bce35750-157a-41a3-8c19-2da11ac8ffae

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202432 820Nieuwe visie cultuurbeleid32 827Toekomst mediabeleidNr. 520 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUREN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 2 april 2024Hierbij informeer ik uw Kamer in aanloop naar het commissiedebatCultuur en Media van 11 april a.s. over de stand van zaken van een aantalmoties en toezeggingen met betrekking tot cultuur en media.CultuurOver het in gesprek gaan met rijksmusea en de RCE over toegankelijkheiden dit meenemen in het kennispunt toegankelijkheidTijdens het erfgoeddebat op 4 oktober 2023 heeft voormalig Staatssecre-taris Uslu toegezegd in gesprek te gaan met de rijksmusea en de RCE overtoegankelijkheid en dit mee te nemen in het kennispunt toegankelijkheid1.De ontwikkeling van het kennispunt – dat voor de gehele cultuursectorbedoeld is – is op dit moment in volle gang. In oktober is fase 1 van deontwikkeling afgerond. In deze eerste fase was onder andere de RCE lidvan het kernteam. Ook zijn er verschillende (rijks)musea aanweziggeweest bij de start- en eindbijeenkomst van deze fase. In fase 2 – die ditvoorjaar van start gaat – zal wederom een, of meerdere, bijeenkomst(en)in het kader van de ontwikkeling van het kennispunt en toegankelijkheid inde cultuursector worden georganiseerd. Hier zullen de rijksmusea en deRCE wederom ook voor worden uitgenodigd. Op die manier komt ooktoegankelijkheid in (rijks)musea, net als toegankelijkheid in de gehelecultuursector, aan bod.Over de aanpak van de nulmeting naar de toegankelijkheid en deelnamevan mensen met een beperking in de cultuursectorTijdens het commissiedebat op 29 juni 2023 over de Uitgangspuntenbriefculturele basisinfrastructuur 2025–2028 heeft voormalig Staatssecretaris1Toezegging TZ202310-040, gedaan tijdens Commissiedebat Erfgoed van 4 oktober 2023. kst-32820-520ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 32 820, nr. 5201 Uslu toegezegd een nulmeting te doen naar de toegankelijkheid endeelname van mensen met een beperking aan de cultuursector en deKamer over de aanpak te informeren voor de behandeling van decultuurbegroting.2Op dit moment wordt nog steeds gewerkt aan de voorbereidingen vaneen nulmeting, waaronder aan het zekerstellen van de benodigdeexpertise en het bepalen van de juiste scope van het onderzoek in relatietot bestaande onderzoeken en monitors, opdat deze op gedegen wijzewordt uitgevoerd en zo doelgericht mogelijk kan bijdragen aan deuitwerking van het beleid.Over het versterken van het stelsel van openbare bibliothekenTijdens de begrotingsbehandeling OCW op 18 januari 2024 heb iktoegezegd3 dat de Tweede Kamer geïnformeerd wordt over de voortgangvan het versterken van het stelsel van openbare bibliotheken4, en over hetal dan niet beschikbaar komen van extra financiële middelen voorspecifieke uitkeringen aan gemeenten ten behoeve van lokale bibliotheek-voorzieningen. Op dit moment wordt uitgewerkt hoe de gewensteversterking van het stelsel vorm kan krijgen, onder andere door eenwettelijke zorgplicht te incorporeren in de Wet stelsel openbarebibliotheekvoorzieningen.Voor de periode tot de invoering van de wettelijke zorgplicht is, zoals innovember 2023 aangekondigd5, een overgangsfase voorzien waaringemeenten via passende financiële afspraken in staat worden gesteld omhiernaartoe te groeien; bij het vormgeven van deze overgangsfase ben ikin gesprek met de VNG, de VOB, het IPO, de KB en de SPN. Bovendienben ik in het kader van de Voorjaarsnota in gesprek over de vraag of hetfinancieel mogelijk kan worden gemaakt om alle geldige spuk-aanvragenvan gemeenten te honoreren. Ik zal uw Kamer hierover in het komendnajaar via een brief nader informeren.Over de inzet van de culturele en creatieve sector bij maatschappelijkeopgaven en welke rol andere departementen hierbij hebbenTijdens het wetgevingsoverleg 14 november 2022 heeft de kamer verzochteen meerjarenagenda6 inzet maatschappelijke opgaven op te stellen.Ik heb kennisgenomen van de aanbevelingen uit het rapport, «In deschijnwerpers»7, dat eerder in opdracht van de Vaste Commissie voorOnderwijs, Cultuur en Wetenschap van de Tweede Kamer is opgesteld. Deconcrete uitwerking van een agenda – ook in samenhang met hettoekomstig cultuurbeleid – laat ik over aan mijn opvolger. Daarbij spreekik de hoop uit dat ook het volgende kabinet de potentie van de cultureleen creatieve sector zal benutten en de samenwerking op dit vlak metandere ministeries en overheden verder versterkt.2Toezegging TZ202307-012, gedaan tijdens het Commissiedebat Uitgangspuntenbrief culturelebasisinfrastructuur 2025–2028 van 29 juni 2023.3Toezegging TZ202401053, gedaan tijdens de plenaire behandeling van de OCW-begroting van18 januari 2024.4Kamerstukken II, 2022–2023, 33 846, nr. 70.5Kamerstukken II, 2023–2024, 33 846, nr. 71.6Toezegging TZ202211-161, gedaan tijdens Wetgevingsoverleg Cultuur van 14 november 2022.7Berenschot, Het rapport, getiteld «In de schijnwerpers», is medio juni aan de Tweede Kameraangeboden, ten behoeve van het debat over het cultuurbeleid van de Commissie van 29 juni2023.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 32 820, nr. 5202 De maatschappelijke opgaven waar de samenleving nu voor staat,vereisen een andere aanpak dan waarmee ze tot nu zijn benaderd. Hetgaat om grote thema’s van mentale gezondheid, kansengelijkheid tot deenergietransitie. Deze opgaven vragen om nieuwe perspectieven, omverbeeldingskracht en creativiteit. Kunstenaars, ontwerpers en creatieveprofessionals kunnen hierin een essentiële rol vervullen. Deze manier vanwerken kan een katalysator zijn van verandering.Eén voorbeeld wil ik kort uitlichten.Het driejarige programma PONT, de Publieke Ontwerppraktijk8 (2023–2026zet zich in om de impact van een ontwerpende aanpak op maatschappe-lijke opgaven te vergroten. Op allerlei plekken in Nederland wordt eenontwerpende aanpak al toegepast om vraagstukken het hoofd te biedenen worden er nieuwe instrumenten, methoden en processen ontwikkelddie de samenwerking tussen de publieke sector en de ontwerpsectorverbeteren. Hierbij worden ontwerpers, ambtenaren, onderzoekers enspecialisten uit andere relevante disciplines betrokken.Over de erkenning van nieuwe cultuurregio’s en incidentele middelencultuurregio’sOp dit moment kennen we in het cultuurbeleid vijftien cultuurregio’swaarbinnen overheden samenwerken aan een levendig en rijk cultureelklimaat in hun regio. In de afgelopen beleidsperiode hebben vier nieuwekandidaat-regio’s zich gemeld bij het Ministerie van Onderwijs, Cultuur enWetenschap. Dit zijn de regio’s Noord-Holland Noord, Midden-Holland,Noord-Limburg en de Achterhoek. Op 18 december 2023 is het principebe-sluit genomen om deze vier kandidaat-regio’s te erkennen als cultuur-regio. De vier nieuwe cultuurregio’s worden middels een brief erkend. Methet erkennen van de nieuwe cultuurregio’s wordt een nieuwe stap gezet inde samenwerking tussen de verschillende overheidslagen en de regionalesamenwerking op cultuur gestimuleerd. Verder stel ik in 2024 € 4,85miljoen euro beschikbaar aan de cultuurregio’s om een impuls te gevenaan culturele talentontwikkeling en het versterken en aanjagen vanjongerencultuur in de regio.MediaOver het project «Versterking lokale journalistiek door samenwerking»Tijdens het Commissiedebat lokale, regionale en streekomroepen van5 oktober 2023 zegde mijn voorganger toe de Kamer te informeren overhet vervolg van het journalistieke samenwerkingstraject van de NOS, RPOen NLPO.9Ik heb de aanvraag van de NOS, RPO en NLPO voor dit vervolgtraject op15 maart jl. ontvangen. Zodra ik de aanvraag beoordeeld heb, zal ik deKamer informeren over mijn reactie hierop.Vaste zenderpositie regionale publieke omroepenOp deze plaats wil ik ook graag terugkomen op de motie-Werner/VanStrien10 en de bijbehorende toezegging11 over een vaste zenderpositie8https://www.depubliekeontwerppraktijk.nl/9Toezegging TZ202310-020 gedaan tijdens Commissiedebat Lokale, regionale en streekom-roepen van 5 oktober 2023.10Kamerstukken II, 2023–2024, 32 827, nr. 290.11Toezegging TZ202310-024 gedaan tijdens Commissiedebat Lokale, regionale en streekom-roepen van 5 oktober 2023.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 32 820, nr. 5203 voor de regionale publieke omroepen. In de motie werd de regeringverzocht om in overleg met distributeurs te zoeken naar een vastezenderpositie voor de regio die het beste past in de huidige afspraken metde andere partijen in de keten.In de afgelopen tijd heb ik gesprekken gevoerd met diverse distributeurs.Er is o.a. gesproken met KPN, met VodafoneZiggo en met NLconnect.NLconnect is de branchevereniging voor de glasvezel- en breedbandin-dustrie waaronder ook distributeurs als Odido, Delta, Kabelnoord en SKVeendam vallen.Laat ik voorop stellen dat ik het eens ben met de indieners van de motiedat de regionale publieke omroepen een belangrijke rol vervullen als hetgaat om informatievoorziening in en over de regio. Vindbaarheid van decontent van (regionale) publieke omroepen is een belangrijk thema. Uit degesprekken die ik heb gevoerd met de distributeurs komt een wisselendbeeld naar voren. De regionale publieke omroepen beschikken weliswaarover een vaste zenderpositie maar per distributeur kan verschillen welkepositie dat is. De vraag is wat dit betekent voor de vindbaarheid van deregionale publieke omroepen.Zoals ook wordt aangegeven in het antwoord op Kamervragen van het lidWerner (CDA)12 bevatten de Telecommunicatiewet en de Mediawet welbepalingen over welke televisiezenders verplicht doorgegeven moetenworden in het zgn. basispakket (ook wel de must carry-verplichtinggenoemd) maar niet over welke zender op welke positie moet staan. Dehuidige indeling van de televisiezenders is voor een deel historischgegroeid, voor een ander deel maakt deze onderdeel uit van (commer-ciële) onderhandelingen en distributiecontracten tussen omroepen endistributeurs. Dit zijn marktafspraken die per distributiepartij kunnenverschillen. Als Staatssecretaris voor media en cultuur speel ik daar geenrol in.In het rapport «Validatie begroting landelijke uitrol regionale vensters»13is door de onderzoekers gekeken naar wat de financiële implicaties voorde NPO, de RPO en vier grote distributeurs zouden zijn van het realiserenvan een vaste zenderpositie voor een regionale publieke omroep in eenprovincie. De onderzoekers schatten een vaste zenderpositie in op zo’n€ 20 tot 35 miljoen euro voor drie jaar.Uit de gesprekken met de distributeurs is verder naar voren gekomen dathet kijken naar televisie – ook naar de regionale zenders – niet meer is tevergelijken met pakweg 10 jaar geleden. De kijkbehoeften van mensenveranderen door het gebruik van streamingdiensten, er wordt minder«live» gekeken door de mogelijkheden van (vooruit- en) terugkijken, enhet kijken gebeurt niet alleen meer op het grote televisiescherm maar ookvia smartphones, tablets en computers. Daarnaast bieden de nieuwstegeneratie settopboxen en smart-tv’s steeds meer mogelijkheden voorpersonalisatie en persoonlijke aanbevelingen. Via voice control kangemakkelijk een favoriete zender worden opgevraagd. Kortom, het belangvan een vaste zenderpositie in het televisieabonnement neemt af. Ik hoopu hiermee voldoende te hebben geïnformeerd over de motie-Werner/VanStrien.12Aanhangsel Handelingen II 2022–2023, nr. 3456.13Bijlage bij Kamerstukken II, 2019–2020, 32 827, nr. 200.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 32 820, nr. 5204 Regionale programmering in de NPO Start-appDaarnaast wil ik u graag informeren over de motie-Werner14, zoals ooktoegezegd in de brief van 6 juli 2023.15 In deze motie wordt de regeringverzocht om in kaart te brengen of regionale zenders opgenomen kunnenworden in de app van de NPO en om de Tweede Kamer hierover teinformeren.Zoals in de brief van 6 juli reeds werd aangegeven, heeft de NPO latenweten dat plannen voor het opnemen van regionale programmeringgemaakt kunnen worden na de herziening van NPO Start. Inmiddels is denieuwe omgeving van NPO Start beschikbaar voor gebruikers. Om hetmogelijk te maken dat regionale programmering (mits met voldoendegebruiksrechten en conform technische specificaties) gemakkelijk teplaatsen is in NPO Start, is het ook noodzakelijk dat het onderliggendesysteem van NPO Start waarmee programma’s worden aangeleverd,wordt vernieuwd. Deze vernieuwing vindt op dit moment plaats enverwacht wordt dat dit systeem eind 2024 voldoende is vernieuwd om deaanlevering mogelijk te maken. Ik heb van de NPO en de RPO begrependat zij afspraken gaan maken over de wijze waarop regionaal aanbodvanaf dat moment aangeleverd kan worden en zo een plek kan krijgen opNPO Start. Met het communiceren van bovenstaande planning metbetrekking tot het plaatsen van regionaal aanbod op NPO Start beschouwik de motie-Werner en de toezegging van 6 juli 2023 als afgedaan.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,F.Q. Gräper-van Koolwijk14Kamerstukken II, 2022–2023, 36 200-VIII, nr. 137.15Kamerstukken II, 2022–2023, 32 827, nr. 286.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 32 820, nr. 5205