Antwoord op vragen van het lid Nobel over het bericht dat een groep krakers in Amstelveen de gekraakte woning niet hoeven te verlaten

AH 339 2026Z17360 Mededeling van minister Van Weel (Justitie en Veiligheid), mede namens de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (ontvangen 12 oktober 2026) In antwoord op uw brief van 28 augustus 2026 deel ik u, mede namens de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, mee dat de schriftelijke vragen van het lid Nobel (VVD), inzake het bericht dat een groep krakers in Amstelveen de gekraakte woning niet hoeven te verlaten, worden beantwoord zoals aangegeven in de bijlage bij deze brief. Vragen van het lid Nobel (VVD) over het bericht dat een groep krakers in Amstelveen de gekraakte woning niet hoeven te verlaten (ingezonden 28 augustus 2026, 2026Z17360) Vraag 1 Bent u bekend met het bericht "Krakers mogen blijven op landgoed van Zweedse vastgoedmagnaat aan Amstel"? 1) Antwoord op vraag 1 Ja. Vraag 2 Bent u bekend met de bredere situatie in Amstelveen, waar deze zomer meerdere woningen zijn gekraakt door een groep krakers? Antwoord op vraag 2 Ja. Uit de berichtgeving ben ik bekend met de bredere situatie in Amstelveen. Vraag 3 Hoe beoordeelt u het gegeven dat de bescherming van eigendom tegen kraken in de praktijk afhankelijk blijkt van de mate waarin een eigenaar kan aantonen welke concrete plannen hij op korte termijn met zijn woning heeft? Vraag 4 Deelt u de opvatting dat de bescherming van eigendom niet afhankelijk zou moeten zijn van de snelheid waarmee een eigenaar zijn plannen kan concretiseren, aangezien die snelheid mede wordt bepaald door vergunningprocedures die deels buiten de invloedssfeer van de eigenaar verlopen? Zo nee, waarom niet? Antwoord op vraag 3 en 4 Kraken is strafbaar, omdat het eigendomsrecht daarmee wordt aangetast. Maar in voorkomende gevallen strijdt het eigendomsrecht met andere omstandigheden en feiten die door de rechter soms zwaarder gewogen worden. Of er concrete plannen zijn met een pand kan zo’n factor zijn, evenals de toets op spoedeisendheid die in civielrechtelijke procedures aan de orde is. Ik stel vast dat ontruimingsvorderingen in de praktijk meestal in het voordeel van de eigenaar beslist worden. In een civiel kort geding weegt de voorzieningenrechter het eigendomsrecht af tegen het huisrecht van de krakers. Zonder concrete, uitvoerbare plannen van de eigenaar riskeert deze afwijzing wegens “ongerechtvaardigde leegstand” of misbruik van recht. Bij de strafrechtelijke procedure (artikel 551a Sv) toetst de rechter-commissaris of er sprake is van een strafbaar feit (kraken) én of ontruiming proportioneel is onder artikel 8 EVRM. Het verschil tussen beide procedures is erin gelegen dat bij het ontbreken van concrete plannen met het pand op de korte termijn de civiele rechter strikter toetst op de concrete plannen om leegstand te voorkomen. De rechter-commissaris focust primair op de handhaving van de openbare orde en het strafbare karakter, waardoor het ontbreken van plannen minder snel tot afwijzing van het ontruimingsbevel van de officier van justitie leidt. Vraag 5 Deelt u de opvatting dat woningeigenaren die een woning te koop zetten of willen renoveren of transformeren, niet geconfronteerd mogen worden met krakers omdat zij daarmee een vaak traag en kostbaar proces ingaan? Zo nee, waarom niet? Antwoord op vraag 5 Deze opvatting deel ik. Kraken is een strafbaar feit. Op het moment dat een pand toch gekraakt wordt, is het zaak dat de beslissingsmacht over het pand, al dan niet na tussenkomst van de rechter, weer snel volledig bij de eigenaar komt te liggen. Vraag 6 Deelt u de opvatting dat een te koop staand pand eigendom blijft en dat tijdelijke leegstand of verkoop nooit een vrijbrief mag zijn om het pand te vernielen of in het pand in te breken? Zo nee, waarom niet? Antwoord op vraag 6 Ja. Eigendom blijft eigendom; tijdelijke leegstand of verkoop is geen vrijbrief voor inbraak of vernieling. Handhaving vindt plaats binnen de bestaande wettelijke kaders en begint in de regel met een aangifte door de eigenaar. Vraag 7 Heeft u in kaart gebracht hoe veel woningen jaarlijks worden gekraakt en daarmee worden onttrokken aan de reguliere woningvoorraad terwijl de eigenaren wachten op lopende vergunningprocedures? Zo nee, bent u bereid dit in kaart te brengen? Antwoord op vraag 7 Ja, de onderzoekers van de evaluatie Wet handhaving kraakverbod hebben na een flinke zoekslag iets meer dan 100 kraakincidenten per jaar kunnen achterhalen.[voetnoot 1] Krakers leggen zich vooral toe op leegstaande panden zodat niet gesproken kan worden van onttrekking aan de reguliere woningvoorraad. Vraag 8 Deelt u de opvatting dat de huidige strafmaat niet altijd recht doet aan de situatie die voor pandeigenaren ontstaat bij het kraken van een pand en dus nog onvoldoende rekening houdt met de schade en gevolgen voor eigenaren? Zo nee, waarom niet? Antwoord op vraag 8 Nee, die opvatting deel ik niet. Het huidige instrumentarium, inclusief strafbaarstelling en rechterlijke toetsing, wordt – zo blijkt uit de in het antwoord op vraag 7 aangehaalde evaluatie – toereikend geacht. De rechter bepaalt per zaak welke straf of maatregel passend is. Vraag 9 Deelt u de opvatting dat de huidige uitvoeringspraktijk nog te veel ruimte biedt om het kraakverbod niet te handhaven en daarmee het signaal afgeeft dat kraken loont? Zo nee, waarom niet? Antwoord op vraag 9 Die opvatting deel ik niet. De huidige uitvoeringspraktijk biedt voldoende mogelijkheden om het kraakverbod te handhaven. Ontruiming vergt wel dat eigenaren de beschikbare routes benutten en hun belang onderbouwen. Vraag 10 Bent u bereid een maatregelenpakket samen te stellen om de regelgeving en uitvoeringspraktijk aan te passen en zo te zorgen dat woningeigenaren niet de dupe worden van vertragingen in vergunningverlening of andere procedures die buiten hun invloedssfeer liggen? Antwoord op vraag 10 Een aanvullend maatregelenpakket is niet aan de orde. Het bestaande wettelijk en uitvoeringskader volstaat. Primair zijn eigenaren aan zet voor aangifte, civiele of strafrechtelijke stappen en eventuele tijdelijke ingebruikgeving of beveiliging. Vraag 11 Bent u bereid om, in het licht van de gebeurtenissen in Amstelveen, samen met uw collega van Justitie en Veiligheid te onderzoeken of de huidige wettelijke en strafrechtelijke mogelijkheden voldoende afschrikwekkend en handhaafbaar zijn en of aanscherping daarvan noodzakelijk is? Antwoord op vraag 11 Evenals het Openbaar Ministerie acht ik het bestaande wettelijk en strafrechtelijk instrumentarium afdoende. Signalen, ook van meer direct belanghebbenden, om verdere aanscherpingen door te voeren zijn er niet. Uit de evaluatie blijkt dat de doorlooptijd tussen het moment dat een pand gekraakt wordt tot de daadwerkelijke ontruiming door de nieuwe wetgeving aanzienlijk verkort is. Verdere versnelling van het proces acht ik, mede in het belang van de zorgvuldigheid, reëel noch wenselijk. In het belang van de normstelling hecht ik er wel aan dat eigenaren van panden of rechtmatige bewoners en gebruikers aangifte blijven doen van strafbare feiten, zoals overtreding van het kraakverbod en bij huis- of lokaalvredebreuk. Vraag 12 Kunt u deze vragen één voor één beantwoorden? Antwoord op vraag 12 Ja. 1) Het Financieele Dagblad, 17 augustus 2026 (https://fd.nl/samenleving/1608037/krakers-mogen-blijven-op-landgoed-van-zweedse-vastgoedmagnaat-aan-amstel) Kamerstukken II, 2025-2026, 35296, nr. 19.