8c36e324-e0bf-40a7-9cbe-8c10bbcfe74d

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202421 501-08MilieuraadNr. 946 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN ENKLIMAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 juni 2024Op 18 juni 2024 vindt de formele Raad Algemene Zaken Cohesiebeleid(RAZ-Cohesie) plaats in Luxemburg. Tijdens deze Raad zal het Belgischevoorzitterschap een beleidsdebat organiseren over de rol van cohesie-beleid in de implementatie van de strategische agenda van de EuropeseRaad voor de periode 2024–2029. Ook zal er een lunchdebat plaatsvindenover de link tussen hervormingen en cohesiebeleid. Op het moment vanschrijven zijn er nog geen stukken verspreid. Tijdens de RAZ-Cohesiezullen naar verwachting ook Raadsconclusies worden aangenomen overhet 9e cohesierapport. In deze brief vindt uw Kamer een beschrijving vande Nederlandse inzet voor de agendapunten van de RAZ-Cohesie.De Minister van Economische Zaken en Klimaat,M.A.M. Adriaansens kst-21501-08-946ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 21 501-08, nr. 9461 De rol van cohesiebeleid in de implementatie van de strategischeagenda van de Europese Raad 2024–2029BeleidsdebatOm de vijf jaar bepalen de EU-leiders in de Europese Raad de politiekeprioriteiten van de EU voor de toekomst. De strategische agenda wordtnaar verwachting tijdens de Europese Raad van 27 en 28 juni 2024vastgesteld. Over het vaststellen van de strategische agenda van deEuropese Raad wordt uw Kamer nader geïnformeerd via de geannoteerdeagenda’s voor de Raad Algemene Zaken van 25 juni en de Europese Raadvan 27 en 28 juni.De discussie tijdens RAZ-Cohesie zal zich richten op de rol van hetcohesiebeleid in het bereiken van bredere beleidsdoelen zoals innovatie,digitalisering, vergroening, strategische afhankelijkheden en eenrechtsvaardige transitie. Het kabinet vindt het van belang dat hetcohesiebeleid bijdraagt aan een veerkrachtigere en competitievere EUdoor in te zetten op de transities die ook in de regio landen: de groenetransitie, de verdergaande digitalisering van onze omgeving en sociaal-demografische ontwikkelingen:•Vanuit het cohesiebeleid zijn groene investeringen nodig in klimaatmi-tigatie en -adaptatie om bij te dragen aan het halen van de doelstellin-gen van de Europese Green Deal, bijvoorbeeld in de groene transitie,circulariteit en verduurzaming van de industrie.•Regionale overheden staan daarnaast met de ontwikkeling van dezogenaamde Digital Decade voor grote uitvoeringsopgaven en dusmoet er aandacht blijven voor investeringen in digitalisering.•Met de huidige demografische ontwikkelingen staat de EU voor eenuitdaging om ervoor te zorgen dat iedereen mee kan doen en dat ervoldoende geschoold arbeidspotentieel is. Het kabinet is van meningdat er binnen het cohesiebeleid aandacht zou moeten komen voor eenhuman capital agenda, die ondersteunend zou moeten werken aan detransities.Er zou in het cohesiebeleid kunnen worden gekeken naar een meergebiedsgerichte aanpak, waarbij rekening wordt gehouden met de slimmespecialisatiestrategie van de regio en interregionale innovatiesamen-werking wordt gestimuleerd. Het toekomstige cohesiebeleid zou een rolkunnen spelen in het (door)ontwikkelen van strategische industrieën enhet verminderen van strategische afhankelijkheden (onder meer voorkritieke grondstoffen en aardmetalen voor bijvoorbeeld de energietran-sitie). Ook zal het kabinet tijdens het debat een rechtvaardige transitiebepleiten waar iedereen aan mee kan doen.De link tussen hervormingen en cohesiebeleidLunchdebatDe kabinetsinzet is erop gericht om de effectiviteit van het cohesiebeleidte vergroten, onder andere door investeringen te koppelen aan (struc-turele) hervormingen zoals geïdentificeerd in het Europees Semester.Economische hervormingen kunnen regio’s helpen zich beter voor tebereiden op investeringen vanuit het cohesiebeleid, zodat dezevervolgens meer rendement zullen opleveren. Uitdagingen die binnen hetEuropees Semester worden benoemd kunnen door zowel nationale alsregionale overheden, of gezamenlijk, worden geïmplementeerd.Op basis van de ervaringen met de huidige Herstel en Veerkracht Faciliteit(HVF) zou kunnen worden gekeken of aan de betaling van cohesiemid-Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 21 501-08, nr. 9462 delen meer concrete hervormings- en investeringsdoelen en -mijlpalenkunnen worden gesteld. Het is echter te vroeg om al conclusies te trekkenover de effectiviteit van de HVF. Wat in elk geval van belang is, is datadministratieve lasten proportioneel blijven.Daarnaast is het van uiterst belang dat de rechtsstaat wordt gerespec-teerd. Zo dringt het kabinet er bij de Commissie al langer op aan om demogelijkheden volledig te benutten die de GemeenschappelijkeBepalingen Verordening (Common Provisions Regulation; CPR) biedt omaf te dwingen dat lidstaten de grondrechten respecteren en de nalevingvan het Handvest van de grondrechten borgen bij de uitvoering van decohesiefondsen. Het kabinet acht het dan ook positief dat de Commissiede CPR tegen Hongarije en Polen actief heeft ingezet.Voor zowel het onderwerp van het beleidsdebat als het lunchdebat geldtdat het kabinet wenst op te merken dat het in deze fase nog te vroeg is omte spreken over programma’s onder het volgende Meerjarig FinancieelKader van de EU (MFK), dat op die onderhandelingen niet vooruit moetworden gelopen en dat de Nederlandse positiebepaling daarop aan eenvolgend kabinet is.Mededeling van de Europese Commissie over het 9e cohesie-rapportAanname RaadsconclusiesNaar verwachting zullen tijdens de RAZ-Cohesie Raadsconclusies over demededeling van de Europese Commissie over het 9e cohesierapportworden aangenomen. Het 9e cohesierapport is recentelijk gepubliceerddoor de Commissie. In het rapport wordt gesteld dat er grote vorderingenzijn gemaakt om de kloven tussen de lidstaten en de regio’s te verkleinen,waardoor de interne markt van de EU wordt versterkt en ervoor wordtgezorgd dat de EU blijft investeren in menselijk kapitaal en duurzameontwikkeling. Tegelijkertijd schetst het rapport blijvende uitdagingen,onder meer sub-nationale verschillen tussen grote stedelijke en ruralegebieden en regio’s die in een «ontwikkelingsval» dreigen te raken.Demografische veranderingen vormen volgens de Commissie een nieuweuitdaging. De Commissie doet een aantal aanbevelingen voor hettoekomstig cohesiebeleid, zoals meer regiospecifiek beleid waarbij beterwordt gekeken naar de sterktes, kansen en behoeften van de gebieden,het behoud van het partnerschapsprincipe waarbij lokale partners een rolhouden, snellere uitvoering, verdere vereenvoudiging, sterkeregerichtheid op uitkomsten en koppeling met hervormingen, het promotenvan territoriale ontwikkeling en ingebouwde flexibiliteit om te reageren oponvoorziene gebeurtenissen.Op het moment van schrijven wordt nog onderhandeld over de Raadscon-clusies over het 9e cohesierapport. Het kabinet zet zich ervoor in dat deconclusies voldoende ambitie uitstralen op het gebied van de link met hetEuropees Semester en de rechtsstaat, oproepen tot cohesiebeleid datbijdraagt aan innovatie, de groene en digitale transities stimuleert en zichricht op menselijk kapitaal, en de noodzaak voor verdere vereenvoudigingonderstrepen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 21 501-08, nr. 9463