Claire Martens-America

Drugsbeleid

Mevrouw Martens-America (VVD): Dank u wel, voorzitter. Goed dat dit debat sinds lange tijd weer op de agenda staat. Alle voorgangers gehoord hebbend, is het volgens mij belangrijk dat we dit debat hier blijven voeren. Drugsgebruik, -bezit en -handel hebben vele negatieve gevolgen voor onze samenleving. We weten dat achter de handel in drugs zware criminaliteit schuilgaat, met geweld, liquidaties en ondermijning als gevolg. Te vaak zijn de gevolgen van drugscriminaliteit in ons dagelijks leven zichtbaar. Denk bijvoorbeeld aan alle panden in Amsterdam die elke keer dat er drugs worden gevonden, door de burgemeester worden gesloten. Ook zien we dat het gedoogbeleid rondom softdrugs al jaren onduidelijkheid oproept. Daarom is het goed dat afgelopen jaar de experimenteerfase van het wietexperiment is gestart om te onderzoeken of het huidige beleid nog wel voldoende werkt. Voorzitter. Ik wil in mijn bijdrage vandaag graag stilstaan bij drie punten. Ik begin bij het wietexperiment. Wat mijn partij betreft is het goed dat de experimenteerfase van het wietexperiment afgelopen jaar eindelijk van start is gegaan. Het experiment moet inzicht geven in hoe de gesloten keten van productie, distributie en verkoop van cannabis zou moeten werken. Ik wacht de eerste resultaten met veel belangstelling af. Ik ben ook benieuwd welke conclusies daaruit zouden kunnen en moeten worden getrokken. Ik zou de minister willen vragen hoe wordt gemeten of dit experiment daadwerkelijk leidt tot minder criminaliteit en illegale handel in cannabis. Hoe voorkomen we dat de Staat wiet produceert terwijl criminelen nog steeds hun gang kunnen gaan? Daarnaast zien we de laatste tijd hoe criminelen proberen misbruik te maken van dit experiment. Zo was er onlangs op klaarlichte dag een overval op een legale wietkwekerij in Hellevoetsluis, waar midden op de dag nog meerdere mensen aanwezig waren. Ik wil de minister vragen hoe dit experiment veilig zou kunnen verlopen en welke extra maatregelen er genomen kunnen worden om ervoor te zorgen dat de deelnemers van dit experiment en de medewerkers te allen tijde veilig blijven. Voor de VVD is de veiligheid van deze medewerkers namelijk het allerbelangrijkst.

Mevrouw Martens-America (VVD): Extra dank voor deze vraag. Als je de overstap van het bedrijfsleven naar de politiek maakt, hoor je het woord "KPI's" eigenlijk nooit meer, dus ik ben heel blij dat we het daar vandaag over hebben. Dit is ook mijn vraag aan de minister. Dat heb ik net letterlijk gevraagd aan de minister. Op basis van welke variabelen zeggen we uiteindelijk dat het experiment geslaagd is of niet? Wat de VVD betreft is het aspect van de veiligheid van de medewerkers, van mensen die daar in de buurt wonen, et cetera, het allerbelangrijkst.

Mevrouw Martens-America (VVD): De heer Claassen is iets te snel. Ik heb net letterlijk in mijn tekst aangegeven dat ik benieuwd ben welke variabelen de minister gaat gebruiken om te oordelen of het geslaagd is of niet. De heer Claassen en ik zitten aan dezelfde kant van deze tafel. Wij vragen de bewindspersonen hoe zij dat gaan controleren. We stellen dus dezelfde vragen. Volgens mij is het verschil tussen de heer Claasen en mij niet zo groot op dit moment.

Mevrouw Martens-America (VVD): Fijn. Is de minister het met de VVD eens dat deelname aan dit experiment moet worden geschorst wanneer de fysieke veiligheid van deze medewerkers niet langer gegarandeerd kan worden? Dan de designerdrugs onder jongeren. De afgelopen jaren is het drugsgebruik onder jongeren toegenomen. Dat is zorgelijk, zoals hier al meerdere keren is aangekaart. We zien dat onbekende en nieuwe designerdrugs in rap tempo bekend zijn geworden onder jongeren. Hier zit vaak een groot verdienmodel achter voor dealers en meerdere criminele netwerken. Ik ben benieuwd welke stappen de minister nog verder kan en zal nemen om het verdienmodel van deze criminelen verder aan te pakken. Ook ben ik benieuwd hoe we meer grip gaan krijgen op de snelheid waarmee deze designerdrugs worden verspreid op de markt. De snelheid waarmee nieuwe soorten drugs als 2-MMC, 3-MMC, 2C-I en 4-MFP op de markt komen is wat mij betreft zorgelijk. Voorzitter. Grote festivals moeten wat dit huidige kabinet betreft binnenkort een drugspreventieplan gaan opstellen. Ik ben benieuwd of de minister hier al meer over met de Kamer kan delen. Hoe moet het plan ervoor zorgen dat festivals daadwerkelijk beter kunnen gaan handhaven op drugsgebruik? Hoe gaat de minister zorgen dat zo'n drugspreventieplan geen papieren tijger wordt, maar ook daadwerkelijk effect gaat hebben? Hoe wil de minister daarbij tegelijkertijd onnodige regeldruk voor festivalorganisaties voorkomen? Hoe gaan we zorgen dat dit daadwerkelijk effect gaat hebben? Tot slot, voorzitter, de Rotterdamse voorlichtingscampagne. Drugsgebruik heeft veel negatieve gevolgen voor de samenleving. Ik benoemde het al aan het begin van mijn bijdrage: achter de handel in drugs gaat veel criminaliteit schuil. De gemeente Rotterdam is daarom een campagne gestart die drugsgebruikers confronteert met de gevolgen van hun eigen gedrag, namelijk: jouw lijntje, zijn liquidatie. Ik zou de minister willen vragen wat de stand van zaken is van de uitvoering van de motie-Michon-Derkzen/Bikker over het opzetten van een soortgelijke landelijke actie. Welke mogelijkheden ziet de minister om deze Rotterdamse campagne als voorbeeld verder uit te rollen? Dank u wel.

Mevrouw Martens-America (VVD): Dit is mijn eerste debat hier bij JenV, dus het is ook een beetje aftasten hoe iedereen in de wedstrijd zit. Ik hoor mevrouw Mutluer zeggen dat GroenLinks-PvdA niet voornemens is om een moreel oordeel te hebben over drugsgebruik. Tegelijkertijd hoor ik haar meermaals aanhalen: ja, maar alcohol. Betekent dit dat voor GroenLinks-PvdA zolang we het niet hebben over het al dan niet beperken van het gebruik van alcohol, we het hier ook niet mogen hebben over het al dan niet beperken van harddrugsgebruik?

Mevrouw Martens-America (VVD): Dank voor uw antwoord. U zei: volgens mij is ons standpunt helder. Voor mij was het dat niet, dus het was een oprechte verhelderende vraag. U haalde natuurlijk meerdere keren hier aan: ja, maar alcoholgebruik. Het is volgens mij dus op zich een logische vraag. Maar begrijp ik het nou goed dat GroenLinks-PvdA dus sec van mening is dat de aanvoer moet worden aangepakt en dat wij mensen die deze illegale harddrugs gebruiken, waarvan de toevoer vaak door hele jonge, hele kwetsbare jongens gebeurt, niet bewust hoeven te maken van het leed dat zij veroorzaken?

Mevrouw Martens-America (VVD): Voorzitter, ik houd het heel kort. Ik wil beide ministers en hun team bedanken voor het beantwoorden van de vragen.