Antwoord op vragen van het lid Paulusma over het artikel 'Toch geen bufferzone voor demonstranten rond abortusklinieken, Keijzer (BBB) wil het niet'

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–2026Aanhangsel van de HandelingenVragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door deregering gegeven antwoorden979Vragen van het lid Paulusma (D66) aan de Ministers van Justitie en Veiligheid,van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Volksgezondheid Welzijnen Sport over het artikel «Toch geen bufferzone voor demonstranten rondabortusklinieken, Keijzer (BBB) wil het niet» (ingezonden 19 december 2025).Antwoord van Staatssecretaris Tielen (Volksgezondheid, Welzijn en Sport),mede namens de Ministers van Justitie en Veiligheid en van BinnenlandseZaken en Koninkrijksrelaties (ontvangen 28 januari 2026). Zie ook AanhangselHandelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 810 en 823.Vraag 1Bent u bekend met het artikel «Toch geen bufferzone voor demonstrantenrond abortusklinieken, Keijzer (BBB) wil het niet» van RTL Nieuws?1Antwoord 1Ja.Vraag 2Bent u bekend met de uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van deRaad van State van 3 december?2Antwoord 2Ja.Vraag 3Deelt u het oordeel van de Raad van State dat de directe omgeving van eenabortuskliniek een plek is waar een verhoogde mate van orde en rust behoortte heersen, zoals bijvoorbeeld ook het geval is bij een ziekenhuis, medevanwege de kwetsbare positie van bezoekers die daar gebruikmaken van hunfundamentele rechten en hun recht op bescherming van de persoonlijkelevenssfeer?1RTL Nieuws, 18 december 2025, Toch geen bufferzone voor demonstranten rond abortuskli-nieken, Keijzer (BBB) wil het niet (www.rtl.nl/nieuws/politiek/artikel/5544556/vicepremier-keijzer-abaortuskliniek-demonstratie-bufferzone-verzet).2ABRvS, 3 december 2025, ECLI:NL:RVS:2025:5683. ah-tk-20252026-979ISSN 0921 - 7398’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel1 Antwoord 3Ik ben van mening dat bezoekers van abortusklinieken een vrije toegangmoeten hebben tot abortuszorg in klinieken. De uitspraak van de afdelingbestuursrechtspraak van de Raad van State biedt burgemeesters een kadervoor demonstraties bij abortusklinieken om wanordelijkheden te voorkomen.In de uitspraak van de Raad van State wordt onder meer als overweginggenoemd dat er rond een abortuskliniek een bepaalde mate van orde en rustdient te heersen. Het kabinet zal voor het meireces een kabinetsreactie sturenop het recente onderzoek dat is uitgevoerd in opdracht van het Wetenschap-pelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) door een onderzoeksteam vanuitde Rijksuniversiteit Groningen, Pro Facto, de Universiteit van Amsterdam enTilburg University.3 In die brief zal het kabinet ingaan op de toepassing vanhet demonstratierecht.Vraag 4Bent u van mening dat demonstraties vlak voor abortusklinieken ertoekunnen leiden dat mensen die abortuszorg zoeken onevenredig wordenbeperkt in de uitoefening van hun fundamentele rechten en privéleven? Zonee, waarom niet?Antwoord 4Het belemmeren van de toegang tot een kliniek of het intimideren vanbezoekers of werknemers, is onacceptabel. Ik sta pal voor goede en toeganke-lijke abortuszorg en ik hecht ook veel waarde aan het recht op demonstreren.Het is aan het lokale gezag om demonstraties in goede banen te leiden, endaarbij de toegang tot een abortuskliniek te waarborgen. Als bij eendemonstratie daadwerkelijk overtredingen worden begaan, bijvoorbeeld doorte verhinderen dat vrouwen een kliniek bezoeken, dan kan en zal daarhandhavend tegen worden opgetreden door de politie.Vraag 5Bent u van mening dat het recht om te demonstreren nog steeds gewaar-borgd blijft indien demonstranten niet vlak voor een abortuskliniek maar welop redelijke korte afstand nog steeds binnen zicht- en gehoorafstand hunmening kenbaar te maken aan de bezoekers van de kliniek?Antwoord 5Het antwoord op deze vraag volgt uit de uitspraak van de afdeling bestuurs-rechtspraak van de Raad van State, die er in het kort op neerkomt datburgemeesters een andere locatie voor de demonstratie mogen aanwijzen:niet direct voor de ingang van een abortuskliniek. Op die manier kunnenbezoekers van een abortuskliniek zelf bepalen of zij een directe confrontatiemet de demonstranten aangaan of niet. De locatie moet inderdaad nog welbinnen zicht- en gehoorafstand zijn van bezoekers van de kliniek.Vraag 6Hoe kijkt u aan tegen de constatering uit het rapport van het Wetenschappe-lijk Onderzoek en Datacentrum (WODC) dat het instellen van een permanentebufferzone momenteel niet tot de mogelijkheden behoort die burgemeestershebben om demonstraties in Nederland te reguleren en dat het instellen vandergelijke vaste zones enkel mogelijk is als de formele wetgever daartoebesluit?4Antwoord 6De uitspraken van de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van Statebieden het lokaal gezag een kader hoe te handelen. In de nadere beleidsreac-tie op het rapport van het WODC, die voorzien is voor het meireces, zal hetkabinet ingaan op de toepassing van het demonstratierecht.3Het recht om te demonstreren in de democratische rechtsstaat | Rapport | Rijksoverheid.nl4HET RECHT OM TE DEMONSTREREN IN DE DEMOCRATISCHE RECHTSSTAAT Onderzoek naarhet Nederlandse demonstratierecht vanuit internationaalrechtelijk, empirisch, rechtsverge-lijkend en rechtstheoretisch perspectief, p. 162.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel2 Vraag 7Hoe kijkt u aan tegen het feit dat een dergelijk besluit tot het instellen vaneen permanente bufferzone door de formele wetgever recentelijk is genomenin Duitsland en het Verenigd Koninkrijk?Antwoord 7Het wetgevend kader in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk is niet een-op-een vergelijkbaar met de praktijk en de Wet openbare manifestaties inNederland. In de nadere beleidsreactie op het rapport van het WODC, dievoorzien is voor het meireces, zal het kabinet ingaan op de toepassing vanhet demonstratierecht rondom abortusklinieken.Vraag 8Deelt u de mening van de burgemeester van Utrecht dat het wenselijk is dater landelijke wetgeving komt ten aanzien van de minimumafstand waarbin-nen demonstraties bij abortusklinieken mogen plaatsvinden?5Antwoord 8De aangehaalde uitlating van de burgemeester van Utrecht dateert vanseptember 2025, dat was dus vóór de uitspraak van de afdeling bestuurs-rechtspraak van de Raad van State die 3 december 2025 zijn gepubliceerd.Het WODC-onderzoek beval aan om t.a.v. demonstraties bij abortuskliniekente wachten op de richtinggevende uitspraken van de Raad van State. Na depublicatie daarvan heeft de burgemeester van Utrecht juist publiekelijk latenweten «blij» te zijn met de uitspraak van de Raad van State. Daarbij werdvolgens haar een begrijpelijke afweging gemaakt tussen het recht opdemonstratie en de lichamelijke integriteit van bezoekers6. De burgemeesterheeft zich niet meer uitgesproken over de wenselijkheid van aanvullendelandelijke wetgeving ten aanzien van abortusdemonstraties.Vraag 9Bent u bereid een brief naar de Kamer te sturen waarin u met een voorne-men komt om wetgeving in formele zin op te stellen die het mogelijk maaktom bufferzones voor demonstraties bij abortusklinieken in te stellen wanneerblijkt dat burgemeesters onvoldoende in staat zijn om bezoekers de toegangtot abortuszorg te verzekeren zonder onevenredige beperking in de uitoefe-ning van fundamentele rechten en privéleven?Antwoord 9De nadere beleidsreactie op het WODC-onderzoek is voorzien voor hetmeireces 2026.Vraag 10Kunt u bovenstaande vragen individueel beantwoorden binnen zes weken?Antwoord 10Ja.5NOS, 15 september 2025, burgemeester Utrecht wil wetgeving tegen protest pal voor abortus-klinieken (https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2582630-burgemeester-utrecht-wil-wetgeving-tegen-protest-pal-voor-abortusklinieken).6Burgemeester Dijksma blij met uitspraak Raad van State over verbodanti-abortusdemonstratiesTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel3