Verslag Milieuraad d.d. 14 oktober 2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202521 501-08MilieuraadNr. 966 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT, VAN DE MINISTER VAN KLIMAAT EN GROENEGROEI EN VAN DE STAATSSECRETARIS VAN LANDBOUW,VISSERIJ, VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 30 oktober 2024Met deze brief informeren wij u, mede namens de Minister van Infra-structuur en Waterstaat, over de Milieuraad die op 14 oktober 2024 inLuxemburg plaatsvond.De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,C.A. JansenDe Minister van Klimaat en Groene Groei,S.Th.M. HermansDe Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,J.F. Rummenie kst-21501-08-966ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-08, nr. 9661 I. Verslag Milieuraad d.d. 14 oktober 2024 Tijdens de Milieuraad van 14 oktober jl. zijn er twee Raadsconclusiesaangenomen, namelijk Raadsconclusies op de Europese inzet tijdens deVN-Klimaatconferentie COP29 en Raadsconclusies over hetVN-Biodiversiteitsverdrag (CBD COP16). Verder vonden er twee gedachte-wisselingen plaats over het internationaal plasticsverdrag (INC-5) en deEU-Chemicaliënstrategie. Tevens gaf het voorzitterschap een terugkop-peling van de 69ste bijeenkomst van de Internationale Walvisvaartcom-missie (IWC69).COP29De VN-klimaatconferentie COP29 vindt dit jaar plaats van 11-22 novemberin Bakoe, Azerbeidzjan. Tijdens de COP onderhandelt de EU als één partij,op basis van een gezamenlijke EU-positie. Tijdens de Milieuraad van14 oktober bereikten lidstaten unaniem een akkoord over de EU-inzet voorCOP29. Nederland is positief over de aangenomen Raadsconclusies, dieals basis dienen voor de onderhandelingen op COP29.Over de meeste onderwerpen was voorafgaand aan de Raad al overeen-stemming. In algemene zin benadrukten de Europese Commissie (hierna:«Commissie»), het Hongaars voorzitterschap en een groot aantallidstaten, waaronder Nederland, het belang van een ambitieuze, construc-tieve EU-positie in aanloop naar COP29. De meeste lidstaten, waaronderNederland, zijn voorstander van een internationaal klimaatfinancie-ringsdoel waar een brede groep aan landen aan bijdraagt, dat bestaat uitdiverse publieke en private financieringsstromen, en dat bijzondereaandacht heeft voor de meest kwetsbare landen. Ook is er bredeEU-overeenstemming over het afronden van de onderhandelingen overde internationale handel in koolstofkredieten (artikel 6 van de Overeen-komst van Parijs) tijdens COP29.De discussie tijdens deze bijeenkomst van de Milieuraad richtte zichvoornamelijk op een aantal openstaande punten, waaronder hetEU-klimaatdoel 2040, de rol van kernenergie en de uitfasering van fossielevoordelen.Ten eerste vond er discussie plaats over het EU tussendoel voor 2040 opweg naar klimaatneutraliteit in 2050 en de EU Nationally DeterminedContributions (NDCs). Een groot deel van de lidstaten, waaronderNederland, pleitte voor het verwelkomen van de Commissiemededelingover het EU-tussendoel voor 2040. Dat geeft namelijk de richting aan voorde volgende EU NDC. Een aantal lidstaten wilden slechts kennisnemenvan de aanbevelingen uit de Commissiemededeling. Daarbij benadruktendeze lidstaten dat ze niet vooruit willen lopen op de Europese discussieover het Europese tussendoel. Het kabinet is positief over het verwel-komen van de Commissiemededeling over het doel in de Raadscon-clusies. Dit geeft een belangrijk signaal aan de rest van de wereld dat deEU haar verantwoordelijkheid neemt, en dat we van andere landen ookambitie verwachten.Daarnaast vond er discussie plaats over het voorstel om in de Raadscon-clusies kernenergie op te nemen in de lijst voor veilige alternatieven opfossiele brandstoffen. Lidstaten, waaronder Nederland, die voorstanderzijn van kernenergie in de energiemix steunden dit voorstel. Daartegenover benadrukten andere lidstaten dat er geen gezamenlijkeEU-overeenstemming is vastgesteld over de rol van kernenergie. Dezelidstaten konden akkoord gaan met een verwijzing naar de noodzaak vanmondiale inzet op nulemissie en koolstofarme technologieën in deTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-08, nr. 9662 energiesector, in lijn met de uitkomsten van COP28. Daarbij wordt in deRaadsconclusies benadrukt dat de mondiale doelen de nationaleenergiemix van de lidstaten zullen respecteren.Tot slot vond er discussie plaats over het uitfaseren van fossielevoordelen. Met steun van andere lidstaten riep Nederland op tot stevigeretaal over de afbouw van fossiele voordelen voor de energievoorziening, inlijn met een pad naar maximaal 1,5 graden mondiale tempratuurstijging,conform de motie Kröger-Teunissen1. Daarnaast werd ook het belangbenadrukt van de afbouw van het gebruik van kolen. Voor een aantallidstaten was het onacceptabel om verder te gaan dan de eerder overeen-gekomen tekst in de Raadsconclusies voor COP28. Deze lidstaten kondenuiteindelijk instemmen met het afbouwen van fossiele brandstoffen in lijnmet de 1,5 graad-doelstelling op basis van wetenschappelijke aanbeve-lingen en de oproep om zo snel mogelijk fossiele voordelen af te bouwen.Het kabinet staat positief tegenover dit bereikte compromis. Samen metde al eerder overeengekomen elementen in de Raadsconclusies, heeft deEU een goede uitgangspositie om op COP29 een constructieve rol tespelen en zo een bijdrage te leveren aan een succesvolle uitkomst.In de Raadsconclusies wordt ook onderstreept dat de EU zich tijdensCOP29 zal inzetten voor het bevorderen van gelijkheid en de veiligeemancipatie van alle vrouwen en meisjes over de wereld bij klimaatmaat-regelen, aangezien dit essentieel is voor doeltreffende klimaatmaatre-gelen, het bereiken van onze klimaatdoelstellingen en voor het versterkenvan de wereldwijde veerkracht.VN-BiodiversiteitsverdragTijdens de Milieuraad werden Raadsconclusies aangenomen over deEU-inzet bij de onderhandelingen tijdens de 16de Conferentie van Partijenvan het VN-Biodiversiteitsverdrag (CBD COP16), die van 21 oktober tot1 november gehouden wordt in Calí, Colombia. Ook de Raadsconclusiesvoor de Elfde Bijeenkomst van Partijen van het Cartagena Protocol overbioveiligheid (COP MOP11) en de Vijfde Bijeenkomst van Partijen van hetNagoya Protocol over de toegang tot en het delen van baten uitgenetische bronnen (COP MOP5), zijn goedgekeurd.De Biodiversiteittop in Colombia zal in het teken staan van het maken vanheldere afspraken over de implementatie van het Global BiodiversityFramework (GBF) dat aangenomen is op COP15. In de Raadsconclusieswordt ingezet op goede planning, monitoring, rapportage en evaluatievan het GBF, mobilisering van financiële middelen voor biodiversiteits-doelen, integratie van biodiversiteit in alle sectoren en alle lagen van deoverheid, en digital sequencing van genetische informatie. Nederlandheeft met de Raadsconclusies ingestemd.De conclusies reflecteren het breed gedragen standpunt in de Raad dat degestelde doelen hand in hand moeten gaan met gedegen implementatieen monitoring. De Commissie benadrukte in het bijzonder dat de EU alswereldspeler navolging moet geven aan de uitgesproken ambitie in deRaadsconclusies en momentum moet behouden in het tegengaan vanbiodiversiteitsverlies. Zowel de Commissie als lidstaten benoemden delink tussen klimaatverandering en het verlies van biodiversiteit, enonderstreepten daarbij ook het urgente belang van het herstellen van denatuur en het beschermen van de biodiversiteit. De essentiële rol vanfinanciering in het behalen van de doelen werd breed gedeeld. Hierbij gaf1Kamerstuk, 21 501-33, nr. 1072Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-08, nr. 9663 een grote groep lidstaten aan dat zowel publieke als private financieringnodig is om effectief bij te dragen aan het behalen van de biodiversiteits-doelen.INC-5Tijdens de Milieuraad vond een gedachtewisseling plaats over deEuropese inzet tijdens de vijfde onderhandelingsronde van de Intergover-nmental Negotiation Committee (INC-5). Deze onderhandelingen moetenleiden tot de totstandkoming van een mondiaal, juridisch bindend verdragtegen plasticvervuiling in november dit jaar in Busan, Korea.Tijdens het debat werd duidelijk dat een grote meerderheid van delidstaten een ambitieus mondiaal verdrag steunt, waarbij het belang vanmaatregelen over de gehele levenscyclus (inclusief reductie vanproductie) van plastic werd onderstreept. Ook erkenden de meestelidstaten dat het behalen van een mondiaal verdrag tegen het einde vandit jaar enige flexibiliteit vereist om ontwikkelende en olieproducerendelanden mee te krijgen, waarbij een klein aantal lidstaten de kanttekeningmaakte niet akkoord te gaan met een kaderverdrag waarna de verdereuitwerking nog moet worden vormgegeven.Nederland gaf aan zoveel mogelijk vast te willen houden aan maatregelendie zich richten op het voorkomen van plasticvervuiling, zoals hetverminderen van de productie van primair plastic en het uitfaseren vanproblematische plastic producten, zoals wegwerpplastic, en daarbinnenen daarbuiten te zoeken naar mogelijkheden voor flexibiliteit. Nederlandvond hierin steun van een grote groep lidstaten.Een grote groep lidstaten, waaronder Nederland, benadrukte het belangvan een brede financieringsbasis waarin ook private financiering wordtmeegenomen. Het principe «de vervuiler betaalt» werd tijdens deMilieuraad breed gedeeld, en er werd door een grote groep lidstatengepleit voor het opnemen van een uitgebreide producentenverantwoorde-lijkheid (UPV) in het verdrag.De Commissie erkende de zorgen en prioriteiten van de lidstaten en gafaan dat de EU zich flexibel zou moeten kunnen opstellen t.o.v. detijdslijnen en de reikwijdte (infasering) van het verminderen van plastic-productie. Het Voorzitterschap gaf aan het debat voort te zetten in deraadswerkgroepen, en sprak de hoop uit dat veel lidstaten aanwezig zullenzijn in Busan.EU-ChemicaliënstrategieTijdens de Milieuraad vond er een gedachtewisseling plaats over deimplementatie van de EU-Chemicaliënstrategie. Op 15 maart 2021 heeftde Europese Raad de Raadsconclusies voor de strategie voor duurzamechemische stoffen (Chemicals Strategy for Sustainability, CSS1) goedge-keurd1 met een langetermijnvisie voor het EU-beleid voor chemischestoffen. Het doel is een gifvrij milieu te realiseren om de gezondheid vanburgers en hun leefomgeving te beschermen, en tegelijk het concurrentie-vermogen van de Europese chemische industrie te versterken.Tijdens de Raad benadrukte vrijwel alle lidstaten het belang van deEU-Chemicaliënstrategie voor het verbeteren van gezondheid en milieu.Als een van de belangrijkste maatregelen voor de implementatie van deze1COM (2020) 667 final1Kamerstukken 2020–2021 21501, E.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-08, nr. 9664 strategie, werd de publicatie van de herziening van de REACH-verordening als een van de belangrijkste voorstellen aangehaald, waarbijvoornamelijk het belang werd benadrukt van het vereenvoudigen enverduidelijken van de regelgeving. Wel gaven meerdere lidstaten daarbijaan dat er een balans moet zijn tussen bescherming van mens en milieuen het concurrentievermogen van de Europese industrie. Daarnaastbenadrukte een groot aantal lidstaten, waaronder Nederland, het belangvan het inperken van het gebruik van PFAS. Ook vroeg een groep grotelidstaten de Commissie om opvolging te geven aan het aangekondigdeverbod op het exporteren van gevaarlijke stoffen, die in de EU al verbodenzijn. Nederland heeft deze oproep gesteund. Ook pleitte een aantallidstaten voor het herzien van de rol en taken van het EU chemicaliënagentschap ECHA, waarbij het efficiënt inzetten van financiële middelenen efficiënte governance als prioriteiten werden benoemd.Nederland pleitte voor het implementeren van een test method andvalidation strategy, zodat de er meer en betere gegevens beschikbaarzullen komen om de veiligheid van stoffen te kunnen beoordelen. Ookbenadrukte Nederland het belang van het implementeren van het conceptsafe and sustainable by design.4De Commissie benadrukte het belang van een efficiënte implementatievan de EU-Chemicaliënstrategie en erkende de zorgen van de lidstaten.Het Voorzitterschap gaf aan de verdere uitwerking van deEU-Chemicaliënstrategie verder op te pakken in de Raadswerkgroepen.Diversen– Internationale WalvisvaartcommissieDe Commissie gaf een terugkoppeling van de 69ste bijeenkomst van deInternationale Walvisvaart Commissie (IWC). Deze vond van 22 tot27 september plaats in Lima, Peru. De uitkomst van de IWC-bijeenkomst isdat het verbod op commerciële walvisvaart wordt gehandhaafd. Verderwas er een historische consensus over het vernieuwen van quota voor dewalvisvaart door inheemse volkeren. Tot slot benoemde de Commissiedat de drie door de EU ingediende resoluties (over samenwerkingen metandere internationale organisaties en over internationale verplichtingenten aanzien van de commerciële walvisjacht) zijn aangenomen.4Producten zo ontwerpen dat er geen gevaarlijke chemische stoffen in zitten of uit ontstaan.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-08, nr. 9665