Sandra Beckerman

Raming der voor de Tweede Kamer in 2027 benodigde uitgaven, alsmede aanwijzing en raming van de ontvangsten

Mevrouw Beckerman (SP): Ik vind dit ergens een heel interessant punt, maar dan ga ik toch even naar de realiteit. Ik heb dit jaar volgens mij twee debatten aangevraagd. Voor een heb ik steun gekregen en voor de andere was er steun voor een dertigledendebat. Dat dertigledendebat ging over Groningen. Daarbij werd gezegd: dat kan in het commissiedebat. Dat is logisch en in lijn met wat u zegt. Maar wat gebeurt er nu? Het commissiedebat gaat niet door. Waarom niet? Omdat diezelfde bewindspersoon een hele brede portefeuille heeft — het vorige kabinet had iemand specifiek voor Groningen, maar dat is nu niet het geval — en plenaire vergaderingen voorgaan. Dan hang je, want dan kan je dus niet meer debatteren. Er werd verwezen naar het commissiedebat. Dat wordt geschrapt. Ik weet nu niet of het plenaire debat er komt. Ik ga morgen proberen om het op te plussen. Heeft de heer Bikkers er ook over nagedacht hoe je dat dan praktisch vorm gaat geven? Die commissiedebatten worden nogal eens geschrapt. Voor een fractie belangrijke onderwerpen kunnen op die manier niet besproken worden.

Mevrouw Beckerman (SP): Toch probeer ik de heer Bikkers uit te dagen om in te gaan op mijn voorbeeld. Over Groningen en de ellende daar is er een parlementaire enquête geweest. Die heeft ons ook opgeroepen om als Kamer ervoor te zorgen dat het in de toekomst goed gaat. Het gaat nu niet goed. We zijn vandaag weer gewaarschuwd door de Ombudsman. Toch kunnen we hier nu niet meer voor de zomer over debatteren. Ik heb maar twee debatten plenair aangevraagd. Een daarvan ging over Groningen. Er werd naar een commissie verwezen, maar dat commissiedebat gaat niet door. Ik zou wel van de heer Bikkers willen weten hoe hij dan wil dat dit wordt vormgegeven, want dit is voor mij wel echt een probleem. Je kunt inderdaad zeggen: we gaan minder aanvragen. Maar we kunnen hier toch niet over debatteren? Dat is mijn probleem hiermee. Er zijn ook kleine fracties die punten aanvragen die voor uw partij misschien minder van belang zijn, maar waarbij het voor een deel van Nederland wel heel erg pijnlijk is als ze niet besproken worden.

Mevrouw Beckerman (SP): Ja. Dan ga ik toch aan de heer Bikkers de vraag stellen of het omgekeerde niet ook waar kan zijn. We hebben als Kamer een aantal keren een harde tik op de vingers gekregen, bijvoorbeeld bij de parlementaire enquête over het toeslagenschandaal en bij de parlementaire enquête over Groningen. Gezegd is dat de Kamer onvoldoende het verschil heeft gemaakt en dat je in dat licht dus ook ervoor moet zorgen dat je daar als Kamer op acteert. Daar passen wat mijn fractie betreft ook plenaire debatten of commissiedebatten bij, maar je kunt er dus niet voor zorgen dat er een tijdlang níét over wordt gedebatteerd, zeker wanneer je weer dit soort signalen krijgt van bijvoorbeeld de Ombudsman of het ACVG. Zou de heer Bikkers er ook op kunnen reflecteren dat we als Kamer dus ook heel scherp moeten zijn en wel het debat moeten voeren over moeilijke onderwerpen voor sommige partijen?

Mevrouw Beckerman (SP): Misschien meer ter ondersteuning. Een treinkaartje vanaf hier naar Groningen kost €66,60. Dat is het retourtje voor één dag. Dat geldt trouwens ook voor mensen die van ver uit Limburg komen. Dat betekent dat die mensen als ze naar een Kamerdebat komen, gewoon €66,60 kwijt zijn. Is dat niet ook een belangrijk punt? Op werkbezoeken kan niet iedereen komen. Bij een debat is iedereen welkom om mee te luisteren op een publieke tribune.

Mevrouw Beckerman (SP): Voorzitter, dank u wel. Ook namens mij natuurlijk dank aan al het Kamerpersoneel. Ik ga een speciale shout-out maken naar iedereen die mij altijd van sloten koffie voorziet, want zonder koffie functioneer ik ... Nou ja, ik weet niet of ik nu functioneer; dat laat ik aan de anderen. In ieder geval heb ik zelf het gevoel dat die koffie mij heel erg helpt. Natuurlijk dank aan iedereen die ons ondersteunt, maar hier ben ik bijzonder blij mee. Voorzitter. Dit is de allereerste keer dat ik meedoe aan de Raming. Het gaat hier echt over van alles: gevulde aubergines, waar je al dan niet graag naar de wc gaat en al dan niet saaie gedichten. Mij valt echter op dat de grootste bijstelling in de Raming die we vandaag bespreken nauwelijks ter sprake komt. Die betreft niet de aubergines, de wc's of welke gedichten je voorkeur hebben. De grootste bijstelling op deze begroting is de 14,6 miljoen voor de politieke artikelen. Binnen de politieke artikelen is dit 8,7 miljoen euro voor wachtgelduitkeringen, als gevolg van een groter beroep op de wachtgeldregeling door vertrekkende en niet-herkozen Kamerleden. Volgens mij moeten we het ook echt over wachtgeld hebben. Vooropstaat dat politici moeten kunnen stoppen, opstappen of, in het geval van bewindspersonen, worden weggestuurd. Dat is ook voor mijn fractie volkomen helder. De kritiek van de Socialistische Partij zit op de hoogte en de duur van het wachtgeld. De wachtgeldregeling voor Kamerleden is ruimer dan de WW die inwoners krijgen als ze hun baan verliezen. Dat is toch meten met twee maten, vragen wij. Vinden we dat nog uit te leggen, vragen we ook aan de Voorzitter. Wordt het niet eens tijd om dit recht te trekken? Het zittende kabinet wil de WW-regeling voor werknemers versoberen. Dat is onderdeel van de snoeiharde aanval op de sociale zekerheid, waar vakbonden en vele anderen terecht tegen in verzet komen deze week. De WW dreigt verkort te worden naar één jaar. Uitkeringen voor mensen die veel hebben verdiend gaan als het aan de regerende partijen ligt echt flink omlaag. Voor de hoogste inkomens gaat het om €926 bruto per maand. Er zijn nog vele andere asociale plannen. Die versobering lijkt mijn fractie echt onnodig. De WW-fondsen kunnen goed worden betaald uit de premies. Is een versobering echter ook onnodig voor politici? Want hoe zit het bij politici en bestuurders? De uitgaven aan wachtgeld voor politici zijn de afgelopen tien jaar vervijfvoudigd. Wachtgeld voor politici duurt maximaal drie jaar en twee maanden: het eerste jaar 80% en daarna 70%. Dit tikt snel aan. Er is nu dus — ik herhaal het nog maar even — een vervijfvoudiging in tien jaar. Als het om gewone werknemers zou gaan, stonden vele partijen vooraan om om versobering te roepen, maar nu het over politici gaat? Mijn belangrijkste vraag vandaag is dus: wordt het niet eens tijd om de duur en de hoogte van de wachtgeldregeling aan te passen en in lijn te brengen met wat we voor inwoners doen? De SP heeft er vaak een punt van gemaakt dat het wrang is dat we voor politici ruimere regels maken dan voor mensen in het land. Wij willen al langere tijd een eerlijkere wachtgeldregeling, maar in februari zei ook minister Vijlbrief, ik citeer: "Korter wachtgeld voor politici: kunnen we over nadenken." In antwoord op schriftelijke vragen van de SP zegde het kabinet toe erover in gesprek te gaan. Ik vraag vandaag aan de Voorzitter, via de voorzitter, of er ook gesprekken zijn geweest met het Presidium en wat daaruit gekomen is. Gaan we het wachtgeld inderdaad solidair maken met de regeling voor andere Nederlanders die hun baan verliezen? Wij overwegen een motie op dit punt, omdat we ten principale vinden dat het goed is als politici geen regels maken voor anderen die ze niet ook voor zichzelf willen.

Mevrouw Beckerman (SP): Dat zou in lijn zijn met hoe het gaat in gemeenteraden en Provinciale Staten. Die kunnen niet binnen die vier jaar herkozen worden. Ik denk dat dit een interessant debat is. Het is natuurlijk wel een net iets ander debat. Je hebt niet altijd de mogelijkheid om opnieuw te formeren. Dat is in sommige samenstellingen moeilijk gebleken, dus dan is het misschien verstandig om tussentijds verkiezingen te hebben. Ik denk dat het interessant is om dit mee te wegen in een onderzoek hiernaar, maar ik wijs er ook op dat het niet alleen gaat over het wachtgeld dat komt door de tussentijdse verkiezingen, maar dat ook de hoogte en de duur niet meer in lijn zijn met wat werknemers krijgen. Het kabinet wil dat laatste versoberen naar één jaar — nogmaals, de Socialistische Partij is daar erg tegenstander van — terwijl het voor Kamerleden nog steeds om een ruime drie jaar gaat. Je zegt tegen inwoners in het land: je moet het met één jaar doen. Voor politici zelf gaat het om een periode die drie keer zo lang is. Dan is het ook nog hoger: in het eerste jaar 80% en in het tweede en derde jaar 70%. 80%, en Kamerleden verdienen ongeveer €10.000 per maand. Ja, dat is niet meer in lijn met wat er van werknemers gevraagd wordt.

Mevrouw Beckerman (SP): Ik denk dat het een interessant debat is …

Mevrouw Beckerman (SP): Dat kan, ja.

Mevrouw Beckerman (SP): Mijn interruptie gaat natuurlijk over twee punten. Laat ik beginnen met het eerste punt. Dank voor de steun van de ChristenUnie om echt na te gaan denken over de hele ruime wachtgeldregeling die er nu is voor politici. Die is bijna … In de optiek van de Socialistische Partij is die gewoon niet uit te leggen, zeker niet wanneer de kosten zo oplopen. In het land, bij de WW, terwijl die prima te betalen is, wil het kabinet een versobering — wij gaan daartegen in actie komen deze week — maar voor politici zie je juist een ruime regeling, terwijl die pot alleen maar duurder, duurder, duurder en duurder wordt. Het tweede punt gaat over een kabinet dat valt; moet je dan verkiezingen hebben? Ik denk dat dat een interessant debat is om de komende tijd met elkaar te gaan voeren, want dat komt nu heel veel voor. Tegelijkertijd zegt dat ook iets over de huidige politiek. Ik denk dat het belangrijk is om daarbij ook een afweging te maken over wat mensen in het hele land daarin van belang vinden: wil je opnieuw verkiezingen of wil je die niet? Ik denk dat het een breed debat zou moeten zijn of je dat in lijn zou willen brengen met raden en Staten. Dat is interessant. Wij zullen straks waarschijnlijk — dat ligt natuurlijk ook aan de antwoorden — met een voorstel komen over versobering van de wachtgeldregeling. Maar ook dat andere debat zouden we best goed kunnen voeren, denk ik. Ja, ik mag mijn betoog vervolgen. Voorzitter. Er zijn heel veel interessante punten gemaakt door collega's. Complimenten inderdaad over de afronding van — ik wil niet "de zaak" zeggen; dat vind ik heel pijnlijk — de mediation met mevrouw Arib, de vorige Kamervoorzitter. Ik denk dat het prettig is dat er voor beide partijen een goede uitkomst is; althans, zo hebben wij dat begrepen. Daarin sluit ik me dus aan bij vorige sprekers. Ik sluit me ook aan bij de vorige sprekers die vragen hebben gesteld over de veiligheid. Zou je niet extra moeten investeren in het Bureau BVA? Ik denk dat dat een waardvolle vraag is. Ik zou daar graag ook de reactie op horen. Voorzitter. Dan heb ik een laatste punt. Het is toch een beetje het debat van de wensenlijstjes. Het is een heel raar punt, maar ik dacht: als dit dan het debat van de wensenlijstjes is, ga ik dat maken. We hebben iets heel geks. Als je bezoekers uitnodigt, dan worden die gewogen in de poortjes. De poortjes blokkeren als je een bezoeker hebt die meer dan 120 kilo weegt. Ik heb soms groepen die je wat vaker moet uitnodigen. Dan moet je mensen uitleggen: het komt door uw gewicht dat we nu de beveiliging moeten bellen om u door te moeten laten. Ik vind dat niet meer van deze tijd, want dat komt bij toch wel veel mensen voor, zeker met een extra tas. Zou dat nou niet anders kunnen? Dank u wel, voorzitter.

Mevrouw Beckerman (SP): Nou, 16 van de 228 lijkt mij allemaal prima. Maar ik hoorde net dat tegelijkertijd met dit debat er een debat is in een andere zaal, dat gaat over het VN-verdrag over gehandicapten. Het is een initiatiefnota van mevrouw Westerveld. Daar zijn vandaag een aantal mensen die met een rolstoel zijn gekomen. Zij gaven aan dat ze hier uren hebben gezeten, maar moeilijk of bijna niet naar een toilet konden. Is dat niet een veel reëler probleem waar we een oplossing voor moeten vinden, vraag ik via de voorzitter aan de Voorzitter.

Mevrouw Beckerman (SP): Voorzitter. Als politici stoppen, niet herkozen worden of als bewindspersonen weggestuurd worden, dan krijgen ze wachtgeld. Die regeling is veel ruimer dan de WW voor inwoners. Voor de SP is dat niet uit te leggen. Het wachtgeld is drie jaar en twee maanden, het eerste jaar 80% en daarna 70%. De kosten van die regeling zijn in tien jaar tijd vervijfvoudigd. De WW is prima betaalbaar en het kabinet wil die regeling versoberen. Het wachtgeld is niet goed betaalbaar, maar daar wordt niks aan gedaan. Dat is de omgekeerde wereld volgens de SP. Laat de WW intact. Versober het wachtgeld. Daarom de volgende motie.

Mevrouw Beckerman (SP): Ik had wat problemen met de printer. Excuus.

Mevrouw Beckerman (SP): Dank aan de Kamervoorzitter voor de toezegging over het mindervalidentoilet. Het is, denk ik, verstandig om niet naar míj te luisteren, want ik heb het van horen zeggen, maar naar de mensen zelf. Er is net een debat hierover geweest. Ik begreep dat het niet alleen een probleem is dat het er maar één is, maar dat het ook de inrichting van dat ene toilet betreft. Misschien is het dus ook goed om bij die toezegging in gesprek te gaan met de mensen die hier gebruik van moeten maken, maar ik ga ervan uit dat de Kamervoorzitter dit zelf ook doet.