Martin Martin Bosma

Financiën decentrale overheden

De heer Martin Bosma (PVV): Het is goed dat de mevrouw van D66 begint over Amsterdam en het nieuwe coalitieakkoord. Amsterdam heeft meermalen geld gegeven aan Gaza. Daar voelt men zich blijkbaar solidair mee. In dat nieuwe coalitieakkoord gaat er ook een enorm bedrag naar Ramallah. Dat wil men wederopbouwen. Ik wist niet dat er iets was gebeurd in Ramallah waardoor dat wederopgebouwd moet worden. Wat vindt de gewaardeerde collega van D66 ervan dat Amsterdam allemaal geld geeft aan buitenlandse doelen?

De heer Martin Bosma (PVV): Amsterdam heeft een schuld van 9 miljard euro. Het is ongelofelijk: 9 miljard. Ze geven per jaar 1,7 miljard uit aan personeelskosten. Het aantal werknemers is daar de afgelopen jaren gestegen met 6.000. Is het dan verstandig en is het aan de burgers te verkopen dat er ook belastinggeld gaat van Amsterdam naar Gaza en naar Ramallah?

De heer Martin Bosma (PVV): Dank u wel. Welk wetsartikel was dat nou, meneer Struijs? Nee, oké, ik ga door. Voorzitter. Het gaat vandaag om heel veel geld, dus het is goed dat we erover praten. 50 miljard gaat er jaarlijks naar de gemeenten en de provincies. Dat is niet niks. Het gaat om geld dat gebruikt wordt ten algemenen nutte. We zien de dingen om ons heen die verzorgd worden door de gemeentes en de provincies. Daarnaast moeten we toch even goed kijken wat gemeenten en provincies zoal doen met dat geld en moeten we ons afvragen of dat wel de juiste besteding is. Ik ben erg benieuwd wat de minister daarvan vindt. Het aanjongen van het aantal ambtenaren de afgelopen jaren is niet gering. In Amsterdam kwamen er 6.000 ambtenaren bij, samen goed voor 1,7 miljard aan loonkosten. Het is iets wat we door heel Nederland zien. In tal van gemeenten in de provincie Overijssel kwamen er 2.100 mensen bij. Haaksbergen ging van 140 naar 205 ambtenaren. In Borne stonden 46% meer mensen op de loonlijst. In de provincie Zeeland kwamen er 1.000 mensen bij in vijf jaar. In Utrecht ging het van 4.600 naar 6.100. Het verzuim ligt daar op 8,7%. Het verzuim in Amsterdam is 10%. Dat is enorm. Er worden dus steeds meer mensen aangenomen. Er is sprake van bestuurlijke obesitas, zoals het lokale CDA het uitdrukt. Maar mensen worden ook steeds vaker ziek. 10% van de ambtenaren in Amsterdam zit ziek thuis. Wat vindt de minister ervan dat het maar aanjongt en aanjongt? Ik ben best bereid om te geloven dat er meer taken naar de gemeenten zijn gegaan de afgelopen jaren, zoals de Wmo en noem maar op, maar verklaart dit nou echt de bestuurlijke obesitas? Ik waag dat te betwijfelen. Blijft de minister gewoon maar doorgaan met gireren? Er werd net gesproken over het nieuwe bestuursakkoord in Amsterdam. Daar hebben ze negen wethouders in plaats van zes. Eén wethouder heeft dus twee voorlichters. Het gaat maar door en het gaat maar door. De landelijke norm is tien gemeenteambtenaren per 10.000 inwoners. In Amsterdam zijn dat er twintig. Heeft de minister het idee dat dit een regel zou moeten zijn en is hij bereid om de gemeente daarop aan te spreken? Voorzitter. Heel veel taken worden ondertussen niet uitgevoerd. In de grote steden is er een enorm probleem met zwerfvuil. Ik woon zelf in het provincieplaatsje Amsterdam. Het is goor, het is smerig, het is Calcutta 2.0. Ratten, bende, het geurt, het is vies. Het is smerig. Dan is er nog iets, wat er ook haaks op lijkt te staan: de lasten gaan door het dak. Door heel Nederland exploderen de lokale lasten. De toeristenbelasting gaat met 60% omhoog in Amsterdam. De gemeentebelastingen: landelijk +6,5%. Parkeeropbrengsten zijn gestegen met 8,8%. Reinigingsheffingen, ozb, afvalstoffenheffing, rioolheffing: ze gaan overal door het dak. Ondertussen vraag ik me af of de dienstverlening aan de burger hier wel gelijke tred mee houdt. Is dat ook het beeld van de minister? Voorzitter. Dan schulden. Er zijn nogal wat gemeenten met forse schulden. Amsterdam staat voor 9 miljard aan de lat. Wat doen ze met al dat geld? Ze geven het uit, ze geven het uit, ze geven het uit. 9 miljard betekent ook: enorme rentelasten. Vindt de minister dat gewoon? Tegelijkertijd hebben de gemeenten enorme buffers, bij elkaar 43 miljard. Moeten ze die dan niet eens gaan uitgeven? Ondertussen zijn de gemeentes ook druk met deugen. Velen hebben een buitenlands beleid. Ze hebben wethouders van Buitenlandse Zaken, bij wijze van spreken. Amsterdam heeft al meerdere malen gegireerd richting Gaza, dat blijkbaar gesteund moet worden terwijl de ratten en het zwerfvuil door de straten kruipen in Amsterdam. Door Amsterdam gaat er nu ook geld gegeven worden aan Ramallah. Daar gaat ons belastinggeld naartoe. Ondertussen gaat het nieuwe coalitieakkoord, waar net al aan gerefereerd werd, allerlei bedrijven wegpesten die zakendoen met Israël, zoals Booking.com, Airbnb en Expedia. Ondertussen wordt er ge-iftard en wordt er wel zaken gedaan met China. Wat vindt de minister daarvan? Er is ook een personeelsbeleid dat ten doel heeft om minder blanke mensen in dienst te krijgen. In Amsterdam en Utrecht is dat het geval. Hoe staat de minister daartegenover? Wat vindt de minister ervan dat illegalen in Amsterdam nu een gratis Stadspas krijgen? Je bent illegaal, je hebt hier niks te zoeken, je moet eigenlijk terug, maar je krijgt van de gemeente Amsterdam een gratis Stadspas. Wat vindt de minister daarvan? Is hij het met mij eens dat dit een aanzuigende werking heeft? Voorzitter, dat was het. Dank u wel.

De heer Martin Bosma (PVV): Ik had wel gehoopt op een reflectie, want wat er gebeurt, is natuurlijk te gek voor woorden. We zien dat de lasten door het dak gaan. Denk aan de rioolheffing en de ozb-belasting. De burger moet maar betalen. Verder zien we dat het aantal ambtenaren van de gemeenten en de provincies explodeert, met tientallen procenten tegelijk. In Amsterdam zijn er 6.000 mensen bij gekomen. De minister zegt gewoon: dat moeten ze allemaal zelf weten; ik blijf wel gireren. Ligt er niet een taak voor de minister om daar iets van te vinden? Het gaat toch gewoon om belastinggeld? Hij is verantwoordelijk voor het openbaar bestuur in Nederland.

De heer Martin Bosma (PVV): De uitspraak dat gemeenten en provincies geen uitvoeringsloket van de Rijksoverheid zijn, hebben we eerder gehoord, maar dat is natuurlijk niet waar. De Spreidingswet bewijst het tegenovergestelde. Op dat punt zijn gemeenten wel een uitvoeringsloket. Wat de minister zegt, klopt dus niet. Wat vindt hij ervan — laat ik een ander onderwerp aansnijden — dat gemeenten enorme schuldenposities hebben? We hebben in het verleden allerlei affaires gehad, bijvoorbeeld rond Ceteco in Zuid-Holland. Die gingen met heel veel geld speculeren. Daar heeft de centrale overheid toch iets van geleerd, zo mag ik aannemen. Wat vindt de minister er bijvoorbeeld van dat sommige gemeenten enorme schulden hebben?

De heer Martin Bosma (PVV): Ja, ten slotte. Er zijn gemeenten die heel veel geld weggeven aan het buitenland. Dat doen ze eigenlijk al decennia. Vroeger hadden we de LOTA, de Lagere Overheden Tegen Apartheid. Er is geld van Groningen naar Cuba gegaan. Gemeenten hebben uitwisselingsprojecten gehad met Managua. Nu gaat er heel veel belastinggeld van gemeenten richting Gaza, meermalen, en richting Ramallah. Is dat iets waarvan de minister zegt: het zou goed zijn als gemeenten dat niet doen; laten we dat lokale belastinggeld gebruiken voor lokale behoeften?