Daniëlle Jansen

Initiatiefnota van het lid Slagt-Tichelman "Toegang tot veilige en legale abortuszorg voor iedereen" (36317)

Mevrouw Daniëlle Jansen (NSC): Voorzitter. De discussie over het verstrekken van abortuspillen aan vrouwen in het buitenland is complex en roept verschillende ethische, juridische en culturele overwegingen op. In sommige landen wordt abortus gezien als een fundamenteel recht van vrouwen, terwijl het in andere landen wordt beschouwd als een moreel verwerpelijk en ethisch controversieel onderwerp. Nieuw Sociaal Contract vindt dat vrouwen recht hebben op abortus, maar ook dat zij recht hebben op goede begeleiding bij een abortus. Daarom heeft Nieuw Sociaal Contract enkele vraagstukken bij het vanuit Nederland verstrekken van abortuspillen aan vrouwen in het buitenland. Onze grootste zorg betreft het achterwege blijven van de noodzakelijk fysieke en emotionele follow-upzorg. Een abortus is voor veel vrouwen een ingrijpende ervaring, zelfs als de vrouw zeker weet dat ze de juiste beslissing heeft genomen. Dat is de reden waarom er in Nederland terecht zo veel aandacht is voor nazorg, informatievoorziening en hulp bij het maken van deze moeilijke keuze. Wij kunnen ons voorstellen dat een land waarin abortus onder alle omstandigheden verboden is, wordt afgekeurd of wordt gezien als onverantwoord gedrag, geen steunende context biedt voor vrouwen om zo'n beslissing te nemen, en ook geen veilige context biedt om abortus te ondergaan. Worstelt de indiener ook met deze zorgen? Kan de indiener toelichten waarom abortus in het buitenland verricht kan worden zonder fysieke en emotionele nazorg terwijl in Nederland alles op alles wordt gezet om goede nazorg te bieden? Waar kunnen vrouwen terecht als ze toch tekenen of symptomen hebben die aanleiding geven tot bezorgdheid? Waar kunnen vrouwen terecht als zij emotioneel lijden onder de abortus maar hiervoor nergens terechtkunnen in hun eigen land? In de reactie op de initiatiefnota geeft de vorige minister ook zijn bedenkingen aan, waaronder de inmenging van Nederland in beleid van andere landen. Wat als aanvaardbaar wordt beschouwd in één samenleving, kan als immoreel worden beschouwd in een andere. Ook geeft de minister aan dat er een risico is op aanhouding en vervolging van Nederlandse artsen die de abortuspil verstrekken. Kan de indiener aangeven of zij de gevaren ten aanzien van deze twee punten erkent en of zij heeft nagedacht over de consequenties hiervan? Zouden wij andersom accepteren dat ons beleid wordt overruled door andere landen? Kunnen wij wel verwachten dat andere landen dit accepteren? Wij vragen ons af in hoeverre de indiener contact heeft gehad met beroepsorganisaties van bijvoorbeeld abortusartsen en huisartsen. Heeft de indiener een goed beeld van wat er bij de beroepsgroep moet gebeuren na eventuele goedkeuring van de ministeriële regeling? In hoeverre is dat haalbaar c.q. is daar draagvlak voor? Nieuw Sociaal Contract vindt het uitermate belangrijk om de reproductieve rechten van vrouwen te beschermen. Tegelijkertijd vinden wij dat interventies op dit gebied zorgvuldig moeten worden overwogen. Nieuw Sociaal Contract vindt het uitermate belangrijk om de reproductieve rechten van vrouwen te beschermen. Tegelijkertijd vinden wij dat interventies op dit gebied zorgvuldig moeten worden overwogen. Het verstrekken van abortuspillen aan vrouwen in het buitenland en abortuszorg over grenzen heen zijn wat ons betreft kwesties die een gevoelige balans vereisen tussen respect voor individuele rechten, inachtneming van andere culturele contexten, normen en waarden én het waarborgen van de kwaliteit van zorg. Wat ons betreft, is die balans er momenteel nog niet. Dank u.

Mevrouw Daniëlle Jansen (NSC): Nee, het gaat echt over deze initiatiefnota. Daar hebben we nog te veel vragen bij.

Mevrouw Daniëlle Jansen (NSC): Ik heb eigenlijk nog een vraag over het vorige punt, over de nazorg, waar ik ook een aantal vragen over had. Kan mevrouw Slagt-Tichelman nog iets meer ingaan op de nazorg? Wordt die dan alleen aangeboden op basis van het verzoek van de vrouw of wordt die een standaardonderdeel? Ook hier zie ik een groot punt in de taalbarrière. Als je emotionele klachten hebt, dan is het des te moeilijker om die onder woorden te brengen. Het is niet zo zwart-wit: of je kent allebei Engels of niet. Er zijn een heleboel gradaties waarin je de taal kunt spreken. Ik vraag me ook af wanneer de taal nou een barrière is en wanneer niet. Wanneer besluit je als arts iets niet te doen omdat je elkaar niet begrijpt? Ten slotte. Als er nazorg plaatsvindt, komt dat ook voor rekening van de vrouw. Dat kan natuurlijk ook een drempel zijn om die nazorg aan te vragen.

Mevrouw Daniëlle Jansen (NSC): Het is natuurlijk best wel lastig om tijdens een consult in te schatten of de taal een barrière is en op zoek te gaan naar iemand die wellicht wel kan helpen. Daar zie ik dus eigenlijk nog steeds problemen. Mijn tweede punt is het volgende. Mevrouw Slagt-Tichelman geeft aan — dat heb ik ook gelezen — dat het niet te onderscheiden is of je je bij de huisarts meldt met een abortus of een miskraam. Ik kan me voorstellen dat een doorsnee vrouw dat niet weet en daarbij toch de angst houdt: stel je voor dat ze er wel achter komen dat ik een abortuspil heb genomen. Hoe komt een vrouw te weten dat ze hiermee het best naar de huisarts kan? Hoe raakt ze daarvan overtuigd?

Mevrouw Daniëlle Jansen (NSC): Voorzitter. Ook ik wil mijn dank uitspreken aan de initiatiefneemster en de minister voor het beantwoorden van de vragen. Speciale dank voor de initiatiefneemster omdat ik bewonder hoe zij in haar korte periode als Kamerlid deze lastige vragen heeft beantwoord. De minister zegt terecht dat de belangrijkste vraag is hoe abortuszorg zo zorgvuldig mogelijk geleverd kan worden. Het antwoord op die vraag heb ik nog niet helder, ook niet naar aanleiding van het debat. Ik had veel vragen en er zijn eigenlijk nog meer vragen en vraagstukken bij gekomen, onder andere over de termijnbepaling, de nazorg en de taalbarrières. Ik ben dus ook heel erg benieuwd naar het vervolg.

Mevrouw Daniëlle Jansen (NSC): Als vrouwen een consult aanvragen over zo'n delicate kwestie, dan moet er goed worden gekeken naar de taal. Het tolkenprobleem in Nederland is groot. Ik vind het belangrijk dat mensen worden begrepen, over en weer, tijdens de consultatie. Daar wil ik het eerst bij laten.

Mevrouw Daniëlle Jansen (NSC): Nou, ik heb net aangegeven dat ik aangeef dat ik ervoor ben dat mensen in een consultatie tussen arts en patiënt elkaar begrijpen. Daar wil ik het bij laten.