Mirjam Sterk

34 104 Langdurige zorg Nr. 476 Brief van de minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 15 september 2026 Op grond van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) stelt de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) het voor een kalenderjaar beschikbare bedrag vast voor verzekerde zorg op grond van de Wet langdurige zorg (Wlz). In mijn brief van 1 juli 2026 aan de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)[voetnoot 1] heb ik het voorlopige kader voor de Wlz voor 2027 bekend gemaakt. Ook heb ik een voorlopig meerjarig inzicht gegeven in de ontwikkeling van het Wlz-kader in de periode 2028-2031 en heb ik u geïnformeerd over de verdeling van de beschikbare groeiruimte per sector. Op 19 augustus 2026 heb ik antwoord gegeven op schriftelijke vragen van de vaste commissie van de Tweede Kamer voor VWS naar aanleiding van deze brief.[voetnoot 2] Het voorlopige kader voor de Wlz voor 2027 in de brief van 1 juli 2026 was onder voorbehoud van de politieke besluitvorming over de begroting 2027 die op Prinsjesdag is gepresenteerd. Met mijn huidige brief maak ik het definitieve Wlz-kader voor het jaar 2027 bekend bij de Eerste en Tweede Kamer. Ten opzichte van het voorlopige kader heb ik rekening gehouden met de hogere uitgaven (€ 30 miljoen) op grond van de recente uitvoeringsinformatie uit de julibrief van de NZa (bijlage). Daarnaast heb ik het Wlz-kader vanaf 2027 met € 3,5 miljoen structureel verhoogd om de hogere tarieven die de NZa voor de logeerzorg in de gehandicaptenzorg heeft vastgesteld op te vangen. Tot slot heb ik het Wlz-kader verhoogd in verband met de loon- en prijsbijstelling 2027. Dit betreft een bedrag van € 1.680 miljoen in 2027 oplopend tot € 1.883 miljoen in 2031. Verder sluit de brief aan bij het reeds bekende voorlopige kader. Gelijk mijn brief van 1 juli 2026 ga ik in deze brief ook in op het indicatieve Wlz-kader voor de periode 2028-2031, inclusief de indicatieve deelkaders per jaar en de verdeling van de beschikbare groeiruimte over de sectoren ouderenzorg, gehandicaptenzorg en langdurige ggz[voetnoot 3]. Dit in verband met de maatregel ‘bestuurlijk akkoord Wlz/scheiden wonen en zorg’ uit het coalitieakkoord. In het licht van het streven van het kabinet om voor deze periode bestuurlijke akkoorden te sluiten zal ik volgend jaar het Wlz-kader actualiseren op basis van de meest recente uitvoeringsinformatie van de NZa over 2026 en 2027. Als de uitgavenontwikkeling hoger of lager uitvalt dan op dit moment wordt verwacht dan zal ik daar dus rekening mee houden. Dat zorgt ervoor dat de basis voor het meerjarige Wlz-kader goed zal aansluiten bij het feitelijke zorggebruik. De verdeling van de beschikbare groeiruimte voor zorg in natura en pgb per sector voor de periode 2028-2031 sluit aan bij cijfers in de voorlopige kaderbrief van 1 juli 2026. Deze brief bevat de volgende vijf onderdelen: Het budgettair kader Wlz 2026 Het definitieve Wlz kader voor 2027 Het indicatieve Wlz-kader voor de periode 2028-2031 Het indicatieve Wlz-kader voor de periode 2028-2031 per sector (ouderenzorg, gehandicaptenzorg en langdurige ggz) Slot Deze brief stuur ik in afschrift naar de NZa. I. Het budgettair kader Wlz 2026 De julibrief van de NZa laat zien dat het beschikbare Wlz-kader voor 2026 ruimschoots toereikend is. De zorgkantoren bevestigen dit beeld. Het actuele Wlz-kader voor 2026 bedraagt € 41.067 miljoen.[voetnoot 4] Hiervan is € 36.286 miljoen beschikbaar voor het deelkader zorg in natura, € 4.685 miljoen voor het deelkader persoonsgebonden budget (pgb) en € 96 miljoen voor het deelkader overige uitvoeringskosten. Tabel 1: Stand Wlz-kader 2026 Bedragen x € 1 miljoen zin pgb ouk totaal Actueel Wlz-kader 2026 36.286 4.685 96 41.067 De verwachte benutting van het Wlz-kader bedraagt op basis van het gemiddelde van de twee scenario’s uit de julibrief € 40.875 miljoen. Dit benodigde budget voor 2026 vormt de basis voor het definitieve Wlz-kader voor het jaar 2027. II. Het definitieve Wlz-kader voor 2027 Tabel 2 presenteert de ontwikkeling en opbouw van het definitieve Wlz-kader voor 2027. Tabel 2: Opbouw Wlz-kader 2027 Bedragen x € 1 miljoen 2026 2027 1 Basis voor Wlz-kader 2027 40.875 40.473 2 Groeiruimte zorg in natura & pgb   1.461 3 Groeiruimte overige uitvoeringskosten   2 4 Loon- en prijsbijstelling 2027   1.680 5 Wlz-kader 2027 (som 1 t/m 4)   43.616 6 waarvan herverdelingsmiddelen   438 7 Beschikbaar voor zorginkoop (5 minus 6)   43.178 7a waarvan zorg in natura   38.122 7b waarvan pgb   4.954 7c waarvan overige uitvoeringskosten   102 Toelichting tabel 2: 1. Basis voor Wlz-kader 2027 De basis voor het Wlz-kader 2027 wordt gevormd door het benodigd Wlz-kader in 2026 aangepast voor de effecten van beleid in het basispad voor 2027. Uitgaande van de julibrief van de NZa bedraagt het benodigd Wlz-kader in 2026 € 40.875 miljoen. De effecten van beleid in het basispad voor 2027 betreffen de al doorgevoerde maatregelen van vorige kabinetten, zoals scheiden van wonen en zorg, pgb-op-maat en het hoofdlijnenakkoord ouderenzorg (HLO). De tariefmaatregelen die per 2027 zouden ingaan op het terrein van de gehandicaptenzorg en langdurige ggz zijn geschrapt en werken dus niet door op het Wlz-kader.[voetnoot 5] Tevens is rekening gehouden met de verhoging van de tarieven voor logeerzorg in de gehandicaptenzorgsector per 2027. Het basisbedrag voor het Wlz-kader 2027 komt hiermee uit op € 40.473 miljoen. 2. en 3. Groeiruimte Wlz-kader Ten opzichte van het basispad stelt het kabinet groeiruimte beschikbaar. Daarmee kunnen zorgkantoren voldoende zorg van goede kwaliteit (blijven) inkopen in het licht van de demografische ontwikkelingen en zorgverzwaring. Om de toegankelijkheid en betaalbaarheid van de Wlz voor nu en in de toekomst te verbeteren heeft het kabinet de beschikbare groeiruimte aangepast met de maatregel ‘bestuurlijk akkoord Wlz/scheiden wonen zorg’ uit het coalitieakkoord. Deze taakstelling gaat in per 2027 voor een bedrag van € 130 miljoen. Om voldoende tijd te hebben om via een zorgvuldig proces te komen tot de invulling van deze akkoorden heb ik hiervoor een alternatieve oplossing gezocht. Zoals ik heb toegelicht in mijn brief van 1 juli 2026 is budgettaire dekking gevonden binnen de middelen die het kabinet bij Voorjaarsnota voor 2027 e.v. heeft gereserveerd voor mogelijke hogere uitgaven op grond van uitkomsten van lopende kostenonderzoeken en andere risico’s. De taakstelling in 2027 op de beschikbare groeiruimte is daarmee komen te vervallen. De groeiruimte voor 2027 bedraagt daarmee € 1.461 miljoen voor zorg in natura en pgb samen en daarnaast € 2 miljoen voor het deelkader overige uitvoeringskosten. 4. Loon- en prijsbijstelling De loon- en prijsbijstelling 2027 bedraagt € 1.680 miljoen en is zoals gebruikelijk gebaseerd op de recente Macro-Economische Verkenning van het Centraal Planbureau (CPB). 5. Definitief Wlz-kader 2027 De optelling van de posten 1 tot en met 4 leidt tot een definitief Wlz-kader voor 2027 van € 43.616 miljoen (loon- en prijspeil 2027). 6. Herverdelingsmiddelen 2027 (reservering) De herverdelingsmiddelen voor 2027 bedragen € 438 miljoen (30% van de groeiruimte). Deze middelen zijn, zoals gebruikelijk, gereserveerd vanwege de onzekerheid over de benodigde groeiruimte in het licht van de ontwikkelingen van het zorggebruik en de regionale verdeling daarvan. Ik zal in de loop van 2027 op basis van de februari- en julibrief van de NZa over de toereikendheid van het Wlz-kader besluiten over de inzet van de herverdelingsmiddelen voor 2027. 7. Beschikbaar voor zorginkoop 2027 In 2027 bedraagt het Wlz-kader dat beschikbaar is voor de zorginkoop in totaal € 43.178 miljoen. Dit bedrag is verdeeld over de volgende drie deelkaders: (7a) zorg in natura: € 38.122 miljoen; (7b) persoonsgebonden budgetten: € 4.954 miljoen; (7c) overige uitvoeringskosten: € 102 miljoen. Voor de bekostiging van innovatie ten behoeve van nieuwe zorgprestaties is landelijk € 20 miljoen beschikbaar. Dit bedrag is binnen het deelkader voor zorg in natura specifiek geoormerkt. Tabel 3 laat zien hoe het deelkader voor overige uitvoeringskosten kan worden ingezet voor preventieve maatregelen, onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO) en cliëntvertrouwenspersonen (CVP). Er is geen sprake van ‘harde schotten’ tussen deze drie onderdelen van het deelkader overige uitvoeringskosten. Zorgkantoren kunnen dus met inachtneming van hun wettelijke taken schuiven met deze beschikbare middelen tussen OCO, CVP en preventieve maatregelen. Tabel 3: Opbouw deelkader overige uitvoeringskosten Bedragen x € 1 miljoen 2027 7c Overige uitvoeringskosten 102,1 a waarvan preventieve maatregelen 47,0 b waarvan onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO) 34,6 c waarvan cliëntvertrouwenspersonen (CVP) 20,5 III. Het indicatieve Wlz-kader voor de periode 2028-2031 Tabel 4 geeft inzicht in het indicatieve meerjarig Wlz-kader 2028-2031. De cijfers hebben vanaf 2028 een indicatief karakter, omdat ik (zoals ik hiervoor heb aangegeven) het Wlz-kader nog zal actualiseren op basis van uitvoeringsinformatie van de NZa over 2026 en 2027. Deze actualisatie kan leiden tot een hoger of lager totaalkader respectievelijk hogere of lagere deelkaders. De actualisatie heeft geen effect op de beschikbare groeiruimte voor de periode 2028-2031 en de daarover met veldpartijen te maken bestuurlijke afspraken, maar zorgt ervoor dat de kaders goed aansluiten bij de feitelijke uitgavenontwikkeling. Tabel 4: Ontwikkeling Wlz-kader 2026-2031 (vanaf 2028 indicatief) Bedragen x € 1 miljoen 2026 2027 2028 2029 2030 2031 1 Basis voor Wlz-kader 40.875 40.473 40.266 39.981 39.786 39.726 2 Groeiruimte zorg in natura & pgb   1.461 2.332 3.454 4.743 6.008 3 Groeiruimte overige uitvoeringskosten   2 4 6 8 9 4 Loon- en prijsbijstelling 2027   1.680 1.728 1.771 1.825 1.883 5 Wlz-kader (som 1 t/m 4)   43.616 44.330 45.212 46.362 47.627 6 waarvan herverdelingsmiddelen   438 700 1.036 1.423 1.802 7 Beschikbaar voor zorginkoop (5 minus 6)   43.178 43.630 44.176 44.939 45.824 7a waarvan zorg in natura   38.122 38.488 38.966 39.599 40.359 7b waarvan pgb   4.954 5.038 5.153 5.281 5.404 7c waarvan overige uitvoeringskosten   102 104 57 59 61 Toelichting tabel 4: 1. Basis voor Wlz-kader Regel 1 van tabel 4 geeft inzicht in de ontwikkeling van het basispad voor het Wlz-kader exclusief groeiruimte en exclusief loon- en prijsbijstelling. Het basispad houdt rekening met de uitvoeringsinformatie uit de julibrief van de NZa, de extra middelen voor de tarieven voor logeerzorg en al doorgevoerde maatregelen van vorige kabinetten zoals scheiden van wonen en zorg, pgb-op-maat en het hoofdlijnenakkoord ouderenzorg. 2. Groeiruimte zorg in natura & pgb De groeiruimte voor de deelkaders zorg in natura en pgb loopt op van € 1.461 miljoen in 2027 tot € 6.008 miljoen in 2031. Hierbij is rekening gehouden met de effecten van de taakstelling bestuurlijk akkoord Wlz en de verhoging van de opgave door het schrappen van de tariefmaatregelen. De groeiruimte over de periode 2028-2031 bedraagt gemiddeld 2,6% per jaar. In tabel 5, 6 en 7 wordt deze groeiruimte gespecificeerd per sector. 3. Groeiruimte overige uitvoeringskosten De groeiruimte voor het deelkader overige uitvoeringskosten loopt op van € 2 miljoen in 2027 tot € 9 miljoen in 2031. Deze groeiruimte wordt niet verdeeld over de sectoren, zodat de zorgkantoren dit op basis van de inzichten over hun cliënten en zorglandschap kunnen inzetten waar dit het meeste effect sorteert. 4. Loon- en prijsbijstelling 2027 Jaarlijks voeg ik in overeenstemming met de gebruikelijke systematiek de loon- en prijsbijstelling op basis van de recente Macro-Economische Verkenning van het CPB toe aan het Wlz-kader. De loon- en prijsbijstelling 2027 voor het Wlz-kader bedraagt circa 4,1% en loopt op van € 1.680 miljoen in 2027 tot € 1.883 miljoen in 2031. 5. Wlz-kader 2027 en indicatief kader 2028-2031 De optelling van de posten 1 tot en met 4 leidt tot een definitief Wlz-kader van € 43.616 miljoen in 2027. Het indicatieve Wlz-kader loopt daarna op tot € 47.627 miljoen in 2031 (loon- en prijspeil 2027). 6. Herverdelingsmiddelen (reservering) Van de groeiruimte wordt zoals gebruikelijk 30% gereserveerd als herverdelingsmiddelen. Dat is een bedrag oplopend van € 438 miljoen in 2027 tot € 1.802 miljoen in 2031. Over de inzet van de herverdelingsmiddelen zal ik jaarlijks een besluit nemen waarbij ik de uitvoeringsgegevens uit de februari- en julibrief van de NZa betrek. 7. Beschikbaar voor zorginkoop In deze regel is inzichtelijk gemaakt welk bedrag in de komende jaren beschikbaar is voor de zorginkoop verdeeld over zorg in natura, pgb en overige uitvoeringskosten. Voor het deelkader overige uitvoeringskosten is in 2028 een bedrag van € 104 miljoen beschikbaar. Voor de periode 2029-2031 heb ik vooralsnog alleen middelen gereserveerd voor OCO en CVP. Deze lopen inclusief groeiruimte op van € 57 miljoen in 2029 tot € 61 miljoen in 2031. Op grond van de evaluatie van de effectiviteit van de ingezette preventieve maatregelen zal ik in het voorjaar van 2027 bezien of en welk bedrag ik vanaf 2029 beschikbaar zal stellen voor de preventieve maatregelen. De preventieve maatregelen dienen zichzelf terug te verdienen in de vorm van een lager Wlz-zorggebruik en moeten dus financieel kunnen worden gedekt vanuit de groeiruimte. Ik zal dit daarom betrekken bij de nog te sluiten bestuurlijke akkoorden met de sectoren in de Wlz. Het deelkader overige uitvoeringskosten heb ik tot slot niet verdeeld over de sectoren, zodat zorgkantoren dit op basis van de inzichten over hun cliënten en zorglandschap kunnen inzetten waar dit het meeste effect sorteert. IV. Het indicatieve Wlz-kader voor de periode 2028-2031 per sector Zoals ik ook in de brief van 1 juli 2026 heb aangegeven is het kabinet voor de jaren 2028-2031 voornemens om te komen tot bestuurlijke akkoorden en is inzicht geboden in een budgettair deelkader per Wlz-sector. Het inzicht in de beschikbare financiële ruimte per sector maakt het mogelijk om met de betrokken sectoren afspraken te maken over passende maatregelen om binnen de landelijke sectorale kaders te blijven. Ik zal de NZa in dat licht verzoeken om mij via haar februari- en julibrief te informeren over de landelijke benutting van het Wlz-kader en dit in de februaribrief ook te doen per sector. Dat geeft mij inzicht in hoeverre de sectoren erin slagen om binnen de deelkaders te blijven en een handvat om bij dreigende overschrijdingen met de betreffende sectoren het gesprek aan te gaan over de oorzaken en indien nodig aanvullende afspraken te maken. Omdat ik de afspraken met de sectoren maak op landelijk niveau is het niet nodig dat de NZa deze verdeling ook doorvoert op regionaal zorgkantoorniveau. Zoals ik ook in de brief van 1 juli 2026 heb aangegeven zou dat het verdeelmodel onnodig ingewikkeld maken en de flexibiliteit voor zorgkantoren om in te spelen op ontwikkelingen in de regionale en sectorale zorgvraag belemmeren. In 2026 en 2027 is er nog geen sprake van bestuurlijke afspraken over deelkaders per sector. Om toch al een voorlopig beeld te kunnen geven per deelkader vanaf 2028 heb ik eerst het benodigde Wlz-kader in 2026 op totaalniveau (ad € 40.875 miljoen) verdeeld naar sector[voetnoot 6]. In tabel 5 tot en met 7 geef ik inzicht in de opbouw en verwachte ontwikkeling van het Wlz-kader per sector voor de periode 2028-2031. IV.1 Ouderenzorg Tabel 5 presenteert de ontwikkeling en opbouw van het aandeel van de ouderenzorg in het Wlz-kader. Dit betreft de inzet voor zorg in natura binnen de contracteerruimte en pgb. De bedragen voor 2027 zijn grijs gedrukt, omdat er voor deze jaren nog geen sprake is van bestuurlijke akkoorden met deelkaders. Vanaf 2028 betreft het de indicatieve deelkaders per jaar, in afwachting van de afronding van een bestuurlijk akkoord en gelet op de actualisering in 2027. Tabel 5: Indicatieve ontwikkeling deelkader Wlz-ouderenzorg 2028-2031 (zorg in natura en pgb) Bedragen x € 1 miljoen 2026 2027   2028 2029 2030 2031 1 Basis voor deelkader ouderenzorg 22.186 21.782   21.574 21.336 21.141 21.082 2 Groeiruimte ouderenzorg   930   1.443 2.192 3.056 3.898 3 Loon- en prijsbijstelling 2027   905   927 947 972 1.001 4 Deelkader ouderenzorg (som 1 t/m 3)   23.617   23.944 24.476 25.169 25.982 5 waarvan herverdelingsmiddelen   279   433 658 917 1.170 6 Beschikbaar voor zorginkoop (4 minus 5)   23.338   23.512 23.818 24.252 24.812 6a waarvan zorg in natura   22.162   22.323 22.589 22.980 23.501 6b waarvan pgb   1.176   1.189 1.229 1.272 1.311 Toelichting tabel 5: 1. Basis voor deelkader ouderenzorg Regel 1 van tabel 4 geeft inzicht in de ontwikkeling van het basispad voor het deelkader ouderenzorg exclusief groeiruimte en exclusief loon- en prijsbijstelling. Het aandeel van de ouderenzorg in het Wlz-kader voor 2026 bedraagt op grond van de huidige inzichten € 22.186 miljoen. Met het oog op de deelkaders per sector voor de periode 2028-2031 zal ik dit basisbedrag in het voorjaar en de zomer van 2027 nog actualiseren. Op grond van het al ingezette beleid van vorige kabinetten (zoals scheiden van wonen en zorg en het hoofdlijnenakkoord ouderenzorg) is het deelkader ouderenzorg € 21.082 miljoen in 2031. 2. Groeiruimte ouderenzorg Het aandeel van de ouderenzorg in de groeiruimte vanaf 2027 loopt op tot € 3.898 miljoen in 2031. Over de periode 2028-2031 betreft het een groeiruimte van gemiddeld 3,2% per jaar. 3. Loon- en prijsbijstelling 2027 Jaarlijks voeg ik in overeenstemming met de gebruikelijke systematiek de loon- en prijsbijstelling op basis van de recente Macro-Economische Verkenning van het CPB toe aan het Wlz-kader. De loon- en prijsbijstelling 2027 voor het aandeel ouderenzorg binnen het Wlz-kader bedraagt circa 4,1% en loopt op van € 905 miljoen in 2027 tot € 1.001 miljoen in 2031. 4. Voorlopig deelkader ouderenzorg De optelling van de posten 1 tot en met 3 leidt tot een voorlopig deelkader ouderenzorg dat oploopt tot € 25.982 miljoen in 2031 (loon- en prijspeil 2027). 5. Herverdelingsmiddelen (reservering) Van de groeiruimte voor de ouderenzorg wordt zoals gebruikelijk 30% gereserveerd als herverdelingsmiddelen. Dit betreft een bedrag dat oploopt van € 279 miljoen in 2027 tot € 1.170 miljoen in 2031. 6. Beschikbaar voor zorginkoop Daarmee is op grond van de huidige inzichten in 2031 een bedrag beschikbaar voor de ouderenzorg van € 24.812 miljoen, verdeeld over zorg in natura (€ 23.501 miljoen) en pgb (€ 1.311 miljoen). Bij de inzet van het beschikbare Wlz-kader mogen zorgkantoren middelen verschuiven tussen zorg in natura (post 6a) en pgb (post 6b). IV.2 Gehandicaptenzorg Tabel 6 presenteert de ontwikkeling en opbouw van het aandeel van de gehandicaptenzorg in het Wlz-kader. Dit betreft de inzet voor zorg in natura binnen de contracteerruimte en pgb. De bedragen voor 2027 zijn grijs gedrukt, omdat er voor deze jaren nog geen sprake is van bestuurlijke akkoorden met deelkaders. Vanaf 2028 betreft het de indicatieve deelkaders per jaar, in afwachting van de afronding van een bestuurlijk akkoord en gelet op de actualisering in 2027. Tabel 6: indicatieve ontwikkeling deelkader Wlz-gehandicaptenzorg 2028-2031 (zorg in natura en pgb) Bedragen x € 1 miljoen 2026 2027   2028 2029 2030 2031 1 Basis voor deelkader gehandicaptenzorg 15.585 15.588   15.588 15.588 15.588 15.588 2 Groeiruimte gehandicaptenzorg   417   708 995 1.324 1.653 3 Loon- en prijsbijstelling 2027   645   667 688 713 736 4 Deelkader gehandicaptenzorg (1 t/m 3)   16.651   16.963 17.272 17.625 17.978 5 waarvan herverdelingsmiddelen   125   212 299 397 496 6 Beschikbaar voor zorginkoop (4 minus 5)   16.526   16.751 16.973 17.228 17.482 6a waarvan zorg in natura   13.204   13.367 13.527 13.712 13.895 6b waarvan pgb   3.322   3.384 3.446 3.516 3.587 Toelichting tabel 6: 1. Basis voor deelkader gehandicaptenzorg Regel 1 van tabel 4 geeft inzicht in de ontwikkeling van het basispad voor het deelkader gehandicaptenzorg exclusief groeiruimte en exclusief loon- en prijsbijstelling. Het aandeel van de gehandicaptenzorg in het Wlz-kader voor 2026 bedraagt op grond van de huidige inzichten € 15.585 miljoen. Met het oog op de deelkaders per sector voor de periode 2028-2031 zal ik dit basisbedrag in het voorjaar en de zomer van 2027 nog actualiseren. Uitgaande van de actuele inzichten en rekening houdend met de ruimte die het kabinet geeft om via een bestuurlijk akkoord over de groeiruimte een alternatieve invulling te geven aan de oorspronkelijke tariefmaatregelen is het basispad voor de gehandicaptenzorg voor de periode 2028-2031 stabiel op een niveau van € 15.588 miljoen. Daarbij is rekening gehouden met hogere tarieven voor logeerzorg (€ 3,5 miljoen vanaf 2027). 2. Groeiruimte gehandicaptenzorg Het aandeel van de gehandicaptenzorg in de groeiruimte loopt op tot € 1.653 miljoen in 2031. Over de periode 2028-2031 betreft het een groeiruimte van gemiddeld 1,9% per jaar. 3. Loon- en prijsbijstelling 2027 Jaarlijks voeg ik in overeenstemming met de gebruikelijke systematiek de loon- en prijsbijstelling op basis van de recente Macro-Economische Verkenning van het CPB toe aan het Wlz-kader. De loon- en prijsbijstelling 2027 voor het aandeel gehandicaptenzorg binnen het Wlz-kader bedraagt circa 4,1% en loopt op van € 645 miljoen in 2027 tot € 736 miljoen in 2031. 4. Voorlopig deelkader gehandicaptenzorg De optelling van de posten 1 tot en met 3 leidt tot een voorlopig deelkader gehandicaptenzorg dat oploopt van € 16.963 miljoen in 2028 tot € 17.978 miljoen in 2031 (loon- en prijspeil 2027). 5. Herverdelingsmiddelen (reservering) Van de groeiruimte gehandicaptenzorg wordt zoals gebruikelijk 30% gereserveerd als herverdelingsmiddelen. Dit betreft een bedrag dat oploopt van € 125 miljoen in 2027 tot € 496 miljoen in 2031. 6. Beschikbaar voor zorginkoop Daarmee is op grond van de huidige inzichten in 2031 een bedrag beschikbaar voor de gehandicaptenzorg van € 17.482 miljoen, verdeeld over zorg in natura (€ 13.895 miljoen) en pgb (€ 3.587 miljoen). Bij de inzet van het beschikbare Wlz-kader mogen zorgkantoren middelen verschuiven tussen zorg in natura (post 6a) en pgb (post 6b). IV.3 Langdurige ggz Tabel 7 presenteert de ontwikkeling en opbouw van het aandeel van de langdurige ggz in het Wlz-kader. Dit betreft de inzet voor zorg in natura binnen de contracteerruimte en pgb. De bedragen voor 2027 zijn grijs gedrukt, omdat er voor deze jaren nog geen sprake is van bestuurlijke akkoorden met deelkaders. Vanaf 2028 betreft het de indicatieve deelkaders per jaar, in afwachting van een bestuurlijk akkoord en gelet op de actualisering in 2027. Tabel 7: Indicatieve ontwikkeling deelkader Wlz-langdurige ggz 2028-2031 (zorg in natura en pgb) Bedragen x € 1 miljoen 2026 2027   2028 2029 2030 2031 1 Basis voor deelkader langdurige ggz 3.007 3.007   3.007 3.007 3.007 3.007 2 Groeiruimte langdurige ggz   113   181 267 364 456 3 Loon- en prijsbijstelling 2027   125   129 133 138 143 4 Deelkader langdurige ggz (1 t/m 3)   3.246   3.318 3.408 3.509 3.606 5 waarvan herverdelingsmiddelen   34   54 80 109 137 6 Beschikbaar voor zorginkoop (4 minus 5)   3.212   3.264 3.328 3.400 3.470 6a waarvan zorg in natura   2.756   2.798 2.849 2.907 2.963 6b waarvan pgb   456   466 478 493 506 Toelichting tabel 7: 1. Basis voor deelkader gehandicaptenzorg Regel 1 van tabel 4 geeft inzicht in de ontwikkeling van het basispad voor het deelkader langdurige ggz exclusief groeiruimte en exclusief loon- en prijsbijstelling. Het aandeel van de langdurige ggz in het Wlz-kader voor 2026 bedraagt op grond van de huidige inzichten € 3.007 miljoen. Met het oog op de deelkaders per sector voor de periode 2028-2031 zal ik dit basisbedrag in het voorjaar en de zomer van 2027 nog actualiseren. Uitgaande van de actuele inzichten en rekening houdend met de ruimte die het kabinet geeft om via een bestuurlijk akkoord over de groeiruimte een alternatieve invulling te geven aan de oorspronkelijke tariefmaatregelen is het basispad voor de langdurige ggz voor de periode 2028-2031 stabiel op een niveau van € 3.007 miljoen. 2. Groeiruimte langdurige ggz Het aandeel van de langdurige ggz in de groeiruimte loopt op tot € 456 miljoen in 2031. Over de periode 2028-2031 betreft het een groeiruimte van gemiddeld 2,6% per jaar. 3. Loon- en prijsbijstelling 2027 Jaarlijks voeg ik in overeenstemming met de gebruikelijke systematiek de loon- en prijsbijstelling op basis van de recente Macro-Economische Verkenning van het CPB toe aan het Wlz-kader. De loon- en prijsbijstelling 2027 voor het aandeel langdurige ggz binnen het Wlz-kader bedraagt circa 4,1% en ontwikkelt zich in lijn met het basispad van € 125 miljoen in 2027 tot € 143 miljoen in 2031. 4. Voorlopig deelkader langdurige ggz De optelling van de posten 1 tot en met 3 leidt tot een voorlopig deelkader langdurige ggz dat oploopt tot € 3.606 miljoen in 2031 (loon- en prijspeil 2027). 5. Herverdelingsmiddelen (reservering) Van de groeiruimte voor de langdurige ggz wordt zoals gebruikelijk 30 procent gereserveerd als herverdelingsmiddelen. Dit betreft een bedrag dat oploopt van € 34 miljoen in 2027 tot € 137 miljoen in 2031. 6. Beschikbaar voor zorginkoop Daarmee is op grond van de huidige inzichten in 2031 een bedrag beschikbaar voor de langdurige ggz van € 3.470 miljoen, verdeeld over zorg in natura (€ 2.963 miljoen) en pgb (€ 506 miljoen). Bij de inzet van het beschikbare Wlz-kader mogen zorgkantoren middelen verschuiven tussen zorg in natura (post 6a) en pgb (post 6b). V. Slot Ik zal de NZa verzoeken om mij in februari en juli 2027 te informeren over de ontwikkelingen in het licht van de toereikendheid van het Wlz-kader en dit te bezien in relatie tot de ontwikkeling van de indicaties en de gedeclareerde zorg. Ook zal ik de NZa verzoeken om in de genoemde brieven het aantal verpleegzorgplekken met verblijf te monitoren. Tot slot zal ik de NZa verzoeken om in haar komende februaribrieven inzicht te geven hoe de benutting van het Wlz-kader is verdeeld over de sectoren ouderenzorg, gehandicaptenzorg en langdurige ggz (en daarbinnen over zorg in natura en pgb). Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. De minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport, W.R.C. Sterk Bijlage bij Kamerstukken II, 2025-2026, 34 104, nr. 473. Kamerstukken II, 2025-2026, 34 104, nr. 475. Hierbij kan sprake zijn van beperkte afrondingsverschillen. NZa, bijlage bij beleidsregel Budgettair kader Wlz 2026 (stand 15 augustus 2026). Kamerstukken II, 2025-2026, 36800 XVI, nr. 196. Op basis van de beschikbare realisatiegegevens over zorg in natura en pgb in 2025 van het Zorginstituut.