Claire Martens-America

Criminaliteitsbestrijding, ondermijning en georganiseerde criminaliteit

Mevrouw Martens-America (VVD): Dank u wel, voorzitter. Ik wilde al zeggen, sla uzelf vooral niet over! Voorzitter. Het toenemende gevoel van onveiligheid op straat is één ding, maar de zorgwekkende vermenging van de onder- en bovenwereld, de ondermijning, is een tweede: minder zichtbaar, maar niet minder desastreus. Sinds de moorden op de broer van een kroongetuige, op advocaat Derk Wiersum en op Peter R. de Vries heeft iedereen kunnen zien dat de aanpak van de ondermijnende drugscriminaliteit een ander manier van denken en van politiek bedrijven vergt, een manier die gericht is op het doorbreken van de criminele verdienmodellen en het ontmantelen van deze criminele netwerken. Voorzitter. Laat ik duidelijk zijn: preventie is essentieel. Voorkomen dat jongeren een weg op gaan die enkel slechte uitkomsten kent, moet het uitgangspunt zijn: inzetten op het voorkomen van schooluitval, betere taalbeheersing en begeleiding naar werk. Maar tegelijkertijd mag er nooit, maar dan ook nooit, een excuus zijn om crimineel handelen goed te praten, want dat is iets waarmee je uiteindelijk bewust bijdraagt aan het onveilig maken van ons land. Daartegen zal de VVD zich blijven verzetten. Wij blijven pleiten voor zwaardere straffen voor criminelen, het aanpakken van criminele kopstukken, het inzetten op het vergroten van de meldingsbereidheid en op het niet langer laten prevaleren van de privacy van daders boven de veiligheid van burgers. Tastbaar. Een haakje naar de verkiezingen die we gisteren hebben gehad: je merkt dat er in de politiek, bijvoorbeeld in de gemeenteraad, ellenlange discussies blijven plaatsvinden over de doelmatigheid van eventuele extra camerabewaking. Ondertussen ben je jaren verder voordat er daadwerkelijk iets gebeurt op straat. Privacy is op gemeentelijk niveau steeds vaker belangrijker dan de veiligheid van de inwoners. Voorzitter. Gezien de hoeveelheid spreektijd wil ik graag de nadruk leggen op twee punten. Eén, smokkel via zee- en luchthavens; twee, het verwerken van de gegevens via woningbouwcorporaties. Als eerste smokkel via zee- en luchthavens. Te vaak zie je dat de huidige criminelen nog wegkomen met illegale smokkel, bijvoorbeeld smokkel van drugs via onze lucht- en zeehavens. Vervolgens zijn de gevolgen hiervan zichtbaar in onze straten. In 2022 heeft toenmalig minister van JenV Yeşilgöz een plan opgesteld om dit tegen te gaan. Hiervoor is toen een groot aantal miljarden aan structureel geld beschikbaar gesteld en we zien nu de eerste positieve effecten hiervan. Vooral de nauwe samenwerking met landen om ons heen heeft positieve effecten. Maar de problemen lijken zich te verplaatsen naar de kleinere zeehavens; zie bijvoorbeeld de recente drugsvangst in Scheveningen. Ik zou de minister willen vragen in hoeverre we deze kleinere zeehavens kunnen betrekken bij dit grote project en kunnen meenemen in deze aanpak. Dan het verwerken van gegevens via woningbouwcorporaties. Het goed kunnen bestrijden van deze georganiseerde criminaliteit is alleen mogelijk als er een goede samenwerking bestaat tussen deze verschillende organisaties. Ik ben dan ook blij dat er in het akkoord een passage is opgenomen over het delen van deze persoonsgegevens. Wat de VVD betreft zou het niet mogelijk moeten zijn dat criminelen zonder straf wegkomen omdat de overheid het delen van bepaalde gegevens niet toelaat of zelfs belemmert. In 2024 heeft mijn collega Michon een motie ingediend die verzoekt de mogelijkheden te verkennen voor een wettelijke grondslag voor woningbouwcorporaties om gegevens over criminelen te delen, en zo te voorkomen dat huurders op een nieuwe locatie gaan wonen zonder dat er meer kennis bestaat over hun criminele verleden. Ik wil de minister vragen naar de voortgang en de uitvoering van deze motie. Dank u wel.

Mevrouw Martens-America (VVD): Een hele mooie technische vraag, die ook laat zien dat cyberveiligheid — als we het even de digitale hoek in trekken — zo veel facetten kent dat het gewoon best wel lastig is om hier nu een heel makkelijk antwoord op te geven. Wat ik in mijn bijdrage bedoelde, is bijvoorbeeld dat als iemand verhuist van een gemeente naar een gemeente, onze eigen privacyregelingen ervoor zorgen dat die gegevens niet met elkaar gedeeld worden. Dat is het stuk privacy waar ik op doelde. Ik denk dat die vraag heel legitiem is. Volgens mij hebben we het maandag over de cyberwet. Ik kan me zo voorstellen dat we het dan ook hierover gaan hebben. Maar in dezen bedoelde ik de meest basale vorm van het delen van persoonsgegevens tussen bijvoorbeeld gemeenten.

Mevrouw Martens-America (VVD): Dank voor de beantwoording. Ik wacht dat af. Ik kan me voorstellen dat deze minister niet gaat over het beleid van woningbouwcorporaties, maar wellicht kan hij wel in de tussentijd in eventuele gesprekken die gaan plaatsvinden die handelingsverlegenheid aankaarten, want dat is natuurlijk wel laaghangend fruit, om het maar zo te zeggen. Is deze minister — het kan ook een andere minister zijn — bereid om te blijven aankaarten hoe zij dit intern in hun eigen processen zouden kunnen opnemen?

Mevrouw Martens-America (VVD): Dank, voorzitter. Allereerst dank aan de minister en zijn team voor de beantwoording. Ik ben blij met de toezegging over het in gesprek gaan met de woningbouwcorporaties. Daar laat ik het bij. Dank u wel.