Mark Rutte

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–2024Aanhangsel van de HandelingenVragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door deregering gegeven antwoorden1543Vragen van het lid Baudet (FVD) aan de Ministers van Buitenlandse Zaken envan Defensie over de bilaterale veiligheidsovereenkomst tussen Nederland enOekraïne (ingezonden 4 maart 2024).Antwoord van Minister Bruins Slot (Buitenlandse Zaken), mede namens deMinister van Defensie en de Minister-President, Minister van Algemene Zaken(ontvangen 9 april 2024). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar2023–2024, nr. 1443.Vraag 1Hoe verklaart u de grote mate van gelijkenis tussen de vier bilateraleveiligheidsovereenkomsten van Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijken Denemarken met Oekraïne? Denkt u of weet u dat deze landen hebbensamengewerkt of hebben gecoördineerd in het opstellen van deze overeen-komsten? Zo ja, in hoeverre is naar uw oordeel dan nog sprake van een«bilaterale» veiligheidsovereenkomst? Zo nee, hoe verklaart u dan de grotemate van gelijkenis tussen de vier overeenkomsten?Antwoord 1De reeds gesloten veiligheidsovereenkomsten, waaronder de Nederlandseveiligheidsovereenkomst, liggen in het verlengde van de G7+-verklaring van12 juli 2023. Het kabinet heeft bij de eigen consultaties met Oekraïne nauwcontact onderhouden met de ondertekenaars van de G7+-verklaring over hunbilaterale onderhandelingen, zeker op terreinen die andere EU- of NAVO-lidstaten aangaan. In de samenwerkingsovereenkomst tussen Nederland enOekraïne is gekozen voor specifieke Nederlandse prioriteiten, zoals desamenwerking van de defensie-industrie en het tegengaan van straffeloos-heid van Russische oorlogsmisdaden.Vraag 2Werkt u samen of bent u van plan samen te werken met Duitsland, Frankrijk,het Verenigd Koninkrijk, Denemarken of andere NAVO-landen in het opstellenvan een bilaterale veiligheidsovereenkomst met Oekraïne? Kunt u uwantwoord toelichten?Antwoord 2Zie antwoord vraag 1. ah-tk-20232024-1543ISSN 0921 - 7398’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel1 Vraag 3Vindt u het aan een demissionair kabinet om deze bilaterale veiligheidsover-eenkomst met Oekraïne te sluiten voor «ten minste de komende tien jaar»?Kunt u uw antwoord toelichten?Antwoord 3Ja. Het Nederlandse beleid t.a.v. Oekraïne is door uw Kamer niet controversi-eel verklaard. Uit de motie Piri en Veldkamp1 en de motie Podt en Boswijk2blijkt dat er brede steun in de Kamer is voor voortzetting van de steun aanOekraïne. Zolang Rusland zijn oorlog tegen Oekraïne voortzet, is het signaalvan meerjarige steun, dat uitgaat van de bilaterale veiligheidsovereenkom-sten, hard nodig.Vraag 4Waarom is de Tweede Kamer niet geraadpleegd over het feit dat dedemissionaire Nederlandse regering op het punt staat voor ten minste dekomende tien jaar een bilaterale veiligheidsovereenkomst met Oekraïne af tesluiten?Antwoord 4Het kabinet heeft de Kamer sinds het ondertekenen van de G7+-verklaringvan 12 juli 2023 veelvuldig en consequent geïnformeerd over de inzet van hetkabinet om een veiligheidsarrangement voor meerjarige steun aan Oekraïneaf te sluiten.3 In de Kamerbrief van 23 februari jl. (Kamerbrief Staat van deOorlog in Europa, nr. 21501-20-2019) is ook de termijn van tien jaar gecom-municeerd.4Vraag 5Aangezien er in de overeenkomsten die gesloten zijn door Duitsland,Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Denemarken, weinig tot geen verplichtin-gen staan voor Oekraïne, wat zullen de verplichtingen voor Oekraïne zijn inde Nederlandse overeenkomst? Of wordt het een eenzijdige overeenkomst endus de facto «carte blanche» voor Oekraïne? Kunt u uw antwoord toelichten?Antwoord 5De veiligheidsovereenkomst heeft als doel om op lange termijn steun teverlenen aan Oekraïne. Oekraïne vecht niet alleen voor de eigen soevereini-teit, maar ook voor vrede en stabiliteit in Europa. Daarmee is steun voorOekraïne ook in het belang van Nederland. In de overeenkomst staat ook eenbepaling dat Oekraïne Nederland militair bij zal staan in het geval dit nodig is,net als dat Oekraïne Nederland kan helpen op het gebied van operationelekennis over bijvoorbeeld onbemande voertuigen en defensieproductiecapaci-teit.Vraag 6Hoe beoordeelt u de volgende uitspraak van NAVO-chef Jens Stoltenberg:«Unless Ukraine prevails as a nation, as a democratic nation in Europe, thereis no issue to be discussed about security guarantees or membership inNATO at all»?5 Waarom worden dan nu toch bilaterale veiligheidsovereen-komsten gesloten tussen NAVO-landen en Oekraïne? Impliceert dat geenbetrokkenheid van de NAVO? Zo nee, waarom niet? Zo ja, waarom wordendeze overeenkomsten dan gesloten? Zijn deze overeenkomsten symboolpoli-tiek of hebben zij substantiële consequenties, zoals financiering of het sturenvan troepen?1Motie van de leden Piri en Veldkamp (Kamerstuk 21 501-20, nr. 1993) over uitspreken datNederland een voortrekkersrol moet blijven spelen in het steunen van Oekraïne.2Motie van de leden Podt en Boswijk (Kamerstuk 36 410 X, nr 49) over uitspreken dat het voorde veiligheid en stabiliteit in Europa nodig is om Oekraïne zo lang als nodig en minimaal ophetzelfde niveau militair te steunen.3Eerste keer tijdens Kamerbrief d.d. 18 juli 2023, Kamerbrief Verslag van de NAVO top in Vilniusvan 11 en 12 juli 2023, 28 676, nr. 4404Kamerbrief Staat van de Oorlog in Europa, 21 501-20, nr. 20195NATO Secretary General doorstep statement at NATO Summit in VilniusTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel2 Antwoord 6Rusland is Oekraïne op 24 februari 2022 grootschalig binnengevallen.Daarmee heeft Rusland de territoriale integriteit van Oekraïne geschonden.Als Oekraïne ophoudt te bestaan, is er inderdaad geen mogelijkheid voorOekraïne om NAVO-lid te worden.De Nederlands-Oekraïense veiligheidsovereenkomst is een belangrijkcommitment van meerjarige steun aan Oekraïne, en tegelijkertijd eenbelangrijk signaal aan de Russische Federatie en internationale partners. Deovereenkomst betreft een bilaterale overeenkomst tussen Nederland enOekraïne die complementair is aan de overeenkomsten zoals door anderelanden zijn overeengekomen en aan het partnerschap tussen de NAVO enOekraïne. In de overeenkomst committeert Nederland zich om Oekraïne vooreen periode van tien jaar militair, politiek, humanitair en economisch teblijven steunen. De precieze invulling van het kabinet van deze overeenkomstgeschiedt in nauw overleg met Oekraïne.Vraag 7Wat is uw positie ten aanzien van de daders van de aanslag op de NordStream pijpleiding? Hoe groot was het Nederlandse financiële belang in dezepijpleiding? Klopt het dat één van de vier pijpleidingen nog functioneel is?Indien een land betrokken is bij de aanslag op de Nord Stream, beschouwt udit land dan (ook) als een vijandelijke mogendheid? Zo nee, waarom niet? Zoja, waarom sluit u dan een tienjarig verdrag met een land dat in beeld is alsmogelijke dader?6Antwoord 7Er wordt onderzoek gedaan naar de explosies bij Nord Stream. Het kabinetwacht de resultaten hiervan af. Staatsdeelneming Gasunie heeft als aandeel-houder uitsluitend een belang van 9% in Nord Stream 1. Dat belang isinmiddels volledig afgeschreven. Het is onbekend of en in hoeverre depijpleiding nog functioneel is. Na de explosies ontving uw Kamer op4 november 2022 een Kamerbrief met o.a. een feitenrelaas. Het is niet aan hetkabinet om te speculeren over de mogelijke toedracht.Vraag 8Kunt u deze vragen afzonderlijk van elkaar en uiterlijk vóór het debat over destaat van de oorlog in Europa beantwoorden?Antwoord 8Ja en nee, de vragen zijn zo spoedig mogelijk beantwoord.6https://nos.nl/artikel/2510446-ook-denemarken-stopt-onderzoek-naar-opblazen-nord-streamTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel3