Verslag van de JBZ-Raad van 10 en 11 oktober 2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202532 317JBZ-RaadNr. 903 BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIEEN VEILIGHEID EN DE MINISTER VAN ASIEL EN MIGRATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 oktober 2024Hierbij bieden wij uw Kamer, mede namens de Minister van BinnenlandseZaken en Koninkrijksrelaties, het verslag aan van de Raad Justitie enBinnenlandse Zaken (JBZ-Raad) op 10 en 11 oktober 2024 in Luxemburg.Ook informeren wij uw Kamer hieronder over een aantal toezeggingen.Terugkoppeling gesprekken tijdens JBZ-Raad over de opt-outTijdens het CD JBZ-Raad van 9 oktober jl. heeft de Minister van Asiel enMigratie aan het lid Eerdmans toegezegd om in dit verslag in te gaan opde opt-out en op de gesprekken die de Minister van Asiel en Migratievoerde en marge van de JBZ-Raad over de opt-out (van Europese asiel- enmigratieregelgeving wanneer verdragswijziging aan de orde is). Hierbijwordt deze toezegging gestand gedaan. Ten aanzien van de achtergronden aanloop naar het verzenden van de opt-outbrief wordt verwezen naarde stukken die in het kader van het informatieverzoek eerder zijnvrijgegeven.1Tijdens de JBZ-Raad bleek uit gesprekken en marge van de Raad dat hetsignaal dat het kabinet met de opt-out brief heeft afgegeven, isontvangen. Voor een effectief Europees systeem zijn strengere Europeseregels nodig, evenals volledige naleving daarvan. De meerderheid vanlidstaten is het eens met het kabinet dat de huidige praktijk niet voldoet endat het anders moet. In diverse lidstaten staat het tegengaan van migratiehoog op de agenda en is er steun voor steviger Europees migratiebeleid.Hier liggen dan ook kansen voor het kabinet. Specifiek ten aanzien van deopt-out liepen de reacties uiteen. Er zijn lidstaten die met interesse naarhet Nederlandse standpunt kijken, andere lidstaten benadrukten dat hetjuist hun voorkeur heeft om op Europees niveau samen te werken aan deaanpak van irreguliere migratie.1Kamerstukken II, 2023–2024, 19 637, nr. 3300. kst-32317-903ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9031 Uiteraard blijft de opt-out onderdeel van deze brede Europesekabinetsinzet en daarmee onderwerp bij diplomatieke contacten van ennamens de Minister van Asiel en Migratie. Het signaal voor de opt-out isnu afgegeven, maar vergt verdragswijziging. Dit is nu niet aan de orde enis een proces van de lange adem. Om op de korte termijn te komen totgrip op migratie ligt de prioriteit van het kabinet enerzijds bij nationalemaatregelen, en anderzijds bij Europese inzet die effect sorteert. Ditbetreft o.a. het uitvoeren van het Pact inclusief betere naleving van deDublinverordening, het verstevigen van de buitengrenzen, het versterkenvan migratiesamenwerking met derde landen, en het verbeteren vanEuropese terugkeerregels.Voortgang onderhandelingen MensensmokkelrichtlijnConform de op 9 april 2024 vastgestelde informatieafspraken met deEerste Kamer in relatie tot het Voorstel voor een Richtlijn tot vaststellingvan minimumvoorschriften ter voorkoming en bestrijding van mensen-smokkel (COM(2023)755) wordt bij het verslag van de JBZ-Raad eenupdate gegeven over (de voortgang van) de onderhandelingen, hetkrachtenveld en de actuele kabinetsinzet met betrekking tot dit voorstel,en specifiek over de dimensie van humanitaire hulpverlening. Een eerderetussentijdse update werd gegeven in de aanbiedingsbrief bij het Verslagvan de JBZ-Raad van 13 en 14 juni.2 Ten tijde van de informele JBZ-Raadvan 22 en 23 juli waren er nog geen nieuwe ontwikkelingen3, maarsindsdien is het voorstel onder het Hongaarse voorzitterschap diversemalen binnen lagere Raadsgremia besproken. Hierbij hanteert Nederlandhet BNC-fiche als uitgangspunt.4 De verwachting is dat in de aanloop naarde JBZ-Raad van december ten aanzien van de grootste bespreekpuntenknopen zullen worden doorgehakt.Er is met name gesproken over het al dan niet schrappen van hetbestanddeel «financieel of materieel voordeel» uit de artikel 3 van hetvoorstel waarin de strafbaarstelling van mensensmokkel uiteen wordtgezet. Teneinde een tussenweg te vinden tussen de lidstaten die voor entegen opname van een dergelijk bestanddeel in hun nationale wetgevingzijn is voorgesteld om het bestanddeel in de richtlijn aan te houden, maarwel een explicitering toe te voegen dat lidstaten nationaal niet wordenbelet verder te gaan in hun strafbaarstelling, aangezien het in dezerichtlijn minimumnormen betreft. Nederland staat hier in beginsel positieftegenover, omdat dit bestanddeel momenteel niet in artikel 197a lid 1 vanhet Wetboek van Strafrecht is opgenomen.Ook blijft het al dan niet opnemen van een humanitaire clausule eensignificant bespreekpunt, en zijn meerdere voorstellen besproken.Nederland heeft in deze discussie voortdurend het belang benadrukt datgevallen niet moeten worden bestraft wanneer sprake is van zuiverehumanitaire hulpverlening, maar ook dat opname van een passage overhumanitaire hulpverlening niet misbruikt mag kunnen worden doorevident criminele smokkelaars en zo het werk van de opsporingsinstantieszou bemoeilijken. Er is daarbij ook aangegeven dat een explicietehumanitaire clausule in het operationele deel van de tekst in dit verbandniet direct noodzakelijk en effectief wordt geacht, aangezien het uitsluitenvan humanitaire hulp van strafrechtelijke aansprakelijkheid ook doormiddel van andere wegen te ondervangen is, zoals door middel vanalgemene nationale strafuitsluitingsgronden, die Nederland zelf ook heeft.Nederland benadrukte dan ook steeds dat opname in de considerans van2Kamerstukken II, 2023–2024, 32 317, nr. 882.3Kamerstukken II, 2023–2024, 32 317, nr. 888.4Kamerstukken II, 2023–2024, 22 112, nr. 3873.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9032 de richtlijn, met het doel te onderstrepen dat de strafbaarstelling niet magdienen om humanitaire gevallen te bestraffen, de voorkeur geniet. Dit isconform de lijn zoals eerder met uw Kamer gedeeld.Nederland droeg daarnaast een tekstvoorstel aan om mensensmokkelonder mensonterende omstandigheden ook als strafverzwarendeomstandigheid in artikel 9 op te nemen. Dit voorstel lijkt gesteund teworden door de andere lidstaten.In lijn met de Motie Veldkamp c.s.5 is in relatie tot artikel 12 over derechtsmacht steeds weer het belang benadrukt van een zo ver mogelijkreikende extraterritoriale rechtsmacht-bepaling ten behoeve van eeneffectieve Europese aanpak van smokkelnetwerken. Wat Nederland betreftzou de richtlijn idealiter een stevige bepaling over de rechtsmachtbevatten, maar lijkt dit in de onderhandelingen voor andere lidstaten geenprioriteit. Derhalve heeft Nederland een tekstvoorstel voor eenoverweging in de considerans ingediend waardoor lidstaten in de richtlijnin ieder geval worden aangemoedigd nationaal een ruimere (extraterrito-riale) rechtsmacht te hanteren dan in de richtlijn wordt opgenomen. Dereactie van andere lidstaten wordt afgewacht.Uitvoering motie Eerdmans/Wilders6Het kabinet maakt van deze gelegenheid gebruik aan uw Kamer terapporteren over de uitvoering van de motie Eerdmans/Wilders7 over hetaanstellen van een rapporteur om partnerlanden in kaart te brengenwaarmee opgetrokken kan worden om asielopvang en -procedures naarderde landen te verplaatsen. Het kabinet loopt in de EU voorop omout-of-the-box oplossingen verder uit te werken, zoals de Italië en Albaniëafspraken en terugkeerhubs. Zo stuurde Nederland op 15 mei jl. met 14andere lidstaten een brief aan de Eurocommissaris voor BinnenlandseZaken met de oproep tot het verder uitwerken van verschillende innova-tieve oplossingen.8 Nederland werkt tegelijkertijd samen met een grootaantal gelijkgezinde landen, zoals Zweden en Denemarken, om innova-tieve concepten zoals de terugkeerhub uit te werken en daarbij in kaart tebrengen welke landen buiten de EU in aanmerking kunnen komen vooreen dergelijk partnerschap. Hierover worden verkennende gesprekkengevoerd. Om hier snel resultaat op te behalen richt het kabinet, ondersturing van de (onder)Raad Asiel en Migratie, een interdepartementaletaskforce Internationale Migratie op om de inzet van mensen en middelensamen te brengen, te coördineren en gericht in te zetten. Zoals tijdens hetTweeminutendebat n.a.v. het CD JBZ-Raad op 9 oktober gewisseld, wordtde gevraagde rapporteursfunctie door bovenstaande activiteiten reedsvervuld en het kabinet beschouwt de motie dan ook als uitgevoerd.De Minister van Justitie en Veiligheid,D.M. van WeelDe Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,T.H.D. StruyckenDe Minister van Asiel en Migratie,M.H.M. Faber-Van de Klashorst5Kamerstukken II, 2023–2024, 36 410 VI, nr. 85.6Kamerstukken II, 2022–2023, 36 410, nr. 55.7Kamerstukken II, 2022–2023, 36 410, nr. 55.8Kamerstukken II 2023–2024, 32 317, nr. 878.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9033 Verslag van de formele bijeenkomst van de Raad Justitie enBinnenlandse Zaken, 10 en 11 oktober 2024 I. Binnenlandse Zaken Belangrijkste resultaten:•De JBZ-Raad sprak brede steun uit voor verdere inzet op weerbarebuitengrenzen van het Schengengebied, het verbeteren van terugkeeren het versterken van de interne veiligheid van het Schengengebied.•De Commissie kondigde aan verder te zullen werken aan de implemen-tatie van het Entry en Exit Systeem (EES) en daarbij een gefaseerdestart te onderzoeken, en kreeg daarvoor steun van de JBZ-Raad.•De JBZ-Raad benadrukte de noodzaak om het EU-terugkeerbeleid teverbeteren. Het non-paper dat Nederland samen met Oostenrijkhierover presenteerde werd goed ontvangen.•Om de gevolgen van externe conflicten op de interne veiligheid van deEU te beperken, benadrukte de JBZ-Raad dat er intensiever moetworden samengewerkt aan grensbewaking, de online aanpak vanradicalisering, de bestrijding van desinformatie en het aanspreken vande techbedrijven.1. Staat van het Schengengebied a. Schengenbarometer en b. uitvoering van de prioriteiten voor deSchengenraadscyclus 2024–2025 = GedachtewisselingBij aanvang van dit agendapunt presenteerde de Europese Commissie(hierna: de Commissie) de Schengenbarometer, met daarin de recentetrends in het Schengengebied. De Commissie lichtte de highlights uit debarometer toe, onder andere waar het de situatie aan de buitengrenzen,terugkeer en interne veiligheid betrof (zie verder de geannoteerde agendavan deze JBZ-raad9). De Commissie benadrukte tevens het belang van devolledige implementatie van de huidige Dublinregels. Tijdens detafelronde was onder de lidstaten brede steun voor de weerbaarheid vande buitengrenzen van het Schengengebied, en de daarvoor geïdentifi-ceerde vervolgstappen van het voorzitterschap. Enkele lidstaten lichtteneigen maatregelen toe, nu er nog steeds sprake is van significantesecundaire migratiestromen binnen het Schengengebied. Ook Nederlandlichtte de eigen prioriteiten toe. Hierbij verwees Nederland naar dedoelstelling van de regering om migratie naar de EU en Nederlanddrastisch te verminderen. Hierbij refereerde Nederland aan de wens vooreen opt-out van het Europese asiel- en migratieacquis bij verdragswij-ziging. Zolang er geen opt-out is, is Nederland gecommitteerd aan deimplementatie van het Migratiepact. Verder is het belang van versterkenvan de buitengrenzen door onder andere screening benadrukt, evenalsgoede gegevensuitwisseling tussen Frontex en Europol met het oog op deaanpak van migrantensmokkel.c. Interoperabiliteit = Stand van zakenDe Commissie schetste de stand van zaken van de implementatie van deroadmap 10 en in het bijzonder de voortgang van de implementatie vanhet Entry/Exit Systeem (EES). Met betrekking tot de implementatie van het9Kamerstukken II, 2023–2024, 32 317, nr. 890.10Vastgesteld tijdens de JBZ-Raad van 19–20 oktober 2023, zie Kamerstukken II, 2023–24, 32 317,nr. 861.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9034 EES heeft een aantal lidstaten, waaronder Nederland, aangegeven datgereed melden momenteel niet aan de orde is, onder andere omdat hetcentrale systeem waarop het EES draait nog niet stabiel genoeg werkt.De Commissie erkende de complexiteit van de implementatie van het EESen ziet af van de inwerkingtreding van het EES voor alle lidstatentegelijkertijd per de aanvankelijk beoogde datum 10 november 2024. DeCommissie kondigde aan de komende weken in overleg met de lidstatenen eu-LISA, het Europese IT-agentschap, in kaart te zullen brengen of eengefaseerde start van het EES mogelijk is en zo ja, hoe deze vorm moetkrijgen, met als einddoel de volledige implementatie van het EES. Delidstaten hebben in de JBZ-Raad steun uitgesproken voor deze aanpak.Het Hongaarse voorzitterschap steunt een gefaseerde start om hetsysteem efficiënt in gebruik te kunnen nemen en hoopt op een snelleinwerkingtreding van het EES.2. Verbetering van de effectiviteit van het EU-terugkeerbeleid = Besloten werklunchTijdens de lunch was er brede overeenstemming over de noodzaak omhet EU-terugkeerbeleid te verbeteren. Hierbij werd het op korte termijnherzien van de Terugkeerrichtlijn als belangrijke stap benoemd omprocessen te versimpelen, onttrekking aan het overheidstoezicht tegen tegaan en innovatieve oplossingen mogelijk te maken. In dat kader werd hetnon-paper dat Nederland samen met Oostenrijk presenteerde, goedontvangen. Een grote groep lidstaten deed de oproep aan de Commissietot het verder uitwerken van out-of-the-box oplossingen zoals deterugkeerhub. Ook spraken diverse lidstaten zich uit voor het verbeterenvan de terugkeersamenwerking met derde landen, onder andere doormiddel van een positieve benadering maar ook door het nemen vannegatieve maatregelen wanneer de samenwerking ontoereikend is. OokNederland onderstreepte dit belang.3. De volledige toepassing van het Schengenacquis in Bulgarijeen Roemenië = Stand van zakenTijdens dit agendapunt hebben Roemenië en Bulgarije hun inspanningentoegelicht die zij sinds het Raadsbesluit tot gefaseerde Schengentoe-treding eind 2023 in gang hebben gezet. Ze benadrukten beiden hetSchengenacquis volledig na te leven, en daarbij gebruik te maken vangeavanceerde grenssystemen en goede samenwerking met buurlanden.Zowel Roemenië als Bulgarije focust daarnaast ook op Dublin-implementatie. De Europese Commissie benadrukte tevens de gereedheidvan beide landen. Er vond geen nadere discussie plaats. Het HongaarsVoorzitterschap concludeerde toe te willen werken naar besluitvormingover het afronden van de gefaseerde toetreding door middel van hetopheffen van personencontroles aan de landsgrenzen.4. Verordening ter voorkoming en bestrijding van seksueelmisbruik van kinderen = Stand van zakenHet Hongaarse voorzitterschap gaf een stand van zaken ten aanzien vande onderhandelingen over de Verordening bestrijding van kindermisbruikonline (de CSAM-Verordening).11 Het Voorzitterschap en de Commissieriepen de lidstaten op om het laatste compromisvoorstel niet verder af te11Zie ook de brief van 1 oktober 2024 over de Nederlandse positie in Kamerstukken II, 2024–25,34 843, nr. 113.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9035 zwakken. Het Voorzitterschap kondigde aan de vervolgstappen binnenkortkenbaar te maken. Er waren geen interventies.5. De gevolgen van externe conflicten en implicaties voor de EU = GedachtewisselingTijdens de gedachtewisseling waren er breed gedeelde zorgen onder delidstaten over de consequenties van de oorlogen dichtbij de EU en deconsequenties hiervan voor de interne veiligheid van de Unie: migratie,terroristische dreiging, (internet) radicalisering, antisemitisme, islamisme,instrumentalisering van migratie, hybride provocaties nemen allemaaltoe. Ook was er brede overeenstemming dat er alles aan moet wordengedaan om de oorlogen in te dammen, door bijvoorbeeld aan te dringenop een staakt-het-vuren in het Midden-Oosten of het leveren van meersteun aan Oekraïne. Er was brede steun dat de veiligheidsministersintensiever moeten samenwerken op terreinen als grensbewaking, deonline aanpak van radicalisering, de bestrijding van desinformatie en hetaanspreken van de techbedrijven. Nederland bracht in dat de EU moetinvesteren in paraatheid en weerbaarheid en dat de JBZ-Raad alshorizontaal en centraal gremium hier verdere stappen in moet zetten.6. De strijd tegen drugshandel en georganiseerde criminaliteit = Stand van zakenHet Voorzitterschap en de Commissie constateerden dat er de afgelopenjaren flink meer aandacht is gekomen voor intensivering van de aanpakvan georganiseerde misdaad, zowel in JBZ-Raad verband als in allelidstaten. Met het stappenplan tegen de aanpak van georganiseerdecriminaliteit en drugshandel12 is een lijn uitgestippeld voor de komendejaren en het is van belang dat lidstaten, instellingen en agentschappendaar ambitieus uitvoering aan geven. De Commissie benadrukte dat desituatie nog zeer zorgelijk is en haalde daarbij het recente rapport vanEuropol over het in kaart brengen van de meest criminele netwerkenaan.13 Ook schetste de Commissie dat Europol en Eurojust een aantalsamenwerkingsovereenkomsten met Zuid- en Midden Amerikaanselanden afronden, Europol aan een nieuwe overeenkomst met Mexicowerkt en dat recent een samenwerkingspunt, genaamd de Fusion Hub, inde Guayaquil haven van Ecuador is opgericht. Een aantal grote lidstatensteunde de Commissie om de ambities hoog te houden en benadruktedaarbij het belang van verdere samenwerking binnen de EU Havenalli-antie, met de Latijns-Amerikaanse landen en in het kader van preventievan jeugdcriminaliteit.7. Overige onderwerpen a. Implementatie van hervormingen op het gebied van asiel enmigratie = Informatie van de CommissieDe Commissie heeft een toelichting gegeven over de implementatie vanhet Asiel- en Migratiepact, conform het in juni gepresenteerdegezamenlijk implementatieplan (Common implementation plan). Hierbijbood de Commissie assistentie aan. Ook herhaalde de Commissie dedeadline van december. Er vond verder geen discussie plaats.12Zie BNC-fiche van 8 november 2023 over het stappenplan, Kamerstukken II 2023–2024, 22 112,nr. 3842.13Europol (2024), Decoding the EU’s most threatening criminal networks | Europol (europa.eu),Publications Office of the European Union, Luxembourg.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9036 b. Rekrutering van minderjarigen en jongeren voor criminaliteitvia onlineplatforms = Informatie van ZwedenZweden gaf tijdens de JBZ-Raad aan dat het ziet dat veel jongeren onlinegerekruteerd worden. Dit gebeurt bijvoorbeeld op gaming platforms,binnen versleutelde berichtgeving, maar daarvoor ook al op het open deelvan het internet. Zweden vroeg aandacht voor dit fenomeen en schetstemogelijkheden om hierop in EU-verband verder samen te werken.Nederland heeft in een bilateraal gesprek aangegeven deze zorgen tedelen en hieraan verder met Zweden te willen samenwerken.c. Regionaal forum voor civiele bescherming (Vilnius,6 september 2024) = Informatie van LitouwenLitouwen blikte terug op de bijeenkomst voor civiele bescherming dat op6 september jl. in Vilnius plaatsvond. Tijdens de bijeenkomst is eengezamenlijke verklaring aangenomen met daarin aandacht voor hetvernieuwen van beschermingsvormen, betere coördinatie en voldoendefinanciering.d. EU-Westelijke Balkan ministerieel forum voor Justitie enBinnenlandse Zaken (Montenegro, 28–29 oktober 2024) = Informatie van LitouwenHet Voorzitterschap lichte het aankomend ministerieel forum toe, waaraanhet Voorzitterschap, Commissie en de Ministers van justitie van deWestelijke Balkan landen deelnemen. Bestrijding van grensoverschrij-dende misdrijven, betere controle van lichte vuurwapens en versterkinggrensbeheer zullen tijden het ministerieel forum aan de orde komen.II. Justitie Belangrijkste resultaten:•De strijd tegen straffeloosheid naar aanleiding van de oorlog inOekraïne blijft een prioriteit voor de EU en in het bijzonder deJBZ-Raad.•Lidstaten benadrukte dat de bescherming van de rechtsstaat en deonafhankelijkheid van de rechterlijke macht de basis vormen voor hetversterken van de concurrentiekracht.•De Commissie, JBZ-Raad en EU-lidstaten spraken uit alert te blijven inde strijd tegen racisme, want hoewel EU-agendering en hulptoolshelpen met een voorzichtige vooruitgang, wordt er een toename aanracistische incidenten gezien.1. De strijd tegen drugshandel en georganiseerde criminaliteit = Stand van zakenHet Voorzitterschap, de Commissie en agentschappen Europol, Eurojusten EDEO lichtten het belang van de justitiële aanpak van georganiseerdecriminaliteit toe en benoemden een aantal stappen die zijn gezet. Derecente lancering van het European Judicial Organised Crime Network 14,een strategisch samenwerkingsverband van gespecialiseerde aanklagersvan de 27 lidstaten, werd uitgelicht als waardevolle stap voor strategischeen operationele samenwerking.14Zie ook de eerdere communicatie over de oprichting van dit netwerk, in Kamerstukken II,2023–24, 32 317, nr. 872.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9037 2. Russische agressie tegen Oekraïne: strijd tegen straffeloosheid = Stand van zakenDe Commissie en het Voorzitterschap informeerden de JBZ-Raad over destrijd tegen straffeloosheid. De Commissie lichtte toe dat deze strijd langsdrie pijlers gaat: 1) het inbrengen en bewaren van bewijs 2) het doen vanonderzoek en komen tot vervolging 3), het herstel van schade. Devoortgang bij het Joint Investigation Team, het opzetten van het Schade-register, een schadeclaimcommissie en het tribunaal voor de vervolgingvan het misdrijf agressie werden toegelicht. Ook meldde de Commissiedat Oekraïne het Statuut van Rome heeft ondertekend. Veel lidstaten,waaronder Nederland, roepen op om ambitieus te blijven en de strijdtegen straffeloosheid als gevolg van de Oorlog in Oekraïne als prioriteit teblijven behandelen.3. Het bevorderen van de toegang tot het recht in de context vande rechtsstaat en het concurrentievermogen = Besloten werklunchTijdens de besloten werklunch heeft het Voorzitterschap een gesprekgefaciliteerd over toegang tot het recht en verlaging van de regeldruk methet doel de concurrentiekracht te bevorderen. Meerdere lidstaten,waaronder Nederland, maakten een punt dat bescherming van derechtsstaat en onafhankelijkheid van de rechterlijke macht een belangrijkebasis vormen voor de versterking van de concurrentiekracht.4. Strijd tegen racisme: verslag over de uitvoering van hetactieplan tegen racisme = GedachtewisselingDe Commissie begon de discussie door te benoemen dat er veel isgedaan tegen racisme en dat voorzichtig optimistisme op zijn plaats is.Wel gaf de Commissie aan een toename van racistische incidenten tegenverschillende groeperingen te zien en uitte zij zorgen over de grote impactvan structureel racisme. In een volle tafelronde deden de lidstaten verslagvan de voortgang die ze boeken in de aanpak van racisme. Er werdstilgestaan bij successen en uitdagingen, zoals verkrijgen van de juistegegevens, voldoen aan registratieverplichtingen en info-uitwisseling, diesoms schuren met grondwettelijke waarborgen. Er was overeenstemmingdat de Europese afspraken en de regelmatige agendering bijdragen aanvoorzichtige vooruitgang, maar dat gelet op de toenemende cijfersalertheid geboden blijft. Nederland heeft in de interventie op indirectediscriminatie en verhulde vooroordelen binnen de rechtshandhavings-keten gewezen en aangegeven dat verder onderzoek hiernaar nodig is.5. Overige onderwerpen a. Strijd tegen antisemitisme: ontwikkelingen op het gebied vande bestrijding van antisemitisme = Informatie van het Voorzitterschap en de CommissieDe Commissie lichtte toe dat sinds 7 oktober 2023 en het daaropvolgendconflict, antisemitisme enorm is toegenomen. De Commissie veroor-deelde antisemitisme in de sterkste bewoordingen, en noemde antisemi-tisme het radicaal tegenovergestelde van alles waar de EU voor staat.Drieëntwintig lidstaten hebben inmiddels een nationale strategie tegenantisemitisme en twintig lidstaten hebben een Speciale Gezant benoemd.De Commissie riep de lidstaten die nog geen strategie of Speciale Gezanthebben om dit alsnog op te pakken. Het Hongaarse Voorzitterschap weesTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9038 op de Raadsverklaring aanpak antisemitisme die tijdens de RaadAlgemene Zaken op 15 oktober jl. werd aangenomen.15b. Jaarverslag 2024 over de toepassing van het Handvest van degrondrechten = Informatie van de CommissieTijdens dit informatiepunt meldde de Commissie dat het jaarverslag 2024over de toepassing van het Handvest van de grondrechten op 10 oktoberjl. is goedgekeurd. Thema van het jaarverslag is financiering ter bevor-dering, bescherming en handhaving van grondrechten. Daarbij werdaangegeven dat voor 2021–2027 de beschikbare EU-middelen zijnverdubbeld. De Commissie gaf aan dat financiering een weerspiegelingvormt van de groeiende zorgen. De Commissie benadrukte verder datondersteuning voor maatschappelijk middenveld nodig blijft.c. Toetreding van de EU tot het Europees Verdrag voor deRechten van de Mens (EVRM) = Informatie van het VoorzitterschapDe Commissie gaf een stand van zaken van de toetreding van de EU tothet EVRM. Een voorlopig onderhandelingsakkoord voor toetreding isbereikt. Bijna alle onderwerpen zijn opgelost, behalve het Gemeenschap-pelijk Buitenlands Veiligheidsbeleid-bezwaar (GBVB-bezwaar). DeCommissie gaf daarover aan dat in het recente arrest EULEX Kosovohelderheid wordt verschaft over rechtsmacht van het Europees Hof vanJustitie en dat er nu formeel advies gevraagd zal worden aan hetEuropees Hof van Justitie om legaliteit te bevestigen, voordat onderte-kening zal plaatsvinden. De Commissie benadrukte dat de EU echt gaattoetreden tot EVRM. Hiermee wordt een duidelijke politieke boodschapafgegeven dat de EU eensgezind is over basiswaarden van de democra-tische rechtsstaat. Een aantal lidstaten, waaronder Nederland, steundedeze analyse van de Commissie en uitte steun voor snelle toetreding.d. Rechtsstaatrapport 2024 = Informatie van SlowakijeTijdens de JBZ-Raad was er een korte uitwisseling tussen Slowakije en deCommissie over de procedure rondom het opstellen van de rechtsstaat-rapporten. Slowakije benadrukte dat regelmatige dialoog over derechtsstaat een belangrijk instrument is voor bescherming van derechtsstaat en EU-waarden, maar dat lidstaten er wel bij moeten wordenbetrokken. De Commissie gaf in reactie aan bereid te zijn nader in gesprekte gaan met Slowakije maar dat er al vijf jaar dezelfde procedure wordtgehanteerd voor de rechtsstaatrapporten en de lidstaten bij elke stapworden betrokken.e. EU-VS onderhandelingen inzake e-evidence = Informatie van de CommissieDe Commissie informeerde de JBZ-Raad over het verloop van deonderhandelingen met de VS over een EU-VS e-evidence overeenkomst,een belangrijk instrument om de EU te helpen om toegang te krijgen totelectronisch bewijs bij dienstaanbieders in de VS. De Commissie gaf aandat de onderhandelingen in een cruciale eindfase zijn beland en datbelangrijke openstaande punten de wederkerigheid en de waarborgen15Zie Raadsverklaring Fostering Jewish life and combating antisemitism: Council approvesdeclaration - Consilium (europa.eu)Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9039 betreffen. De volgende ronde van de onderhandelingen zal plaatsvindenop 19–20 november in Brussel.f. EU-Westelijke Balkan Ministerieel forum Justitie en Binnen-landse Zaken (Montenegro, 28–29 oktober 2024) = Informatie van het VoorzitterschapHet Voorzitterschap lichtte ook op de justitie-dag van de JBZ-Raad ditforum toe en benoemde daarbij dat de regio uitermate belangrijk is voorde EU, zeker op het gebied van veiligheid. Toegelicht werd dat ookjustitiële thema’s op de agenda van het forum staan, waaronder:digitalisering en AI, de framework convention on AI, strafprocesrecht,slachtofferrechten, het nieuwe netwerk van gespecialiseerde aanklagers(EJOCN, zie hierboven) en de oorlog in Oekraïne.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 90310