66e9e92b-43e6-4eab-828d-4b300e0d2b25

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–2026Aanhangsel van de HandelingenVragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door deregering gegeven antwoorden2808Vragen van het lid Koorevaar (CDA) aan de Minister van Landbouw, Visserij,Voedselzekerheid en Natuur over ecoregelingen (ingezonden 20 juli 2026).Antwoord van Minister Van Essen (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid enNatuur) (ontvangen 28 augustus 2026) Zie ook Aanhangsel Handelingen,vergaderjaar 2025–2026, nr. 2621Vraag 1Bent u op de hoogte van het nieuwsbericht «Negatieve beschikkingeneco-regeling 2025: LTO blijft aandringen op herbeoordeling»1 waaruit blijktdat maar weinig herbeoordelingen van afgewezen eco-regelingen leiden tothet terugdraaien van een afwijzing?Antwoord 1Ja, ik ben bekend met het nieuwsbericht.Vraag 2Hoeveel van de toegezegde 1.345 herbeoordelingen zijn intussen gedaan?Antwoord 2N.a.v. motie Koorevaar (Kamerstuk 21 501-32, nr. 1789) heeft RVO inmiddelsalle 1.345 van de toegezegde herbeoordelingen uitgevoerd. De motie verzochtom beschikkingen opnieuw te beoordelen die hadden geleid tot substantiëleverlagingen of afkeuringen van vergoedingen binnen de Eco-regeling, waarbijmenselijke beoordeling een zwaardere rol krijgt. Aanvullend heeft RVO ookde dossiers waarin de eco-activiteit «Groenbedekking» was afgekeurd doordoodgevroren gewas en dit financiële gevolgen had, opnieuw beoordeeld.Vraag 3Hoeveel van de herbeoordelingen leiden tot een positieve beschikking waardie eerder negatief was?1LTO, 13 juli 2026, «Negatieve beschikkingen eco-regeling 2025: LTO blijft aandringen op herbe-oordeling» (https://www.lto.nl/negatieve-beschikkingen-eco-regeling-2025-lto-blijft-aandringen-op-herbeoordeling/) ah-tk-20252026-2808ISSN 0921 - 7398’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel1 Antwoord 3Van de inmiddels herbeoordeelde dossiers heeft RVO in 386 gevallenvastgesteld dat het herbeoordelen van de eco-activiteit Groenbedekkingalsnog heeft geleid tot een hogere vergoedingVraag 4Hoeveel andere bezwaren op de (pro-forma) beschikkingen 2025 heeft deRijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) intussen ontvangen en watis de stand van zaken (aandeel ingediend versus afgehandeld) van deingediende bezwaren 2025?Antwoord 4RVO heeft inmiddels 5.306 bezwaren ontvangen tegen de beschikkingen over2025. Daarvan zijn 168 bezwaren afgehandeld en zijn 5.138 bezwaren nog inbehandeling. RVO registreert in de bezwaarprocedure niet op welke specifiekeonderdelen van een beschikking bezwaar wordt gemaakt. Een bezwaar kanbovendien betrekking hebben op meerdere onderdelen van een aanvraag.Daardoor kan niet worden aangegeven welk deel van de bezwaren specifiekbetrekking heeft op specifieke activiteiten.Vraag 5Is beheer (maaien en klepelen) van percelen waarvoor de eco-regelingminimaal 80 procent groenbedekking vereist is, toegestaan?Antwoord 5Of beheer van een perceel is toegestaan, hangt af van de betreffendeeco-activiteit en de daarbij behorende subsidievoorwaarden. Voor verschil-lende eco-activiteiten is beheer, waaronder maaien en klepelen, toegestaan.Voor de eco-activiteit Groene braak geldt dat het perceel gedurende devereiste periode minimaal 80% zichtbaar bedekt moet zijn met het aangege-ven gewas. Maaien of klepelen is daarbij toegestaan, maar het maaisel moetop het perceel blijven liggen en mag niet worden afgevoerd. Het uitvoerenvan beheer laat de verplichting om gedurende de vereiste periode aan devoorwaarden voor bedekking te voldoen onverlet.Vraag 6Is het AMS-systeem in staat om voldoende bodembedekking door droog/afgestorven/afgevroren/gemaaid/geklepeld gewas te herkennen en tebeoordelen?Antwoord 6Het AMS is ontwikkeld om op basis van satellietbeelden en algoritmen tebeoordelen of aan de subsidievoorwaarden wordt voldaan. In specifiekesituaties, bijvoorbeeld bij doodgevroren, verdroogd of gemaaid gewas, kande interpretatie van satellietbeelden complex zijn. Door AMS als afwijkendbeoordeelde («rode») percelen worden daarom alsnog door een medewerkerbeoordeeld, die naast satellietdata ook andere gegevens bij de beoordelingkan betrekken. En aanvullend houdt RVO rekening met vorstgevoeligegewassen en vorstperiodes bij de eco-activiteit Groenbedekking. Bij deeco-activiteit Groene braak is de werkwijze aangepast om beter rekening tehouden met onder andere maaien, droogte en klepelen. De wijze waaropbeelden worden geïnterpreteerd en wanneer aanvullende menselijkebeoordeling nodig is, wordt door RVO continu verder ontwikkeld enverbeterd.Vraag 7Het AMS-systeem en de praktijk lijken niet overeen te komen. Hoe gaat u ommet deze zorg en hoe kalibreert u het AMS-systeem op de praktijk (inclusiefweersomstandigheden/klimaat/groeiverloop/et cetera)?Antwoord 7Het AMS wordt jaarlijks gevalideerd aan de hand van onder meer veldwaar-nemingen, controles ter plaatse en analyses van de uitkomsten. De resultatenvan de herbeoordelingen van Groenbedekking geven geen aanleiding om teconcluderen dat sprake is van structureel onjuiste beoordelingen door hetAMS. Wel blijkt dat menselijke beoordeling in specifieke situaties, bijvoor-Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel2 beeld bij mogelijke gewasschade door weersomstandigheden, van meer-waarde blijft. Samen met RVO blijf ik daarom bezien hoe de toepassing vanAMS en de aanvullende menselijke beoordeling verder kunnen wordenverbeterd, waarbij ook rekening wordt gehouden met weersomstandigheden,het groeiverloop en andere agronomische omstandigheden.Vraag 8Veel boeren ontvingen de beschikking 2025 pas laat in het voorjaar van 2026,toen de betreffende percelen alweer in gebruik waren voor het bouwjaar2026. Als die boeren bezwaar willen maken, maar geen foto of satellietmateri-aal of andere data beschikbaar hebben om hun gelijk te onderbouwen, watkunnen zij dan wel doen om het bezwaar te onderbouwen?Antwoord 8Ook wanneer een agrariër niet beschikt over eigen foto’s of andere bewijs-middelen, kan deze bezwaar maken tegen een beschikking. RVO betrekt bij debeoordeling van het bezwaar de beschikbare gegevens die relevant zijn voorde beoordeling, waaronder de satellietbeelden en andere gegevens die bij deoorspronkelijke beoordeling zijn gebruikt.Agrariërs kunnen daarnaast zelf beschikbare informatie aanleveren die hunbezwaar ondersteunt, zoals teeltregistraties, gegevens over uitgevoerdewerkzaamheden of andere relevante bedrijfsgegevens. Satellietdata, in devorm van luchtfoto’s, zijn openbaar en te vinden via het satellietdataportaalvan de Netherlands Space Agency (NLSA). De aanvullende beoordeling vande beschikbare gegevens kan bij RVO worden opgevraagd.Vraag 9Als een boer die bezwaar maakt tegen een beschikking vraagt om desatellietbeelden van de RVO, krijgt de boer die dan altijd ook voor de heleperiode waarop de beschikking betrekking heeft? Zo nee, waarom niet? Watkan een boer in dat geval doen?Antwoord 9Een agrariër kan RVO verzoeken om de beschikbare gegevens die tengrondslag liggen aan de beoordeling van een eco-activiteit, waaronder degebruikte satellietbeelden. RVO verstrekt de beelden en gegevens die bij debeoordeling van de betreffende eco-activiteit zijn gebruikt en die betrekkinghebben op de relevante verplichtingsperiode.Als een agrariër van mening is dat bepaalde relevante gegevens ontbreken,kan hij of zij dit bij RVO aangeven en deze informatie betrekken bij eenbezwaarprocedure.Vraag 10Klopt het dat het aantal deelnemers aan de eco-regeling met ruim 6 procentis gedaald ten opzichte van 2025? Wat vindt u hiervan? Wat wilt u doen omdeze trend te keren?Antwoord 10Van de 43.276 GLB-deelnemers, hebben 32.052 boeren gekozen voordeelname aan de Eco-regeling. Dat is circa 6% minder dan in 2025. Ik neemdeze daling uiteraard serieus. Uit een analyse van RVO blijkt dat de oorzakendivers zijn. Een deel van de voormalige deelnemers heeft in 2026 geenGLB-aanvraag meer ingediend, bijvoorbeeld vanwege een bedrijfsbeëindigingof bedrijfsoverdracht. Daarnaast is er een groep die wel een GLB-aanvraagheeft ingediend, maar ervoor heeft gekozen niet meer deel te nemen aan deEco-regeling. Bij een deel van deze groep kan een lagere beschikking danaangevraagd invloed hebben gehad op deze keuze. Ik vind het belangrijk datde Eco-regeling aantrekkelijk blijft voor agrariërs. Daarom werk ik aan deaangekondigde aanpassingen van de regeling in 2027, waaronder eenflexibelere puntensystematiek en uitbetaling op basis van de daadwerkelijkbehaalde waarde van eco-activiteiten (Kamerstuk 28 625, nr. 383).Vraag 11Boeren worden in 2026 opnieuw geconfronteerd met grote hitte en droogte.De RVO heeft de peildatum voor enkele eco-activiteiten uitgesteld naar 1 juli.De hitte en droogte duren echter voort en dit heeft grote invloed op de mateTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel3 waarin boeren de eisen aan deelname aan de eco-regeling kunnen naleven.Wilt u toezeggen om bij de controles op de naleving van de eco-activiteiten in2026 hier mee rekening te houden en coulance te betrachten bij afwijkingen?Wat kan u praktisch doen om een herhaling van 2025 te voorkomen? Wilt utoezeggen om controles voor een bepaalde tijd op te schorten als de boeraangeeft dat het moment bijzonder ongelukkig gekozen is gezien de droogte?Antwoord 11Ik heb voor dit jaar, vanwege de droogte, reeds besloten om voor drieeco-activiteiten de beoordelingsdatum te verschuiven naar 1 juli. Ookhanteert RVO dit jaar voor controles van verschillende activiteiten een langereperiode voor het insturen van een geotagfoto, zodat agrariërs langer degelegenheid hebben om een representatieve foto van de uitvoering van eenactiviteit aan te leveren. De Europese GLB verordeningen bieden verderruimte om bij extreme weersomstandigheden, zoals droogte, overmacht tebieden aan landbouwers die door deze omstandigheden zijn getroffen. Vandie ruimte wil ik gebruik maken door heel Nederland aan te wijzen als gebiedwaar sprake is van extreme droogte en daarbij overmacht toe te kennen voortwee conditionaliteitsvoorwaarden en een aantal subsidievoorwaarden binnende eco-regeling.Vraag 12Welke lessen leert u naar aanleiding van de vele problemen met de eco-regeling voor het toekomstige Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB)2028–2034? Wilt u toezeggen hierover met de sector te blijven overleggen?Antwoord 12De ervaringen met de huidige Eco-regeling laten zien dat onder anderevoorspelbaarheid en doenbaarheid belangrijke voorwaarden zijn voor eensuccesvolle Eco-regeling. Ik zet mij daarom in voor een GLB waarin doelge-richtheid en werkbaarheid hand in hand gaan. Daarbij vind ik het van belangdat agrariërs voldoende handelingsperspectief hebben en dat de administra-tieve lasten beperkt blijven. Ik blijk hierover nadrukkelijk in gesprek metsectorpartijen, uitvoeringsorganisaties en andere betrokkenen, zowel bij deverdere uitwerking van de Eco-regeling vanaf 2027 als in de Nederlandseinzet voor het GLB na 2027.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel4