden te blijven testen.3. Werksessie II: Cyberinvesteringen Tijdens deze tweede werksessie stond de Europese interne markt voorcyberveiligheidsdiensten centraal. De Commissie benadrukte datEU-aanbieders op deze markt slechts 25% marktaandeel hebben. Deandere 75% van het aanbod wordt ingevuld door partijen uit anderelanden en voornamelijk uit de Verenigde Staten. Daarmee heeft de EUaanzienlijke afhankelijkheden op het gebied van cyberveiligheid. DeCommissie schetste een viertal handelingsopties op het terrein vanaanbestedingen, investeringen, inzet van AI-fabrieken en vaardigheden,waarna lidstaten hun prioriteiten communiceerden.Op het gebied van investeringen gaf de Commissie aan dat ENISA(EU-Agentschap voor cyberbeveiliging) en ECCC (Europees kennis-centrum voor cyberbeveiliging) lidstaten verder helpen met innovatie eninvesteringen op cyberveiligheidsgebied. Een grote groep lidstaten,benadrukte het belang van AI en kwantum oplossingen voor cybervei-ligheid. Nederland legde nadruk op AI-gedreven systemen enpost-quantum cryptografie om ook in de toekomst weerbaar te blijventegen aanvallen. Een groep lidstaten stipte het belang van meer nationaleen Europese publieke investeringen in cyberveiligheid aan, het belang vanhet stimuleren van het MKB en het eventueel verhogen van cofinancieringvoor cyberveiligheidsprojecten. Recente publieke investeringen indefensie moeten volgens hen ook bij cyberveiligheidsbedrijven terechtkomen.De Commissie ziet grote potentie in het gebruik van AI-fabrieken voorcyberveiligheid. In sommige EU-landen bieden AI-fabrieken hun capaciteital aan om de meest geavanceerde AI modellen toe te passen op cybervei-ligheidsvraagstukken. In het komende InvestAI initiatief zal de Commissiehier verder op ingaan. De Commissie gaf ook aan dat lidstaten kunnensturen op de inzet van het Digital Europe Programma en Horizonmiddelen om daarin cyberveiligheid meer prioriteit te geven. Ookzogenaamde dual use technologieën kunnen hiervan profiteren. Eenenkele lidstaat merkte op dat EU-fondsen voor MKB-bedrijven moeilijktoegankelijk zijn.Volgens de Commissie heeft de EU bovengemiddeld veel last van eengebrek aan vaardigheden en talent op cyberveiligheidsgebied, vergelekenmet VS en Azië. De Commissie zet daarom in op een nieuwe Cyberse-curity Skills Academy, een specifieke European Digital Innovation Hub(EDiH) om cybersecurity capaciteit door de gehele Unie te verspreiden.Ook de ontwikkeling van European Cyber Hubs wordt versneld. Op ditmoment zijn slechts twee van deze hubs actief. In reactie hieropbenadrukte een grote groep lidstaten, waaronder Nederland, het belangvan talentontwikkeling voor de ontwikkeling van de markt van cyber-diensten.De Commissie benadrukte dat lidstaten het Europese aanbestedings-systeem gerichter kunnen inzetten, zodat Europese bedrijven een kanshebben en het niet automatisch afleggen tegen grote niet-Europesespelers («Buy European»). Nederland vroeg specifiek aandacht voor hetprincipe van cybersecurity-by-design, het beter benutten van hetEuropean Cybersecurity Competence Centre (ECCC) en het netwerk vannationale coördinatiecentra. Andere individuele lidstaten benadrukten hetTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-33, nr. 11283 belang van internationale samenwerking én de recente aanvallen opfysieke infrastructuur die ook voor de cyberveiligheid een risico vormen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-33, nr. 11284