Elmar Vlottes

Staatsdeelnemingen

De heer Vlottes (PVV): Dank u wel, voorzitter. Ik vervang mijn collega Edgar Mulder, want die is helaas verhinderd. Voorzitter. Je hoort weleens dat financiën saai zijn. Niet voor mij persoonlijk, maar je hoort het weleens. Ik kan mij daar ook helemaal niets bij voorstellen, want recent nog, afgelopen vrijdag, gooide de minister een briefje over de schutting. Het betrof "ontwikkelingen omtrent een staatsdeelneming niet zijnde TenneT". Nou, dan blijven er nog zo'n 33 deelnemingen over. Een kwis is daar haast niets bij. Voorzitter, wilt u wat zeggen?

De heer Vlottes (PVV): Dank u wel. Het was meer een soort inleiding om het te kunnen hebben over TenneT. Wij als PVV-fractie hadden eigenlijk verwacht dat het meer over TenneT zou gaan. Rond TenneT hadden wij namelijk wel enkele ontwikkelingen verwacht. Vorige maand moest halsoverkop 25 miljard worden vrijgemaakt voor TenneT, waarvan 60% voor Duitsland bedoeld is. Direct nadat de cheque binnen was, kwam het nieuws dat TenneT zijn eigen investeringsagenda heeft bijgesteld van 111 miljard naar maar liefst 160 miljard. Van die 160 miljard gaat naar verwachting ook weer 100 miljard naar Duitsland. Voorzitter. Dat brengt mij dan ook op Duitsland, want hoe staat het nou eigenlijk met de verkoop van die Duitse tak? Je hoort berichten dat er zo'n 22 miljard ligt, maar dat is inmiddels ook alweer gedateerd. Kan de minister daar een update van geven? En krijgen wij dan ook ons geld, inclusief interest, weer terug? Uit de jaarcijfers over 2023 blijkt namelijk dat de brutowinst met maar liefst 50% is gestegen. Dus daar kan het in ieder geval niet aan liggen. Voorzitter. Dan andere Nederlandse deelnemingen. Allereerst de NS. Smerige treinen, treinen die propvol zitten, te weinig wagons, treinen die niet vertrekken: de lijst is eindeloos. Wat vindt de minister van de voorgenomen tariefsverhoging van treintickets met 10%? Gaat dit een jaarlijks terugkerend ritueel worden? De NS heeft voor dit jaar, dankzij een bijna Kamerbreed gesteunde motie, al 120 miljoen extra gekregen om juist deze tariefstijging te ondervangen. Wat gaat de NS aan maatregelen doorvoeren om dit jaarlijkse ritueel van prijsverhogingen te voorkomen en de treintickets betaalbaar te houden? Voorzitter. Dan Schiphol. De PVV maakt zich grote zorgen over onze nationale luchthaven. Corendon is al naar Brussel gevlogen, maatschappijen wordt gevraagd om vluchten te schrappen — en natuurlijk hebben we allemaal nog de eindeloze rijen voor de check-ins en de bagageafhandeling in ons geheugen, die hebben geleid tot totale chaos en tienduizenden gedupeerde reizigers. Net als bij NS trekt de leiding van Schiphol zich niets aan van al die ellende, want de top van Schiphol heeft inmiddels al sneller zijn bonus uitgekeerd gekregen dan een gemiddelde reizigers zijn koffer kan inchecken of überhaupt een vliegticket kan krijgen. Kan de minister uitleggen waarom de top wel extra geld krijgt maar de Staat als aandeelhouder geen dividend van NS en Schiphol krijgt? Graag een reactie. Voorzitter. Dan van het ene binnenlandse avontuur naar het andere buitenlandse avontuur. FMO is ook een staatsdeelneming. De afkorting staat voor Nederlandse Financierings-maatschappij voor Ontwikkelingslanden. Waarom Nederland überhaupt moet investeren in vage projecten in ontwikkelingslanden, is mij een raadsel. Alhoewel, van een investering kun je nauwelijks spreken. Uit het jaarverslag blijkt namelijk dat ze in het afgelopen jaar slechts 1 miljoen winst hebben behaald. Dat is dan een bedrijfsresultaat van 0,30%, en wij zien daar €0 dividend van terug. Dan is het dus meer een soort filantropische instelling. Als je kijkt naar waar FMO zoal in investeert, dan kom je de meest merkwaardige projecten tegen. Ik licht er een paar uit. Neem de €30.000 voor inclusive finance in Peru. Alleen de naam al sprankelt niet echt van rendement, dus kan de minister ons meer vertellen over dit project? En kunnen de Peruaanse banken dit niet gewoon zelf financieren? En hoeveel rendement kunnen we dan van deze lening verwachten? Voorzitter. Nicaragua. Dik 150 miljoen wordt gestopt in de private sector, waarbij het überhaupt al discutabel is waar dit geld in Nicaragua terechtkomt. Dat heeft ook al meerdere keren het nieuws gehaald in de afgelopen tijd. Kan de minister garanderen dat wij niet direct of indirect het beleid van Ortega aan het financieren zijn? Tot slot India, ook zo'n voorbeeld. Daar wordt 450 miljoen euro geïnvesteerd in Ecofy. Een financieel instituut dat uitsluitend "klimaatpositieve segmenten en bedrijven gaat financieren". Maar India is inmiddels al de vijfde economie van de wereld, volgens het CBS, en daarmee zelfs groter en beter dan de Nederlandse economie, mede dankzij fossiele energie. En dan stort FMO hier 450 miljoen euro in. Dat is werkelijk absurd. Is de minister dan ook bereid om de evaluatie van FMO naar voren te halen en daarbij ook maar gelijk de Nederlandse Investeringsbank voor Ontwikkelingslanden, de NIO, te betrekken? Voorzitter, tot zover. Dank u wel.

De heer Vlottes (PVV): Wat betreft het niet koppelen van de investeringsagenda en de lening: een kapitaalbehoefte volgt natuurlijk uit een investeringsagenda. In die zin zie ik die relatie dus zeker wel. Maar ik wil even terug naar die mogelijke overname. Ik vond de minister niet heel erg hoopvol klinken. Ik las in zijn beantwoording ook indirect dat dat meer aan de Duitse zijde ligt, dat daar minder interesse is. Kan de minister daar misschien iets verder over uitweiden?

De heer Vlottes (PVV): Nog één korte vraag. Hoe moet ik die routes zien? Wat voor routes zijn dat dan? Waar hebben we het dan over?

De heer Vlottes (PVV): Dank, voorzitter. Ik heb geen behoefte aan een tweede termijn. Dank aan de bewindspersonen voor de beantwoording.