Verslag formele Telecomraad 6 december 2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202521 501-33Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en EnergieNr. 1108 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKENEN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 8 januari 2025Hierbij bieden wij uw Kamer het verslag van de formele Telecomraad van6 december 2024 in Brussel aan.De Minister van Economische Zaken,D.S. BeljaartsDe Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,F.Z. Szabó kst-21501-33-1108ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-33, nr. 11081 Beleidsdebat over het digitale decenniumHet Hongaars voorzitterschap heeft tijdens de Telecomraad een beleids-debat georganiseerd over het Europese beleidsprogramma voor hetdigitale decennium tot 2030 in aanloop naar de evaluatie van hetprogramma in 2026. Het Hongaars voorzitterschap verzocht lidstaten tereflecteren op de noodzaak van een eventuele aanpassing van dedoelstellingen van het beleidsprogramma en hoe de EU technologischleiderschap en innovatie kan stimuleren. Daarnaast werd gevraagd tereflecteren op hoe standaardisatie hierbij een rol kan spelen en inhoeverre doelstellingen op het gebied van digitale infrastructuur in lijnkunnen worden gebracht met duurzaamheidsdoelstellingen.Er was onder de lidstaten een brede overeenstemming over nut ennoodzaak van de gezamenlijke lange termijn doelstellingen op het gebiedvan digitalisering. Ook was er onder lidstaten veel erkenning voor detoegevoegde waarde van het ondersteunende beleidsprogramma om devoortgang op de doelstellingen te monitoren en te stimuleren. Door veellidstaten werd geconstateerd dat toenemende technologische ontwik-keling en veranderende geopolitieke machtsverhoudingen en maatschap-pijen dwingt tot reflectie over de doelstellingen van het programma. Eenaantal lidstaten, waaronder Nederland, staat er voor open om na tedenken over nieuwe of aangepaste doelstellingen in het programma.Bijvoorbeeld door nieuwe streefcijfers te formuleren die bijdragen aanEuropees technologisch leiderschap of duurzame digitalisering.In antwoord op hoe technologische innovatie en leiderschap kan wordenversterkt in Europa hebben de lidstaten eenstemmig aangegeven hetbelang te zien van investeringen in AI, cloud en datacentra. Nederland gafhierbij aan dat een sterke en toekomstgerichte Europese promotestrategie voor digitale sleuteltechnologieën essentieel is.Ten aanzien van duurzame digitalisering erkenden de meeste lidstaten datenergieverbruik van digitale infrastructuur en technologie waarschijnlijkzal toenemen, bijvoorbeeld door de ontwikkeling en gebruik van AI. Hetbelang om energie-efficiënte in de digitale sector te stimuleren werd danook breed gezien door de lidstaten. Nederland wees ook op de kansen diedigitalisering biedt voor verduurzaming, zoals het slimmer maken van onsenergienet en de potentie van digitale technologieën zoals kwantum enfotonica om de digitale infrastructuur meer energie-efficiënt te maken.Beleidsdebat over EU-coördinatie en verbetering van de doeltref-fendheid van acties binnen de International TelecommunicationsUnion (ITU)Tijdens de Telecomraad organiseerde het Hongaarse voorzitterschap eenlunchdebat over de EU-coördinatie en verbetering van de doeltreffendheidvan acties binnen de ITU. Het Hongaars voorzitterschap vroeg de lidstatenom te reflecteren op de vraag hoe de EU de coördinatie tussen delidstaten verder kan versterken om binnen de ITU een gezamenlijke enkrachtige stem te waarborgen, met name bij politiek gevoelige discussies.Bij het beleidsdebat gaf de plaatsvervangend secretaris-generaal van deITU een algemene inleiding over het werk van de ITU. Hij gaf aan dat in deITU duidelijk resultaat zichtbaar is van gezamenlijk optreden inEU-verband, bijvoorbeeld op het gebied van mensenrechten. Ook heeft deEU zich hard gemaakt dat de ITU Oekraïne ondersteunt bij het inventari-seren en herbouwen van beschadigde en vernietigde telecommunicatie-en omroepinfrastructuur.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-33, nr. 11082 Nederland en meerdere andere lidstaten hebben tijdens het beleidsdebatwaardering uitgesproken voor het werk van de ITU omdat standaardisatieeen cruciale rol speelt in het vormgeven van de digitale wereld. Daarbijheeft Nederland aangegeven dat het goed zou zijn als meer Europesebedrijven, waaronder mkb’ers, actief deelnemen aan de activiteiten van deITU. Nederland wil de deelname van bedrijven aan ITU-activiteitenvergemakkelijken en de invloed van de EU versterken, maar ziet geennoodzaak voor een nieuw coördinatiemechanisme en benadrukt hetbelang van goede nationale coördinatie.Aannemen van de raadsconclusies «Agentschap van de EuropeseUnie voor Cyberbeveiliging (ENISA)»Tijdens de Raad werden de Raadsconclusies over ENISA breedverwelkomd. Veel lidstaten zien dat de aankomende evaluatie van CyberSecurity Act een goede mogelijkheid biedt om te reflecteren op hetfunctioneren van cybercertificering, inclusief de noodzaak om het tesimplificeren en versnellen. De Commissie heeft tijdens de Raad hetbelang om het omgevingsbewustzijn van de EU te versterken, in lijn metrapport van Niinisto over EU paraatheid, benadrukt. In de GeannoteerdeAgenda1 heb ik uw Kamer geïnformeerd over de hoofdlijnen van deRaadsconclusies. De Raadsconclusies zijn zonder wijzigingenaangenomen.2Aannemen van de raadsconclusies «Witboek – «How to masterEurope’s digital infrastructure needs»»Na een korte toelichting op de inhoud van de Raadsconclusies door hetHongaars voorzitterschap hebben veel lidstaten aangegeven tevreden tezijn met de gebalanceerde tekst. Lidstaten waren met name te sprekenover het feit dat de tekst de belangen van consumenten en bedrijven, metname het mkb, vooropstelt en dat de tekst het belang van gezondeconcurrentie voor investeringen benadrukt. Daarnaast vroegen meerderelidstaten nog aandacht voor het beschermen van en het investeren inzeekabels. De Commissie gaf aan dat de EU op het gebied van digitaleinfrastructuur haar eigen pad moet bepalen en afhankelijkheden vanderde landen moet afbouwen. Daarnaast gaf de Commissie aan datrecente kabelbreuken in de Oostzee het belang van weerbare zeekabelsaantonen. De Raadsconclusies zijn unaniem aangenomen.3Diversenpunt over betere regelgeving in het digitale domeinNederland heeft tijdens de Raad een diversenpunt ingebracht over betereregelgeving in het digitale domein. Daarbij heeft Nederland voorgesteldom tijdens een toekomstige Telecomraad uitgebreider te spreken overbetere regelgeving voor het mkb in het digitale domein. Tijdens de Raadvoor Concurrentievermogen van 28 en 29 november jl. is gesproken overbetere regelgeving in brede zin, hierover wordt uw Kamer parallelgeïnformeerd via het verslag van de Raad voor Concurrentievermogen. Inhet verlengde van dat debat heeft Nederland voorgesteld om dit in eentoekomstige Telecomraad ook specifiek voor digitale regelgeving tebespreken. Hierbij zouden lidstaten voorbeelden kunnen aandragen welkejuridische definities in wetgeving op digital gebied niet met elkaar inovereenstemming zijn of AI-taalmodellen kunnen gebruiken om te kijken1Kamerstuk 21 501-33, nr. 1096: Geannoteerde Agenda Telecomraad 6 december 2024.2Raadsconclusies over het Agentschap van de Europese Unie voor Cyberbeveiliging (ENISA)6 december 2024: https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-16527-2024-INIT/en/pdf3Raadsconclusies over het Witboek – «How to master Europe’s digital infrastructure needs»6 december 2024: https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-16644-2024-INIT/en/pdfTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-33, nr. 11083 of er kansen zijn om regels samen te voegen of te vereenvoudigen. Ditvoorstel heeft in de Raad brede steun gekregen van een groot aantallidstaten en van de aanwezige Eurocommissaris Virkkunen.Diversenpunt over het beschermen van kinderen onlineGriekenland bracht een diversenpunt in over het beschermen vanminderjarigen online. Griekenland presenteerde haar nieuwe strategiehierover, waarbij de nadruk lag op het tegengaan van verslavend ontwerpen informatie manipulatie, in het bijzonder op sociale media. Meerderelidstaten, waaronder Nederland, ondersteunden het belang van ditonderwerp en riepen op tot Europese samenwerking om deze problementegen te gaan. Bij de Nederlandse inbreng is ook aandacht besteed aan deoproep van de motie van Nispen4, waarin Nederland wordt opgeroepenom samen met andere gelijkgestemde lidstaten op te trekken om kinderenop sociale mediaplatformen te beschermen.Diversenpunt Kaderverdrag van de Raad van Europa inzakekunstmatige intelligentie en mensenrechten, democratie en derechtsstaatDe Europese Commissie gaf een terugkoppeling over de ondertekeningvan het Kaderverdrag van de Raad van Europa inzake AI. De Commissiebenadrukte dat zij zich, zoals vastgelegd in Raadsbesluit 2024/2218, zalinzetten voor het toewijzen van 27 stemmen aan de Unie in het verdrags-comité. Als dat niet lukt zal het mogelijk zijn voor de lidstaten om naast deUnie ook partij te worden tot het verdrag.Diversenpunt over de AI Action SummitFrankrijk bracht een diversenpunt in over de AI Action Summit in Parijs infebruari 2025. De top zal voortbouwen op de AI toppen in Bletchley Park(2023) en Seoul (2024). Frankrijk zal het aantal genodigde landenuitbreiden naar 93, inclusief een groot aantal landen uit het MondialeZuiden. De top zal in het teken staan van de kansen van AI, AI-innovatie,en de rol die AI kan spelen in het ondersteunen van duurzame ontwikke-lingsdoelen. Een aantal lidstaten, waaronder Nederland, kon tijdens deRaad de Franse inzet ondersteunen en stelde uit te kijken naar deelname.Overige DiversenpuntenBij het diversenpunt over roaming met EU kandidaat-lidstaten heeftde Commissie aangegeven dat dit een belangrijk onderwerp voor hen isomdat er grote symbolische waarde vanuit gaat. Wel gaf de Commissieaan dat het proces zorgvuldig moet worden doorlopen om selectiefwinkelen op de interne markt te voorkomen. Oekraïne heeft een notificatiebij de Commissie gedaan, deze wordt in het eerste kwartaal van 2025beoordeeld. Moldavië is goed op weg en notificeert naar verwachting inhet tweede kwartaal van 2025 haar nationale wetgeving bij de Commissie.Het proces in Georgië verkeert nog in een vroeg stadium.De Commissie heeft bij het diversenpunt over de toekomst van depostsector erop gewezen dat ze recent een studie naar de toekomst vande postsector met de Raad heeft gedeeld. In die studie worden vijftoekomstscenario’s onderzocht. Daarnaast heeft de Europese Commissietijdens het diversenpunt een overzicht van internationale initia-tieven in het digitale domein gegeven.4Kamerstukken II 2024/25, 36 600 VII, nr. 65Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-33, nr. 11084 Hongarije heeft tijdens het diversenpunt evenementen georganiseerddoor het Hongaars voorzitterschap teruggeblikt op de evenementenen activiteiten die ze hebben ontplooid tijdens hun EU-voorzitterschap hetafgelopen half jaar. Het inkomend Pools EU-voorzitterschap heeft tijdenshet Diversenpunt voorzitterschapsprogramma Polen januari-juni2025 een overzicht gegeven van hun prioriteiten en geplande evene-menten tijdens hun voorzitterschap. Het thema cybersecurity is huntopprioriteit en dit zal ook het thema zijn van de informele telecomraadvan 4 maart. Verder willen de Polen onder andere een conferentie overENISA certificering organiseren.Bij het diversenpunt recente ontwikkelingen in de InternationalTelecommunications Union (ITU) en het Diversenpunt WorldTelecommunication Standardization Assembly (WTSA) 2024hebben de plaatsvervangend secretaris-generaal en de Commissie eenupdate gegeven over recente ontwikkelingen binnen de ITU en de WTSA.De Commissie heeft daarbij aangegeven tevreden te zijn met deuitkomsten van de WTSA. In de Geannoteerde Agenda5 heb ik uw Kamergeïnformeerd over de uitkomst van de WTSA.Oostenrijk heeft bij het diversenpunt over digitale vaardigheden eenpresentatie gegeven over het raamwerk voor digitale vaardigheden wat zijhebben ontwikkeld. Dit raamwerk kan Europese beleidsmakers helpen inhun beslissingen om de digitale vaardigheden van Europese burgers teversterken.5Kamerstuk 21 501-33, nr. 1096: Geannoteerde Agenda Telecomraad 6 december 2024.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-33, nr. 11085