Tjebbe van Oostenbruggen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202532 140Herziening BelastingstelselNr. 253 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 mei 2025In opdracht van het Ministerie van Financiën hebben onderzoeksbureauStichting Economisch Onderzoek (SEO) en Dialogic enkele vrijstellingen inde Wet op de omzetbelasting 1968 (btw) geëvalueerd. Het gaat met nameom vrijstellingen die zien op bepaalde diensten door lijkbezorgers,schrijvers, journalisten, componisten en cartoonisten en omvoordrachten. De onderzoekers hebben gekeken naar onder meer dedoeltreffend- en doelmatigheid van de verschillende vrijstellingen.Bijgevoegd evaluatierapport bevat de conclusies. In deze brief worden deresultaten kort samengevat. Ten eerste voor de hiervoor genoemdeoptionele btw-vrijstellingen en daarna ook voor de omzetgrenzen voor debtw-vrijstelling voor fondsenwervende activiteiten. Op 6 december 2022 isde Motie Inge van Dijk1 unaniem aangenomen. Daarin werd opgeroepenom te onderzoeken of de invulling van de fondswervingsvrijstelling en dedaarin opgenomen omzetgrenzen nog van deze tijd zijn. Het kabinet heeftdaarop toegezegd dit mee nemen in het onderzoek naar de vrijstellingenin de btw. Bij dezen wil ik uw Kamer ook informeren over de uitkomstendaarvan.Optionele vrijstellingenDe Europese btw-richtlijn2 bevat naast een aantal verplicht gesteldevrijstellingen ook vrijstellingen waarbij lidstaten de keuze hebben om dezeal dan niet te hanteren, de zogenoemde optionele vrijstellingen. De eerdergenoemde vrijstellingen vallen hier ook onder. De doelstellingenverschillen per vrijstelling maar komen veelal neer op het beter betaalbaarmaken van de diensten of het verminderen van administratieve lasten.SEO concludeert in haar onderzoek dat de doeltreffend- en doelmatigheidvan de vrijstellingen voor de diensten door lijkbezorgers, schrijvers en1Kamerstukken II, 2022/23, 36 200 XVI, nr. 171.2Richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijkestelsel van belasting over de toegevoegde waarde (PbEU 2006, L 347). kst-32140-253ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 140, nr. 2531 journalisten gemiddeld tot hoog is. Aandachtspunt daarbij is datlijkbezorgers en journalisten vaak een mix van belaste en vrijgesteldeprestaties uitvoeren, waardoor een vrijstelling niet altijd leidt tot eenadministratieve lastenvermindering. Daarnaast presteren schrijvers enjournalisten aan zowel btw-plichtige afnemers als aan consumenten, maarlevert alleen voor die laatste groep de vrijstelling een financieel voordeelop.De doeltreffend- en doelmatigheid voor de vrijstelling voor diensten doorcartoonisten, componisten en voor voordrachten zijn volgens deonderzoekers laag. Componisten hebben vaak een mix van belaste envrijgestelde prestaties, waardoor een vrijstelling mogelijk juist tot eenadministratieve lastenverzwaring leidt. Voor cartoonisten geldt dat zij zeerbeperkt gebruik maken van de vrijstelling3, waarbij vaak als reden wordtopgevoerd dat het leidt tot meer administratieve lasten. Bij de vrijstellingvoor voordrachten is het sterke vermoeden dat er niet of nauwelijksgebruik van wordt gemaakt, onder meer vanwege onduidelijkheid overwanneer de vrijstelling wel en niet toegepast moet worden.Tabel 1: Overzicht onderzoeksresultaten optionele vrijstellingenVrijstellingNoodzaakoverheidsingrijpenDoeltreffendheidDoelmatigheidBudgettair belangLijkbezorgersNeeHoogHoog / gemiddeld1€ 35 tot€ 105 miljoenSchrijversNeeHoog / gemiddeld2HoogEnkelMiljoenen totmaximaal € 30 mln.JournalistenNeeGemiddeldGemiddeldComponistenNeeLaagHoog / laag3Enkele miljoenenbudgettaire dervingof opbrengstCartoonistenNeeLaagHoog / laag4VerwaarloosbaarVoordrachtenNeeLaagLaagVerwaarloosbaar1 Hoog voor de Belastingdienst, gemiddeld voor de lijkbezorgers.2 Hoog wat betreft de doelstelling lagere administratieve lasten, gemiddeld op de doelstelling betere betaalbaarheid.3 Hoog voor de Belastingdienst, laag voor de componisten.4 Hoog voor de Belastingdienst, laag voor de cartoonisten. In de aanbevelingen van het onderzoek geven de onderzoekers aan dat zijniet direct aanleiding zien om de vrijstellingen voor diensten doorlijkbezorgers, schrijvers en journalisten af te schaffen. Wat betreft devrijstellingen voor diensten door componisten, cartoonisten en voorvoordrachten zien de onderzoekers wel aanleiding om deze af te schaffen.Omzetgrenzen van de vrijstelling voor fondsenwervende activiteitenDe btw-vrijstelling voor fondsenwervende activiteiten heeft als doel ombepaalde ondernemers die vrijgestelde prestaties verrichten en nevenacti-viteiten hebben van relatief bescheiden omvang daarvoor niet in deheffing van de btw te betrekken. Die activiteiten moeten gericht zijn op deverkrijging van financiële steun voor deze organisaties. Dit is volgens de3Het bijzondere van de vrijstelling voor cartoonisten is dat deze optioneel is voor de belasting-plichtige. Zij mogen de vrijstelling toepassen, maar zijn daartoe niet verplicht. Zij kunnen er ookvoor kiezen om wél btw in rekening te brengen. Voor de andere vrijstellingen die zijn geëva-lueerd geldt dat, aangezien Nederland ervoor heeft gekozen om die in te voeren, belasting-plichtigen deze wel verplicht moeten toepassen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 140, nr. 2532 Europese btw-richtlijn een verplichte vrijstelling. Daarbij geldt wel de eisdat de vrijstelling niet tot concurrentieverstoring mag leiden. Om aan dieeis te voldoen is de vrijstelling in de Wet op de omzetbelasting 1968geïmplementeerd met bepaalde omzetgrenzen.4De onderzoekers geven aan dat het doelbereik en de doeltreffendheid vande omzetgrenzen hoog is. Daarnaast wordt de doelmatigheid alsgemiddeld beoordeeld. Gebruikers lopen aan tegen het onderscheid en dekwalificatie van prestaties als (goederen)levering of dienst. De uitvoe-ringskosten voor de belastingdienst zijn laag. In de aanbevelingen van hetonderzoek geven de onderzoekers aan dat zij geen aanleiding zien om deomzetgrenzen aan te passen.VervolgDe uitkomsten van het onderzoek worden de komende tijd gewogen.Zoals beschreven in de begrotingsregels van dit kabinet geldt alsuitgangspunt dat voor een negatief geëvalueerde fiscale regeling moetworden bezien of de regeling wordt afgeschaft, versoberd, hervormd ofgemotiveerd gehandhaafd. Voor het zomerreces volgt een kabinetsreactie.De Staatssecretaris van Financiën,T. van Oostenbruggen4Hoofdregel voor leveringen is dat deze niet meer mogen bedragen dan € 68.067 per jaar en terzake van diensten niet meer dan € 22.689 per jaar.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 140, nr. 2533