Geannoteerde Agenda formele Telecomraad 6 juni 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202521 501-33Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en EnergieNr. 1130 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN DESTAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN ENKONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 20 mei 2025Op 6 juni 2025 vindt de formele Telecomraad plaats in Luxemburg. In dezebrief vindt u de geannoteerde agenda met daarin een beschrijving van deonderwerpen waarover een beleidsdebat zal plaatsvinden en de Neder-landse inzet.Ook stuurt het kabinet u een non-paper met de Nederlandse inzet op detoekomst van digitale infrastructuur en connectiviteit ten behoeve van hetaankomende EU-wetsvoorstel inzake digitale netwerken (Digital NetworksAct).De Minister van Economische Zaken,D.S. BeljaartsDe Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,F.Z. Szabó kst-21501-33-1130ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-33, nr. 11301 Beleidsdebat over satelliet connectiviteitDe Raad zal spreken over satelliet connectiviteit als bouwsteen voorstrategische autonomie. Het kabinet volgt actief de ontwikkelingen op ditdossier. De Europese Commissie is bezig met de ontwikkeling van hetprogramma IRIS_: een Europese satellietconstellatie van circa 300 satel-lieten in verschillende banen om de aarde om veilige, robuuste enwereldwijde communicatie mogelijk te maken. Dit systeem is bedoeld alsaanvulling op bestaande netwerken en kan een bijdrage leveren in gevalvan crisis of bij uitval van infrastructuur voor publieke telecommunicatie.Daarmee draagt het ook bij aan onze (digitale) open strategischeautonomie. De IRIS_-wetgeving bevat bovendien bepalingen die zorgenvoor deelname van het midden- en kleinbedrijf aan aanbestedingen, watpast bij het Nederlandse belang van diverse industriële toegang. Hetkabinet steunt de ontwikkeling van IRIS_ en zet, binnen de beschikbaremiddelen, in op gerichte deelname van Nederlandse partijen aan ditstrategisch belangrijke Europese project.Naast IRIS_ kijkt het kabinet in het kader van maatschappelijke weer-baarheid tegen militaire en hybride dreigingen naar afhankelijkheid vansatellietsignalen binnen de digitale infrastructuur. Informatie over deexacte tijd is veelal afkomstig van satellietsystemen zoals GPS en Galileo.In een situatie van hybride en militaire dreiging worden die systemensteeds vaker verstoord (jamming). Het kabinet doet onderzoek naar optiesom dit te voorkomen en volgt hier ook de Europese ontwikkelingen. Hetgebruik van een alternatieve tijdvoorziening is noodzakelijk om instabi-liteit en uitval van netwerken te voorkomen. Vanuit de EU wordt GalileoPRS aangeboden, een beveiligde en versleutelde dienst die continuïteit enintegriteit van de signalen waarborgt. Via het traject maatschappelijkeweerbaarheid tegen hybride en militaire dreigingen wordt u erover nadergeïnformeerd.De Radio Spectrum Policy Group, een orgaan waarin vertegenwoordigersvan lidstaten advies geven aan de Europese Commissie over spectrum-beleid, is bezig met een opinie over direct-to-device (D2D) satellietconnec-tiviteit. Deze opinie is recent geconsulteerd en medio juni wordt dedefinitieve opinie opgeleverd. Deze opinie geeft aanbevelingen voorgeharmoniseerd spectrumbeleid voor de introductie van D2D communi-catie in Europa en voor Europees gecoördineerde handhaving opsatellietnetwerken. D2D is ook onderwerp op de aankomende World RadioConference (WRC) in 2027, waar in VN-verband elke vier jaar wordtgesproken over de verdeling van frequenties. In Europees verband zijn devoorbereidingen op de WRC al gestart en wordt aan een Europeesstandpunt gewerkt.De nationale wet voor ruimtevaartactiviteiten (Wra) regelt de vergunning-verlening, aansprakelijkheid en toezicht op ruimtevaartactiviteiten vanuitNederland en waarborgt zo de veiligheid, rechtszekerheid en interna-tionale verantwoordelijkheden van Nederland. Hiermee biedt het eenjuridisch kader voor het verantwoord lanceren en gebruiken van satel-lieten door Nederlandse partijen.De bovengenoemde initiatieven en het wetgevend kader vormen eenbelangrijke basis voor onze satelliet connectiviteit. Het kabinet zal hetbelang van satelliet connectiviteit voor onze (digitale) open strategischeautonomie uitdragen op de aankomende Raad.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-33, nr. 11302 Beleidsdebat over het mobiliseren van investeringen in AI(n.a.v. AI Continent Action Plan)De Raad zal spreken over het mobiliseren van investeringen in AI. Op9 april jl. heeft de Europese Commissie een mededeling over het AIContinent Actieplan (hierna: het actieplan) gepubliceerd. Dit actieplanheeft tot doel om van Europa een leidend continent op het gebied van AIte maken. Daarnaast zet het actieplan een overkoepelend kader neer voorverschillende initiatieven van de Europese Commissie om dit doel tebereiken, waaronder het opschalen van AI-rekeninfrastructuur door onderandere een aantal AI-Gigafabrieken in de EU te realiseren en om privateinvesteringen hiervoor te mobiliseren. Op deze manier wil de Commissiehet Europese AI-ecosysteem en concurrentievermogen versterken, en destrategische autonomie en weerbaarheid van de Europese economievergroten.Een beoordeling van dit actieplan is via een BNC-fiche op 16 mei jl. naarde Tweede Kamer gestuurd.1 Samen met het actieplan, waarin hetinitiatief van de AI-Gigafabrieken is beschreven, heeft de EuropeseCommissie ook een Call for expression of interest in AI-Gigafabriekengepubliceerd2 om informatie en ideeën van geïnteresseerde consortia teverzamelen. Nederland onderstreept het belang van investeringen instrategische technologieën, waaronder AI en cloud, zoals onder meeronderschreven in de Nationale Technologiestrategie3 en in de AgendaDigitale Open Strategische Autonomie.4 Investeringen in strategischetechnologieën zoals AI en cloud zijn cruciaal voor het Europese verdien-vermogen en het verkleinen van de aanzienlijke afhankelijkheden vanderde landen voor deze technologieën. Daarbij benadrukt Nederland dathet essentieel is om private investeringen in de fundamentelebouwstenen van deze technologieën, zoals rekeninfrastructuur, testimuleren. Daarnaast bevat het plan meerdere aanknopingspunten om AIin te zetten voor het versterken van de publieke sector. Dit sluit aan bij deprioriteiten van de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS), waarin hetbenutten van de innovatieve kansen van AI voor overheden en belangrijkeprioriteit is. Het actieplan is in lijn met het standpunt van het kabinet. Devoorgestelde initiatieven zullen deels door bestaande Europeseprogramma’s met publieke middelen en deels met private investeringengefinancierd moeten worden. Zo zullen initiatieven zoals InvestAI enAI-Gigafabrieken grote private investeringen moeten aantrekken.Meerdere lidstaten vragen naar verheldering over de financierings-mogelijkheden. Zo vraagt Nederland meer informatie over de wijzewaarop private investeringen uitgelokt zullen worden en hoe de beoogdeverdeling van publieke en private middelen zal zijn. Het kabinet ziet datprivate AI-dienstaanbieders buiten Europa hoge bedragen inAI-infrastructuur investeren, omdat de verwachting is dat het gebruik vanhun AI-diensten sterk zal toenemen en dat de vraag naar rekenkrachtdaardoor ook sterk zal groeien. In Europa zien we minder van dit soortgrote private investeringen. Het kabinet is daarom, zonder vooruit telopen op de onderhandelingen over het volgend Meerjarig FinancieelKader, van mening dat in de Europese investeringsplannen met name ookinvesteringen van Europese AI- en clouddienstaanbieders verderaangejaagd dienen te worden, zodat het aanbod van rekenkracht enAI-dienstverlening aansluit op de (toekomstige) vraag.1Kamerstuk 22 112, nr. 40592Public Consultation on the AI GigaFactories. Raadpleegbaar via https://eurohpc-ju.europa.eu/public-consultation-ai-gigafactories-2025-04-09_en3Kamerstuk 26 643, nr. 9784Kamerstuk 36 259, nr. 21Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-33, nr. 11303 Aannemen van de Raadsaanbeveling over de EU-blauwdruk voorcrisisbeheersing op het gebied van cyberbeveiliging (CyberBlueprint)De Raad zal waarschijnlijk een Raadsaanbeveling over de EU-blauwdrukvoor crisisbeheersing op het gebied van cyberbeveiliging (CyberBlueprint) aannemen. Hiervoor heeft de Europese Commissie op24 februari jl. een voorstel gepubliceerd. Sinds de eerste publicatie van deCyber Blueprint in 2017 zijn er veel ontwikkelingen geweest binnen hetcyberdomein, zowel met betrekking tot beleid, als de dreiging en deopgave waar de EU mee te maken heeft. De Cyber Blueprint die in 2017 isuitgebracht is daarmee niet meer toepasbaar op het huidige EU cybercri-sisstelsel. De herziene Cyber Blueprint poogt de huidige uitdagingen encomplexe cyberdreigingen aan te pakken, samenwerkingen tussen derelevante crisisactoren op EU-niveau te bevorderen en bestaandecybercrisisnetwerken te versterken.Het BNC-fiche hierover is op 4 april met de Tweede Kamer gedeeld.5 Zoalsbeschreven in het BNC-fiche onderschrijft het kabinet het belang van deherziening van het document en heeft het belang bij een praktischdocument dat effectief is en daadwerkelijk wordt gebruikt ten tijde vancybercrises. Het kabinet is daarbij in het bijzonder positief over de sectiedie beschrijft hoe er op Unieniveau kan worden gereageerd op eencybercrisis vanuit de verschillende betrokken actoren. Het kabinet hadechter vragen bij de relevantie van sommige onderdelen van de BlueprintCyber met de aanmerking dat dit document zich alleen zou moeten richtenop cybercrisismanagement en niet op aanverwante zaken. Daarnaastmiste het kabinet ook nog de link met nationale crisismechanismen enverdere uitwerking van horizontale en sectorale verbanden.De afgelopen weken hebben onderhandelingen plaatsgevonden in deHorizontale Raadswerkgroep voor Cyberaangelenheden (HWPCI) waarbijlidstaten schriftelijke suggesties konden indienen ten aanzien van deBlueprint Cyber. In deze onderhandelingen zijn de belangrijksteaandachtspunten voor Nederland aan bod gekomen en de meeste doorNederland voorgestelde suggesties opgenomen in het herzienedocument. Tijdens de aankomende Telecomraad op 6 juni zal het Poolsevoorzitterschap de Blueprint Cyber presenteren en de Raadsaanbevelingindien mogelijk willen aannemen. Naar verwachting kan Nederlandhiermee instemmen.Aannemen van de Raadsconclusies over weerbare en veiligeconnectiviteitNaar verwachting zullen tijdens de aankomende Raad de Raadsconclusiesover weerbare en veilige connectiviteit worden aangenomen. Hiermeegaat de Raad in op de prioriteiten voor het digitaal beleid in den bredevoor de komende periode en wordt de urgentie geschetst voor eenversterkte inzet op het gebied van Europese communicatie-infrastructuur.De conclusies weerspiegelen het groeiende besef dat digitaleweerbaarheid en autonomie essentieel zijn in een snel veranderendegeopolitieke context. Tegen die achtergrond onderstrepen de lidstaten hetbelang van gezamenlijke Europese inspanningen ter bevordering vanveilige, robuuste en toekomstbestendige digitale netwerken.De Raadsconclusies benadrukken dat de Europese Unie zich sterker dientte positioneren in strategisch gevoelige onderdelen van de digitaleinfrastructuur. Dit betreft onder meer de afhankelijkheid van niet-Europese5Kamerstuk 22 112, nr. 4018Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-33, nr. 11304 technologieaanbieders op het gebied van 5G, 6G, onderzeese kabels ensatellietcommunicatie. De Raad spreekt zijn zorg uit over mogelijkedreigingen voor de integriteit van deze netwerken, onder meer als gevolgvan geopolitieke spanningen en hybride dreigingsvormen. Om die redenwordt gepleit voor meer Europese technologische soevereiniteit,versterkte publiek-private samenwerking en verhoogde investeringen incruciale infrastructuur. Daarbij is specifieke aandacht voor hetbeschermen en monitoren van onderzeese kabels, mede gezien hunstrategische belang voor de wereldwijde digitale communicatie. Ookwordt het belang van een versterkte coördinatie op het gebied vancybersecurity onderstreept. In aansluiting op bestaande wetgeving, zoalsde NIS2-richtlijn, vragen de conclusies om een geïntegreerde aanpak vannetwerkbeveiliging en incidentrespons op EU-niveau. De Raad roeptdaarnaast op tot versnelling van Europese initiatieven op het gebied vansatellietcommunicatie, waaronder het IRIS_-programma, en pleit voorversnelde uitvoering en nauwere samenwerking tussen lidstaten en deEuropese Commissie.Het kabinet verwelkomt de Raadsconclusies en onderschrijft de daaringeformuleerde beleidsprioriteiten. Nederland acht het versterken van deEuropese digitale weerbaarheid en strategische autonomie van grootbelang, mede om de continuïteit van economische processen, maatschap-pelijke diensten en democratische instellingen te waarborgen. Het kabineterkent dat digitale infrastructuur niet alleen een economische, maar ookeen geopolitieke dimensie kent, en onderschrijft de noodzaak vangezamenlijke Europese actie op dit terrein. Nederland zal zich actiefinzetten voor de uitvoering van de aanbevelingen uit de conclusies enblijft zich binnen de EU inzetten voor een open, veilige en veerkrachtigedigitale omgeving.DiversenpuntenTijdens de Raad wordt bij de diversenpunten over een aantal onder-werpen informatie gedeeld, waaronder een terugkoppeling van het Poolsevoorzitterschap over de initiatieven op het gebied van vereenvoudigingvan regelgeving in het digitale domein, de presentatie van het Europeesactieplan voor de cyberbeveiliging van ziekenhuizen en zorgaanbieders,en informatie over de roamingafspraken met Oekraïne. Hierover zal ik uvia het verslag van deze Telecomraad nader informeren.Non-Paper Towards a Strong and Competitive European DigitalConnectivity EcosystemMiddels deze geannoteerde agenda deelt het kabinet, conform deEU-informatievoorzieningsafspraken, het non-paper over de toekomst vandigitale infrastructuur en connectiviteit ten behoeve van het aankomendeEU-wetsvoorstel inzake digitale netwerken (Digital Networks Act).Het non-paper bevat de randvoorwaarden die volgens het Kabinet nodigzijn om te komen tot een sterk en concurrerend digitaal connectiviteitecosysteem in de EU. Deze punten bouwen voort op de Kabinetsappre-ciatie van het EU-Witboek «How to master Europe’s digital infrastuctureneeds» dat op 5 april 2024 naar de Tweede Kamer is gestuurd.6 Hetkabinet zal het non-paper gebruiken om zijn positie uit te dragen inBrussel en richting andere lidstaten.6Kamerstuk 22 112, nr. 3924Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-33, nr. 11305