8c36e324-e0bf-40a7-9cbe-8c10bbcfe74d

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–2024Aanhangsel van de HandelingenVragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door deregering gegeven antwoorden1961Vragen van de leden Van Campen (VVD), Bromet (GroenLinks/PvdA),Vedder (CDA) en Holman (Nieuw Sociaal Contract) aan de Ministers voorNatuur en Stikstof, van Infrastructuur en Waterstaat en van EconomischeZaken en Klimaat over het rondetafelgesprek Wolf van 4 april 2024(ingezonden 12 april 2024).Antwoord van Minister Van der Wal-Zeggelink (Natuur en Stikstof), medenamens de Minister van Economische Zaken en Klimaat (ontvangen 11 juni2024). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2023–2024, nr. 1581.Vraag 1Bent u bekend met het rondetafelgesprek Wolf gehouden in de Kamer op4 april 2024?Antwoord 1Ja.Vraag 2Bent u bekend met de besproken Europese subsidiemogelijkheden, voor dezogenoemde L’Instrument Financier pour l’Environnement (LIFE)-projecten ende regionale ontwikkelingsfondsen? Hoe reflecteert u in dat licht op degenoemde kansen tijdens het rondetafelgesprek die deze subsidiemogelijkhe-den kunnen bieden?Antwoord 2De mogelijkheden voor het gebruik maken van LIFE-subsidies voor projectenzijn mij bekend. Nederlandse organisaties maken relatief goed gebruik vanhet LIFE-fonds. Bedrijven, overheidsorganisaties, NGO’s en kennisinstellingenkunnen een LIFE-subsidie aanvragen. In het gesprek kwam aan de orde datboeren of schapenhouders mogelijk een LIFE-subsidie zouden kunnenaanvragen voor een project over wolvenaanvallen. Voor zover een boer ofschapenhouder is aan te merken als een bedrijf in de zin van de LIFEvoorwaarden, wordt aan dit criterium voor aanvraag voldaan.Het voorkomen van conflicten en het verhogen van de acceptatie en hetsamenleven met een beschermde diersoort (zoals de wolf), voor zover dat debescherming van die soort dient, past naar verwachting binnen de kadersvoor het indienen van voorstellen voor LIFE. Om de bekendheid van het LIFEprogramma te vergroten onder potentiële aanvragers biedt de Rijksdienstvoor Ondernemend Nederland (RVO) als uitvoerende organisatie voor LIFE ah-tk-20232024-1961ISSN 0921 - 7398’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel1 informatie op de website van RVO. Ook organiseert RVO onder andereinformatiedagen voor potentiële aanvragers.Vraag 3Hoe waardeert u het Europese LIFE-project, en in het bijzonder het deelpro-ject Natuur en Biodiversiteit, ten opzichte van de mogelijkheid om deze in tezetten ten behoeve van het vraagstuk omtrent de wolf, aangezien de wolf eenprioritaire diersoort is?Antwoord 3Zoals ik bij eerdere beantwoording van vragen van uw Kamer heb aangege-ven (vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel 2808) is LIFE hetEU-subsidieprogramma bedoeld voor het realiseren van het Europese milieu,energie- en klimaatbeleid, waaronder ook natuur/ biodiversiteit. LIFE isprimair bedoeld ter bescherming van de wilde soorten, dus van de wolf in ditgeval. Een LIFE aanvraag voor een project met als doel het beschermen vande veestapel, zou hier naar verwachting niet in passen.Vraag 4Hoe waardeert u de Europese Regionale Ontwikkelingsfondsen ten opzichtevan een eventuele mogelijkheid om deze in te zetten ten behoeve van hetvraagstuk omtrent de wolf, en het daar aanpalend begeleiden en opleidenvan dierhouders via deze gelden?Antwoord 4Het Europees Fonds voor de Regionale Ontwikkeling (EFRO) wordt inNederland decentraal uitgevoerd. Deze uitvoering geschiedt op basis van eenregionale strategie. Hierin wordt beschreven waar men concurrentievoordelenziet en waar men op in wil zetten voor de socio-economische ontwikkeling.De Europese wetgeving schrijft voor dat Nederland ten minste 85% van dezemiddelen moet uitgeven aan de beleidsdoelstellingen «een slimmer Europa»en «een groener Europa». De programma’s zijn niet specifiek gericht opactiviteiten omtrent het vraagstuk wolf. Echter, voor zover een projectvoorstelbinnen de voorwaarden van het programma past, zou een wolf-gerelateerdproject kunnen worden ingediend.Vraag 5Heeft u deze twee benoemde mogelijkheden tot op heden reeds eerderonderzocht? Zo ja, wat was de uitkomst en waarom zijn deze tot op hedennog niet gebruikt? Zo nee, waarom niet?Antwoord 5Deze mogelijkheden zijn niet onderzocht in het kader van samenleven met dewolf, bijvoorbeeld met behulp van wolfwerende maatregelen. Provincies zijnals bevoegd gezag verantwoordelijk voor het natuurbeheer, inclusief de wolf.Op dit moment zijn er in meerdere provincies subsidieregelingen beschikbaarvoor de aanschaf van preventieve maatregelen.1 Vanuit de provincies ofstakeholders zijn geen verzoeken ingediend om de mogelijkheden voorEuropese subsidies verder te onderzoeken. Ook zonder nader onderzoekvanuit mijn ministerie kunnen provincies, stakeholders en kennisinstellingenbij de Europese Commissie aanvragen indienen om deze mogelijkheden tebenutten. Ik zaldeze mogelijkheden onder de aandacht brengen bij deprovincies.Vraag 6Deelt u de mening dat dergelijke Europese subsidies kunnen bijdragen aaneen betere balans in co-existentie tussen enerzijds een veilige omgeving voormens en landbouwdieren en daarnaast de wolf in Nederland?Antwoord 6De beschikbaarheid van meer middelen kan bijdragen aan het op een goedemanier samenleven met de wolf, bijvoorbeeld wanneer de middelen kunnenworden ingezet voor ondersteuning van dierhouders bij de bescherming van1https://www.bij12.nl/onderwerp/wolf/beleid-en-organisatie/Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel2 vee en voor voorlichting en kennisontwikkeling. Ik deel ook de mening dat weals Nederland zo veel mogelijk gebruik zouden moeten maken van debestaande mogelijkheden voor Europese subsidies.Vraag 7Hoe reflecteert u op de rol van de rijksoverheid in het dossier wolf in deafgelopen 10 jaar? Deelt u de mening dat de rijksoverheid een brug kan slaantussen de Europese subsidiemogelijkheden en de uitvoering door deprovincies? Zo ja, hoe gaat u dit vormgeven? Zo nee, waarom niet?Antwoord 7Hoewel het natuurbeleid, waaronder het beleid over de wolf sinds 2017 isgedecentraliseerd, heeft ook de Rijksoverheid zich de afgelopen 10 jaarbeziggehouden met dit dossier. Sinds de wolf is teruggekeerd in 2019, is deinzet van het Rijk geïntensiveerd. Zo is meerdere malen een landelijkdraagvlakonderzoek uitgevoerd in opdracht van mijn ministerie. Anderevormen van betrokkenheid van het Rijk zijn de samenwerking met provinciesin de IPO-wolvenwerkgroep, het deelnemen aan de bijeenkomsten van hetLandelijk Overleg Wolf, het opzetten van internationale samenwerking, en hetverkennen van een Landelijk Informatiepunt Wolf. Daarnaast heb ik de Raadvan Dieraangelegenheden (RDA) gevraagd een maatschappelijke dialoog teorganiseren en op basis hiervan advies uit te brengen over het samenlevenmet de wolf. Het rapport van de RDA is onlangs opgeleverd en ik heb uwKamer mijn appreciatie gestuurd (Kamerstuk 33 576, nr. 376). Naar aanleidingvan het advies van de RDA zal mijn ministerie in gesprek gaan met deprovincies om een landelijke lange termijnvisie op te stellen over het samenleven met de wolf. In deze gesprekken zal mijn ministerie ook de Europesesubsidiemogelijkheden inbrengen.Vraag 8Kunt u deze vragen één voor één en zo spoedig mogelijk beantwoorden?Antwoord 8Ja.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel3