Peter de Groot

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202632 317JBZ-RaadNr. 1022 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 7 augustus 2026 De vaste commissie voor Asiel en Migratie heeft een aantal vragen enopmerkingen voorgelegd aan de Minister van Asiel en Migratie over debrief van 3 augustus 2026 inzake de Nederlandse reactie op situatie bijCeuta op 30 en 31 juli jl en de Geannoteerde Agenda Informele JBZ-raadop 4 augustus 2026 (Kamerstuk 32 317–1020).De vragen en opmerkingen zijn op 3 augustus 2026 aan de Minister vanAsiel en Migratie voorgelegd. Bij brief van 7 augustus zijn de vragenbeantwoord.De voorzitter van de commissie,De GrootDe griffier van de commissie,Burger kst-32317-1022ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 10221 InhoudIVragen en opmerkingen uit de fracties2Inbreng van de leden van de VVD-fractie2Inbreng van de leden van de PVV-fractie4Inbreng van de leden van de BBB-fractie5Inbreng van de leden van de ChristenUnie-fractie13IIReactie van de Minister van Asiel en Migratie2 I Vragen en opmerkingen uit de fracties II Reactie van de Minister van Asiel en Migratie Inbreng van de leden van de VVD-fractieDe leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van debrief die dient als reactie op de bestorming van Ceuta door minimaal50.000 illegale migranten. Deze leden willen de Minister bedanken voor desnelle reactie op deze zeer zorgwekkende situatie. Naar aanleiding vandeze reactie en de ingelaste informele JBZ-raad hebben voornoemdeleden nog enkele vragen.De leden van de VVD-fractie constateren dat het kabinet de constructieveopstelling van Marokko m.b.t. het terugnemen van deze illegale migrantenverwelkomt. Desalniettemin blijft het op dit moment onduidelijk welke rolde Marokkaanse autoriteiten wel of niet hebben gespeeld bij het ontstaanvan deze bestorming, dan wel of zij bewust of onbewust stappen niethebben gezet die deze bestorming hadden kunnen voorkomen. Is deMinister bereid om tijdens de JBZ-raad als onderdeel van de reedsaangekondigde inzet op het onderzoeken van de oorzaak van dezebestorming ook de eventuele rol van de Marokkaanse autoriteiten mee tenemen?AntwoordHet kabinet heeft tijdens de informele JBZ-raad de EuropeseCommissie en de relevante EU-agentschappen verzocht omsamen met Spanje te onderzoeken hoe de situatie bij Ceuta heeftkunnen ontstaan. Hen is gevraagd hierin in ieder geval deoorzaken, inclusief de mogelijke rol van sociale media, tekortko-mingen aan de Spaanse buitengrens en andere factorenwaaronder de rol van betrokken landen, mee te nemen. Hetkabinet blijft hierop aandringen en verzoekt de EuropeseCommissie en de agentschappen te rapporteren in de gebruike-lijke gremia; in het bijzonder voor de JBZ-Raad van 1 oktober enEuropese Raad van 15–16 oktober aanstaande.Het kabinet ziet dat Marokko constructief heeft meegewerkt aande terugkeer van vertrekplichtige vreemdelingen en Spanje heeftondersteund in het tegengaan van verdere irreguliere migratie.De leden van de VVD-fractie merken voorts op dat het kabinet zal blijveninzetten op «innovatieve oplossingen» om de kans op dit soort bestor-mingen in de toekomst te minimaliseren. Eén van de meest belovendeinnovatieve oplossingen is hierbij volgens deze leden het zogenaamdeveilige derdelandenconcept. Via dit concept kunnen asielaanvragen vanasielzoekers onder andere niet-ontvankelijk worden verklaard als er eenovereenkomst bestaat met een derde land over de toelating van asiel-zoekers. Deelt de Minister de opvatting dat een grootschalige operationali-Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 10222 sering van het veilige derdelandenconcept dit soort massale bestor-mingen in de toekomst kan voorkomen? Wat is in dat kader de status vande uitvoering van de motie van de leden Becker en Ellian (Kamerstuk 21501–20, nr. 2417) om in onderhandelingen met landen buiten Europa in tezetten op het veilige derdelandenconcept?AntwoordDe langetermijnvisie van het kabinet is erop gericht dat asielaan-vragen buiten Europa kunnen worden ingediend en afgehandeld.Dit moet eraan bijdragen dat het wrede verdienmodel vanmensensmokkelaars doorbroken wordt en irreguliere migratiebe-wegingen richting de EU worden tegengegaan. Het kabinet zetzich daarom in voor het verder brengen en operationaliseren vaninnovatieve oplossingen. Onderdeel hiervan is, in lijn met demotie Becker en Elian1, de operationalisering van het veilig derdeland concept. Nederland is daarom onderdeel van een Europesekopgroep met Denemarken, Malta en Zweden die de operationali-sering van het veilig derde landconcept verkent.De leden van de VVD-fractie hebben de afgelopen dagen met interessekennisgenomen van de reactie van andere Schengenlanden vis-à-visSpanje. Onder andere Italië zou opnieuw Schengengrenscontroles hebbeningesteld vis-à-vis Spanje, en ook Frankrijk zou extra grenscontroles aanhaar zuidgrens hebben ingesteld. Kan de Minister een overzicht geven vande maatregelen die andere Schengenlanden tot dusver hebben genomen?Hoe apprecieert de Minister deze maatregelen?AntwoordFrankrijk heeft aangekondigd de reeds heringevoerde binnen-grenscontroles op grond van artikel 25 Schengengrenscode metSpanje verder te versterken en heeft steun aangeboden aan deSpaanse autoriteiten. Italië heeft een officiële notificatie gedeeldvoor de introductie van tijdelijke herinvoering van binnengrens-controles tot 1 september, specifiek gericht op de lucht- enzeegrenzen van Spanje. Italië heeft hierbij aangegeven selectieveen gerichte controles uit te voeren. Lidstaten gaan zelf over huneigen grensbeheer binnen de grenzen die het Unierecht daaraanstelt.Tot slot verwelkomen de leden van de VVD-fractie de inzet van het kabinetom alle illegale migranten die mogelijk via Ceuta naar Nederland zullenkomen over te dragen aan Spanje. Is de Minister bereid te bevestigen dathij al het mogelijke zal doen om te voorkomen dat deze illegale migrantennaar Nederland zullen komen en om wat voor reden dan ook aanspraakzullen maken op een verblijfsvergunning asiel, dan wel op een ander typeverblijfsvergunning?AntwoordHet overgrote deel van de irreguliere migranten is al terugge-keerd naar Marokko. Echter is het noodzakelijk dat Spanje haarinzet op het terug laten keren van de resterende irregulierevreemdelingen blijft continueren. Dit heeft het kabinet tijdens deinformele JBZ-Raad duidelijk gemaakt. Spanje heeft, tijdens deinformele JBZ-raad, bevestigd dat zij dit zal doen. Het kabinetblijft hier aandacht voor vragen.1Kamerstuk 21 501–20, nr. 2417Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 10223 Doordat doorreizen vanuit Ceuta enkel gecontroleerd kan, is dekans op ongeregistreerde doorreis nihil. Spanje heeft opnieuwbevestigd, ondersteund door Frontex, dat er tot op heden geenirreguliere zijn doorgereisd vanuit Ceuta naar het vaste land vanSpanje of andere lidstaten in het Schengengebied.Verder zal het kabinet asielzoekers die worden aangetroffen enzijn aangekomen in Ceuta overdragen aan Spanje conform deafspraken in de Asiel en Migratiebeheer Verordening (AMbV),zodat Nederland geen extra druk op ons asielstelsel krijgt door desituatie in Ceuta. De ervaring van de afgelopen jaren is datSpanje dergelijke overdrachten altijd in lijn met de AMbVuitvoert. Deze personen hebben in dat geval geen recht op eenverblijfsvergunning in Nederland.Inbreng van de leden van de PVV-fractieDe leden van de PVV-fractie vragen of de Minister, gelet op de Marok-kaanse invasie in Ceuta, bereid is direct de Nederlandse grenzen te sluitenvoor alle asielprofiteurs en een totale asielstop in te voeren. Zo nee,waarom niet?AntwoordHet overgrote deel van de irreguliere migranten is al terugge-keerd. Echter blijft noodzakelijk dat Spanje haar inzet op hetterug laten keren van de resterende irreguliere migranten blijftcontinueren. Dit heeft het kabinet tijdens de informele JBZ-Raadduidelijk gemaakt. Spanje heeft, tijdens de informele JBZ-Raad,bevestigd dat zij dit zal doen. Het kabinet blijft hier aandachtvoor vragen.Doordat doorreizen vanuit Ceuta enkel gecontroleerd kan, is dekans op ongeregistreerde doorreis nihil. Spanje heeft opnieuwbevestigd, ondersteund door Frontex, dat er tot op heden geenirreguliere migranten zijn doorgereisd vanuit Ceuta naar het vasteland van Spanje of andere lidstaten in het Schengengebied.Tegelijkertijd is het is evident de Nederland haar eigen grenzenbewaakt. In Nederland voert de Koninklijke Marechaussee (KMar)in het kader van het Mobiel Toezicht Veiligheid – en op ditmoment in het kader van de tijdelijke herinvoering van debinnengrenscontroles op grond van artikel 25 Schengen-grenscode – informatie- en risicogestuurde controles uit opinkomende intra-Schengenvluchten en treinen en op wegen envaarwegen in de binnengrensstreek met België en Duitsland. Deinzet van deze controles gebeurt op basis van informatie tenaanzien van risico’s op illegale migratie en mensensmokkel.Indien informatie voortkomend uit de situatie in Spanje hieraanleiding toe geeft, zal de KMar de inzet in het kader van hetbinnengrenstoezicht hierop richten. De situatie zoals in boven-staande antwoorden is toegelicht geeft geen aanleiding om detijdelijke maatregel van binnengrenscontroles te verlengen. Dat isvoor nu nog niet het geval. Mochten er in Nederland asielzoekersworden aangetroffen die zijn aangekomen in Ceuta, worden dezepersonen overgedragen aan Spanje conform de afspraken in deAsiel en Migratiebeheer Verordening (AMbV), zodat Nederlandgeen extra druk op ons asielstelsel krijgt door de situatie inCeuta. De ervaring van de afgelopen jaren is dat Spanje derge-lijke overdrachten altijd in lijn met de AMbV uitvoert.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 10224 Inbreng van de leden van de BBB-fractieDe leden van de BBB-fractie hebben met interesse kennisgenomen vanonder andere de brief van het kabinet van 3 augustus 2026 betreffende«De Nederlandse reactie op situatie bij Ceuta op 30 en 31 juli jl. en deGeannoteerde Agenda Informele JBZ-raad op 4 augustus 2026». Zijhebben daarover een aantal vragen.De leden van de BBB-fractie lezen in de brief: «Doorreizen vanuit Ceutanaar de rest van Schengen gaat daarom enkel gecontroleerd.» Kan deMinister aangeven wat er verstaan wordt onder «gecontroleerd» en hoewordt gegarandeerd dat ze niet de Marokkaanse nationaliteit hebben enalsnog worden doorgelaten?AntwoordMigranten kunnen vanuit Ceuta niet zonder meer doorreizen naarhet vasteland. Met het toetreden van Spanje tot de Europese Uniezijn er in 1991 aparte afspraken gemaakt over de geldendeSchengenregels in Ceuta en Melilla. Deze afspraken zijn opnieuwbevestigd in artikel 41 van de Schengengrenscode en houden indat vanuit Ceuta en Melilla niet ongecontroleerd doorgereisd kanworden naar het Spaanse vasteland of andere Schengenlanden.Dit geldt voor alle zee- en luchtverbindingen die vertrekkenvanuit Ceuta en Melilla naar het Europese vasteland. Doordatdoorreizen vanuit Ceuta enkel gecontroleerd kan, is de kans opongeregistreerde doorreis nihil. Spanje heeft opnieuw bevestigd,ondersteund door Frontex, dat er tot op heden geen irregulieremigranten zijn doorgereisd vanuit Ceuta naar het vaste land vanSpanje of andere lidstaten in het Schengengebied. Het kabinetblijft het nauwlettend volgen en heeft ook aan Frontex gevraagdte monitoren.De leden van de BBB-fractie lezen in de brief: «Mochten er in Nederlandasielzoekers worden aangetroffen die zijn aangekomen in Ceuta, wordendeze personen overgedragen aan Spanje conform de afspraken in de Asielen Migratiebeheer Verordening (AMbV), zodat Nederland geen extra drukop ons asielstelsel krijgt door de situatie in Ceuta.»De leden van de BBB-fractie lezen in de brief: «Mochten er in Nederlandasielzoekers worden aangetroffen die zijn aangekomen in Ceuta, wordendeze personen overgedragen aan Spanje conform de afspraken in de Asielen Migratiebeheer Verordening (AMbV), zodat Nederland geen extra drukop ons asielstelsel krijgt door de situatie in Ceuta.» Hoe verhoudt zich dattot de eerdergenoemde passage over controle? Vertrouwt ook de Ministerer niet op dat er toch mensen uit Ceuta naar Nederland onderweg zijn ofgaan zijn?AntwoordZoals hierboven aangegeven is de kans van ongeregistreerddoorreizen van Ceuta naar het vaste land van Spanje of andereSchengenlanden nihil. Er zijn daar ook geen aanwijzingen voordat dat toch zou gebeuren. Daarnaast is het overgrote deel vande irreguliere migranten al teruggekeerd. Het blijft noodzakelijkdat Spanje haar inzet op het terug laten keren van de resterendeirreguliere migranten blijft continueren. Dit heeft het kabinettijdens de informele JBZ-Raad duidelijk gemaakt. Spanje heeft,tijdens de informele JBZ-Raad, bevestigd dat zij dit zal doen. Hetkabinet blijft hier aandacht voor vragen. Er bestaat altijd deTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 10225 mogelijkheid dat er toch irreguliere migranten asiel bij Spanjeaanvragen. In dit geval zou de mogelijkheid kunnen bestaan datzij daarna doorreizen naar andere EU Lidstaten. Het kabinetmonitort dit nauw en heeft ook aan de Commissie gevraagd dit tedoen.De leden van de BBB-fractie lezen in de brief dat u «...op vrijdagochtend31 juli jl. direct contact heeft opgenomen met de Minister van Buiten-landse Zaken van Spanje, Minister van Buitenlandse Zaken van Marokkoen de Eurocommissaris van Binnenlandse Zaken en hen hebt opgeroepentot snel en effectief optreden en, waar nodig, een gecoördineerdeEU-aanpak.» Kan de Minister aangeven wat de antwoorden hierop vanSpanje, Marokko en de Eurocommissaris waren en welke concrete actieszijn toegezegd?AntwoordZoals bekend heeft het kabinet in de contacten de noodzaak totsnel en accuraat handelen benadrukt, en de Europese Commissieopgeroepen om snel ondersteuning te bieden en te komen tot eengecoördineerde EU-aanpak om de buitengrens te versterken en demigranten te laten terugkeren. De reacties op de Nederlandseberichten betreft diplomatieke communicatie, dit kan nietopenbaar gemaakt worden.De leden van de BBB-fractie lezen in de brief ook: «....is de situatie inCeuta een ongekende schending van de integriteit van de buitengrens vanEuropa en alles moet erop gericht zijn om dat te voorkomen.» Kan deMinister aangeven wat de reden was, zeker gezien de ongekende situatie,dat de Minister-President toch twee dagen wachtte met een reactie op deontwikkelingen en we nog steeds niet goed weten wat de situatie terplekke is? Er circuleren namelijk ook meerdere beelden van nogduizenden Marokkanen in Ceuta en zelfs van groepen die via een Spaanstreinstation verder Europa in lijken te reizen. Heeft de Minister zelf ookwaarnemers gestuurd om de situatie ter plaatse te observeren en tebeoordelen. En zo nee waarom niet, en zo ja, wat zijn hun bevindingen?AntwoordHet kabinet heeft direct actie ondernomen en heeft onder andereop vrijdag 31 juli jl. contact opgenomen met Spanje, Marokko ende Europese Commissie. Nederland heeft geen bilateralewaarnemers gestuurd en is dat ook niet voornemens. Het kabinetzal, samen met andere gelijkgezinden lidstaten, blijvenaandringen op nauwe monitoring door Frontex.De leden van de BBB-fractie vragen de Minister ook of het klopt dat deSpaanse premier Sánchez, of iemand anders van de Spaanse regering,heeft aangegeven dat 7.000 minderjarigen uit Ceuta welkom zijn in Spanjeen dus in de EU? Zo ja, hoe zich dit verhoudt tot het zojuist afgesloten EUAsiel- en Migratiepact? Waarom zouden ze niet gewoon met hun ouderskunnen terugkeren? Hoe wenselijk is het dat wij als EU kansarmeasielzoekers opnemen, terwijl deze hier normaal geen verblijfsvergunningzouden krijgen omdat Marokko een veilig land is? En wat dit betekent voorde druk op de asielketen?Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 10226 AntwoordHet overgrote gedeelte van de irreguliere migranten is weerteruggekeerd naar Marokko. Er is op dit moment geen informatiebeschikbaar waaruit blijkt dat Marokkaanse (niet-begeleide)minderjarige vreemdelingen naar aanleiding van recente ontwik-kelingen zijn opgenomen in een procedure dan wel zijn overge-plaatst naar andere autonome regio’s. Het kabinet heeft duidelijkgemaakt, onder andere tijdens de informele JBZ-Raad van4 augustus jl., dat Spanje alles op alles blijft zetten om ook denog niet teruggekeerde irreguliere migranten terug te laten kerennaar Marokko en de buitengrens verder te versterken zodat ergeen aanzuigende werking ontstaat voor anderen die ookirregulier naar Spanje willen komen.Mochten er in Nederland asielzoekers worden aangetroffen diezijn aangekomen in Ceuta, worden deze personen overgedragenaan Spanje conform de afspraken in de Asiel en MigratiebeheerVerordening (AMbV), zodat Nederland geen extra druk op hetasielstelsel krijgt door de situatie in Ceuta. De ervaring van deafgelopen jaren is dat Spanje dergelijke overdrachten altijd in lijnmet de AMbV uitvoert.De leden van de BBB-fractie vragen de Minister hoe de leeftijd van deMarokkanen die Ceuta zijn binnengevallen wordt gecontroleerd. Sánchezheeft het immers over minderjarigen. Aan welke leeftijden moeten wij dandenken? En weet de Minister of deze mensen een strafblad hebben? Vanin ieder geval één persoon is namelijk bekend dat hij in Nederland eenstraf had moeten uitzitten.AntwoordLidstaten zijn ingevolge de Screeningsverordening gehouden eenscreening uit te voeren ten aanzien van vreemdelingen die deEuropese buitengrens irregulier hebben overschreden. Dit procesbestaat onder meer uit identificatie, een gezondheids- enkwetsbaarheidsscreening en een veiligheidscontrole. Ook wordtbij een screeningsprocedure een openbare orde toets uitgevoerdmiddels een check in de nationale en Europese databanken. Hetkabinet heeft geen informatie over de uitkomst van descreeningsprocedure in Spanje. De identiteit, waaronder deleeftijd, wordt vastgesteld op basis van identiteitsdocumenten,verklaringen van de vreemdeling en biometrie. Bij minderjarigengaat het om personen jonger dan 18 jaar. Bij twijfel over deminderjarigheid kan de screeningsautoriteit overgaan tot eenleeftijdsbeoordeling, die onderdeel zal zijn van de leeftijdsbeoor-deling in de passende procedure volgend op de screening (asiel ofterugkeer). De screening mag worden onderbroken indien devreemdeling het grondgebied van de lidstaten verlaat om naarzijn land van oorsprong of land van verblijf of naar een anderderde land te gaan waarnaar hij vrijwillig wenst terug te keren enzijn terugkeer is toegelaten.De leden van de BBB-fractie vragen de Minister of hij bereid is om samenmet andere lidstaten alles op alles te zetten om ervoor te zorgen datMarokkanen die naar Ceuta zijn gekomen niet via Spanje toch toegangkrijgen tot de EU. Zo ja, wat is de Nederlandse inzet daarop?Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 10227 AntwoordJa, Nederland heeft tijdens de informele JBZ-Raad duidelijkgemaakt dat Spanje alles op alles moet zetten om ook de nogniet teruggekeerde irreguliere migranten terug te laten keren.Spanje heeft tijdens de JBZ-raad bevestigd dat zij dit zal doen.Het kabinet blijft hier aandacht voor vragen.Verder geldt dat doordat doorreizen vanuit Ceuta enkel gecontro-leerd kan, is de kans op ongeregistreerde doorreis nihil. Spanjeheeft opnieuw bevestigd, ondersteund door Frontex, dat er tot opheden geen irreguliere migranten zijn doorgereisd vanuit Ceutanaar het vaste land van Spanje of andere lidstaten in het Schen-gengebied.De leden van de BBB-fractie vragen de Minister hoe hij samen met delidstaten de veiligheid van de Spaanse ingezetenen van Ceuta gaatgaranderen en hoe gaat hij er samen met de andere lidstaten voor gaatdat een invasie zoals afgelopen week nooit meer zal voorkomen.AntwoordHet kabinet benadrukt dat het cruciaal is dat Spanje, in samen-werking met Marokko en ondersteund door de EuropeseCommissie, beziet hoe de buitengrens bij Ceuta versterkt kanworden en hoe dit in de toekomst voorkomen kan worden. Ook ishet kabinet van mening dat het – met het oog op het voorkomenvan een vergelijkbare plotselinge toestroom van irregulieremigranten voor de toekomst- nodig is om beter in beeld tebrengen hoe deze situatie bij Ceuta heeft kunnen ontstaan.Nederland heeft de Europese Commissie en de relevanteEU-agentschappen verzocht dit samen met Spanje te onder-zoeken. Hen is gevraagd hierin in ieder geval de oorzaken,inclusief de rol van mensensmokkelaars en tekortkomingen aande Spaanse buitengrens, mee te nemen. Hoe sociale media in ditverband zijn gebruikt, is ook een belangrijk aandachtspunt. Ookhet verder ontwikkelen van een vroegtijdig waarschuwings-systeem is hierbij cruciaal. Het kabinet blijft hierop aandringenen verzoekt de Europese Commissie en de agentschappen terapporteren in de gebruikelijke gremia; in het bijzonder voor deJBZ-Raad van 1 oktober en Europese Raad van 15–16 oktoberaanstaande.Nog belangrijker is wat we als EU gaan doen om ons weerbaarderte maken tegen dergelijke situaties. De EU-lidstaten en deEuropese Commissie waren tijdens de informele JBZ-Raadonverdeeld over het oordeel dat we lessen moeten trekken uitdeze gebeurtenissen. We moeten als EU ons asiel-, migratie- engrenssysteem verder versterken en de instrumenten benutten enverder ontwikkelen om adequaat te kunnen reageren. Hetverbeteren van het interne EU-systeem is daarin net zo belangrijkals de samenwerking met derde landen. Onmisbaar is daarbij devolledige en goede implementatie van het Pact, inclusiefoverdrachten onder de Asiel en Migratiebeheer Verordening. Ookblijft het kabinet zich actief inzetten voor een gecoördineerdeEU-aanpak om irreguliere migratie, mensensmokkel en instru-mentalisering van migranten tegen te gaan. Hiervoor is ook eensterke roep onder EU-lidstaten. Er zijn concrete stappen nodig omonder andere de Schengengovernance te verstevigen door hettransparant maken en open bespreken van de tekortkomingenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 10228 tijdens de Schengenraad, en het operationaliseren van innova-tieve oplossingen waaronder de terugkeerhub en het veilig derdeland concept. Het kabinet zal zich richting de JBZ-Raad van1 oktober en de Europese Raad van 15–16 oktober inzetten vooreen heldere en EU gecoördineerde weg voorwaarts op dezepunten. Uw Kamer wordt in aanloop naar de JBZ van 1 oktobera.s. en de ER van 15 en 16 oktober a.s. hierover geïnformeerd.De leden van de BBB-fractie vragen de Minister hoe hij de pogingen vanCommissievoorzitter Von der Leyen beoordeelt om in een brief de positievan premier Sánchez te steunen en de falende grensbewaking door deSpaanse socialistische regering te bagatelliseren, terwijl 22 EU-leiders(waaronder Italië) juist kritiek uitten op het Spaanse beleid als aantrek-kingsfactor.Kan de Minister dit tijdens de JBZ-Raad van 4 augustus expliciet aan deorde stellen en aandringen op een kritische, gezamenlijke Europese lijn inplaats van de Spaanse tekortkomingen te verdoezelen?AntwoordZie beantwoording hierboven.De leden van de BBB-fractie vragen de Minister welke gevolgen deCeuta-crisis heeft volgens het Nederlandse minderheidskabinet voor deasielketen en de gemeenten. Welke aanvullende maatregelen neemt ofoverweegt de Minister om extra druk op de Nederlandse asielopvang engemeenten te voorkomen? Is de Minister bereid de heldere kritischepositie van Italië (onder leiding van premier Meloni) en andere lidstatendie grenscontroles hebben heringevoerd, te omarmen en te volgen,inclusief ten aanzien van de positie van Spanje in het Schengengebied, endit tijdens de JBZ-Raad van 4 augustus actief te bepleiten?AntwoordZie bovenstaande antwoorden. Verdere maatregelen zijn nu nietaan de orde omdat het Schengengebied niet geschonden lijkt ende kans op ongeregistreerd doorreizen vanuit Ceuta nihil is.Mochten er in Nederland asielzoekers worden aangetroffen diezijn aangekomen in Ceuta, worden deze personen overgedragenaan Spanje conform de afspraken in de Asiel en MigratiebeheerVerordening (AMbV), zodat Nederland geen extra druk op onsasielstelsel krijgt door de situatie in Ceuta. De ervaring van deafgelopen jaren is dat Spanje dergelijke overdrachten altijd in lijnmet de AMbV uitvoert.Deelt de Minister de opvatting dat het eerdere generale pardon/reguliereregularisatie van meer dan een half miljoen (en volgens recente cijfersmogelijk ruim een miljoen) illegale migranten door de socialistischeSánchez-regering een belangrijke aantrekkingsfactor vormde die medeaan deze Ceuta-crisis heeft bijgedragen? Zal de Minister dit standpunttijdens de JBZ-Raad inbrengen en aandringen op maatregelen diedergelijke nationale regularisaties ontmoedigen of neutraliseren in hetbelang van de integriteit van Schengen?Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 10229 AntwoordIn de brief die Nederland op zaterdagochtend 1 augustus jl. heeftverstuurd samen met 21 andere lidstaten2 aan de EuropeseCommissie, is benoemd dat de recente uitspraak van het SpaanseHooggerechtshof en grootschalige regularisaties als aanzuigendefactor kunnen werken. Welke effect deze ontwikkelingen precieshebben gehad is moeilijk te kwantificeren. Nederland heeft in deinformele JBZ-Raad gevraagd om een onderzoek naar deoorzaken en de tekortkomingen uitgevoerd door de EuropeseCommissie om hierover meer helderheid te krijgen. Het kabinetblijft hierop aandringen en verzoekt de Europese Commissie ende agentschappen te rapporteren in de gebruikelijke gremia; inhet bijzonder voor de JBZ-Raad van 1 oktober en Europese Raadvan 15–16 oktober aanstaande.De leden van de BBB-fractie vragen de Minister hoe het staat het met deuitvoering van terugkeercentra/return hubs en de volledige tenuitvoer-legging van alle mogelijkheden van de recent aangenomenEU-terugkeerverordening (de EU-uitzetwet), waarvan BBB in het EuropeesParlement groot voorstander is en waaraan BBB in de EU actief heeftmeegewerkt. Welke stappen zet Nederland concreet richting asielproce-dures en opvang in veilige derde landen buiten de EU, en zal de Ministertijdens de JBZ-Raad van 4 augustus aandringen op versnelling hiervan alsantwoord op crises zoals in Ceuta?AntwoordNederland werkt in de kopgroep samen met andere lidstaten omeen terugkeerhub te operationaliseren. In de kopgroep wordtgesproken over mogelijke partnerlanden, en op welke manier eenterugkeerhub onderdeel kan zijn van een brede, wederkerigesamenwerking. Daarnaast wordt overlegd over de mogelijkemodaliteiten voor de inrichting van een hub. Ook heeft dekopgroep verkennende gesprekken met mogelijke partnerlanden.De precieze invulling van een terugkeerhub is uiteraardmede-afhankelijk van partnerlanden. Het is belangrijk dat ditproces zorgvuldig, en vertrouwelijk wordt vormgegeven.Daarnaast is Nederland onderdeel van een andere Europesekopgroep met Denemarken, Malta en Zweden die de operationali-sering van het veilig derde landconcept verkent. Uw Kamer wordtover de voortgang verder geïnformeerd tijdens de vertrouwelijketechnische briefing van 10 september aanstaandeHoe beoordeelt de Minister de rol van Marokko in deze crisis? Steunt hetkabinet eventuele sancties of andere maatregelen tegen Marokko indienblijkt dat de crisis bewust is veroorzaakt of toegelaten (bijvoorbeeld alspressiemiddel of wraak voor een staatsbezoek aan Algerije), analoog aande Ceuta-crisis van 2021 die volgde op de medische behandeling van depresident van de Westelijke Sahara? Zal de Minister dit onderwerpagenderen tijdens de JBZ-Raad?2De brief werd getekend door: België, Bulgarije, Cyprus, Denenmarken, Duitsland, Estland,Finland, Griekenland, Hongarije, Italië, Kroatië, Letland, Litouwen, Malta, Nederland, Oostenrijk,Polen, Roemenië, Slovenië, Slowakije, Tsjechië, ZwedenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 102210 AntwoordHet kabinet ziet dat Marokko constructief heeft meegewerkt aande terugkeer van vertrekplichtige vreemdelingen en in nauwesamenwerking met Spanje ondersteund bij het tegengaan vanverdere irreguliere bewegingen. Het kabinet heeft de EuropeseCommissie en de relevante EU-agentschappen opgeroepen tot hetonderzoeken van de oorzaken. In dat onderzoek zouden allerelevante aspecten moeten worden meegenomen. Het kabinetblijft hierop aandringen en verzoekt de Europese Commissie ende agentschappen te rapporteren in de gebruikelijke gremia; inhet bijzonder voor de JBZ-Raad van 1 oktober en Europese Raadvan 15–16 oktober aanstaande.De leden vragen of de Minister het treurige feit ter sprake wil brengen dat,ondanks de eis van de Europese fractie van BBB (ECR) tot een spoeddebatin het Europees Parlement en terugkeer uit het reces, de grote fracties(waaronder de christendemocraten/EVP) een debat over Ceuta hebbenuitgesteld tot medio september. Is de Minister desondanks bereid aan tedringen op maximale Europese politieke en parlementaire aandacht –nationaal en Europees – ter voorkoming van nieuwe migratiecrises enbestormingen van de EU-buitengrenzen, en dit te koppelen aan deuitkomsten van de JBZ-Raad van 4 augustus?AntwoordHet Europees Parlement gaat over haar eigen agenda. Hier kanhet kabinet geen uitspraken over doen.Nederland verwelkomt wel de discussie die heeft plaatsgevondentijdens de ingelaste informele JBZ-Raad van 4 augustus jl. Hetkabinet zal zich richting de JBZ-Raad van 1 oktober en deEuropese Raad van 15–16 oktober inzetten voor een heldere enEU gecoördineerde weg voorwaarts op deze punten. Uw Kamerwordt in aanloop naar de JBZ van 1 oktober a.s. en de ER van 15en 16 oktober a.s. hierover geïnformeerd.De leden van de BBB-fractie vragen de Minister de Kamer toe te zeggen zospoedig mogelijk, en in ieder geval voorafgaand aan of direct na deJBZ-Raad van 4 augustus, te informeren over de Nederlandse inzet, debesproken maatregelen (inclusief grenscontroles, terugkeer en de positievan Spanje in Schengen) en de resultaten, zodat de Kamer haar controle-rende taak adequaat kan uitoefenen.AntwoordDe Kamer is voorafgaand aan de informele informele JBZ-Raadgeïnformeerd over de agenda en de Nederlandse inzet middelseen geannoteerde agenda. Tevens ontvangt uw Kamer het verslagvan hetgeen besproken is tijdens deze informele JBZ-Raadgelijktijdig met deze beantwoording.De leden van de BBB-fractie vragen de Minister of hij bekend is met dekritiek – ook van BBB-Europarlementariër Sander Smit en de ECR-fractie –dat het EU-Asiel- en Migratiepact (in werking sinds juni 2026) al ontoe-reikend is gebleken om crises zoals de bestorming van Ceuta tevoorkomen of adequaat te beheersen, omdat het te veel beheert in plaatsvan de instroom structureel stopt, de buitengrenzen nog onvoldoendeverdedigt en versterkt en nog te weinig garanties biedt tegen doorreizennaar landen als Nederland. Deelt de Minister de zorg dat het solidariteits-Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 102211 en relocatiemechanisme (de verkapte Europese spreidingswet) oneven-redige druk kan leggen op sociaaleconomisch aantrekkelijke lidstaten alsNederland, terwijl frontlijnlanden zoals socialistisch Spanje hun verant-woordelijkheid onvoldoende nemen? Zal de Minister tijdens de JBZ-Raadvan 4 augustus aandringen op een kritische evaluatie van deze tekortko-mingen en op verdere versterking van de externe dimensie, zonder depositieve elementen van de EU-terugkeerverordening (waarvanvoornoemde leden groot voorstander zijn) te verzwakken?AntwoordHet kabinet onderschrijft opnieuw dat de gebeurtenissen in Ceutaonacceptabel, zeer onwenselijk en uitzonderlijk zijn. Spanjeheeft, in samenwerking met Marokko, de terugkeer van hetovergrote deel van de migranten bewerkstelligd en nieuweaankomsten door de grens te versterken gestopt. Het kabinetverwelkomt dit en benadrukt dat het versterken van de buiten-grens en de grootschalige terugkeer de enige correcte responsewas gegeven de situatie. Het snelle optreden van Spanje wasnoodzakelijk. Het Schengengebied lijkt met deze inzet nietgeschonden.De situatie in Ceuta benadrukt opnieuw dat het beschermen enhandhaven van de buitengrens van Europa van groot belang is.Nederland blijft daarom ook steun toezeggen aan lidstaten diehulp nodig hebben om hun buitengrenzen te versterken. De EUmoet in onderlinge solidariteit blijven investeren in hetversterken van de buitengrenzen, het tegengaan van irregulieremigratie en de terugkeer van vertrekplichtige migranten.Effectief buitengrensbeheer, inclusief screening, door devolledige en consequente implementatie van de Schengen-grenscode. Om irreguliere migratie richting de EU minderaantrekkelijk te maken en weerbaar te zijn als EU, is het verdernoodzakelijk dat er een sterk EU-intern asiel- en migratiesysteemstaat en dat de EU effectief samenwerkt met landen buiten deEU. Het kabinet onderstreept daarom het belang van de volledigeimplementatie van het Asiel- en Migratiepact en de terugkeerver-ordening (zodra deze van kracht wordt), en het versterken enbestendigen van partnerschappen met landen buiten de EU. Delangetermijnvisie van het kabinet is dat asielaanvragen buitenEuropa kunnen worden ingediend en afgehandeld. Het kabinet zetzich daarom doorlopend in voor het verder brengen en operatio-naliseren van innovatieve oplossingen waaronder de terug-keerhub. Hiervoor heeft het kabinet ook tijdens de informeleJBZ-Raad gepleit.De leden van de BBB-fractie vragen welke concrete gevolgen de Ministervoorziet van het EU Asiel- en Migratiepact voor de Nederlandse asielketenen gemeenten naar aanleiding van de Ceuta-crisis, mede gezien demogelijkheid tot verhoogde solidariteitsbijdragen of relocatie.AntwoordHet overgrote deel van de irreguliere migranten is weer terugge-keerd naar Marokko. Het kabinet heeft duidelijk gemaakt, onderandere tijdens de informele JBZ-Raad van 4 augustus, dat Spanjealles op alles blijft zetten om ook de nog niet teruggekeerdeirreguliere migranten terug te laten keren naar Marokko en debuitengrens verder te versterken zodat er geen aanzuigendeTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 102212 werking ontstaat voor anderen die ook irregulier naar Spanjewillen komen.Mochten er in Nederland asielzoekers worden aangetroffen diezijn aangekomen in Ceuta, worden deze personen overgedragenaan Spanje conform de afspraken in de Asiel en MigratiebeheerVerordening (AMbV), zodat Nederland geen extra druk op hetasielstelsel krijgt door de situatie in Ceuta. De ervaring van deafgelopen jaren is dat Spanje dergelijke overdrachten altijd in lijnmet de AMbV uitvoert.Binnen het solidariteitsmechanisme wordt vastgesteld welkelidstaten solidariteit ontvangen op basis van diverse factoren,waaronder de bevolkingsomvang, het BBP en het aantal irregu-liere aankomsten van asielzoekers en asielprocedures in deafgelopen vijf jaar. Gezien de omvangrijke berekening en doordathet overgrote deel van de irreguliere migranten is teruggekeerdnaar Marokko, is het niet de verwachting dat dit een grote rol zalspelen in het solidariteitsmechanisme. Daarnaast is de verdelingvan de solidariteitsbijdrage vervolgens aan de EuropeseCommissie. Het kabinet kan daar geen berekening van maken.Is de Minister bereid om, in lijn met de heldere positie van Italië en anderelidstaten, te pleiten voor maximale nationale soevereiniteit en afwijzingvan verplichte opname, en tegelijkertijd met alle macht in te zetten op eenversnelde uitvoering van return hubs, uitzetcentra en asielprocedures inveilige derde landen buiten de EU – precies de onderdelen die BBB in hetEuropees Parlement actief heeft ondersteund en aangescherpt?AntwoordHet kabinet heeft er tijdens de informele JBZ-Raad op ingezet datbuitengrenzen versterkt worden en terugkeer bevorderd wordt,o.a. met het oog op het tegengaan van secundaire migratie.Daarnaast heeft Nederland aandacht gevraagd voor de verdereontwikkeling van innovatieve oplossingen, waaronder terug-keerhubs en veilig derde land concept als een essentieelonderdeel van het Europees asiel- en migratiebeleid.De leden van de BBB-fractie vragen of Nederland bereid is de oprichtingvan fysieke barrières langs de Europese buitengrenzen van de EU actief tebepleiten en de lidstaten aan de buitengrenzen hiertoe te bewegen enhierbij te ondersteunen.AntwoordHet kabinet zet zich in voor de verdere versterking van hetbuitengrensbeheer onder andere door het aanpakken vantekortkomingen ten aanzien van de toepassing en naleving vanhet Schengenacquis. Het kabinet steunt dan ook het vijfpun-tenplan van de Commissie om de buitengrenzen verder teversterken, samenwerking met partnerlanden uit te breiden,alsook early warning signals, smokkel aan te pakken enterugkeer te verbeteren.Inbreng van de leden van de ChristenUnie-fractieDe leden van de ChristenUnie-fractie steunen de lijn van het kabinet datde Europese buitengrenzen moeten worden versterkt en dat verdereimplementatie van het Asiel- en Migratiepact noodzakelijk is. TegelijkertijdTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 102213 moet alles op alles worden gezet om mensensmokkel, levensgevaarlijkeirreguliere overtochten en de schrijnende situaties waarin mensen, somszelfs met dodelijke afloop, terechtkomen, te voorkomen. Vanuit die balanstussen effectief grensbeheer en bescherming van de menselijkewaardigheid vragen deze leden de Minister om tijdens de informeleJBZ-Raad nadrukkelijk aandacht te vragen voor de volgende twee punten.1. Voorkomen van nieuwe tragediesDe leden van de ChristenUnie-fractie vragen de Minister in de JBZ-Raadaandacht te vragen voor het voorkomen van mensensmokkel en levensge-vaarlijke irreguliere overtochten. Daarbij achten zij het van belang datSpanje, Marokko, Frontex en de Europese Commissie niet alleen inzettenop grensbewaking en terugkeer, maar ook op het voorkomen datkwetsbare mensen, waaronder minderjarigen, in de handen van mensen-smokkelaars terechtkomen of hun leven riskeren. Kan de Ministeraangeven op welke wijze hij dit punt tijdens de JBZ-Raad zal inbrengen?AntwoordHet kabinet veroordeelt misbruik van kwetsbare personen,waaronder minderjarigen, door mensensmokkelaars. Het kabinetheeft in de informele JBZ-Raad aangedrongen op het onder-zoeken van de precieze oorzaken van dit incident, waaronder demogelijke rol van mensensmokkelaars en sociale media. Hetkabinet blijft hierop aandringen en verzoekt de EuropeseCommissie en de agentschappen te rapporteren in de gebruike-lijke gremia; in het bijzonder voor de JBZ-Raad van 1 oktober enEuropese Raad van 15–16 oktober aanstaande. Daarnaastverwelkomt het kabinet de versterkte EU-aanpak van mensen-smokkelnetwerken, waaronder door het recent gepubliceerdesanctieregime en het nieuwe mensensmokkelcentrum bij Europol.Daarnaast is het de ambitie van het kabinet om het wredeverdienmodel van mensensmokkelaars te doorbreken en migratie-bewegingen naar Europa terug te brengen. Het langetermijndoelis dat uiteindelijk asielaanvragen buiten de EU aangevraagd enbehandeld kunnen worden. In dit kader heeft het kabinet op deinformele JBZ-Raad ook opgeroepen tot het versterken van deEuropese inzet ten aanzien van de doorontwikkeling van innova-tieve oplossingen.2. Europese verantwoordelijkheid en evaluatieDe leden van de ChristenUnie-fractie vragen de Minister in de JBZ-Raad tepleiten voor een grondige Europese evaluatie van de gebeurtenissen inCeuta. Een dergelijke evaluatie kan bijdragen aan beter inzicht in deoorzaken van deze situatie en aan lessen om herhaling in de toekomst tevoorkomen. Is de Minister bereid hiervoor in de JBZ-Raad aandacht tevragen en zich in te zetten voor een gezamenlijke Europese evaluatie?AntwoordJa, dat heeft Nederland tijdens de informele JBZ-Raad op4 februari gedaan.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 102214