2ea292c2-2c31-497c-bb55-b691a20e33dc

2026D44262INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGDe vaste commissie voor Financiën heeft op 17 september 2026 eenaantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de indieners over de op24 juni 2026 toegezonden brief over ingediende initiatiefnota van de ledenInge van Dijk, Grinwis en Struijs over een toekomstbestendig giftenstelsel(Kamerstuk 36 969, nr. 2).De voorzitter van de commissie,JansenAdjunct-griffier van de commissie,Van der Steur nds-tk-2026D442621 I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractieDe leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomenvan de initiatiefnota «Een toekomstbestendig giftenstelsel». Deze ledenhebben hierover een aantal vragen.De leden van de D66-fractie hebben sympathie voor de wens van deindieners om het verenigingsleven te versterken. Deze leden vragen of deindieners bij hun voorstellen ook rekening hebben gehouden met demogelijkheid dat contributies worden vervangen door aftrekbare giften. Indat geval zouden niet de inkomsten van verenigingen toenemen, maarwel de aftrekbaarheid van bestaande bijdragen worden verruimd. Zien deindieners dit als een gewenste ontwikkeling?De leden van de D66-fractie vragen hoe de indieners de verdelingseffectentussen organisaties beoordelen. Deze leden vragen of de indienersverwachten dat verenigingen met meer draagkrachtige leden meer profijtzullen hebben van een ruimere giftenaftrek dan verenigingen waarvan deleden minder ruimte hebben om te doneren. Hoe kijken de indieners aantegen de vraag of de overheid langs fiscale weg aan dat verschil zoumoeten bijdragen? Deze leden vragen of de indieners hebben overwogenhetzelfde doel te bereiken via een directe voorziening waarbij de overheidwel kan sturen op de vraag waar de middelen terechtkomen.De leden van de D66-fractie vragen hoe de indieners kijken naar deaanbeveling van SEO om de fiscale regeling om te vormen naar eensubsidie, met name in het kader van een eenvoudiger belastingstelsel enhet afbouwen van fiscale regelingen? Is een subsidie niet een doelmatigerinstrument om het verenigingsleven en de bijbehorende maatschappelijkewaarde te stimuleren?Ten aanzien van het eerste beslispunt vragen de leden van de D66-fractiehoe de indieners de afbakening van projectgerichte giften voor zich zien.Deze leden vragen op basis van welke criteria zou worden bepaald welkeprojecten kwalificeren, wie die toets uitvoert en hoe wordt voorkomen datregulier onderhoud of reguliere exploitatie als project wordt aangemerkt.Zij vragen de indieners tevens hoe dit voorstel zich verhoudt tot deaanbeveling in het adviesrapport «Beter Geven II», waarnaar de nota zelfverwijst, om de aftrek voor giften aan steunstichtingen SBBI te schrappen.De leden van de D66-fractie waarderen het voorstel van de indieners omonderzoek te laten doen naar de maatschappelijke waarde van vereni-gingen, stichtingen en vrijwilligerswerk. Deze leden delen de opvatting datbeter inzicht in die waarde behulpzaam is bij de verdere ontwikkeling vanhet geef- en filantropiebeleid. Deze leden vragen daarom of de indienersbereid zijn het onderzoek, waar de indieners in het negende beslispunt omverzoeken, uit te breiden met de vraag welke typen organisaties en welkeinkomensgroepen op dit moment gebruikmaken van de giftenaftrek en inwelke mate zij daarvan profiteren.Ten aanzien van het derde beslispunt lezen de leden van de D66-fractie datde voorwaarde vervalt dat de ANBI de vrijwilligersvergoeding daadwer-kelijk zou kunnen en willen betalen. Deze leden vragen hoe zonder dezevoorwaarde wordt geborgd dat alleen vergoedingen in aftrek komenwaarop daadwerkelijk aanspraak had kunnen worden gemaakt en welkealternatieve waarborg de indieners daarbij voor zich zien.2 Ten aanzien van het vierde beslispunt vragen de leden van de D66-fractiewelk beeld de indieners hebben van de werknemers die van een dergelijkeregeling gebruik kunnen maken. Deze leden constateren dat niet iederewerkgever zijn werknemers de mogelijkheid biedt om via het werk aaneen goed doel te geven en vragen of de indieners verwachten dat dezemaatregel alle werkenden in gelijke mate bereikt. Deze leden vragentevens of het voordeel van deze wijziging naar verwachting voor iederewerknemer even groot is en hoe de indieners dat waarderen.Ten aanzien van het zesde beslispunt vragen de leden van de D66-fractiehoe de indieners de gevolgen van één gezamenlijke categorie voorverenigingen inschatten. Deze leden constateren dat ANBI’s op ditmoment een beschikking aanvragen en zijn gebonden aan een publicatie-en administratieplicht en dat voor verenigingen en SBBI’s geen verge-lijkbare verplichtingen gelden. Deze leden vragen of de indieners voorogen hebben dat verenigingen die onder de nieuwe toets komen te vallenaan vergelijkbare verplichtingen worden onderworpen of dat de verplich-tingen voor alle organisaties lichter zouden moeten worden.De indieners stellen voor om nieuwe categorieën toe te voegen: project-giften, een sociale multiplier, een nieuwe Algemeen Nut Toets enverruimde regelingen voor werkgevers en vrijwilligers. De leden van deD66-fractie vragen hoe de indieners de uitvoerbaarheid van hunvoorstellen beoordelen. Terwijl SEO adviseert om de giftenaftrekeenvoudiger te maken, voegen de indieners juist categorieën toe. Wegende baten van de nieuwe categorieën op tegen de kosten en toegenomencomplexiteit, met name voor de Belastingdienst?De leden van de D66-fractie lezen in de financiële paragraaf dat deindieners verwachten dat de budgettaire impact van de voorstellenbeperkt is. Verder lezen deze leden enerzijds dat de indieners verwachtendat hun voorstellen ertoe leiden dat er meer wordt gegeven en anderzijdsdat de budgettaire impact beperkt blijft omdat het veelal om verschui-vingen gaat. Deze leden vragen of de indieners deze verwachting naderkunnen onderbouwen en kwantificeren. Deze leden vragen of de indienersal richtingen voor ogen hebben waar dekking gevonden zou kunnenworden en of de indieners daarbij ook denken aan dekking binnen degiftenaftrek zelf.Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractieDe VVD-fractie heeft met belangstelling kennisgenomen van de initia-tiefnota van de leden Inge van Dijk, Grinwis en Struijs over een toekomst-bestendig giftenstelsel. Deze leden onderschrijven het grote belang vanmaatschappelijke organisaties, verenigingen, vrijwilligers en filantropievoor een sterke samenleving en waarderen de aandacht, die de indienersvragen voor belemmeringen die burgers, verenigingen en ondernemerskunnen ervaren bij het ondersteunen van maatschappelijke doelen.Tegelijkertijd achten deze leden het van belang dat eventuele aanpas-singen van het giftenstelsel aantoonbaar effectief, uitvoerbaar enbudgettair verantwoord zijn en dat zij niet leiden tot onbedoelde fiscaleconstructies of een toename van complexiteit. Vanuit die invalshoekhebben de leden van de VVD-fractie de volgende vragen.Ten aanzien van de maatschappelijke waarde van verenigingen en socialeinitiatieven vinden de leden van de VVD-fractie dat verenigingen,vrijwilligersorganisaties en maatschappelijke initiatieven aanzienlijkemaatschappelijke waarde creëren, onder meer op het gebied vangezondheid, sociale cohesie en preventie. Tegelijkertijd lezen deze ledendat deze organisaties fiscaal minder gunstig worden behandeld dan3 ANBI’s, ondanks hun maatschappelijke bijdrage. Kunnen de indienersaangeven op basis van welke objectieve criteria kan worden vastgestelddat een vereniging of maatschappelijke organisatie voldoende maatschap-pelijke meerwaarde creëert om in aanmerking te komen voor aanvullendefiscale faciliteiten. Hoe wordt voorkomen dat subjectieve beoordelingenleiden tot rechtsongelijkheid?De leden van de VVD-fractie lezen op het punt van nut en effectiviteit vanfiscale stimulering dat fiscale regels gedrag beïnvloeden en dat hethuidige stelsel bepaalde vormen van geven ontmoedigt. Welkeempirische onderbouwing bestaat er dat verruiming van de giftenaftrekdaadwerkelijk leidt tot een substantiële toename van giften in plaats vanda het een fiscale tegemoetkoming is voor giften die ook zonder dezemaatregel zouden zijn gedaan?De leden van de VVD-fractie lezen een voorstel om de huidige inkomens-afhankelijke drempel voor gewone giftenaftrek te vervangen door eenvaste drempel van € 100. Volgens de indieners maakt dit het systeemeenvoudiger, voorspelbaarder en begrijpelijker voor belastingplichtigen.Kunnen de indieners inzicht geven in de budgettaire gevolgen vanvervanging van de huidige drempel door een vaste drempel van € 100?De leden van de VVD-fractie lezen dat de indieners de giftenaftrek voorsteunstichtingen SBBI willen uitbreiden van jubileumprojecten naarandere projectmatige investeringen, zoals verduurzaming van sportac-commodaties of verenigingsgebouwen. Hoe wordt voorkomen dat devoorgestelde verruiming van steunstichtingen SBBI leidt tot een sterkeuitbreiding van fiscale claims zonder duidelijke afbakening van welkeprojecten wel en niet kwalificeren?De leden van de VVD-fractie lezen dat de indieners voorstellen de eis teschrappen dat een ANBI moet kunnen aantonen dat zij een vrijwilligers-vergoeding daadwerkelijk had kunnen en willen uitbetalen. Hoe beoor-delen de indieners het risico dat zonder deze voorwaarde fictieve ofonvoldoende onderbouwde vrijwilligersvergoedingen als gift wordenopgevoerd en hebben zij alternatieven onderzocht die tot dezelfdereductie van administratieve lasten leidt?De leden van de VVD-fractie lezen dat de indieners constateren datdonaties, die werknemers via hun werkgever aan een zelfgekozen goeddoel laten doen, fiscaal als loon in natura kunnen worden aangemerkt. Deindieners vinden dit een onnodige belemmering voor geefgedrag. Hoewordt voorkomen dat de voorgestelde uitzondering wordt gebruikt voorconstructies waarbij feitelijk sprake is van een individueel werknemers-voordeel of van een vorm van fiscaal gefaciliteerde loonbesteding? Zienindieners hier nog mogelijkheden in een aanpassing of verruiming van dewerkkostenregeling, denk aan de inzet van de vrije ruimte?De leden van de VVD-fractie lezen dat volgens de indieners ondernemerseen praktische drempel ervaren doordat zij btw moeten afdragen overgratis verstrekte producten of diensten voor maatschappelijke doeleinden.Zij stellen daarom een gerichte vrijstelling of vereenvoudiging voor.Hebben de indieners zicht op hoe een dergelijke btw-vrijstelling zichverhoudt tot Europese btw-richtlijnen en welke risico’s er bestaan opconcurrentieverstoring of oneigenlijk gebruik?De leden van de VVD-fractie lezen dat een belangrijk langetermijnvoorsteleen nieuwe Algemeen Nut Toets 2.0 betreft, waarbij niet langer dejuridische vorm van een organisatie centraal staat, maar de maatschappe-lijke of sociale waarde die zij creëert. Hierdoor zouden ANBI’s, vereni-4 gingen en andere maatschappelijke organisaties mogelijk onder éénregime kunnen vallen. Welke concrete, meetbare en juridisch houdbarecriteria stellen de indieners voor om maatschappelijke of sociale waardevast te stellen en hoe voorkomen zij dat dit leidt tot een aanzienlijketoename van uitvoeringslasten voor de Belastingdienst?Naar analogie van de culturele multiplier stellen de indieners een socialemultiplier voor organisaties voor die sociale cohesie, participatie, gelijkekansen en ondersteuning van kwetsbare groepen bevorderen. Daarbijconstateren de indieners dat bestaande definities van kwetsbare groepenvolgens hen beperkt worden toegepast. De leden van de VVD-fractie hoeobjectief wordt bepaald welke organisaties recht krijgen op een socialemultiplier en hoe wordt voorkomen dat afbakeningsdiscussies leiden toteen steeds grotere groep instellingen die aanspraak maakt op extra fiscalevoordelen?De leden van de VVD-fractie zijn het eens met de indieners, die vinden datgiften door ondernemingen minder gunstig worden behandeld dansponsoring of bepaalde MVO-uitgaven. De indieners stellen daarom voorde plafondbedragen voor giftenaftrek te verhogen en sociaal ondernemer-schap beter te faciliteren. Kunnen zij aangeven waarom een verruimingvan de giftenaftrek voor ondernemingen doelmatiger zou zijn dan hethuidige systeem en welke waarborgen noodzakelijk zijn om te voorkomendat ondernemingswinsten via giften voornamelijk worden aangewendvoor fiscale optimalisatie?Vragen en opmerkingen van de leden van de PRO-fractieDe leden van de PRO-fractie hebben met belangstelling kennisgenomenvan de initiatiefnota van de leden Inge van Dijk, Grinwis en Struijs overeen toekomstbestendig giftenstelsel. Deze leden danken de indieners voorhun werk. Zij hebben een aantal vragen en opmerkingen.De leden van de PRO-fractie onderschrijven het belang dat de indienershechten aan maatschappelijke initiatieven en betreuren de financiëleproblemen waar deze organisaties tegenaan lopen. Zij zijn blij om te lezendat fiscale stimulering voor de initiatiefnemers geen doel op zich is, maareen middel voor maatschappelijke waardecreatie. Wel missen zij in deinitiatiefnota de overweging of de giftenaftrek een geschikt middel is omdeze maatschappelijke initiatieven te ondersteunen. Uit het evaluatieon-derzoek van SEO, dat in de initiatiefnota wordt aangehaald, blijkt namelijkdat de giftenaftrek beperkt of niet doelmatig is. De belastingkorting isimmers groter dan de toename aan giften door de giftenaftrek, degiftenaftrek is ingewikkeld in de uitvoering en het fiscale voordeel komtvooral terecht bij hoge inkomens. Deze leden vragen daarom of deindieners kunnen reflecteren op het evaluatierapport van SEO en in hetbijzonder op de doelmatigheid van de giftenaftrek. Vinden de indienershet in het licht van de door SEO gesignaleerde ondoelmatigheid wenselijkom de giftenaftrek verder uit te breiden? Zien zij wellicht mogelijkhedenom de doelmatigheid van de giftenaftrek te verbeteren?De leden van de PRO-fractie zijn blij om te lezen dat de indienersinitiatieven op het gebied van bijvoorbeeld zorg en armoedebestrijdingwillen ondersteunen. Zij willen hierbij echter opmerken dat zorg enarmoedebestrijding kerntaken van de overheid zijn. Om continuïteit tewaarborgen zouden deze kerntaken gefinancierd moeten worden via debelastingen, waarbij de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. HetSEO-evaluatieonderzoek wijst uit dat aftrekbare giften zich grotendeelsconcentreren bij huishoudens met hoge inkomens en een groep grotebedrijven. Deze leden merken dan ook op dat het risico hiermee ontstaat5 dat een klein, vermogend deel van de samenleving bepaalt waar eenaanzienlijk deel van het belastinggeld naartoe gaat. Deze leden vragen ofde indieners dat wenselijk vinden en hoe dit volgens hen voorkomen kanworden. Ook vragen zij of de indieners het ermee eens zijn dat zorg enarmoedebestrijding in de eerste plaats overheidstaken zijn en gefinancierdzouden moeten worden uit belastinggeld.De leden van de PRO-fractie vragen de indieners of een verruiming van degeefmogelijkheden aan steunstichtingen SBBI bijdraagt aan het gesteldedoel van maatschappelijke waardecreatie. Sinds 2021 zijn er slechts11 steunstichtingen SBBI aangemeld en in heel 2025 maar twee. Daaromvragen deze leden of er wel een noodzaak is om deze regeling uit tebreiden. Ook vragen de leden van de PRO-fractie de indieners of dezeuitbreiding de uitvoerbaarheid van de giftenaftrek ten goede komt.De leden van de PRO-fractie lezen dat de indieners de drempel voorreguliere aftrek willen bijstellen naar € 100. Zij begrijpen dat dit devoorwaarden voor aftrek zou kunnen versimpelen en dat dit voor veelmensen die kleine schenkingen doen gunstig is. Het evaluatieonderzoekvan SEO toont echter dat bijna de helft van de respondenten hetzelfdegeeft met of zonder giftenaftrek. Zij vragen daarom of dit voorstel zoubijdragen aan hogere giften of dat het slechts een fiscaal voordeeloplevert voor de mensen die toch al geven.De leden van de PRO-fractie lezen over de vereenvoudiging van degiftenaftrek voor een vrijwilligersvergoeding. Deze leden erkennen hetenorme belang van vrijwilligers voor de samenleving, maar vragen deindieners of er vanuit vrijwilligers de behoefte is aan deze verruiming. Ditvoorstel lijkt moeilijk te handhaven en daarmee complex in de uitvoeringvoor de Belastingdienst. Hoe kijken de indieners naar de complexiteit inde handhaving en uitvoering?De leden van de PRO-fractie lezen over het voorstel om geven via dewerkgever gemakkelijker te maken. De initiatiefnota schrijft datwerkgevers hun werknemers «soms» een goed doel laten kiezen voordonatie. De leden van de PRO-fractie vragen de indieners hoe vaak ditvoorkomt. De Commissie Beter Geven twijfelt bovendien aan de noodzaakvan dit voorstel, aangezien het iedereen nu al vrijstaat om vanuit hunsalaris schenkingen aan goede doelen te doen.1 Het rapport wijstdaarnaast op de administratieve lastenverzwaring voor werkgevers. Hoekijken de indieners naar deze lastenverzwaring in de uitvoering?De leden van de PRO-fractie lezen het voorstel om een gerichte vrijstellingbij donaties van producten en diensten te onderzoeken. In het rapportBeter Geven III lezen zij dat een schenking niet onderhevig is aanbtw-heffing. Zij vragen daarom of een gerichte vrijstelling wel nodig is enof dit niet voor onnodige complexiteit zorgt.De introductie van een Algemeen Nut Toets 2.0 roept enkele vragen op bijde leden van de PRO-fractie. Zij vrezen dat afbakening van «algemene ofsociale waarde» voor complexiteit zorgt voor de uitvoerende organisaties,zoals ook geschreven wordt in het rapport Beter Geven III. Deze ledenvragen daarom aan de indieners of en hoe creatie van «algemene ofsociale waarde» af te bakenen is. Ook willen zij graag weten hoeveel extrabudgettaire derving een groei van het aantal kwalificerende instellingenmet zich zou meebrengen. De leden van de PRO-fractie hebben dezelfdezorgen over de complexiteit in de uitvoering ook bij de invoering van een1Beter Geven III, maart 2026, https://research.tilburguniversity.edu/en/publications/e4659ccb-a484-410b-96d5-1c56e6d68ee76 sociale multiplier. Zij vragen hoe de indieners de uitvoerbaarheid van eensociale multiplier beoordelen. Ook vinden deze leden dat de verantwoor-delijkheid voor zaken als kansengelijkheid en ondersteuning vankwetsbare groepen bij de overheid ligt en dat het onwenselijk zou zijn alsdeze zaken door middel van giften moeten worden vormgegeven.De leden van de PRO-fractie lezen het voorstel om de plafonds voorgiftenaftrek voor ondernemingen te verhogen. Zij zijn benieuwd of ditvolgens de indieners leidt tot hogere giften en hoeveel de verwachtebudgettaire derving is. Zij willen graag weten hoe de indieners dezederving afwegen tegen de effecten van het voorstel. Daarnaast vragen zijhoe misbruik van deze regeling kan worden voorkomen.Vragen en opmerkingen van de leden van de SGP-fractieDe leden van de SGP-fractie hebben met interesse kennisgenomen van devoorliggende initiatiefnota. Deze leden danken de indieners voor het velewerk. Deze leden delen met de indieners de wens om het giftenstelseltoekomstbestendig te maken. De aanbevelingen die in de nota gedaanworden, kunnen daaraan bijdragen. Een stevig en ruimhartig giftenstelselis cruciaal voor onze samenleving en voor het waardevolle werk vanverenigingen, stichtingen, kerken, maatschappelijke initiatieven en vanvele vrijwilligers. De leden van de SGP-fractie hebben op dit momentgeen vragen.7