Amendement van het lid Markuszower c.s. over strafbaarstelling van illegaliteit met uitzondering van deelnemingsvormen anders dan pleger

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202635 501Wijziging van de Wet terugkeer envreemdelingenbewaring en enige andere wettenmet het oog op het handhaven van demogelijkheden om maatregelen te nemen tenaanzien van overlastgevende vreemdelingen, hetverruimen van de mogelijkheden totongewenstverklaring en het verhogen van hetstrafmaximum van artikel 197 van het Wetboekvan Strafrecht (novelle Wet terugkeer envreemdelingenbewaring)Nr. 15 AMENDEMENT VAN HET LID MARKUSZOWER C.S.Ontvangen 19 mei 2026 De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:IIn artikel II wordt na onderdeel C een onderdeel ingevoegd, luidende: CaIn artikel 66a, zevende lid, wordt, onder verlettering van de onderdelena tot en met d tot b tot en met e, een onderdeel ingevoegd, luidende:a. bij herhaling het strafbare feit, bedoeld in artikel 108, zesde lid, of hetstrafbare feit, bedoeld in artikel 108a, heeft begaan, dan wel achtereenvolgens beide strafbare feiten heeft begaan;.IIAan artikel II wordt een onderdeel toegevoegd, luidende: FNa artikel 108 wordt een artikel ingevoegd, luidende:Artikel 108a 1. De meerderjarige vreemdeling die in Nederland verblijft terwijl hijweet of ernstige reden heeft te vermoeden dat dat verblijf niet rechtmatigis, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zes maanden ofgeldboete van de tweede categorie.2. In afwijking van het eerste lid is de vreemdeling niet strafbaar zolangde voor hem geldende vertrektermijn nog niet is verstreken. kst-35501-15ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 35 501, nr. 151 3. Het in het eerste lid strafbaar gestelde feit is een misdrijf. Deelnemenaan dit misdrijf, anders dan als pleger, is niet strafbaar.4. Artikel 108, vierde lid, is van overeenkomstige toepassing.Toelichting Vreemdelingen die geen rechtmatig verblijf in Nederland hebben,behoren Nederland te verlaten. In de praktijk gebeurt echter vaak hettegenovergestelde: grote aantallen vertrekplichtige vreemdelingen blijvenin Nederland en verdwijnen in de illegaliteit. Zij onttrekken zich aantoezicht, frustreren actief het terugkeerbeleid en verblijven langdurigzonder verblijfsrecht in ons land. Dat tast de geloofwaardigheid van hetmigratiebeleid aan, veroorzaakt maatschappelijke overlast en legt extradruk op publieke voorzieningen, veiligheid en handhaving.Met dit amendement wordt daarom geregeld dat illegaal verblijfstrafbaar wordt gesteld, naar het voorbeeld van verschillende EU-landen.Het doel daarvan is illegaal verblijf tegen te gaan en naleving van devertrekplicht te bevorderen. Wie geen recht heeft om in Nederland teverblijven en desondanks bewust in Nederland blijft, maakt zich daarmeestrafbaar.Het amendement sluit aan bij het uitgangspunt dat het Nederlandsemigratiebeleid geloofwaardig moet zijn. Zonder consequenties voor hetbewust negeren van een vertrekplicht ontstaat het risico dat vreemde-lingen zonder geldige verblijfspapieren in Nederland verblijven, buiten hetzicht van de overheid. Strafbaarstelling van illegaal verblijf zal bijdragenaan meer grip krijgen op migratie en een effectiever terugkeerbeleid.In de Tweede Kamer bestaat geen meerderheid om hulpverlening aanillegale vreemdelingen strafbaar te stellen. Indieners hebben er daaromvoor gekozen om, in navolging van de novelle inzake de strafbaarstellingvan illegaal verblijf, deelnemers anders dan de pleger uit te sluiten vanstrafbaarheid.Met dit amendement wordt aldus een heldere norm gesteld: wie geenrechtmatig verblijf heeft, moet Nederland verlaten. Wie bewust illegaal inNederland blijft en de vertrekplicht blijft negeren, moet strafrechtelijkkunnen worden aangepakt. Tegelijkertijd wordt gewaarborgd dathulpverlening door derden niet onder deze strafbaarstelling valt en dat debestaande strafrechtelijke aanpak van mensensmokkel, mensenhandel enandere strafbare feiten volledig in stand blijft.MarkuszowerLammersSchilderTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 35 501, nr. 152