Aukje de Vries

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–2026Aanhangsel van de HandelingenVragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door deregering gegeven antwoorden1020Vragen van de leden Klos en Van der Werf (beiden D66) aan de Ministers vanBuitenlandse Zaken en van Klimaat en Groene Groei over het artikel «Oekraïnewil oude gasinstallaties uit Groningen hebben» (ingezonden 9 januari 2026).Antwoord van Staatssecretaris de Vries (Buitenlandse Zaken), mede namensde Minister van Klimaat en Groene Groei (ontvangen 2 februari 2026).Vraag 1Heeft u kennisgenomen van het artikel «Oekraïne wil oude gasinstallaties uitGroningen hebben»1, waarin wordt beschreven dat Oekraïne gebaat zou zijnbij het direct overnemen van Nederlandse gasinstallaties die door de sluitingvan de Groningse gaskraan in ons land zijn afgedankt en ongebruikt staan tewachten op ontmanteling?Antwoord 1Ja.Vraag 2Erkent het kabinet het essentiële belang van een snelle reparatie van deOekraïense gas-infrastructuur voor het moreel van de Oekraïense bevolkingen dus ook voor veiligheid van Europa?Antwoord 2Ja. Sinds het begin van de grootschalige invasie in Oekraïne heeft Rusland deenergie-infrastructuur in Oekraïne met continue en doelgerichte aanvallenverwoest. Op 14 januari jl. heeft president Zelensky de noodtoestand betreftde energiesituatie uitgeroepen. Meer dan 60% van de energiecapaciteit, ondermeer gasproductiefaciliteiten, is verwoest en zitten dagelijks zo’n 6 miljoenOekraïners zonder stroom en verwarming. Nederland steunt Oekraïneonverminderd via militaire en niet-militaire steun. Zo heb ik onlangs eenbezoek aan Oekraïne gebracht, vergezeld door een handelsmissie van 17bedrijven uit de energie- en gezondheidssector. Met de recent aangekondigdeextra 23 miljoen energiesteun draagt Nederland in 2.026 EUR 133 miljoen bij1Het Parool, 8 januari 2026, «Groningse afgedankte gasinstallaties als Oekraïens wapen tegenRussische winterterreur» (https://www.parool.nl/nederland/groningse-afgedankte-gasinstallaties-als-oekraiens-wapen-tegen-russische-winterterreur~b41ce5fe/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F) ah-tk-20252026-1020ISSN 0921 - 7398’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel1 aan energiesteun aan Oekraïne.2 Deze steun is gericht op het financieren vangasaankopen, het uitvoeren van urgente reparaties, het herstellen van ondermeer energiecentrales en het leveren van energiemateriaal zoals generatorenen transformatoren. Sinds de start van de oorlog zijn ruim 250 vrachtwagensmet energiemateriaal naar Oekraïne gereden.Vraag 3Op welke termijn kunnen ongebruikte Groningse pompen en kranen naarOekraïne worden gebracht?Antwoord 3In verband met de veiligheidssituatie in Oekraïne kunnen we geen uitsprakendoen over concrete leveringen.Vraag 4Kan het kabinet zeggen of er genoeg ongebruikte installaties in Groningenbeschikbaar zijn om de schade van de Russische aanvallen in Oekraïne in zijngeheel te compenseren?Antwoord 4Zoals beschreven in het antwoord op vraag 2 is de schade aan het Oekra-ïense energiesysteem enorm. Het beschikbare materiaal van de NAM op zichzelf is helaas niet voldoende om alle beschadigde infrastructuur te reparerenof vervangen. Daarom zet het kabinet in op diverse steunkanalen, zowelbilateraal als multilateraal. Het kabinet blijft kijken naar mogelijkheden voorsteun aan Oekraïne.Vraag 5Is het kabinet bereid ondersteuning te bieden bij het transport van (onderde-len van) oude gasinstallaties?Antwoord 5Het kabinet financiert ook de transportkosten van energiematerieel alsonderdeel van onze in-kind (het leveren van materiele steun) bijdragen. Eendeel van het beveiligde transport wordt daarnaast gefinancierd door deEuropese Commissie.Vraag 6Is de NAM bereid het materiaal kosteloos beschikbaar te stellen? Zo nee, ishet kabinet bereid financiële ondersteuning te bieden en deze te beschouwenals onderdeel van de steun aan Oekraïne, zodat Oekraïne in geen geval zelfvoor de installaties hoeft te betalen?Antwoord 6Het kabinet biedt financiële ondersteuning voor het inkopen en leveren vanin-kind materiaal aan Oekraïne. Tot nog toe zijn ruim 250 vrachtwagens metmateriaal aan Oekraïne geleverd, afkomstig van verschillende bedrijven. In2026 is 25 miljoen beschikbaar voor in-kind steun aan Oekraïne waarondergasmateriaal via de NAM. Het kabinet kan geen uitspraken doen over debereidheid van de NAM om al dan niet goederen te doneren.Vraag 7Kan het kabinet het Europese fonds voor de Oekraïense energiesector (UESF)aanspreken voor de kosten van aanschaf en transport van de benodigdematerialen?Antwoord 7Het kabinet financiert het Europese fonds voor de Oekraïense energiesector(UESF) met een totale bijdrage van EUR 100 miljoen sinds de start van deoorlog. Deze bijdrage richt zich op het financieren van de hoogste urgenteenergienoden zoals geprioriteerd door Oekraïne en levert energiegoederenaan Oekraïne, zoals transformatoren, gasturbines en generatoren voor urgentherstel van beschadigde energie-infrastructuur. Die Nederlandse bijdrage2Kamerbrief energiesteun aan Oekraïne, Kamerstuk 36 045, nr. 265Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel2 wordt onder meer gebruikt voor herstel van beschadigde energiecentrales ennetverbindingen in de regio’s Kharkiv, Donetsk en Vinnytsja. Daarnaastfinanciert het fonds, ook met een Nederlands bijdrage, de plaatsing vanzonnepanelen op ziekenhuizen zodat deze operationeel blijven in het gevalvan stroomuitval. Het UESF maakt voor de inkoop van goederen gebruik vanEuropese aanbestedingen op basis van steunverzoeken die door hetOekraïense energieministerie ingediend worden.Vraag 8Welke maatregelen treft het kabinet om waar nodig exportvergunningenversneld gereed te brengen?Antwoord 8Gezien het energiegoederen en energie-gerelateerd materiaal voor civieledoelen betreft zijn exportvergunningen niet aan de orde.Vraag 9Onderschrijft het kabinet de gedachte dat een snelle levering van gasinstalla-ties hoge kosten voor Oekraïne en zijn partners in Europa kan voorkomen,gegeven het feit dat Oekraïne alleen al om de winter door te komen voorbijna twee miljard euro aan gasimport moet uitgeven?Antwoord 9Gezien de omvang van de schade aan de Oekraïense infrastructuur is hethelaas niet mogelijk te voorkomen dat Oekraïne gas moet inkopen om dewinter door te komen. In samenwerking met de Europese Commissie endiverse landen zoals Duitsland en Italië heeft de European Bank for Recon-stuction and Development daarom extra financiering ter beschikking gesteldvoor gasaankopen. Nederland draagt hier tevens aan bij. Dit is aanvullendaan de noodsteun gericht op het operationeel houden van het Oekraïensegas- en elektriciteitsnetwerk via UESF en de in-kind regeling.Vraag 10Wilt u deze vragen één voor één uiterlijk voor 10 uur ’s ochtends opwoensdag 14 januari 2026 beantwoorden, zodat de antwoorden betrokkenkunnen worden bij het eerstvolgende commissiedebat over gas?Antwoord 10Tijdens het Commissiedebat Gasmarkt van 14 januari jl. is de inzet betreft hetleveren van onderdelen van de Groningse gaswinning voor de wederopbouwvan de Oekraïense gasinfrastructuur ter sprake gekomen. Deze inzet pastbinnen de bredere Nederlandse steun aan Oekraïne.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel3