Daniëlle Jansen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–2025Aanhangsel van de HandelingenVragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door deregering gegeven antwoorden2637Vragen van het lid Dobbe (SP) aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijnen Sport over de vergoeding van fysiotherapie als behandeling vanendometriose (ingezonden 12 juni 2025).Antwoord van Minister Danielle Jansen (Volksgezondheid, Welzijn en Sport),mede namens de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport(ontvangen 4 juli 2025)Vraag 1Wat is de reden dat endometriose niet op de lijst van chronische aandoenin-gen staat waarvoor fysiotherapie wel vergoed wordt? Hoe verhoudt dit zichtot het feit dat fysiotherapie een bewezen effectief onderdeel is van debehandeling voor endometriose?1Antwoord 1Ik ga ervan uit dat u met «de lijst van chronische aandoeningen waarvoorfysiotherapie wordt vergoed» doelt op bijlage 1 van het Besluit zorgverzeke-ring (Bzv), ook wel de «chronische lijst» genoemd. De basis voor de lijst ishet Nivel-rapport De omvang van fysiotherapeutische behandeling naarverschillende patiëntencategorieën uit 1995. Endometriose werd in dit rapportniet expliciet genoemd.Aandoeningen kunnen aan bijlage 1 van het Bzv worden toegevoegdwanneer de behandeling daarvoor voldoet aan het wettelijke criterium «destand van de wetenschap en praktijk»2. In andere woorden, of het effectief is.Zorginstituut Nederland (hierna: het Zorginstituut) beoordeelt dit en adviseerthierover. Het Zorginstituut kan dit uit eigen beweging doen, of op verzoekvan de politiek of veldpartijen. Voor fysiotherapie bij endometriose heeft geenbeoordeling plaatsgevonden.Naar aanleiding van uw vragen heb ik het Zorginstituut verzocht de systema-tische review van Abril Coello et al. (2023), waar u in uw vraag naar verwijst,door te nemen. Het Zorginstituut heeft mij laten weten dat er geen onomsto-telijk wetenschappelijk bewijs is dat fysiotherapie effectief is bij vrouwen metendometriose. In de systematische review zijn namelijk verschillende soorten1Abril-Coello et all., juli 2023, «Benefits of physical therapy in improving quality of life and painassociated with endometriosis: A systematic review and meta-analysis»(https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36571475/)2Artikel 2.1, tweede lid van het Besluit zorgverzekering. ah-tk-20242025-2637ISSN 0921 - 7398’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, Aanhangsel1 behandelingen3 samengevoegd. Niet al deze behandelingen vallen binnen hetberoepsprofiel van de fysiotherapeut. Daarnaast zijn de effecten direct na debehandeling gemeten, en zijn de effecten op de langere termijn onbekend.Bovendien is het de vraag of de effecten klinisch relevant4 zijn.Vraag 2Bent u ervan op de hoogte dat endometriose leidt tot veel klachten voorvrouwen die hieraan lijden en als gevolg daarvan een grote impact heeft ophun leven?Antwoord 2Ja, ik ben hiervan op de hoogte. Endometriose heeft een grote impact op hetdagelijkse leven van vrouwen door onder andere hevige pijnklachten,mogelijke onvruchtbaarheid en negatieve gevolgen op de fysieke en mentalegezondheid. Mede daarom zet ik met de recent gelanceerde NationaleStrategie Vrouwengezondheid5 in op de verbetering van de gezondheid vanvrouwen met bijvoorbeeld endometriose, zodat zij tijdig passende zorg enondersteuning ontvangen.In het document van WOMEN Inc., waar u in vraag 3 naar verwijst, staat dathet ongeveer 7 tot 10 jaar duurt voordat de diagnose endometriose wordtgesteld en een adequate behandeling wordt gestart. Dit leidt tot veel onnodiglijden voor vrouwen en niet-passende zorg. Ook het Zorginstituut wijst mijhierop. Daarom vind ik vroege diagnostiek bij endometriose een belangrijkverbeterpunt. Veldpartijen zijn hiermee al aan de slag gegaan via eenfinanciële bijdrage van ZonMw. In een consortium werken zij aan het bouwenvan een platform waarin alle informatie over endometriose overzichtelijk bijelkaar gebracht wordt en geschikt is om te gebruiken door patiënten,zorgverleners en geïnteresseerden. Binnenkort wordt dit platform rondomendometriose gelanceerd.Vraag 3Bent u ervan op de hoogte dat endometriose leidt tot € 2,3 miljard aanverzuim per jaar?6Antwoord 3Ja, ik ben hiervan op de hoogte.Vraag 4Bent u bereid om in gesprek te treden met vrouwen die lijden aanendometriose en fysiotherapeuten om te horen wat de toegevoegde waardezou zijn van het vergoeden van fysiotherapie bij endometriose?Antwoord 4Ik ben altijd bereid over de vergoeding van deze zorg in gesprek te gaan metvrouwen die lijden aan endometriose en met de behandelaars die bij hunzorg betrokken zijn. Ik kan echter zelf geen inhoudelijk oordeel vellen over detoegevoegde waarde van een behandeling. Dat is aan de betrokken beroeps-groepen, zorgverzekeraars en patiënten(vertegenwoordigers).Vraag 5Bent u bereid om het Zorginstituut te vragen om te beoordelen ofendometriose alsnog aan de lijst met chronische aandoeningen kan wordentoegevoegd?Antwoord 5Zoals ik in het antwoord op vraag 1 heb aangegeven, is het allerminst zekerdat fysiotherapie effectief is voor de behandeling van endometriose. Als dezorg niet effectief is, dan kan het niet vergoed worden uit het basispakket.3Zoals hatha yoga, zenuwstimulatie, zelfzorgcounseling en Thiele massage.4Met «klinisch relevant» wordt bedoeld dat de gevonden effecten daadwerkelijk een verschilmaken in het dagelijks leven van vrouwen.5Kamerstukken II 2024/25, 31 765, nr. 936.6WOMEN Inc., 2024, «De maatschappelijke kosten van gezondheidsproblemen bij vrouwen:voorkomen is beter dan genezen» (https://www.womeninc.nl/wp-content/uploads/2024/03/Kosten-Baten-Analyse-WOMEN-Inc.pdf)Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, Aanhangsel2 Daarom vind ik het op dit moment belangrijker dat de relevante veldpartijengoed onderzoek uitvoeren naar de effectiviteit van fysiotherapie bij endome-triose.Vraag 6In hoeverre wordt de vraag welke behandelingen voor vrouwspecifieke envrouwsensitieve aandoeningen worden vergoed ook meegenomen in deNationale Strategie Vrouwengezondheid?Antwoord 6In de Nationale Strategie Vrouwengezondheid wordt niet ingegaan op devraag welke behandelingen voor vrouwspecifieke en vrouwsensitieveaandoeningen worden vergoed. Wel richt het zich op het opschalen van reedsbeschikbare kennis over vrouwspecifieke gezondheidsproblematiek. Ook richthet zich op het faciliteren van passende zorg en ondersteuning voor vrouwen.Vraag 7Bent u het ermee eens dat het feit dat fysiotherapie niet volledig in hetbasispakket is opgenomen dit soort onuitlegbare verschillen in vergoedingenveroorzaakt? Zo ja, bent u bereid om fysiotherapie alsnog op te nemen in hetbasispakket?Antwoord 7Ik deel uw opvatting niet. Om voor vergoeding uit het basispakket inaanmerking te komen, moet de effectiviteit van zorg aantoonbaar zijn. Dit isvoor een groot deel van de fysiotherapie (nog) niet het geval, zoals hetZorginstituut stelt7. Daarom ben ik niet bereid om fysiotherapie alsnogvolledig op te nemen in het basispakket. Wel ben ik bereid om te kijken ofonderdelen van de fysiotherapeutische zorg aan het basispakket toegevoegdkunnen worden als deze effectief blijken te zijn.7Kamerstukken II 2024/25, 31 765, nr. 916.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, Aanhangsel3