Uitvoering motie van het lid Stoffer c.s. over voorafgaand aan alle bezuinigingen in de sociale zekerheid en zorg de gevolgen daarvan voor kwetsbare doelgroepen in kaart brengen (Kamerstuk 36848-79) en motie van het lid Lahlah c.s. over het Nibud vragen om een doorrekening van de kabinetsplannen voor voorbeeldhuishoudens (Kamerstuk 36800-XV-52)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 800Nota over de toestand van ’s Rijks FinanciënNr. 98 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJNEN SPORT, VAN LANGDURIGE ZORG, JEUGD EN SPORT, VANSOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID EN WERK EN PARTICI-PATIE EN VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 8 april 2026Uw Kamer heeft op 26 februari 2026 middels het lid Stoffer c.s. via eenmotie de regering verzocht voorafgaand aan alle voorgenomen maatre-gelen die ingrijpen op de portemonnee van mensen in de socialezekerheid en zorg de gevolgen daarvan voor kwetsbare groepen in kaartte brengen.1 In deze brief geeft het kabinet aan hoe de uitvoering geeftaan de motie. Daarnaast is bij het begrotingsdebat VWS toegezegd indeze brief in te gaan op hoe we deze analyses betrekken bij deaanwending van de enveloppe tegemoetkoming zorgkosten chronischzieken van € 350 miljoen die in het Coalitieakkoord beschikbaar is gesteld(CA 33).Nederland vergrijst en het aantal arbeidsongeschikten neemt toe. Dit zetdruk op het stelsel van de sociale zekerheid en de toegankelijkheid vanzorg en ondersteuning. Er zijn simpelweg niet genoeg zorgprofessionalsom in de groeiende vraag naar zorg te voorzien. Om deze stelsels nu en inde toekomst toegankelijk te houden en van goede kwaliteit, zullen wemaatregelen moeten treffen. Het treffen van deze maatregelen zien we alsverantwoordelijkheid voor alle Nederlanders. Deze noodzakelijke keuzeskunnen forse consequenties hebben en dat realiseert het kabinet zich.De zorgen die uw Kamer heeft over de stapeling van deze keuzes voorspecifieke groepen hebben we goed gehoord. Het kabinet ziet het als haartaak om de maatregelen zorgvuldig vorm te geven, waarbij oog is voorhet totale effect van de maatregelen op het besteedbaar inkomen. Naastde in deze brief geschetste aanpak zal het kabinet de komende periode ingesprek gaan met sociale partners, mensen in een kwetsbare positie,zowel vanwege gezondheid als financiële situatie, en het zorg- en1Kamerstukken II 2025/26, 36 848 nr. 79 kst-36800-98ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800, nr. 981 welzijnsveld om hen goed te horen, zodat ons beeld van wat er nodig iszich verder kan vormen.Vormgeving analyseDe maatregelen vragen om een nadere analyse van de effecten opmensen, zodat we de feitenbasis scherp hebben. Bijvoorbeeld om teweten bij wie de maatregelen precies terecht komen en wat de impactdaarvan is op het besteedbaar inkomen. We geven de analyse op tweemanieren vorm.Allereerst kijken we met behulp van CBS-microdata hoeveel huishoudenste maken krijgen met één of meerdere maatregelen, hoe groot de effectendaarvan zijn en welke impact dat heeft op het besteedbaar inkomen. Metde microdata kunnen we op basis van werkelijk gebruik van diverseregelingen op persoonsniveau een scherp beeld vormen over de effectenen samenloop van maatregelen. Hierbij zal aandacht zijn voor despreiding van de effecten voor verschillende groepen. Daarnaast makenwe o.b.v. voorbeelden inzichtelijk hoe de effecten van verschillendemaatregelen eruit zien voor specifieke voorbeeldsituaties. Hiervoor kijkenwe in ieder geval naar mensen in de WIA, gepensioneerden en situatieswaarbij sprake is van een chronische ziekte en/of beperking, omdat deverwachting is dat maatregelen met name voor deze groepen cumuleren.Bij het uitwerken van de voorbeeldsituaties betrekken we de motie Lahlahc.s. van 19 maart 20262, die de regering verzoekt het Nibud te betrekkenbij de doorrekening van de kabinetsplannen. Daarbij bezien we inhoeverre we met de brede analyse tegemoetkomen aan de motie Dobbec.s. van 9 maart 20263, die de regering verzoekt de gevolgen van hetcoalitieakkoord voor mensen met een beperking onafhankelijk in kaart telaten brengen. De effecten worden inzichtelijk gemaakt voor de structurelesituatie waarin alle maatregelen zijn ingegaan.In de analyse nemen we de maatregelen mee, op het gebied van zorg ensociale zekerheid, die direct effect hebben op het besteedbaar inkomen.Dit doen we voor zowel de maatregelen uit het coalitieakkoord als vooreerder voorgenomen maatregelen. De analyse bestaat daarom uit devolgende maatregelen:Sociale zekerheid–Verlagen maximum dagloon met 20%;–Afschaffen tegemoetkoming arbeidsongeschikten;–Duurverkorting, aanscherping referte-eis en vertraagde opbouw WW;–Afschaffen IVA-uitkering.Zorg- en welzijn–Verhogen, indexeren en trancheren eigen risico;–Invoeren eigen bijdrage wijkverpleging;–Selectie van geneesmiddelen uit het basispakket;–Verlagen vermogensgrens zorgtoeslag naar heffingsvrij vermogen;–Huishoudelijke hulp uit Wmo2015 met vangnet;–Invoeren inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in deWmo2015;–Invoeren eigen bijdrage Jeugdwet.2Kamerstukken II 2025/26, 36 800 XV nr. 523Kamerstukken II 2025/26, 36 800 XVI nr. 174Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800, nr. 982 Fiscaliteit/Zorg–Afschaffen fiscale regeling aftrek specifieke zorgkosten, inclusieftegemoetkoming specifieke zorgkosten en de doorwerking optoeslagen.Het zal niet voor alle bovenstaande maatregelen mogelijk zijn om deeffecten te analyseren via zowel de microdata als de voorbeeldsituaties.De duurverkorting, aanscherping referte-eis en vertraagde opbouw WWen de afschaffing van de IVA-uitkering gelden alleen voor nieuwegevallen. Daarom nemen we deze twee maatregelen alleen in devoorbeeldsituaties mee. Vanwege databeperkingen wordt voor de eigenbijdrage Jeugd en de maatregel m.b.t. geneesmiddelen nog bezien hoedeze meegenomen kunnen worden in de analyses. De maatregelbestuurlijk akkoord Wlz nemen we niet mee in de analyse, omdat het nogonduidelijk is of, en zo ja hoe, dit akkoord een effect heeft op hetbesteedbaar inkomen van mensen. Ook nemen we de voorgenomeninvoering van de eigen bijdrage in de forensische zorg niet mee in deanalyse, vanwege databeperkingen.Voor sommige maatregelen uit de bovenstaande lijst staat de vormgevingnog niet vast en zijn nog nadere keuzes nodig. Het gaat hierbij in iedergeval om de eigen bijdrage wijkverpleging, het vangnet voor de huishou-delijke hulp in de Wmo2015 en de selectie geneesmiddelen uit hetbasispakket. Er zijn meerdere manieren om deze maatregelen vorm tegeven. Het kabinet zal zich de komende tijd buigen over de preciezeinvulling, waarbij ook deze analyse betrokken wordt. Om deze maatre-gelen toch mee te kunnen nemen wordt bij deze analyse een technischeinvulling gekozen. Door de mogelijke cumulatie van meerdere maatre-gelen is het niet haalbaar per maatregel voor meerdere varianten tekiezen, omdat hierdoor de uitkomsten van de analyse onoverzichtelijkworden. De technische invulling zegt nadrukkelijk niets over de uiteinde-lijke vormgeving van de desbetreffende maatregelen.Naast de kwantitatieve resultaten beschrijven we ook kwalitatief hoe demaatregelen effect hebben op zorgmijding en de toegang tot zorg. In demotie Stoffer c.s. wordt ook gevraagd de effecten van de maatregelen opkwetsbare groepen en burgers en schrijnende gevallen mee te nemen.Hoewel er geen eenduidige definitie is van kwetsbare groepen enschrijnende gevallen, geeft deze analyse naar verwachting een goed beeldvan de groepen waarbij maatregelen cumuleren en het effect hiervan ophet besteedbare inkomen. Waar mogelijk nemen we ook het effect oparmoede kwalitatief mee.Vervolg na analyseZoals gezegd is het belangrijk om de feitenbasis scherp te hebben metelkaar. Het kabinet is zich bewust dat de aangekondigde maatregelenforse effecten kunnen hebben op de inkomenspositie van mensen. Debovenbeschreven analyse geeft ons naar verwachting inzicht in bij wie deeffecten cumuleren en hoe groot het effect is op het besteedbareinkomen. Deze inzichten kunnen worden gebruikt bij de vormgeving vande individuele maatregelen en het bredere inkomensbeleid. Het kabinetheeft daarnaast middelen vrijgemaakt voor specifieke ondersteuning, viade enveloppe tegemoetkoming zorgkosten chronisch zieken van € 350miljoen (CA 33). De middelen uit deze enveloppe zijn vanaf 2027beschikbaar.Voor het zomerreces zullen de inhoudelijke resultaten volgend uit deanalyse aan uw Kamer worden aangeboden. Vervolgens zal het kabineteen integrale weging maken hoe de enveloppe tegemoetkomingTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800, nr. 983 zorgkosten chronisch zieken (CA 33) het beste ingezet kan worden. Hierinneemt het kabinet mee hoe dit zich verhoudt tot de in deze briefgenoemde maatregelen die aangrijpen op de zorgkosten van mensen.Deze weging vindt uiterlijk in augustus plaats, waarna het kabinet uwKamer zal informeren.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,S.Th.M. HermansDe Minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport,W.R.C. SterkDe Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J.A. VijlbriefDe Minister van Werk en Participatie,A.A. AartsenDe Staatssecretaris van Financiën,E. EerenbergTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800, nr. 984