Jaaroverzicht dossiers onderwijs vertrouwensinspecteurs 2023-2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202529 240Veiligheid op schoolNr. 173 BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VANONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 februari 2025Leerlingen en studenten moeten vrij en veilig zijn in het onderwijs. Dat iseen randvoorwaarde om tot goede leerprestaties te kunnen komen omdatleerlingen en studenten zich alleen in een veilige leeromgeving ten vollekunnen ontwikkelen. Daarom is er in het funderend onderwijs eenzorgplicht voor een veilig schoolklimaat en hebben ook in het mbo, hboen wo de instellingen vanuit de wettelijke voorschriften voor bestuur entoezicht de verantwoordelijkheid een veilige leer- en werkomgeving teborgen. De Inspectie van het Onderwijs (hierna: inspectie) houdt toezichtop deze wettelijke eisen.Maar dit alles betekent niet dat het in de praktijk altijd goed gaat.Leerlingen en studenten krijgen helaas soms te maken met seksueelgrensoverschrijdend gedrag of fysiek of psychisch geweld. Het isverschrikkelijk dat hen dat overkomt, juist in een omgeving die veilig zoumoeten zijn. Leerlingen en studenten moeten als zoiets gebeurt de juistehulp krijgen op de school of instelling. Daarnaast kunnen zij, of anderendie een misstand zien of vermoeden, ook contact opnemen met devertrouwensinspecteurs van de inspectie. De vertrouwensinspecteursluisteren en informeren. Zo nodig adviseren de vertrouwensinspecteursook, bijvoorbeeld over het traject om een formele klacht in te dienen ofaangifte te doen. In sommige gevallen is een school of instelling ookverplicht om contact op te nemen met de vertrouwensinspecteurs. Methun werk helpen de vertrouwensinspecteurs om de veiligheid in hetonderwijs te waarborgen en te vergroten.Ieder jaar publiceert de inspectie een overzicht van de dossiers die bij devertrouwensinspecteurs binnenkomen. Samen met deze brief sturen wijuw Kamer het overzicht van de cijfers over het schooljaar 2023–2024. Indeze brief geven we een korte reactie op de cijfers en gaan we in op deinzet van het kabinet om de veiligheid van leerlingen en studenten teverbeteren. kst-29240-173ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 240, nr. 1731 Meer dossiers, met name in het funderend onderwijsIn schooljaar 2023–2024 hebben de vertrouwensinspecteurs voor het heleonderwijs meldingen binnengekregen over 2317 dossiers.1 Het aantaldossiers waarover is gemeld, is ten opzichte van 2022–2023 met 165toegenomen (8 procent), en dat is een trend die al langer zichtbaar is. Datis ernstig, want elk geval van onveiligheid is er één te veel. Dat eenmelding wordt gedaan, wil overigens niet in alle gevallen zeggen dat zichook een ernstig feit heeft voorgedaan. Het is niet bekend of deze stijgingkomt doordat het aantal en/of de ernst van de incidenten is toegenomen.Het kan ook komen doordat melders de vertrouwensinspecteurs beterweten te vinden, door de toegenomen aandacht voor sociale veiligheid ofdoordat er meer vertrouwen is om te melden.Van de dossiers over schooljaar 2023–2024 gaan er 1187 over psychischgeweld, 623 over fysiek geweld, 290 over seksuele intimidatie, 96 overseksueel misbruik, 98 over discriminatie en 16 over radicalisering (waarbijhet meestal gaat om leerlingen die kenmerken van radicaliseringvertonen). Wat opvalt aan de cijfers is dat de toename ten opzichte vanvorig jaar vooral zit in de meldingen over psychisch en fysiek geweld enradicalisering, terwijl er minder meldingen zijn over seksueel misbruik,seksuele intimidatie en discriminatie. Specifiek voor het funderendonderwijs valt op dat het aantal en de zwaarte van de meldingen overfysiek en psychisch geweld blijven toenemen.De cijfers van de vertrouwensinspecteurs zetten ons op scherp, ook alweten we uit de Landelijke Veiligheidsmonitor dat het percentageleerlingen in het funderend onderwijs dat zich veilig voelt al jaren vrijstabiel is en schommelt tussen de 95 en de 98 procent.2 Het gaat omernstige zaken, en de cijfers laten zien dat we er nog niet altijd in slagenom alle leerlingen en studenten de veilige leeromgeving te bieden waaropzij recht hebben. Het kabinet blijft dus onverminderd en met grote inzetdoorgaan om de veiligheid in het onderwijs te versterken.Verder werken aan een veilige leeromgeving voor leerlingen enstudentenFunderend onderwijsWe zien dus dat het beter moet met de veiligheid in het onderwijs. In hetfunderend onderwijs hebben scholen een zorgplicht voor de veiligheidvan leerlingen. Zij kunnen bij Stichting School & Veiligheid terecht als zedaarbij ondersteuning nodig hebben. Daarnaast kunnen leerlingen,studenten, ouders en onderwijspersoneel op www.jouwveiligeschool.nlterecht als ze zich niet veilig voelen op school en niet goed weten waar zekunnen aankloppen. Op deze manier helpen we iedereen in het onderwijsom werk te maken van veiligheid. En we doen meer dan dat. Het kabinetwerkt aan het Wetsvoorstel vrij en veilig onderwijs, waarmee scholenonder andere verplicht worden een vertrouwenspersoon te hebben enhun veiligheidsbeleid jaarlijks te evalueren. Ook pakken we seksueelgrensoverschrijdend gedrag verder aan door de huidige meld-, overleg-en aangifteplicht uit te breiden (een uitbreiding die ook voor het vervolg-onderwijs zal gelden). Dit wetsvoorstel is eind 2024 naar de Raad vanState gestuurd, en zal naar verwachting in het tweede kwartaal van dit1NB: de vertrouwensinspecteurs voegen meldingen van verschillende melders over dezelfdecasus bij een onderwijsinstelling samen tot één dossier. Het overzicht van de vertrouwensin-specteurs is gebaseerd op het aantal dossiers, niet op de verschillende onderliggendemeldingen.2Zie bijlage bij Kamerstuk 29 240, nr. 133.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 240, nr. 1732 jaar aan uw Kamer worden aangeboden. Naast dit pakket werken we erook aan om de continue VOG-screening in het onderwijs te realiseren ensteviger in te zetten op preventie door te onderzoeken hoe we scholen(verder) kunnen ondersteunen om het pedagogisch schoolklimaat teversterken, zoals we aan uw Kamer hebben laten weten in de brief overhet Herstelplan kwaliteit funderend onderwijs.3VervolgonderwijsOp 15 januari 2025 heeft uw Kamer de beleidsreactie op de MonitorIntegrale Veiligheid MBO ontvangen.4 In die reactie is uw Kamer geïnfor-meerd over de belangrijkste resultaten van de monitor en is toegelichthoe in het mbo wordt gewerkt aan het verbeteren van de veiligheid vanstudenten en medewerkers. Om de verantwoordelijkheid van instellingente verduidelijken, introduceert het kabinet een wettelijke zorgplicht voorsociale veiligheid in het vervolgonderwijs.In 2023 is de «integrale aanpak sociale veiligheid in hoger onderwijs enwetenschap» aan de Kamer gepresenteerd.5 Deze integrale aanpak, diesamen met stakeholders uit het veld is opgesteld, gaat uit van verschil-lende actielijnen waaronder het realiseren van bovengenoemde wettelijkezorgplicht. Een andere actielijn betreft een onderzoek naar meld- enklachtvoorzieningen, dat momenteel wordt uitgevoerd en voor de zomervan 2025 naar uw Kamer zal worden gezonden. Onderdeel van deintegrale aanpak is het landelijk programma sociale veiligheid waarmeeeen subsidieregeling bekostigd wordt voor het financieel ondersteunenvan activiteiten met als doel de bevordering van een sociaal veilige leer-en werkomgeving voor studenten en werknemers in het hoger onderwijsen de wetenschap. Hiervoor kunnen de (samenwerkende) universiteiten,hogescholen, studie- en studentenverenigingen en medewerkers- enpromovendiorganisaties voorstellen indienen. Voor het landelijkprogramma sociale veiligheid is gedurende 2024–2027 jaarlijks € 4miljoen beschikbaar gesteld. Daarnaast ontvangen instellingen tot en met2031 jaarlijks € 4 miljoen voor uitvoering van afspraken over socialeveiligheid uit het bestuursakkoord.Daarnaast zijn veel van de maatregelen rond seksueel grensover-schrijdend gedrag in de verschillende onderwijssectoren samengebrachtin het Nationaal Actieprogramma Aanpak seksueel grensoverschrijdendgedrag en seksueel geweld. Zo kunnen we dit probleem integraal aanpakken. Dit voorjaar ontvangt uw Kamer de voortgangsbrief. Doorlopendspant ook de regeringscommissaris zich in om het onderwijs veiliger temaken, bijvoorbeeld met haar advies over het sociale veiligheidsbeleid inhet hoger onderwijs of de aanstaande conferentie die zij met en voor hetmbo organiseert. Tevens heeft zij een belangrijke rol gespeeld alsaanjager van het Studentenpact tegen seksueel grensoverschrijdendgedrag en seksueel geweld.Op deze manier werken wij eraan, samen met de sectoren en met alleonderwijsprofessionals, dat alle leerlingen en studenten in veiligheidkunnen leren en zich ontwikkelen. Wij voelen dit als een zware verant-woordelijkheid. Met de aangekondigde maatregelen en de extra stappen3Kamerstukken 29 240, nr. 138, p. 9–10.4Kamerstukken 29 240, nr. 158.5Kamerstukken 29 240, nr. 131. In 2024 heeft de Minister een voortgangsbrief over de integraleaanpak aan de Kamer gestuurd, zie Kamerstukken 29 240, nr. 140.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 240, nr. 1733 die we zullen zetten in het Herstelplan kwaliteit funderend onderwijszetten we ons er vol voor in om de veiligheid in het onderwijs verder tevergroten.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,E.E.W. BruinsDe Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M.L.J. PaulTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 240, nr. 1734