Daniëlle Jansen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202529 477GeneesmiddelenbeleidNr. 939 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN ENSPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 26 juni 2025Het afgelopen jaar is het aantal geneesmiddelen waaraan een tekort wasgedaald.1 Dat is goed nieuws, maar daarmee zijn we er nog niet.2 Heelveel patiënten hebben namelijk nog steeds te maken met tekorten.3 Ditleidt tot onrust en onzekerheid, soms met gezondheidsklachten alsgevolg.4 Geneesmiddelentekorten hebben ook consequenties voorzorgmedewerkers, gezien de tijd die tekorten hen kosten. Dat geldt vooralvoor apothekers(assistenten): in een gemiddelde apotheek zijn assistenten16 uur en apothekers 7 uur per week kwijt aan tekorten.5 Daardoor hebbenzij minder tijd voor belangrijke zorgtaken. Het verminderen van de druk opzorgpersoneel is een extra reden voor mij om de beschikbaarheid vangeneesmiddelen te verbeteren.Hoe erg ik de tekortenproblematiek ook vind, het kost tijd om deze aan tepakken. De geneesmiddelenketen is, zoals u weet, een complexe enwereldwijde keten waar veel partijen bij betrokken zijn en waar samen-werking tussen partijen erg belangrijk is. Ik zie die samenwerkingverbeteren en steeds verder vorm krijgen. Ook in Europa gebeurt er veelom te zorgen dat we minder afhankelijk worden van landen buiten Europavoor de toelevering van geneesmiddelen. Waar dat niet kan, verbeter ik derelatie met producerende landen, zoals India. Dit zijn waardevolle stappenwaar ik blij mee ben.1KNMP, januari, 2025. Tien jaar in rode cijfers, de impact van geneesmiddelentekorten.2Zo was het in 2024 juist vaker nodig dat een tekortenbesluit werd afgegeven, een uitersteoplossing bij tekorten: Rapportage Meldpunt Geneesmiddelentekorten en -defecten 20243Onderzoek van de Patiëntenfederatie toonde dat in 2023 de helft van de patiënten meemaaktendat hun geneesmiddel niet op voorraad was: Patiëntenfederatie Nederland | Ruim helft vanmedicijngebruikers{4Medicijntekorten bij jicht en angina pectoris: impact op zorggebruik en ervaringen vanpatiënten. | Nivel5Knelpunten in de arbeidsmarkt openbare farmacie: een onderzoek onder werkgevers. | Nivel kst-29477-939ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 477, nr. 9391 Daarnaast verandert de wereld om ons heen. Goede en toegankelijke zorgis een belangrijk fundament onder een weerbare en stabielemaatschappij, die ook in geval van een calamiteit of conflict kan blijvenfunctioneren. De beschikbaarheid van geneesmiddelen speelt hier eenbelangrijke rol in. U heeft mijn voorganger meermalen gevraagd naarrisicovolle strategische afhankelijkheden van Nederland op het gebied vangeneesmiddelen.6 De kabinetsbrede brief «Weerbaarheid tegen hybrideen militaire dreigingen» van 6 december 2024 gaat verder in op hetverminderen van risico’s van strategische afhankelijkheden. Voor detoelevering van kritieke geneesmiddelen streef ik ernaar dat we maximaalonafhankelijk worden van landen buiten Europa. Dit doe ik onder anderedoor productie dichtbij huis te stimuleren en de toeleveringsketen vangeneesmiddelen te diversifiëren. Dat draagt ook bij aan het weerbaardermaken van onze economie tegen economische activiteiten die een risicovormen voor de nationale veiligheid.7In deze brief schets ik de voortgang op de activiteiten die ik onderneemom tekorten op te lossen en de beschikbaarheid en leveringszekerheid teverbeteren.In enkele andere brieven wordt u geïnformeerd over thema’s die raakvlakhebben met het verbeteren van leveringszekerheid en beschikbaarheid.Mijn voorganger heeft uw Kamer op 3 juni 2025 geïnformeerd over deontwikkelingen in de extramurale farmaceutische zorg in de briefEerstelijns apotheekzorg.8 In deze periode zal ik u ook een brief sturenover de aanpassingen op het gebied van nationale prijs- en vergoedings-systemen en een andere brief over de beschikbaarheid van medischehulpmiddelen.Samenwerken met partijen uit de farmacieIk werk samen met koepels van zorg- en marktpartijen uit de farmaceu-tische zorg aan gezamenlijke afspraken om de beschikbaarheid vanbestaande geneesmiddelen te verbeteren. Deze gaan bijvoorbeeld over:administratieve lasten terugdringen die het gevolg zijn van tekorten,gezamenlijk tot een goed afgestemde en snelle reactie komen op(dreigende) tekorten, en afspraken over de uitverkooptermijn vanproducten bij wisseling van een preferent product. De betrokken partijencommitteren zich aan deze afspraken en nemen hun verantwoordelijkheidom deze na te komen. Dat stemt mij optimistisch over de impact die wijmet deze set aan afspraken kunnen maken.Deze intensieve trajecten vragen veel tijd van zorgpartijen. Samen metkoepelorganisaties richt ik de overleggen nu opnieuw in voor eeneffectieve samenwerking met duidelijkheid over verantwoordelijkheden.6Bijvoorbeeld in het schriftelijk overleg over o.a. de Voortgangsbrief beschikbaarheid genees-middelen: Kamerstukken II, vergaderjaar 2024–2025, 29 477, nr. 932.7Over het beleid van economische veiligheid wordt u voor het zomerreces geinformeerd doorde Minister van Economische Zaken.8Kamerstukken II, vergaderjaar 2024–2025, 33 578, nr. 160Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 477, nr. 9392 Inhoudsopgaveblz.1.Het oplossen van tekorten wanneer ze zich voordoen31.1.Wettelijke ruimte houden voor tekortenbesluiten31.2.Meldplicht en publicatie (tijdelijke) leveringsonderbre-king41.3.Evaluatie Operationeel Team Geneesmiddelentekortenen activiteiten Landelijk Coördinatiecentrum Geneesmid-delen.41.4.Verankering van beleid over apotheekbereidingen51.5.Motie: apotheken toestaan te handelen in geneesmidde-len zonder vergunning62.Voorkomen van tekorten en verbeteren van debeschikbaarheid7Nationale inzet2.1.Kritieke geneesmiddelen in kaart brengen72.2.Voorraden van geneesmiddelen verder uitbreiden92.3.Opschaalbare productie inzetten tijdens tekorten112.4.Verbeteren van het inkoopbeleid122.5.NZa: zorgplicht van zorgverzekeraars voor beschikbaregeneesmiddelen13Internationale inzet2.6.Uitkomsten herziening van de Europese farmaceutischewetgeving132.7.Critical Medicines Act (CMA)132.8.Samenwerking met landen buiten Europ142.9.Beschikbaarheid en duurzaamheid balanceren14Tot slot16 1. Het oplossen van tekorten wanneer ze zich voordoen Het liefst voorkom ik dat tekorten ontstaan, maar dat is niet altijd mogelijk.Daarom doe ik er alles aan om tekorten op te lossen wanneer ze zichvoordoen. In deze paragraaf ga ik in op die activiteiten.•Wettelijke ruimte houden voor tekortenbesluitenSinds 20 november 2024 kan de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd(IGJ) geen tekortenbesluiten meer afgeven, omdat de Raad van State dezeregeling onrechtmatig verklaarde.9 Een tekortenbesluit is een uiterstredmiddel om tijdens een tekort – onder voorwaarden – geneesmiddelenuit het buitenland te importeren. Uw Kamer en de Eerste Kamer hebbenrecent het voorstel aangenomen van mijn voorganger om de Geneesmid-delenwet te «repareren» en een grondslag te creëren voor het tekortenbe-sluit.10 Hiermee beschouw ik dat aan de toezegging aan uw Kamer isvoldaan om zo snel mogelijk een voorstel aan de Kamer te sturen voor deaanpassing van de Geneesmiddelenwet.Parallel werk ik aan een wijziging van de Regeling Geneesmiddelenwet,waarin de tekortenbesluitregeling is opgenomen. De regeling zalbeschrijven onder welke voorwaarden een tekortenbesluit mag wordenafgegeven en welke verplichtingen hierbij komen kijken. Deze zullengrotendeels overeenkomen met de werkwijze zoals die was voorafgaandaan de uitspraak van de Raad van State. De regeling ligt op dit momentvoor ter consultatie. Op het moment dat de wijziging van RegelingGeneesmiddelenwet van kracht wordt, kunnen er weer nieuwe tekorten-9Uitspraak 202201407/1/A3 - Raad van State10Kamerstukken 2024–2025, 36 682Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 477, nr. 9393 besluiten afgegeven worden. Ik doe er alles aan om dit zo snel mogelijk terealiseren en verwacht dat dit na de zomer afgerond zal zijn.De eerdere tekortenbesluitregeling en de huidige reparatie daarvan in deGeneesmiddelenwet is gebaseerd op de huidige Europese wetgeving. Hetis van belang dat de bewoording in de uiteindelijke Europese wettekstondubbelzinnig duidelijk is dat het ook ruimte biedt voor het nemen vantekortenbesluiten. Ik heb mij in de onderhandelingen daarom sterkgemaakt voor een nog duidelijkere formulering van dit artikel zodat hier inde toekomst geen discussie meer over kan ontstaan. In het onderhande-lingsresultaat is een tekst opgenomen die op onderdelen een duidelijkereformulering biedt.•Meldplicht en publicatie (tijdelijke) leveringsonderbrekingHandelsvergunninghouders zijn volgens de Geneesmiddelenwet (artikel49, zevende lid, onderdeel a) verplicht om een melding te doen van eenverwachte leveringsonderbreking. Dit doen ze bij het Meldpunt genees-middelentekorten en -defecten (hierna: het Meldpunt). In opdracht van hetMinisterie van VWS coördineren de IGJ en het College ter Beoordelingvan Geneesmiddelen (CBG) het Meldpunt. In de voortgangsbriefbeschikbaarheid van geneesmiddelen van december 2024 (hierna: devorige beschikbaarheidsbrief)11 gaf mijn voorganger aan dat zij aan deslag ging met een beleidsregel over de meldplicht tijdelijke leveringson-derbrekingen van geneesmiddelen. De beleidsregel moet meer duide-lijkheid bieden aan handelsvergunninghouders over in welke situaties zijeen melding moeten doen. In april 2025 is de beleidsregel ter consultatievoorgelegd aan relevante veldpartijen. Ik verwacht de beleidsregel in hetnajaar te publiceren in de Staatscourant. Dat is later dan eerder aan uwKamer gecommuniceerd, omdat een zorgvuldige uitwerking net wat meertijd vraagt.Ook werk ik aan de mogelijkheid om de meldingen van leveringsonder-brekingen van handelsvergunningshouders te publiceren. Ik moethiervoor een wettelijke grondslag creëren. Dit neemt ongeveer twee jaarin beslag. Dat betekent helaas dat het niet mogelijk is om voor de zomervan 2025 de meldingen te publiceren, zoals eerder aan u gecommuni-ceerd. Tegelijkertijd hoor ik de roep uit het veld om vaart te maken metdeze publicatie. Ik doe dan ook een beroep op de betrokken partijen omonderling afspraken te maken over het delen van data over (dreigende)tekorten.In de eerdergenoemde herziening van de Europese farmaceutischewetgeving ligt ook een voorstel vanuit de Europese Commissie om depublicatie van geneesmiddelentekorten te verplichten. Met het creërenvan een nationale wettelijke grondslag loop ik hierop vooruit. Ik zal eroptoezien dat mijn nationale grondslag zoveel mogelijk aansluit bij deEuropese verplichtingen die voortvloeien uit de herziening.•Evaluatie Operationeel Team Geneesmiddelentekorten enactiviteiten Landelijk Coördinatiecentrum Geneesmiddelen.Het Operationeel Team Geneesmiddelentekorten (OTG) ondersteunt hetMeldpunt in de vroegsignalering van mogelijke tekorten en faciliteertsnelle informatie-uitwisseling tijdens een tekort. Het team bestaat uit hetCBG, de IGJ, het Landelijk Coördinatiecentrum Geneesmiddelen (LCG), deKNMP en BG Pharma (de koepel van de volgesorteerde groothandels) enkan worden uitgebreid met experts van andere partijen of beroeps-11Kamerstukken II 2024/2025, 29 477, nr. 918Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 477, nr. 9394 groepen op het moment dat bepaalde expertise nodig is om een tekort opte lossen. In de vorige beschikbaarheidsbrief heeft mijn voorganger uwKamer geïnformeerd over de evaluatie van het OTG.12 Het oppakken vande verbeterpunten is er nog onvoldoende van gekomen. Dat ga ik dekomende maanden samen met de betrokken veldpartijen doen.Het LCG is opgericht tijdens de COVID-19 pandemie en ontvangt sinds2024 een instellingssubsidie van het Ministerie van VWS als StichtingLCG. In het activiteitenverslag van het LCG (bijlage 1) leest u over hun rolbij het oplossen van tekorten en hun belangrijkste activiteiten in 2024.Hiermee doe ik de toezegging van mijn voorganger af om u voor dezomer te informeren over de activiteiten en resultaten van het LCG in2024. Ik ben blij met de actieve rol die het LCG speelt in het signaleren enbestrijden van tekorten.•Verankering van beleid over apotheekbereidingenIn de vorige beschikbaarheidsbrief13 staat de rol van apotheekbereidingenin het Nederlandse systeem toegelicht. Het collegiaal doorleveren vanapotheekbereidingen tussen apotheken is niet toegestaan onder dehuidige Europese geneesmiddelenrichtlijn en wordt al jarenlang onderstrikte voorwaarden gedoogd. Om collegiaal doorleveren ook mogelijk temaken onder Europese wet- en regelgeving heeft Nederland in deeerdergenoemde herziening van de Europese farmaceutische wetgevingeen trekkersrol op zich genomen. Het compromisvoorstel biedt onderscherpe kaders ruimte voor een wettelijke verankering van doorgeleverdebereidingen. Deze kaders verschillen op sommige onderdelen van wat ernu in Nederland onder het gedoogbeleid mogelijk is. Dit vraagt daaromom een zorgvuldig implementatietraject.•Voortgang op twee beleidsregelsGezien het belang van de beschikbaarheid van apotheekbereidingen voorpatiënten heeft mijn voorganger vorig jaar gewerkt aan twee beleids-regels. De eerste over het collegiaal doorleveren van apotheekbereidingenen de tweede over het bereiden op kleine schaal van een geneesmiddeldoor een apotheek voor de eigen patiënt, ofwel de magistrale bereiding.Het gedoogbeleid voor het collegiaal doorleveren van apotheekberei-dingen is inmiddels in een beleidsregel vastgelegd14.Apotheken die apotheekbereidingen doorleveren worden voortaan voorafgetoetst om vast te kunnen stellen of zij voldoen aan de regels rondomkwaliteit en veiligheid. Pas na ontvangst van een gedoogverklaring mogenapotheken collegiaal gaan doorleveren. Dit beleid wordt momenteelgeïmplementeerd door de IGJ. Ik begrijp dat de eerste apotheken zichinmiddels hebben aangemeld bij de IGJ voor toetsing. Ik heb ten opzichtevan de consultatiefase van de beleidsregel geen signalen over nieuweknelpunten ontvangen.Mijn voorganger heeft de beleidsregel voor het magistraal bereiden vanapotheekbereidingen op kleine schaal uitgesteld. Dit geeft ruimte omzorgvuldig te kunnen kijken naar enkele vraagstukken met betrekking tothet beleid die tijdens de consultatiefase naar boven zijn gekomen. Mijnvoorganger heeft hierover gesprekken gevoerd met de betreffendekoepels. Op basis van de uitkomsten ga ik in de tweede helft van dit jaar12Kamerstukken II 2024/2025, 29 477, nr. 91813Kamerstukken II 2024/2025, 29 477, nr. 91814Staatscourant 2024, 39917 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 477, nr. 9395 werken aan verdere verduidelijking van het beleid, in eerste plaats doornadere uitwerking van bepaalde begrippen in de beleidsregel.•Motie: apotheken toestaan te handelen in geneesmiddelenzonder vergunningTot slot kom ik terug op de motie van het lid Claassen die uw Kamer op22 april 2025 heeft aangenomen15. Uw Kamer heeft mijn voorgangerverzocht om apotheken tijdens zowel tekorten als schaarste toe te staandiverse groothandelsactiviteiten te verrichten zonder een groothandels-vergunning. Helaas zie ik geen mogelijkheid om deze motie uit te voeren.Graag licht ik dit toe.Het uitgangspunt van de geneesmiddelenregelgeving is dat alleen partijendie daar de juiste vergunning voor hebben geneesmiddelen mogenproduceren en verhandelen in de Europese Unie. Aan deze vergunningenzijn voorwaarden gekoppeld die nageleefd moeten worden om dekwaliteit en veiligheid van geneesmiddelen te kunnen borgen. Devergunningensystematiek is daarnaast een vorm van marktordening. Devergunninghouders worden geregeld getoetst of zij (nog steeds) voldoenaan de voorwaarden. De IGJ kan handhavend optreden als dat niet hetgeval is. Het groothandelen in geneesmiddelen is voorbehouden aanpartijen met een groothandelsvergunning. De vergunninghouders moetenaan strenge voorwaarden voldoen ten aanzien van opslag, distributie enhet bijhouden van diverse administraties om de traceerbaarheid vangeneesmiddelen te kunnen borgen. Om toe te staan dat alle apothekenmogen groothandelen in geneesmiddelen zonder groothandelsver-gunning is daarom onverantwoord. Het is risicovol op het gebied van deveiligheid en werkzaamheid van geneesmiddelen en het is risicovol alshet gaat om het voorkomen van vervalsingen. Daarnaast vind ik het nietuitlegbaar tegenover de vergunninghouders die investeren in hungroothandelsvergunning en moeten voldoen aan alle daarbij horenderegels.De motie is dus in strijd met Europese regelgeving en verzoekt in feite omgedoogbeleid op te stellen. Het opstellen van gedoogbeleid is volgenskabinetsbeleid en vaste rechtspraak slechts mogelijk in specifiekegevallen.Bijvoorbeeld als er sprake is van overmacht of overgangssituaties waarbijer concreet zicht op legalisering is.16 Dergelijke situaties doen zich hierniet voor. Zou ik wel gedoogbeleid invoeren om aan uw motie tegemoette komen, dan verwacht ik een handhavingsverzoek van belangheb-benden. De rechter zal het beleid toetsen aan (Europese) regelgeving en,naar mijn verwachting, concluderen dat het hiermee in strijd is. Eentweede te verwachten risico is dat de Europese Commissie een infractie-procedure start, wat betekent dat de Europese Commissie acties onder-neemt (bijvoorbeeld via het Hof van Justitie) om te bewerkstelligen datNederland alsnog aan de Europese wet- en regelgeving voldoet. Hetuitvoeren van de motie zou betekenen dat ik iets mogelijk maak waarvande kans groot is dat het juridisch geen stand houdt en op enig momentmoet worden teruggedraaid. Dit vind ik onnodig verwarrend voor enoneerlijk tegenover partijen in het veld.Het is op dit moment onder voorwaarden al wel mogelijk voor apothekersom een passende oplossing te bieden in het geval dat de «vragende»apotheker het recept over zou dragen naar de «aanbiedende» apotheker.15Kamerstukken 36 682, nr. 1016Kamerstukken II, 1996/97, 25 085, nr. 2.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 477, nr. 9396 De aanbiedende apotheker stelt incidenteel dan het geneesmiddel terhand aan de patiënt en levert de benodigde farmaceutische zorg. Dit kanoverigens alleen met instemming van de patiënt.Op basis van bovenstaande inhoudelijke en juridische afwegingen kan ikdeze motie niet uitvoeren. Ik verwacht uw Kamer hiermee voldoende tehebben geïnformeerd.2. Voorkomen van tekorten en verbeteren van de beschik-baarheid Naast alle inzet om tekorten op te lossen wanneer deze ontstaan, wil iknatuurlijk het liefst tekorten voorkomen. tekorten op te lossen wanneerdeze ontstaan, wil ik natuurlijk het liefst tekorten voorkomen. Daarvoor isook een gezonde Nederlandse geneesmiddelenmarkt van belang. In mijneerdergenoemde brief over nationale prijs- en vergoedingsinstrumenten17licht ik toe dat ik daartoe voor deze instrumenten de mogelijkheden bekijkom de balans tussen betaalbaarheid en beschikbaarheid te verbeteren.Hieronder ga ik in op mijn andere activiteiten gericht op het verbeterenvan de beschikbaarheid van geneesmiddelen. Mijn activiteiten daarop zijnop te delen in mijn nationale inzet (paragraaf 2.1–2.5) en internationaleinzet (paragraaf 2.6–2.9).•Nationale inzetHieronder schets ik mijn nationale inzet en ga ik onder andere in op hetvervolg met de Nederlandse lijst kritieke geneesmiddelen, de aanleg vanvoorraden, en de stappen ten aanzien van inkoopbeleid waaronder ookhet preferentiebeleid.•Kritieke geneesmiddelen in kaart brengenIn november vorig jaar heeft het LCG de Nederlandse lijst kritiekegeneesmiddelen gepubliceerd. Dit voorjaar heeft het LCG de lijstaangevuld met de inbreng van enkele beroepsgroepen die nog niethadden gereageerd. De bijgewerkte lijst wordt in het zomerrecesgepubliceerd op de website van het LCG18 en vormt de «Nederlandse lijstkritieke geneesmiddelen 2025». Ik heb het LCG gevraagd om de lijst eensin de twee jaar te actualiseren om relevante ontwikkelingen in bijvoor-beeld behandelrichtlijnen mee te nemen.2.1.1. Beleid voeren op de Nederlandse lijst kritieke geneesmiddelen 2025 De afgelopen maanden heb ik gesprekken gevoerd met publieke enprivate partijen over hoe zij tegen de Nederlandse lijst aankijken en hoe delijst gebruikt kan worden om aanvullend beleid in te zetten. Tijdens dezeconsultatieronde kwam onder meer naar voren dat verschillende partijende huidige lijst te lang vinden, mede omdat de huidige lijst zonderduidelijk beleidsdoel werd opgesteld. Ik licht in deze paragraaf toe waar ikde lijst wel en niet voor zal gebruiken.De Nederlandse lijst kritieke geneesmiddelen is opgedeeld in driemedisch-inhoudelijke categorieën die aangeven op welke termijnpatiënten ernstige gezondheidsschade ondervinden als een geneesmiddelniet beschikbaar is. De categorieën zijn:•Rood: geneesmiddelen die onmiddellijk (binnen enkele uren) of opkorte termijn (binnen 48 uur) nodig zijn, anders leidt dit tot mortaliteit;17Publicatie verwacht in juni 202518Kritieke geneesmiddelen | Landelijk Coördinatiecentrum GeneesmiddelenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 477, nr. 9397 •Oranje: ontbreken van het geneesmiddel leidt binnen 3 dagen tot 3maanden tot mortaliteit of sterk verhoogd ziektelast in de algemenebevolking of voor een patiënt(engroep);•Geel: geneesmiddelen die nodig zijn om het maatschappelijk verkeerbinnen Nederland te waarborgen.Ik benadruk dat ik de beschikbaarheid van álle geneesmiddelen die inNederland worden voorgeschreven belangrijk vind, ook van geneesmid-delen die niet op de lijst staan. Het doel van de lijst is om gerichtaanvullend beleid in te kunnen zetten om tekorten te voorkomen vangeneesmiddelen waar patiënten niet zonder kunnen. De indeling in dezecategorieën helpt mij daarbij. Ik heb hiervoor verschillende beleidsinstru-menten tot mijn beschikking en ik zal niet voor elke categorie hetzelfdeinstrument gebruiken. Ik wil bijvoorbeeld extra voorraden aanleggen vooreen deel van de geneesmiddelen uit de rode en oranje categorie, dat lichtik toe in paragraaf 2.2.3. Daarnaast verken ik opties om registraties vankritieke geneesmiddelen in Nederland te behouden en te stimuleren, zoalsik aangeef in paragraaf 2.3.1. Wat ik níét zal doen is de Nederlandse lijstgebruiken als afbakening voor Europees beleid, zoals regelgeving dievoortvloeit uit de Europese farmaceutische wet- en regelgeving of deCritical Medicines Act. Mijn uitgangspunt is: Europese lijsten zijn inprincipe de basis voor Europees beleid, de nationale lijst is dat voornationaal beleid.2.1.2. Verhouding Nederlandse lijst en verplichting tot «ShortagePrevention Plans» uit Europa Een zorg die ik veel hoor, is dat de Nederlandse lijst gebruikt zal wordenvoor Europees beleid. De zorg is dat de lange Nederlandse lijst leidt toteen hogere regeldruk voor handelsvergunningshouders in Nederland danin andere lidstaten. Dit speelt bij de voorgestelde verplichting tot hetopstellen van Shortages Prevention Plans (hierna: tekortenplannen). Ik wildie zorg graag wegnemen.In de herziening van de Europese farmaceutische wetgeving heeft deEuropese Commissie voorgesteld om farmaceutische bedrijven teverplichten gedetailleerde tekortenplannen in te dienen om tekorten tevoorkomen. In het Raadsmandaat staat voorgesteld dat tekortenplannenalleen verplicht worden voor een nieuwe Europese lijst met belangrijke enkwetsbare geneesmiddelen19. Hierbij wordt dus niet de Nederlandse lijstkritieke geneesmiddelen als uitgangspunt genomen. Ik ben hier tevredenmee, ook omdat deze verplichting voor alle lidstaten gelijk is.Binnenkort start de volgende onderhandelingsfase over de herzieningtussen de Raad van de Europese Unie, het Europees parlement en deEuropese Commissie (de trilogen). Mocht daarin besloten worden datnationale lijsten als uitgangspunt worden genomen voor tekortenplannen,zal ik erop toezien dat de Nederlandse lijst wordt ingekort om negatieveeffecten op de regeldruk te voorkomen.2.1.3. Aansluiten bij lopende kwetsbaarhedenanalyses De Nederlandse lijst kritieke geneesmiddelen houdt geen rekening met inhoeverre middelen kwetsbaar zijn voor leveringsproblemen. Het identifi-ceren van kwetsbaarheden in de toeleveringsketen van geneesmiddelenkan bijdragen aan het gerichter aanpakken en voorkomen van debeschikbaarheidsproblemen. Er lopen op dit moment meerdere nationale19Kamerstuk II, 2024–2025, 22 112, nr. 4077Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 477, nr. 9398 en Europese onderzoeken die de kwetsbaarheden van de productie- enleveringsketen van geneesmiddelen in kaart brengen.Om deze reden heb ik besloten op dit moment niet zelf een aanvullendekwetsbaarhedenanalyse uit te zetten, ondanks een eerdere toezegging aanuw Kamer. Dat is op dit moment niet efficiënt. Daar waar mogelijkondersteun ik wel de lopende onderzoeken. Na afronding van dezeonderzoeken zal ik de resultaten meenemen in mijn beleidsvorming. Maar,gegeven de urgentie van de problematiek, maak ik, zoals gezegd,vooruitlopend op de onderzoeken al wel beleid op basis van de huidigelijst.•Voorraden van geneesmiddelen verder uitbreidenVoorraden spelen een belangrijke rol als buffer bij geneesmiddelente-korten. Ze zorgen ervoor dat patiënten gewoon hun medicijnen kunnenblijven ontvangen bij tijdelijke leveringsonderbrekingen. Ik zal hieronderingaan op vier soorten geneesmiddelenvoorraden:−de veiligheidsvoorraad die wordt aangehouden op basis van devoorraadverplichting,−de extra voorraad van essentiële antibiotica en salbutamol aerosolen,−de extra voorraad op basis van de Nederlandse lijst kritieke genees-middelen,−de mogelijke inzet van voorraden om strategische afhankelijkheden teverminderen.•Onderzoek Algemene Rekenkamer naar de voorraadverplichtingHet afgelopen jaar heeft de Algemene Rekenkamer onderzoek gedaannaar de verplichting voor handelsvergunninghouders en groothandels omvoorraden van geneesmiddelen aan te houden. Zij stelt dat deze veilig-heidsvoorraden waarschijnlijk niet hebben bijgedragen aan mindertekorten20. Tegelijkertijd adviseert zij om juist méér voorraden aan teleggen. Dat vind ik verwarrend en weinig helpend voor iedereen diedagelijks met medicijntekorten te maken heeft. Recent was ik opwerkbezoek bij de volgesorteerde groothandels. Daar heb ik met eigenogen gezien hoe voorraden een buffer vormen tegen geneesmiddelente-korten. Groothandels geven aan dat zij door de voorraden bijna altijdapotheken kunnen beleveren. Voorraden zijn dus geen theoretisch idee,maar een daadwerkelijke buffer om tekorten te voorkomen.In de vorige Kamerbrief21 schreef ik u dat ik overwoog om groterevoorraden van bepaalde kritieke geneesmiddelen aan te leggen. Dat deAlgemene Rekenkamer nu aanbeveelt om precies dat te doen, zie ik alsextra aanmoediging van dit beleid.•Extra voorraden aanleggen van essentiële antibiotica en salbutamolaerosolenIk heb de groothandels een subsidie verstrekt voor het aanleggen van vierweken extra voorraad van essentiële antibiotica en salbutamol aerosolen.De groothandels houden mij periodiek op de hoogte van de voorraad-opbouw van deze geneesmiddelen. Zij hebben mij laten weten dat hetafgesproken voorraadpeil van antibiotica nog in de loop van dit jaarbereikt wordt. Hiermee gaan we beter voorbereid aankomende winter in.20Verplichte medicijnvoorraad heeft waarschijnlijk niets veranderd | Nieuwsbericht | AlgemeneRekenkamer21Kamerstukken II 2024–2025, 29 477, nr. 918Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 477, nr. 9399 Op dit moment is er een tekort van salbutamol22 en mogen de groot-handels hier geen extra voorraad van opbouwen. De impact van het tekortaan salbutamol blijft gelukkig beperkt voor patiënten, omdat het genees-middel geïmporteerd mag worden onder de Aanwijzing die ik hebgegeven aan de IGJ.•Extra voorraden o.b.v. de Nederlandse lijst kritieke geneesmiddelenMijn voorganger schreef in de vorige Kamerbrief23 dat ze de optie uit zouwerken om de voorraad te verhogen van bepaalde middelen op deNederlandse lijst kritieke geneesmiddelen. Ik heb op basis van dezeverkenning besloten om één maand extra voorraad aan te leggen vangeneesmiddelen uit de rode en oranje categorie van de Nederlandse lijstkritieke geneesmiddelen. Denk hierbij aan middelen voor pijnstilling,middelen bij acuut hartfalen, verschillende antibiotica, oncolytica enantistollingsmiddelen.Ik kies ervoor om deze extra voorraad in eerste instantie te beperken totde geneesmiddelen met een prijs (de openbare apotheekinkoopprijs (AIP))onder de € 15. Dit heeft twee redenen. Ten eerste is het aanleggen vaneen voorraad van geneesmiddelen met een AIP boven € 15 een stukduurder. Ten tweede komen tekorten van middelen met een AIP onder€ 15 drie keer zo vaak voor als tekorten van middelen met een AIP boven€ 15. Door alleen een extra voorraad aan te leggen voor kritieke genees-middelen met een AIP onder € 15, verwacht ik dat ik meer bereik met hetbudget dat ik beschikbaar heb.Ik realiseer me dat het in bepaalde gevallen wenselijk kan zijn om óók vanduurdere geneesmiddelen extra voorraad aan te leggen, zeker als het gaatom middelen die levensreddend zijn. Bijvoorbeeld als deze middelen eenkwetsbare toeleveringsketen hebben. Daarom ben ik voornemens om dekomende tijd verder te onderzoeken of het mogelijk is een deel van mijnbudget flexibel in te zetten voor het aanleggen van een extra voorraad vankwetsbare, duurdere geneesmiddelen uit de rode categorie. Voor devolledigheid merk ik op dat deze geneesmiddelen wel vallen onder dealgemene verplichting24 voor handelsvergunninghouders om 6 wekenvoorraad aan te houden.Als locatie van de extra voorraad van kritieke geneesmiddelen heb ikgekozen voor de volgesorteerde groothandels.Dit is dezelfde locatie als waar nu de extra voorraad essentiële antibioticaen salbutamol aerosolen wordt opgebouwd. Voordelen van de groot-handels zijn dat daarmee de geneesmiddelen in de bestaande distributie-keten liggen, dat verspilling zo goed als mogelijk voorkomen wordt en dathet minder duur is dan andere opties. De komende periode zal ik inoverleg met de groothandels bekijken hoe de huidige subsidie herzien kanworden om deze uit te breiden naar bovengenoemde kritieke geneesmid-delen. Net zoals bij de huidige subsidie, zal ik bij het aanleggen van dezeextra voorraad voor kritieke geneesmiddelen zorgen dat ik inzicht heb inhoe de opbouw van de voorraad verloopt en worden waarborgeningebouwd die overcompensatie voorkomen.22Salbutamol valt op dit moment onder de reikwijdte van de Aanwijzing die ik in november aande IGJ gaf. Hierdoor kunnen vergelijkbare middelen geïmporteerd worden uit het buitenland.Er is op dit moment voor alle apotheken in Nederland voldoende salbutamol (deels via import)leverbaar. Dit betekent dat patiënten het geneesmiddel kunnen krijgen.23Kamerstukken II 2024–2025, 29 477, nr. 91824Beleidsregel «aanhouden geneesmiddelenvoorraden 2024»Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 477, nr. 93910 •Mogelijke inzet voorraden voor strategische onafhankelijkheidHet aanhouden van strategische voorraden van kritieke producten zoalsgeneesmiddelen is een vereiste voor de veiligheid en weerbaarheid vande Nederlandse samenleving. Het huidige zorgstelsel biedt echter beperktprikkels aan partijen voor het aanhouden van (strategische) voorraden,omdat de kosten daarvoor niet kunnen worden doorberekend. Voorraad-vorming ontstaat daarom niet vanzelf. Dit betekent dat extra inspanningnodig is om voorraadvorming te realiseren. Samen met mijn collega’s vanandere ministeries werk ik aan de versterking van de maatschappelijkeweerbaarheid. In dit licht zal ik ook bezien hoe voorraadvorming vorm tekunnen geven voor medische producten. Ik kijk hierbij ook in Europeesverband hoe de Europese Unie en de lidstaten elkaars inspanningen opvoorraadvorming kunnen versterken. Hiervoor zal de EuropeseCommissie in de zomer een voorraadvormingsstrategie publiceren.•Opschaalbare productie inzetten tijdens tekortenOndanks extra maatregelen, zoals het aanleggen van voorraden, lukt hetniet altijd om leveringsonderbrekingen op te vangen en ontstaan tekortenvoor patiënten. Ik heb de afgelopen periode met tien in Nederlandgevestigde producenten gesproken over de opties om hun productie op teschalen tijdens tekorten. Hiermee kan de overheid mogelijk meer gripkrijgen op het aanbod van geneesmiddelen tijdens tekorten. Er zijn inNederland meerdere bedrijven die kritieke geneesmiddelen producerenop de schaal van de Nederlandse markt. Maar de productie van genees-middelen is gericht op efficiëntie. Bedrijven hebben niet zonder meercapaciteit over waar de overheid een beroep op kan doen. Het contrac-teren van opschaalbare productie voor een groep kwetsbare en kritiekegeneesmiddelen vanuit de overheid gaat dus gepaard met kosten voor hetvrijhouden van productiecapaciteit. Ik onderzoek de mogelijkheden omopschaalbare productie in te zetten tijdens tekorten.•Productie dichtbij huis behouden en stimulerenDe uitkomsten van de gesprekken leren mij ook dat producenten vangoedkope, generieke geneesmiddelen zich afvragen of die productie nogwel rendabel is in Nederland of Europa. Het standpunt van het kabinet isdat Europa maximaal onafhankelijk wordt van productie buiten Europavoor de toelevering van kritieke geneesmiddelen. Het heeft mijn voorkeurde verantwoordelijkheden daarvoor binnen Europa te verdelen. Maar daarkan ik niet op wachten.Als deze bedrijven hier de deuren sluiten, worden we verder afhankelijken dreigt Nederland belangrijke kennis en kunde kwijt te raken.Daarnaast worden ieder jaar registraties van kritieke geneesmiddelendoorgehaald, wat wil zeggen dat een leverancier dat geneesmiddel nietmeer in Nederland op de markt brengt. Er is behoefte aan perspectief voorde Nederlandse generieke productiesector.Ik wil zorgen dat Nederlandse geneesmiddelenproducenten blijvendkunnen bijdragen aan de leveringszekerheid van kritieke geneesmiddelenvoor Nederland. Ook voor hen is een gezonde Nederlandse geneesmidde-lenmarkt van belang. Daarnaast verken ik aanvullende opties omregistraties van kritieke geneesmiddelen in Nederland te behouden en omaanvragen voor nieuwe registraties te stimuleren. Waar de beschik-baarheid onder druk staat omdat specifieke geneesmiddelen niet langermet redelijke winst in Nederland kunnen worden afgezet, heb ik deprocedures verbeterd voor verzoeken om de wettelijke maximumprijs teTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 477, nr. 93911 wijzigen. Dit licht ik nader toe in de eerdergenoemde brief die ik in dezeperiode stuur over nationale prijs- en vergoedingsinstrumenten.•Samenwerking met de ministeries van Economische Zaken enDefensieHet behouden en stimuleren van geneesmiddelenproductie dichtbij huissluit aan bij andere doelen van dit kabinet. De demissionair Minister vanEconomische Zaken stuurt uw Kamer binnenkort een brief over industrie-beleid waarin de weerbaarheid van de geneesmiddelensector aan bodkomt. En het Ministerie van Defensie zet op verschillende vlakken in ophet beschermen en versterken van onder ander Nederlandse productieca-paciteit.25 Ik betrek deze ministeries daarom bij mijn beleid op ditonderwerp.•Verbeteren van het inkoopbeleidIn de vorige brieven lichtte ik toe dat inkoopbeleid veel impact kan hebbenop de beschikbaarheid van geneesmiddelen. Alle stakeholders zijn zichdaarvan bewust. Samen met hen werk ik daarom aan maatregelen ominkoopbeleid te verbeteren door de negatieve effecten op de beschik-baarheid te verminderen.•Evalueren van het preferentiebeleidIk vind het belangrijk dat we stilstaan bij of wat we nu doen werkt. Dat doeik bijvoorbeeld door de maatregelen van de Taakgroep Preferentiebeleidte evalueren met zorgverzekeraars en leveranciers. In bijlage 2 bij dezebrief informeer ik u over die lopende evaluatie, waarbij ik zoals toegezegdin ga op de invoering van slimme inkoopcycli door zorgverzekeraars.Daarnaast ben ik van plan een onafhankelijke evaluatie van de baten enlasten van het preferentiebeleid uit te laten voeren. Daarmee wil ikinvulling geven aan de motie van de leden Daniëlle Jansen (NSC) enTielen (VVD) die op 22 april door uw Kamer is aangenomen.26 In bijlage 2informeer ik u nader over deze onafhankelijke evaluatie en over derandvoorwaarden die ik daarbij in acht neem.•Samenwerken aan inkoopkaders voor betere beschikbaarheidPartijen zoals ziekenhuizen en groothandels kunnen met hun geneesmid-deleninkoop de beschikbaarheid beïnvloeden. Daarom heb ik deTaakgroep Geneesmiddeleninkoop en Beschikbaarheid opgericht.27 Descope van de Taakgroep omvat alle vormen van inkoop. In deze taakgroepwerken alle betrokken partijen (leveranciers, groothandels, ziekenhuizen,zorgverzekeraars en apotheken) samen aan gezamenlijke inkoopkadersdie in een inkoopleidraad bij elkaar worden gebracht. De inzet is dat dezevanaf voorjaar 2026 geïmplementeerd kan worden.•Afspraken maken over het verbeteren van het preferentiebeleidIn de vorige beschikbaarheidsbrief28 heeft mijn voorganger u geïnfor-meerd over de uitwerking van verschillende verbeteropties voor hetpreferentiebeleid. Inmiddels ben ik in gesprek met stakeholders over deverdere uitwerking van verschillende opties, zoals het aanpassen van25Defensie Strategie voor Industrie en Innovatie 2025-2029 | Beleidsnota | Defensie.nl26Kamerstuk 36 682, nr. 927Kamerstukken II, 2023–2024, 29 477, nr. 88928Kamerstukken II, 2023–2024, 29 477, nr. 918Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 477, nr. 93912 uitverkooptermijnen van geneesmiddelen en het sneller aanpassen van devergoeding als een tekort dreigt.•NZa: zorgplicht van zorgverzekeraars voor beschikbaregeneesmiddelenZorgverzekeraars moeten zich inspannen om tekorten te voorkomen ofbeheersbaar te houden om onnodige gezondheidsschade te voorkomen.Dat valt onder hun zorgplicht. Voor de toezichthouder op de zorgplicht, deNederlandse Zorgautoriteit (NZa), is er sprake van een tekort wanneermensen hun geneesmiddelen niet binnen de hiervoor geldende behandel-richtlijnen krijgen, zoals die door het veld zijn opgesteld voor hetbetreffende ziektebeeld.In het kader van haar reguliere toezichtscyclus heeft de NZa de afgelopenmaanden intensief onderzoek gedaan naar de wijze waarop zorgverzeke-raars invulling geven aan hun zorgplicht om geneesmiddelen beschikbaarte houden. Het onderzoek is inmiddels afgerond, deze maand publiceertde NZa over haar constateringen.•Internationale inzetInternationale toeleveringsketens en ook Europese wetgeving spelen eengrote rol in de beschikbaarheid van geneesmiddelen in Nederland, datgeldt ook voor bepaalde Europese duurzaamheidswetgeving. In dithoofdstuk richt ik mij op mijn Europese en internationale inzet voor goedebeschikbaarheid en leveringszekerheid van geneesmiddelen.•Uitkomsten herziening van de Europese farmaceutischewetgevingOp verschillende plekken in deze brief noemde ik al de herziening aan vande Europese farmawetgeving29, 30. De Europese Commissie heeft in 2023een voorstel voor de herziening gedaan, hierover heeft mijn voorgangermet andere lidstaten gesproken in de Raad van de Europese Unie (hierna:de Raad). Op 4 juni werd een compromisvoorstel met de uitkomsten vande technische onderhandelingen besproken in het Comité van Perma-nente Vertegenwoordigers (hierna: COREPER). Zoals ik met uw Kamer hebgedeeld, heb ik namens Nederland ingestemd met de compromistekst.31•Critical Medicines Act (CMA)Ook heeft de Europese Commissie begin maart 2025 het voorstel voor deCritical Medicines Act gepubliceerd32. De voorgestelde verordening biedteen stimulans voor zowel productie dichtbij huis als voor de gezamenlijkeen de publieke inkoop van kritieke geneesmiddelen. Hoewel ikoverwegend positief sta tegenover de voorgestelde verordening,constateer ik dat deze op een aantal punten nog onvoldoende specifiek is.Ik vraag hier tijdens de onderhandelingen in Brussel aandacht voor.Recent informeerde ik uw Kamer over het uitgebreide kabinetsstandpunt29Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EuropEES parlement EN DE RAAD tot vaststelling vaneen code van de Unie betreffende geneesmiddelen voor menselijk gebruik EUR-Lex -52023PC0192 - NL - EUR-Lex30Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EuropEES parlement EN DE RAAD tot vaststellingvan procedures van de Unie voor het verlenen van vergunningen en het toezicht metbetrekking tot geneesmiddelen voor menselijk gebruik en tot vaststelling van regels voor hetEuropees Geneesmiddelenbureau. EUR-Lex - 52023PC0193 - NL - EUR-Lex31Kamerstukken II 2024/2025. 22 112, nr. 407732COM(2025) 102 final.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 477, nr. 93913 over de Critical Medicines Act via het gebruikelijke Beoordeling NieuweCommissievoorstellen (BNC)-proces.33•Samenwerking met landen buiten EuropaHet Kabinetsstandpunt is om maximaal onafhankelijk te worden vanlanden buiten Europa als het gaat om de toelevering van kritiekegeneesmiddelen. Maar de realiteit is dat afhankelijkheden blijven bestaanvan grote producerende landen zoals China en India. Ik investeer in derelaties met beide landen op dit vlak.Recent heeft de Nederlandse ambassade in New Delhi een verkenninguitgevoerd in opdracht van VWS naar de Indiase generieke geneesmidde-lenproductie (zie bijlage 3). Uit deze verkenning blijkt dat Indiase bedrijveneen groot aantal geneesmiddelen en de bijbehorende werkzame stoffenvan de Nederlandse lijst kritieke geneesmiddelen produceren. Tegelij-kertijd laat deze verkenning zien dat niet alle producten van deze Indiaseproducenten in Nederland op de markt zijn, terwijl er wel tekortengeweest zijn van deze middelen in Nederland. Het vergroten en van hetaantal aanbieders van geneesmiddelen uit verschillende landen biedtkansen om bij te dragen aan de leveringszekerheid. Dit voorjaar brachteen hoogambtelijke delegatie van mijn ministerie een werkbezoek aanIndia. Tijdens dat bezoek zijn de mogelijkheden voor meer samenwerkingverkend in gesprekken met Indiase overheidspartijen en toezichthoudersen zijn gesprekken gevoerd met Indiase producenten van generiekegeneesmiddelen.Als vervolg hierop zal ik contact tussen Nederlandse inkopers vangeneesmiddelen met Indiase leveranciers faciliteren. Dit doe ik onderandere via een werkbezoek naar India met inkopende partijen. Daarnaastorganiseert de India Drug Manufacturers Association (IDMA) begin junieen bezoek aan Nederland en Duitsland. Op deze netwerkbijeenkomst metverschillende Indiase geneesmiddelenproducenten sluiten de Rijksdienstvoor Ondernemend Nederland (RVO), BG Pharma, en de koepels vanleveranciers van generieke geneesmiddelen aan. Het Ministerie van VWSis hier ook aanwezig.Ik benut ook de al bestaande samenwerking van de Nederlandsetoezichthouders (IGJ, CBG en de Centrale Commissie MensgebondenOnderzoek) met de Indiase toezichthouder (Central Drugs StandardControl Organisation). Deze samenwerking bestaat hoofdzakelijk uitkennisuitwisseling en training van Indiase toezichthouders. Daarnaast benik een Memorandum of Understanding overeengekomen met hetDepartment of Pharmaceuticals, onderdeel van het Indiase Ministry ofChemicals and Fertilizers, waarmee de bilaterale samenwerking zalworden versterkt.•Beschikbaarheid en duurzaamheid balancerenIn Europa wordt gewerkt aan duurzaamheidswetgeving, die negatieveeffecten kan hebben op de beschikbaarheid van geneesmiddelen. Ik blijften algemene zoeken naar een continue balans tussen beschikbaarheid,betaalbaarheid, kwaliteit en duurzaamheid van geneesmiddelen en dusook op dit onderwerp.•De Europese F-gas Verordening33Kamerstukken II 2024/2025. 22 112, nr. 4078Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 477, nr. 93914 De Europese verordening voor gefluoreerde broeikasgassen (F-gassen)34heeft als doel om het gebruik van deze gassen sterk te verminderen. Dezegassen dragen aanzienlijk bij aan de opwarming van de aarde35 enhebben onder meer medische toepassingen als drijfgas (voor inhalatieme-dicatie) en narcosegas. De F-gas regelgeving geldt ook voor dezemedische toepassingen. Er zijn bij inhalatiemedicatie weliswaar toedie-ningsvormen zonder drijfgassen, maar die zijn niet geschikt voor allepatiënten, bijvoorbeeld wanneer een patiënt weinig kracht heeft om in teademen.36 Daarom ontwikkelt de farmaceutische industrie alternatievedrijfgassen die beter zijn voor het klimaat.37 38Vanaf 1 januari 2025 is het verplicht milieu-informatie te vermelden op hetetiket van geneesmiddelen die F-gassen bevatten.39Deze verplichting volgt uit de F-gas verordening40 en de uitvoeringsveror-dening voor etiketteringsverplichtingen41. Vanwege het korte tijdsbestekwaarin deze wijziging moest plaatsvinden waren niet alle vergunning-houders in staat om tijdig hun registratiedossier te wijzigen. Daarom hebik samen met mijn collega van het Ministerie van Klimaat en Groene Groeiinvulling gegeven aan een Europese oproep voor een pragmatischenationale handhavingsaanpak per lidstaat. Dat heeft ertoe geleid datvergunninghouders uitstel hebben gekregen voor de nieuwe etiketterings-verplichtingen tot eind 2025, mits zij aantoonbaar kunnen maken dat zijhun registratiedossier tijdig wijzigen.42 Ik blijf de mogelijke gevolgenhiervan op het aantal in Nederland geregistreerde geneesmiddelennauwlettend opvolgen.•Gevolgen van de Uitgebreide Producenten VerantwoordelijkheidbeperkenOp 1 januari 2025 is de herziene Richtlijn Stedelijk Afvalwater van krachtgeworden van waaruit de Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid(UPV) wordt ingesteld.43 De UPV beoogt dat producenten moeten gaanbetalen voor de vervuiling die zij veroorzaken. Voor de geneesmiddelen-sector betekent dit dat fabrikanten de zuivering van medicijnresten uit hetrioolwater van patiënten moeten betalen. Deze UPV kan grote conse-quenties hebben voor de beschikbaarheid van geneesmiddelen en daarmaak ik mij zorgen over. Het grootste deel van de geschatte kosten vantenminste € 400 miljoen per jaar zal naar verwachting voor rekeningkomen van geneesmiddelenproducenten. Zij kunnen dit niet vanuit hunwinstmarge opbrengen. Ze kunnen de kosten in veel gevallen ook nietdoorbelasten in hun prijzen vanwege nationale prijs- en vergoedingsin-strumenten. Daarom trek ik op met mijn collega van het Ministerie vanInfrastructuur en Waterstaat om de gevolgen voor de beschikbaarheid enbetaalbaarheid zo veel mogelijk te beperken. Ook bij de implementatievan de UPV in Nederlandse regelgeving zet ik mij daar voor in.34Verordening (EU) 517/201435Wet- en regelgeving over ozonlaagafbrekende stoffen en F-gassen | InformatiepuntLeefomgeving36Transmurale leidraad klimaatbewust voorschrijven van inhalatiemedicatie, 9 april 202537Reformulating pMDIS with next-generation sustainable propellants38Trixeo Aerosphere approved in the UK as first inhaled respiratory medicine usingnext-generation propellant with near-zero Global Warming Potential39Questions and answers on labelling requirements for centrally authorised metered doseinhalers containing Doe fluorinated greenhouse gases40Verordening (EU) 2024/57341Verordening (EU) 2024/217442https://iplo.nl/thema/lucht/ozon-en-f-gassen/toezicht-handhaving/43Kamerstukken II, vergaderjaar 2022–2023, 21 501–08, nr. 897 en nr. 965 en Kamerstukken II,vergaderjaar 2024–2025, 29 477, nrs. 918 en 923.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 477, nr. 93915 Tot slotDe impact van tekorten is nog altijd groot. Het raakt Nederlandsepatiënten en zorgverleners iedere dag. In deze brief heb ik uw Kamergeïnformeerd over mijn activiteiten om tekorten op te lossen en debeschikbaarheid en leveringszekerheid van geneesmiddelen te verbe-teren. Ik streef ernaar uw Kamer te informeren over de voortgang op ditbeleidsterrein in het eerste kwartaal van 2026.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,D.E.M.C. JansenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 477, nr. 93916