Diederik van Dijk

Caribisch Nederland VWS

De heer Diederik van Dijk (SGP): Dank u wel, voorzitter. Vorige week sprak minister Sterk een groep hooggeleerde theologen toe in Utrecht. Haar speech bleef niet helemaal onopgemerkt. De minister pleitte voor een hernieuwde en actieve bijdrage van kerken aan een zorgzame samenleving. Ik zal nu de verleiding weerstaan om met haar de degens te kruisen over de verhouding tussen kerk en Staat, maar de minister heeft absoluut gelijk als zij benadrukt dat kerken niet alleen een geestelijke roeping hebben, maar ook een sociale en diaconale roeping. Als dat ergens zichtbaar wordt in het Koninkrijk der Nederlanden, dan is het wel in het Caribisch deel ervan. Veel sociale initiatieven op de eilanden zijn verbonden aan kerken of hebben christelijke wortels. We zouden dat wel wat meer in de schijnwerpers mogen zetten. Hoe wil de minister de samenwerking tussen de openbare lichamen en de kerken op dit terrein bevorderen? Ik noem slechts één mooi voorbeeld, de beschermde woonvorm van Fundashon Rosa di Sharon voor tienermeisjes en jonge moeders op Bonaire. Ik begrijp dat deze stichting plannen heeft voor een gezinshuis voor jonge kinderen, waaraan veel behoefte bestaat. Hoe staat het met de realisering hiervan? Hoe draagt VWS hieraan bij? Voorzitter. Het was bijzonder en leerzaam om in mei met de vaste Kamercommissie VWS een werkbezoek af te leggen aan Bonaire, Saba en Sint-Eustatius. Wat bij mij vooral bleef hangen, zijn de paradoxen, die je niet zomaar oplost. De BES-eilanden zijn een schitterde plek om te wonen en tegelijkertijd heeft de leefstijl van de eilandbewoners allerlei gevolgen voor de volksgezondheid. Overgewicht, obesitas en diabetes komen veel voor en gezond voedsel is schaars en duur. Er is een begrijpelijke roep om meer behandelingen lokaal mogelijk te maken en de kwaliteit van de zorg te verbeteren, het liefst tot op het niveau van Europees Nederland. Maar telkens werd ook, begrijpelijkerwijs, het eigen karakter van de eilanden benadrukt. Wat bedoelt de minister als zij zegt dat zorg op de BES-eilanden gelijkwaardig moet zijn? Het zorgsysteem op de eilanden is kwetsbaar door de beperkte schaal en de eilandenstructuur. Tegelijkertijd leidt die kleinschaligheid tot persoonlijke zorg en grote betrokkenheid van de lokale gemeenschap. In de recente Kamerbrief van 25 augustus lees ik veel goede voornemens. Ik wil daar nog graag drie dingen over meegeven. Eén: maatwerk. Wat in Europees Nederland werkt, werkt niet altijd op de BES-eilanden. Beleid en regelgeving moeten aansluiten bij de lokale context. Pakt de minister het pleidooi van de Commissie Zorg voor meer ruimte in de regels rond de BIG-registratie voortvarend op? Sluit een programma als Nu Niet Zwanger voldoende aan bij de Caribische context of is ook hierbij maatwerk nodig? Twee: gezonde leefstijl. De SGP steunt de inzet op middelengebruik, bewegen en gezonde voeding. Maar waarom wordt wat dat laatste betreft vooral ingezet op aanbod via scholen, terwijl structurele verbetering van de betaalbaarheid en beschikbaarheid van gezond voedsel minstens zo belangrijk lijkt? De SGP pleit voor een sterkere betrokkenheid van het ministerie van LVVN. Welke kansen ziet het kabinet voor meer lokale productie en consumptie van groente en fruit? Dat is goed voor de lokale economie en voor de volksgezondheid. Het derde punt is uitvoeringskracht. De brief benoemt uitvoeringskracht als randvoorwaarde, maar op meerdere plaatsen wordt verwezen naar uitbreiding, versterking, samenwerking en nieuwe programma's. Hoe verhouden de ambities van het kabinet zich tot de beschikbaarheid van zorgprofessionals op de eilanden? Tot slot wil ik overigens opgemerkt hebben dat tijdens het werkbezoek alleen het SGP-Kamerlid erin slaagde het hoogste punt van Saba te bedwingen. Dank u wel, voorzitter.

De heer Diederik van Dijk (SGP): De minister ging ook in op de noodzaak om de lokale agrarische productie te vergroten, die aan deze kant van de tafel werd gedeeld. Dat lijkt van buiten af een must, een onbetwist iets. Tegelijkertijd benoemde de minister het negatieve imago van werken op het land en dergelijke. Mijn vraag is vooral: hoe stelt het lokaal bestuur zich daarbij op? Steunen zij onze doelstelling of voelt u daar dezelfde gevoeligheden? Kan de minister daarop reflecteren en kunnen we daarin nog iets betekenen?

De heer Diederik van Dijk (SGP): Dank, voorzitter. De minister gaf er in haar inleidende woorden blijk van dat zij uitdrukkelijk ook de sociale kracht van kerken et cetera zag en wat die juist op dit terrein konden betekenen. Mede gelet op de lezing van vorige week had ik nog iets meer verwacht. Ziet de minister mogelijkheden om die samenwerking, natuurlijk met volledig respect voor onderscheid der rollen, verder te bevorderen en te kijken of we die kracht op de eilanden inderdaad beter kunnen benutten dan nu?

De heer Diederik van Dijk (SGP): Dank. Dat zie ik dan als een bevestigende reactie dat de minister altijd bereid blijft om te kijken of die samenwerking misschien nog op een betere manier gestalte kan krijgen. Ik hoop dat we daar af en toe eens iets over kunnen lezen in de rapportages, voor zover relevant.

De heer Diederik van Dijk (SGP): Dank, voorzitter. Dank aan de minister voor de gegeven antwoorden. We hebben het gehad over eilanden met bijzondere karakteristieken en uitdagingen. Gelijkwaardige zorg blijft in die zin ook altijd vragen om nuance en maatwerk. Ik ben het eens met wat de collega's zeiden: ik heb heel veel vertrouwen in hoe de minister hierop acteert en reageert. Het wordt natuurlijk ook vervolgd. Ter afsluiting. Ik heb aandacht gevraagd voor de bijzondere en grote positie van kerken op deze eilanden. In dat licht leek het me mooi om af te sluiten met de uitspraak van voormalig D66-leider Alexander Pechtold. Ik ben het nooit meer vergeten. Jaren gelden bij een boekontvangst zei hij: ik ben een groot voorstander van de scheiding van kerk en staat, maar ik ben geen voorstander van de scheiding van kerk en straat. Laat dat nou net eens opgeld doen in Caribisch Nederland, dus laten we die kansen niet missen. Dank u.