Claire Martens-America

Politie

Mevrouw Martens-America (VVD): Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat heel Nederland de afgelopen weken heeft mogen zien hoe goed onze politie is, met de snelheid waarmee 35 verdachten zijn aangehouden. Ik denk dat het ook belangrijk is om dit te blijven benadrukken, omdat wij terecht kritisch zijn wanneer dat nodig is. Ik wil ook mijn steun en dank uitspreken aan de gewonde politieagenten. Ik wens hun veel sterkte bij het herstel. De VVD is altijd helder geweest over hoe belangrijk een sterke politie is voor een veilige samenleving. Juist daarom is het belangrijk dat we kritisch blijven kijken naar wat goed gaat en wat beter kan en het gesprek hierover met elkaar voeren. Voorzitter. In mijn bijdrage wil ik graag ingaan op drie onderwerpen, ook gezien het feit dat we gisteravond een groot aantal tweeminutendebatten hebben gehad, namelijk aangiftes die blijven liggen, inzicht in de begroting van de politie, en bewaken en beveiligen. Uit het rapport van de Algemene Rekenkamer, dat wij allemaal hebben gelezen, blijkt dat er in 2024 ongeveer 10.000 aangiften van ernstige misdrijven niet zijn behandeld. Van deze 10.000 zaken werden er 7.000 direct bij aankomst afgewezen. 3.000 zaken zijn tijdens de behandeling vroegtijdig beëindigd door een tekort aan personeel bij de politie en het OM. Dat zijn wat mij betreft zorgwekkende cijfers. Ik vraag de minister dan ook welke gevolgen dit volgens hem heeft voor onder andere de slachtoffers én de opsporing. Dus heel concreet: wat zijn de daadwerkelijke gevolgen van deze cijfers? Gelukkig heeft deze minister, dit hele kabinet, aangegeven dat er 114 miljoen euro extra wordt vrijgemaakt om deze capaciteit te versterken. Maar toch vraag ik de minister of dit voldoende is. Hoe werkt hij zo snel mogelijk toe naar die voldoende capaciteit? Daarnaast vraag ik de minister ook andere maatregelen te overwegen naast het vrijmaken van extra financiële middelen om de capaciteit weer op orde te krijgen. Er zijn een aantal suggesties hier genoemd, bijvoorbeeld door mevrouw Van der Plas. Volgens mij moeten we op dit moment overal naar kijken. Dan de begroting, iets wat wij hier meermaals en vaak met elkaar bespreken, en waarover de frustratie inmiddels breed gedeeld is. In 2021 ging er 6,4 miljard van de totale JenV-begroting naar de politie. In 2025 was dit 8,6 miljard. In vier jaar tijd is er dus 2,2 miljard euro aan toegevoegd. Het totale budget van de politie is opgelopen naar de helft van de JenV-begroting. Het is dan ook lastig te begrijpen dat ondanks deze forse stijging er nog altijd 10.000 aangiftes blijven liggen. En dat terwijl de Rekenkamer heeft geconcludeerd dat de minister en de korpschef onvoldoende zicht hebben op welk deel van deze middelen daadwerkelijk aan opsporing wordt besteed. Ik sluit me dan ook aan bij de vragen die eerder zijn gesteld. Het is voor ons lastig om te beoordelen waar het geld terugkomt en of dat het hardst nodig is, wat in theorie toch onze kerntaak is in dit huis. Voorzitter. Mijn partij vraagt al langer om duidelijke inzage in en doorlichting van de begroting van de politie. Het is goed dat de minister de ambitie deelt om de doorlichting met de Kamer te delen, maar tegelijkertijd zou het nog enkele jaren kunnen duren voordat dit inzicht er voldoende is. Als we willen kunnen beoordelen of het politiebudget doelmatig en effectief wordt ingezet, is dit inzicht voor ons noodzakelijk. Ik vraag de minister dan ook waarom dit nog zo veel jaren zou moeten duren. Welke tussenstap is hierbij eventueel mogelijk? Dan tot slot, voorzitter, bewaken en beveiligen. Het punt bewaken en beveiligen, dat we niet vaak genoeg zouden kunnen benadrukken …

Mevrouw Martens-America (VVD): Dank voor deze vraag. Het wegstemmen van een begroting vind ik nogal wat, want daarmee dien je eigenlijk indirect een motie van wantrouwen in tegen iedereen die werkt bij de politie en stel je per definitie dat zij zich niet doelmatig houden aan de afspraken die wij hier hebben gemaakt. Dat vind ik wat ver gaan. Maar ik deel de urgentie die ik opmerk in de vraag van mevrouw Faber wel degelijk, want we krijgen al jaren te horen dat het niet kan. Dus volgens mij zijn we nu op het punt aangekomen … Ik bemerk die urgentie bij de minister zelf ook. Hij heeft ons al meerdere malen aangegeven dat hij dit ook wil. De vraag is nu wel waarom het niet kan. Volgens mij zijn we daar nu aangekomen. Laten we boven tafel krijgen waarom het niet kan, wie dat tegenhoudt, waarom het wordt tegengehouden en dan met z'n allen kijken wat er beter kan, maar ik ga niet per definitie de hele politiebegroting wegstemmen.

Mevrouw Martens-America (VVD): Als je het hebt over zware instrumenten als tegen een begroting stemmen, zou dat in dit geval betekenen dat de 600 miljoen extra die structureel beschikbaar is gekomen, ook wordt weggestemd. Dat is het lastige. Dus volgens mij is dat niet het middel waar we naar moeten kijken. Ik deel de frustratie van mevrouw Faber volledig. Volgens mij geldt dat voor het hele rijtje sprekers dat mij is voorgegaan. De vraag is waarom de politietop op deze manier kan handelen en reageren op de verzoeken vanuit de Kamer. Dat is ook de vraag die ik wil doorgeleiden naar de minister. Dat is volgens mij waar we hier met z'n allen over moeten debatteren. Volgens mij vinden we allemaal exact hetzelfde en moeten we alleen even kijken welke middelen we uiteindelijk kunnen inzetten om hier wat aan te doen.

Mevrouw Martens-America (VVD): Volgens mij hebben wij hier onder andere ook een debat met de minister, met exact dezelfde vragen. Met alle respect, ik vind het wegstemmen van een begroting, inclusief de verhoging en de toevoeging van al die middelen die zo hard nodig zijn om te voorkomen dat die 10.000 zaken blijven liggen, wat plat. Ik denk dat we beter kunnen dan dat. Aan het wapperen met een motie van wantrouwen richting de minister, nog voordat hij hier antwoorden heeft gegeven, doe ik ook niet mee. Volgens mij moeten we afwachten wat de minister zo gaat antwoorden op onze gedeelde zorg, die wij heel serieus nemen. Mijn voorganger, Ingrid Michon, is hier ook al heel lang mee bezig. Laten we afwachten wat zo de antwoorden zijn van de minister en laten we kijken wat we daarmee kunnen. Want volgens mij is ons gezamenlijke doel om inzicht te krijgen in de politiebegroting, en niet om een wedstrijdje te voeren in wie de zwaarste middelen op tafel kan gooien, want daar lossen we uiteindelijk echt helemaal niets mee op.

Mevrouw Martens-America (VVD): Mevrouw Coenradie begint zelf over spierballentaal. Die heb ik hier niet gebruikt. Mevrouw Coenradie begint zelf over moties van wantrouwen, het wegsturen van de politietop, et cetera. Ik probeer aan te geven dat ik daar niet aan meedoe. Ik geloof niet dat we daar iets mee oplossen. Het is voor mij zeer serieus dat we inzicht gaan krijgen in de begroting, simpelweg omdat er geld wordt vrijgemaakt voor meer blauw op straat. Dat komt niet zichtbaar terug. Dat is volgens mij het vraagstuk dat we hier met z'n allen moeten oplossen. Ik ben heel benieuwd naar de antwoorden van de minister. Volgens mij kunnen we daarna met z'n allen hetzelfde doel nastreven en kijken hoe we dat hier gaan regelen. Maar onderling een beetje spierballentaal uitwisselen: dat is niet mijn politieke stijl. Dat laat ik aan mevrouw Coenradie.

Mevrouw Martens-America (VVD): Ik hoorde geen vraag. Nogmaals, ik heb vrijwel dezelfde bijdrage als mevrouw Faber geleverd. Dat betekent dat we allemaal dezelfde informatie boven tafel willen. Ik ga ervan uit dat de minister ons daar zo antwoorden op kan geven. Ik kan mevrouw Faber dat inzicht niet geven. Dus u kunt het mij wel vragen, maar ik heb het niet. Ik wil het ook. Dat is volgens mij waarom we hier zitten. Dus ik ben oprecht heel erg benieuwd naar de beantwoording: waarom krijgen we dat niet? Dat is waarom we hier zitten.

Mevrouw Martens-America (VVD): Dank, voorzitter. Mijn laatste punt gaat over bewaken en beveiligen. Ik kan namelijk niet vaak genoeg benadrukken hoe belangrijk het werk is dat deze mannen en vrouwen doen. Zij beveiligen onze rechters, officieren van justitie, advocaten, journalisten …

Mevrouw Martens-America (VVD): Dank u wel. De druk op dit stelsel neemt de laatste jaren behoorlijk toe. Ik vraag de minister dan ook wat hij op dit moment doet om de druk op dit stelsel op te vangen. Hebben we voldoende capaciteit? In juni verscheen er bij de NOS een bericht dat de Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging, de DKDB, achterloopt met trainingen, waardoor medewerkers onbevoegd zijn en niet kunnen worden ingezet. Ik wil de minister vragen hierop te reflecteren. Hoe gaat hij ervoor zorgen dat deze bijscholing weer op orde komt? Voorzitter, tot slot. Hier wil ik mijn bijdrage mee afsluiten: ik kijk uit naar de beantwoording van de minister. Volgens mij heeft het interruptiedebatje zojuist laten zien dat we allemaal enorm uitkijken naar de beantwoording van de minister. Dan gaan we op naar een tweede termijn. Dank u wel.

Mevrouw Martens-America (VVD): Het is beter voor mijn eigen bloeddruk om dat op dit moment niet te doen. Maar even, want u ging er best wel snel overheen: stelt u nu de pride op gelijke voet aan een religieuze bijeenkomst?

Mevrouw Martens-America (VVD): Als de heer El Abassi zuiver wil zijn in zijn redenering, moet hij dat ook doen. Hij noemde een aantal religies die zouden worden gevierd. Ik noem niet een andere religie, omdat de heer El Abassi er iets aan toevoegde, namelijk iemands geaardheid. Mijn vraag was heel simpel: vindt hij dat iemands geaardheid op gelijke voet staat aan een reeks met religies die worden gevierd? Met andere woorden: is DENK van mening dat het stilstaan bij de geaardheid van iemand hetzelfde is als het vieren van een religie?

Mevrouw Martens-America (VVD): Ik kan me eigenlijk grotendeels vinden in het betoog van de heer Mohandis, maar voor concrete maatregelen, bijvoorbeeld de maatregelen tegen de Defendgroepen waar u het over heeft, denk ik altijd dat het het sterkste is als je verschillende groeperingen van beide uitersten neemt. Dat is om aan te tonen dat wij in Nederland last hebben van extremistische organisaties, waar dit wat de VVD betreft absoluut ook onder zou vallen. Er wordt natuurlijk gewerkt aan een wet voor het verbod op de verheerlijking van terrorisme en extremisme. De fractie van PRO is daar vrij kritisch op. De fractie van PRO is heel kritisch op het meekijken in groepsapps om te voorkomen dat dit soort Defendgroepen onrust op straat veroorzaakt. Hoe kijkt de heer Mohandis dan eigenlijk naar het eigen stemgedrag wanneer het aankomt op het nemen van maatregelen die nodig zijn, in relatie tot het verhaal dat hij hier ophoudt?

Mevrouw Martens-America (VVD): Dank aan de minister voor de beantwoording over die 10.000 "zaken", om het maar zo te noemen. Ik denk dat de beantwoording van de minister ook laat zien dat het veel ingewikkelder is dan sec naar de politiebegroting of sec naar de OM-begroting kijken et cetera et cetera. Het doen van aangifte of mensen ertoe verleiden om aangifte te doen heeft natuurlijk ook wel een normerende werking in de samenleving. Het zou toch wel een heel belangrijke stap zijn als die meldingen uiteindelijk allemaal aangiftes worden en we ook de juiste data hebben. Ziet de minister dan toch ruimte om na te gaan — dat hoeft niet nu, maar wellicht kan het wel in de toekomst — hoe we mensen wellicht wel kunnen blijven verleiden om die aangiftes te blijven doen? We hebben een heel debat gehad over wat er gaande is in de samenleving. Normeren is daar volgens mij een belangrijk onderdeel van. Hoe ziet de minister dat?