Rachel van Meetelen

Maatschappelijk domein (inclusief huiselijk geweld, kindermishandeling en geweld in afhankelijkheidsrelaties)

Mevrouw Van Meetelen (PVV): Ik heb een vraag aan mevrouw Becker. Vanuit de PVV kijken we best wel positief naar dit voorstel, maar ik heb wel een vraag. Het zit ook dadelijk een beetje in mijn eigen tekst. Als je dat gaat aanpakken, wie wordt er dan uiteindelijk eindverantwoordelijk? Dat mis ik namelijk elke keer. We gaan dus eventueel wat aan die versnippering doen. Dat lijkt me heel verstandig, maar dan nog steeds: als het misgaat, wie is in uw ogen dan eindverantwoordelijk?

Mevrouw Van Meetelen (PVV): Dank u, voorzitter. Er zijn onderwerpen waarbij wij als Kamer laten zien dat het echt niet meer onduidelijk is. Volgens mij is tot nu toe de rode draad dat iedereen eigenlijk wel weet dat er hier heel veel misgaat. Voorzitter. Bij huiselijk geweld, kindermishandeling en femicide is het probleem niet dat wij te weinig rapporten, actieplannen, pilots, monitors, verkenningen of overlegtafels hebben. Het probleem is dat vrouwen, kinderen en gezinnen in doodsangst kunnen leven terwijl de overheid nog bezig is met het versterken van de ketensamenwerking. Daar hebben we dat woord weer, "de keten". Dat is de pijnlijke werkelijkheid. De stukken laten een duidelijke lijn zien. De regering erkent veel. Er komt een Nationaal Coördinator Geweld tegen Vrouwen en Huiselijk Geweld. Er wordt gewerkt aan een betere risicotaxatie, deskundigheid, de aanpak van dwingende controle, verbetering van het tijdelijk huisverbod en betere gegevensdeling. Maar erkenning is nog geen bescherming. Een monitor stopt geen vuist. Een pilot houdt geen stalker tegen. Een handreiking redt geen vrouw als niemand verplicht is om ernaar te handelen. We hebben het woord "verplichting" al een paar keer gehoord. De vraag aan de minister is dus heel eenvoudig: wanneer wordt dit systeem nou harder dan de dader? Dan een vraag over de beoogd nationaal coördinator. Ik heb daar ook al een paar andere collega's over gehoord. Wanneer gaat deze coördinator starten? Wat gaat hij of zij doen? Hoe gaat u ervoor zorgen dat deze functie niet weer gewoon een extra overlegpartner wordt, maar iemand met gewicht die de boel eens echt gaat aanpakken en daadwerkelijk gaat coördineren, zodat we ergens komen? Voorzitter. GREVIO is niet mild over Nederland. Het zegt eigenlijk: Nederland heeft beleid, maar slachtoffers merken nog te weinig bescherming. De aanpak is versnipperd, te vaak lokaal verschillend en te vaak alsof het gaat om een conflict tussen twee mensen, terwijl het in werkelijkheid gaat om macht, controle, angst en terreur. Daar gaat het mis. Een vrouw die wordt geïsoleerd, gecontroleerd, gestalkt, bedreigd, financieel kleingehouden of psychisch kapotgemaakt, is niet verwikkeld in een ingewikkelde relatie. Zij zit gevangen. Ziet Veilig Thuis dat altijd? Ziet de politie dat altijd? Ziet de rechter dat altijd? Ziet de Raad voor de Kinderbescherming dat altijd? Zien zij het als er weer wordt gesproken over omgang, contact en ouderschap? Of verdwijnt een gedeelte van het geweld nog steeds achter nette woorden, zoals "een complexe scheiding", "escalatie tussen ouders", "communicatieproblemen" en "van beide kanten"? Soms zijn er geen "beide kanten". Soms is er een pleger en een slachtoffer. Soms is er een kind dat niet neutraal tussen zijn twee ouders staat, maar leeft onder dreiging, spanning en controle. Daarom moet de minister vandaag wat de PVV betreft niet alleen zeggen wat er allemaal loopt. De minister moet zeggen wat er straks verplicht wordt, wie verantwoordelijk is, wie ingrijpt als een regio achterblijft, wie ziet of signalen bij de politie, Veilig Thuis, school, huisarts en jeugdbescherming samen een patroon vormen. Want femicide komt zelden uit het niets. De rode vlaggen zijn bekend: stalking, bedreiging, niet-fatale verwurging, dwingende controle, seksueel geweld, escalatie rond een relatiebreuk en omgangsmomenten met kinderen. De vraag is niet of de vlaggen rood genoeg zijn. De vraag is waarom het systeem ze nog steeds te vaak niet ziet of oppakt. Dan het tijdelijk huisverbod. Dat moet niet blijven hangen als een woninggebonden instrument uit een papieren werkelijkheid. Als het gevaar van een persoon komt, moet de bescherming persoonsgericht zijn, ook als de pleger niet meer op hetzelfde adres woont en ook als hij via familie, telefoon, schoolplein, werk, moskee, straat of social media blijft controleren. Kan de minister toezeggen dat bescherming niet meer afhankelijk blijft van het adres van de dader, maar van het risico voor het slachtoffer? Voorzitter. Laten we ook eerlijk zijn over eerwraak. Het is al even genoemd. Ook dat is femicide, ook dat is geweld tegen vrouwen, niet als los cultureel bijverschijnsel, niet als een familiezaak, maar als moorddadige controle over meisjes en vrouwen die zelf willen kiezen.

Mevrouw Van Meetelen (PVV): Ja, ik ga afronden. Ik heb nog twee zinnen. Bij huwelijksdwang, achterlating, bedreiging, groepsdruk en eergerelateerd geweld moet de overheid niet fluisteren. De overheid moet dan naast het slachtoffer staan en tegenover de familie die haar vrijheid afpakt. Voorzitter. De PVV wil geen systeem dat achteraf zegt: alle signalen waren er. Wij willen een overheid die ze vooraf bij elkaar legt, die niet later leert van de dood, maar eerder ingrijpt voor het leven.

Mevrouw Van Meetelen (PVV): Ik heb een vraag over de nationaal coördinator. U heeft er nu iets over gezegd, maar wat betekent de regie concreet? Kan de coördinator dan ergens gaan ingrijpen of wordt het gewoon coördineren zonder doorzettingsmacht? Als wachtlijsten oplopen en signalen structureel niet worden opgevolgd, kan de coördinator daar dan wat aan doen? Of is de rol alleen om te kijken hoe we iedereen bij elkaar krijgen? Zou u me kunnen toezeggen om in een brief toe te lichten hoe dit wordt aangepakt?

Mevrouw Van Meetelen (PVV): Ik moest net wachten tot het einde van het blokje. Nu zijn we bij het einde van het blokje en dan gaan we toch weer door. In het verlengde van de vragen die al zijn gesteld, wil ik het volgende zeggen. We krijgen weer een nieuw actieplan. Wat mij betreft hebben we geen nieuw actieplan nodig, maar gaan we in actie met het plan dat er al lag. Dat lijkt me veel handiger; dan hoef je niet weer opnieuw te beginnen. Mijn vraag gaat specifiek over de nationaal coördinator. Misschien kunt u er later nog op ingaan; het maakt mij niet uit op welk moment. Dat hoor ik dan ook graag. Wat gaat de coördinator nu precies uitvoeren en hoe gaat u ervoor zorgen dat het niet gewoon weer een extra praat- of overleglaag gaat worden? Het is allemaal weer leuk bedacht, en ik steun op zich wel dat het gaat gebeuren, maar er moet nu ook echt concreet iets uitgevoerd worden. Ik denk dat iedereen hier aan deze tafel en ook daar op de publieke tribune denkt: wat gaan we krijgen? Dat is volgens mij de voornaamste vraag.

Mevrouw Van Meetelen (PVV): Ik hoorde de minister zojuist ook zeggen dat de Kamer pleisters aan het plakken is. Dat is natuurlijk echt niet het geval. De Kamer is volgens mij juist keihard die pleister eraf aan het rukken; het tegenovergestelde is dus het geval. Ik krijg er toch een klein beetje irritatie over, moet ik eerlijk zeggen. Ik heb tijdens het vragenuurtje ook aan u gevraagd hoe verantwoordelijk u zich nu hiervoor voelt. Daar heb ik toen geen antwoord op gekregen. Ik hoor elke keer een beetje verantwoording verleggen. Gemeentes die vragen om landelijke regie. Dan wordt weer gezegd dat ze dat zelf ... dat het bij de Wmo ligt. De moeders zijn uiteraard degenen die de misdaad plegen. Zij zijn uiteindelijk verantwoordelijk, op het moment dat ze zijn veroordeeld, moet ik er wel bij zeggen. Maar u bent verantwoordelijk; de minister is verantwoordelijk. U bent verantwoordelijk voor deze uitvoering. Maar ik — het is misschien niet eens een vraag — krijg echt irritatie van het verleggen van uw verantwoording. Dus ik vraag gewoon aan u ...

Mevrouw Van Meetelen (PVV): Via de voorzitter vraag ik aan u: hoe verantwoordelijk voelt u zich voor dit alles?

Mevrouw Van Meetelen (PVV): Het was geen vraag, maar eigenlijk meer een punt van orde. Ik vind eigenlijk wel dat u als voorzitter het voorzitterschap moet overhevelen. U heeft mij twee keer aangesproken op het "via de voorzitter". U moet het ook doen. Dus, bij dezen.

Mevrouw Van Meetelen (PVV): Dank u, voorzitter. Ik dank de minister voor de beantwoording, maar in een dossier als dit verwachten wij toch wel meer van haar. Slachtoffers van huiselijk geweld, mishandeling, dwingende controle en eerwraak hebben niks aan kleine stappen als ze thuis nog steeds niet veilig zijn. U raakte het net al even aan; ik heb natuurlijk het rapport GREVIO genoemd. De centrale spanning is dat het kabinet zegt dat er programma's, onderzoeken, wetswijzigingen en pilots lopen, maar slachtoffers hebben nú concrete steun, bescherming en recht nodig. Ik kan van alles opnoemen maar daar hebben we geen tijd voor. U noemde zelf de nationaal coördinator. Hier staan nog meer concrete punten en conclusies in. Ik zou zeggen: neem die ter harte, onder andere de lokale verschillen door decentralisatie en een uniforme risicotaxatie. Kijk naar al dat soort dingen en neem die mee. Volgens mij is dat ook de vraag vanuit de rest van de Kamer. Dank u.