Raymond de Roon

Raad Buitenlandse Zaken 29 januari 2026

De voorzitter: Goedemiddag, allemaal. Ik open hierbij het commissiedebat inzake de Raad Buitenlandse Zaken van 29 januari aanstaande. Ik heet de minister en zijn staf van harte welkom. Voordat we van start gaan, is er een voorstel dat ik even aan u wil voorhouden, namelijk om aan de agenda van dit commissiedebat twee dingen toe te voegen. In de eerste plaats is dat de brief van de minister van 6 januari jongstleden over de ontwikkelingen in de coalition of the willing voor Oekraïne. Als u zich erin kunt vinden dat die vandaag aan de agenda wordt toegevoegd, dan kunnen we daartoe besluiten. Als u dat niet wil, dan is dat wat mij betreft ook oké. Ik wil even peilen of u dat goedvindt. Allemaal goed? Akkoord. Dan is dat besloten. Dan gaan we naar het tweede voorstel. Dertien of veertien minuten geleden is de brief ontvangen die de commissie had gevraagd aan de minister, namelijk inzake het ontbieden van de Iraanse ambassadeur. Wat ons betreft kan deze brief ook worden toegevoegd aan de agenda. Ik weet niet of iedereen de brief heeft kunnen zien. Het is een hele korte brief. Die roept misschien nog één vraag op, maar dat laat ik graag aan de collega's over. Of misschien zijn er nog wel meer vragen. Laat ik het maar afwachten. Dank daarvoor. Dan zijn beide brieven toegevoegd aan de agenda van dit commissiedebat. Ik stel voor om in de eerste termijn een spreektijd van vijf minuten te hanteren met drie interrupties in tweeën per fractie. Nog even voor de volledigheid: in afwijking van vorig jaar hebben we de commissiedebatten in principe gepland voor vier uur in plaats van drie uur. De commissie had daar vorig jaar zelf toe besloten, en dat begint vandaag. O, het is al een paar maanden zo, zegt de griffier. Dat is mij dan eventjes niet bijgebleven, maar dat is dus de reden. Ze vliegen voorbij, wordt er gezegd. Dat is inderdaad een feit. Akkoord. Dan geef ik nu als eerste het woord aan de heer Ceder van de ChristenUnie. Meneer Ceder.

De voorzitter: Dank u wel. Nog even voor de mensen die net binnen zijn gekomen. We doen drie interrupties en de interrupties zijn in tweeën. Ik hanteer wel de regel dat een interruptie kort en bondig moet zijn. De traditionele voorzitter houdt die regel ook aan. U moet uw interruptie dus binnen 30 seconden plaatsen. Gaat u daarover heen, dan telt die voor twee interrupties. Dan kunnen we volgens mij nu door naar de heer Dassen van Volt. Gaat uw gang.

De voorzitter: Helder. Dank u wel, meneer Dassen. Er zijn geen vragen voor u, zo constateer ik. Dan kunnen we door naar mevrouw Dobbe van de SP. Gaat uw gang.

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Dobbe. U bent door uw tijd heen, dus ik moet u nu afbreken.

De voorzitter: Voordat we verdergaan het volgende. Ik had aan het begin van deze sessie gezegd dat u in deze ronde drie interrupties per fractie heeft, maar toen zaten er vier of vijf leden aan tafel. Nu zitten er elf, geloof ik. Ik ga dat aantal van drie dus terugbrengen naar twee interrupties per fractie. Dat zijn interrupties in tweeën. Nu kunnen we gewoon verder met de volgende spreekster. Dat is mevrouw Van der Werf van D66. Gaat uw gang.

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van der Werf. Dan kunnen we door naar de volgende spreker, de heer Ceulemans van JA21.

De voorzitter: Dank, meneer Ceulemans. Dan is het woord aan de heer Stoffer van de SGP.

De voorzitter: Dank u wel, meneer Stoffer. Meneer Boswijk, CDA, het woord is aan u.

De voorzitter: Dank, meneer Boswijk. Meneer Van Baarle, DENK. O, er is nog een interruptie. Excuus. Mevrouw Dobbe, gaat uw gang.

De voorzitter: Dank u wel. Er zijn geen andere interrupties. Dan kunnen we door naar de woordvoering door de heer Van Baarle namens DENK.

De voorzitter: Er is een vraag voor u. Meneer Ceder.

De voorzitter: De heer Van Baarle kan verder met zijn betoog. Daar heeft hij nog drie minuten voor. Gaat uw gang.

De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Baarle. Het woord is aan de heer Van der Burg van de VVD.

De voorzitter: Dank, meneer Van der Burg. De heer Van Baarle heeft een vraag voor u.

De voorzitter: Dan kunnen we door naar de heer Dekker, die de woordvoering doet namens Forum voor Democratie.

De voorzitter: Dank u wel, meneer Dekker. Dan mevrouw Piri, van GroenLinks-Partij van de Arbeid.

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Piri.

De voorzitter: Dan kijk ik nu even de heer Stoffer aan met de vraag of hij bereid is om de voorzittershamer even te hanteren terwijl ik mijn inbreng namens de PVV- fractie zal uitspreken.

De heer De Roon (PVV): Ik heb dat nog niet bijgehouden, maar de griffier kijkt hier op de klok en hij zal mij en ook u waarschuwen als de vijf minuten om zijn.

De heer De Roon (PVV): Goed, ik ga van start. Waar de Iraanse bevolking in groten getale op zoek is naar vrijheid, grijpt het islamitische regime op de ouderwetse manier naar grof geweld en onderdrukking. Honderden en mogelijk al duizenden demonstranten zijn al door het regime als beesten afgemaakt. De berichten over de aantallen variëren nogal. Het kleinste getal dat ik zag, was 500. Ik zag 3.000, 12.000. Whatever it is, het is te veel. Door de volgelingen van de gitzwarte islamitische revolutie, die al sinds eind jaren zeventig een verstikkende deken over Iran hebben gelegd, wordt nu ook weer dit geweld gepleegd. Dat brute geweld moet stoppen. Bij de PVV zien we dan ook het Iraanse regime liever nog vandaag dan morgen omvallen. Wat dat betreft sluit ik ook aan bij wat door de diverse collega's hier aan tafel in die richting is gezegd. We willen natuurlijk vanuit de Kamer graag dat onze regering daar iets aan doet. We zijn natuurlijk maar een klein land, maar misschien kunnen we toch iets doen. De minister heeft de ambassadeur laten ontbieden. Vanuit de Kamer is nog gevraagd om daar in ieder geval vandaag een bericht over te mogen ontvangen. Dat bericht houdt in: die ontbieding heeft plaatsgevonden. Ik leid uit de formulering in dat briefje af dat de minister de ambassadeur niet zelf heeft gesproken, maar dat het aan een ambtenaar is overgelaten. Als ik het verkeerd zie, hoor ik dat misschien straks. De vraag is echter wat dit voor effect heeft op Iran. Ik heb het nog eventjes uitgezocht. Beter gezegd: ik heb het laten uitzoeken. In de afgelopen vijf jaar is de Iraanse ambassadeur maar liefst maar liefst vijfmaal ontboden. Vijfmaal! In drie van die gevallen ging het om liquidatiepogingen in Nederland en in de andere twee gevallen om executies gepleegd in Iran. Geweld was de afgelopen vijf jaar dus al drie keer de aanleiding om die ambassadeur te ontbieden. Verder was er nog het geval van een Nederlands kind dat bij een aanval van Iran op Erbil om het leven kwam. Dat was ook een reden om de ambassadeur te ontbieden. En er is een gevaarlijke Iraanse aanval geweest op Israël, wat ook een aanleiding was om de Iraanse ambassadeur te ontbieden. Dat is dus vijfmaal, waarvan driemaal maar liefst vanwege dodelijk geweld door Iran. Dan vraag je je af, althans, ik vraag mij dat af: maakt deze zesde ontbieding die heeft plaatsgevonden ook maar enige indruk? Legt het ook maar enig gewicht in de schaal? Zou het iets kunnen bijdragen? Ik moet dan voor mijzelf tot de conclusie komen: ik denk het niet. Ik denk niet dat Iran zich hier iets van aantrekt, want het bewind daar ziet een veel groter gevaar. Dat gevaar willen ze tackelen en ze laten zich daar niet van weerhouden doordat een ambassadeur in Nederland op het matje is geroepen. De PVV wil dan ook dat Nederland een krachtiger signaal gaat afgeven, namelijk dat Nederland een voorbeeld stelt en alle Iraanse diplomaten het land uitzet. Weg met die vertegenwoordigers van dat vreselijke terreurregime in Teheran, dus zet de ambassadeur van Iran en zijn diplomaten het land uit. Ik vraag mij trouwens ook af, en misschien wil de minister daar ook op ingaan: wat hebben we er eigenlijk aan dat die gasten hier zitten? Volgens mij helemaal niets. Graag hoor ik dus of de minister bereid is die daadkracht te tonen in plaats van dat symbolisch ontbieden van een ambassadeur. Uiteraard moet er ook zo veel mogelijk voor eens en voor altijd afgerekend worden met de Iraanse Revolutionaire Garde, die een hoofdrol speelt bij het neerslaan van de protesten en het executeren van demonstranten. Het zijn namelijk de slagers van de Revolutionaire Garde die op dit moment gruwelijk huishouden en ziekenhuizen afstropen op zoek naar gewonde demonstranten om ze vervolgens om het leven te brengen. Wat wij kunnen en moeten doen, is deze fascisten nu eindelijk op de Europese terreurlijst plaatsen. Dat moet door de EU gebeuren. Dat is dan ook mijn vraag. Want dat de Iraanse Revolutionaire Garde nog steeds niet op de EU-terrorismelijst staat, is voor de PVV onacceptabel. Wat mij betreft moet het kabinet de diplomatieke druk maximaal opvoeren om dat in Brussel voor elkaar te krijgen. Mijn vraag aan de minister is dan ook wat Nederland tijdens de komende Raad en in aanloop daarnaartoe gaat doen om die plaatsing nu eindelijk voor elkaar te krijgen. Dan kom ik bij Venezuela. Ik kijk even naar de klok. Ik zie dat ik door mijn tijd heen ben. Klopt dat? Ja, dat is het geval. Dan moet ik de rest laten, maar ik vond Iran ook het belangrijkste punt voor vanavond. Voorzitter, dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik even naar de minister, want er zijn heel veel vragen gekomen. Hij zegt: 25 minuten. Ik schors de vergadering tot 18.40 uur.

De voorzitter: We gaan weer verder met dit debat. Ik zal in deze termijn van de minister drie interrupties in tweeën toestaan per fractie. Uiteraard is het woord nu in eerste instantie aan de minister.

De voorzitter: De minister kan verdergaan met zijn betoog. O, mevrouw Piri heeft nog een vraag.

De voorzitter: Mevrouw Piri?

De voorzitter: Ik ga even kijken of dat zo is. Mevrouw Dobbe heeft nog een vraag.

De voorzitter: Ook de heer Ceulemans heeft een vraag.

De voorzitter: Waarvan akte. Minister, u kunt volgens mij nu weer verder met uw betoog.

De voorzitter: Ik zie dat mevrouw Van der Werf nog een vraag heeft.

De voorzitter: Het lijkt voldoende zo, dus dan kunt u nu weer verder met het volgende blokje.

De voorzitter: Ik merk het op. Dan kunt u met het volgende onderwerp verdergaan.

De voorzitter: Tot slot, mevrouw Dobbe.

De voorzitter: U kunt verder met uw betoog, minister. Ik geloof niet dat er nog iemand een vraag heeft, dus gaat u maar rustig verder.

De voorzitter: Nog een vraag? Mevrouw Dobbe.

De voorzitter: Ik merk heel even het volgende op; de griffier fluistert mij dat in, maar dat is ook wel terecht, denk ik. U neemt nu wel een voorschot op het feit dat die begrotingsbehandeling dan niet op 29 januari zal zijn, maar daar gaat niet alleen deze commissie over.

De voorzitter: Tot slot, minister. Ik hoop dat we dan naar het volgende punt kunnen.

De voorzitter: Dan vraag ik de minister om nu wel met het volgende onderwerp verder te gaan.

De voorzitter: De minister spreekt uitsluitend namens zichzelf.

De voorzitter: De heer Van Baarle eerst nog. Daarna komt de heer Van der Burg aan de beurt.

De voorzitter: Er is nog een interruptie.

De voorzitter: Als er nog een punt dat aan de orde is gesteld onvermeld is gebleven in de beantwoording van de minister, hoor ik dat graag. Anders gaan we door naar de tweede termijn. Oké, ik neem aan dat we naar de tweede termijn kunnen. Ik stel voor een spreektijd per fractie van één minuut te hanteren, als u dat goedvindt, en om geen onderlinge interrupties toe staan in deze termijn. Meneer Ceder.

De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Dobbe.

De voorzitter: Dank u wel. Dan komen we bij mevrouw Van der Werf.

De voorzitter: Mooi. De heer Ceulemans.

De voorzitter: Meneer Stoffer.

De voorzitter: Meneer Boswijk.

De voorzitter: De heer Van Baarle.

De voorzitter: Dank u. Meneer Van der Burg.

De voorzitter: Dank u wel. Meneer Dekker? Nee. Dan gaan we naar mevrouw Piri.

De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even naar de heer Stoffer om te zien of ik weer een beroep op hem kan doen.

De heer De Roon (PVV): Ik moet zeggen dat ik toch niet tevreden ben met de reactie van de minister op mijn voorstel om de diplomaten van Iran uit te zetten. Het verhaal zoals ik het heb begrepen, is dat de minister zegt: maar dan moeten onze diplomaten ook weg uit Iran en dat is vervelend voor de Nederlanders die daar zitten, want daar heb je dan geen contact meer mee. Ik denk dat je dat moet afwegen tegen het hogere doel waar het hier om gaat, namelijk dat dat regime gewoon een flinke tik moet krijgen, een tik die opvalt, een tik die bijzonder is; niet de zoveelste berisping op het departement door Nederland en door nog 25 andere EU-landen. Nee, het moet juist een stap zijn die de legitimiteit van dat regime ontkent. Daarmee val je op; dat komt aan. Ik geef toe: ook dat zal niet meteen tot een verandering in Teheran leiden. Maar het is wel een veel forsere tik, en die hebben ze gewoon verdiend wat mij betreft. Ik zou dus graag willen dat de minister daar toch nog even op reflecteert. Dank u.

De voorzitter: Dan geef ik het woord aan de minister voor de beantwoording.

De voorzitter: De minister lijkt door de beantwoording heen te zijn. Ik kijk even of dat ook wat u betreft inderdaad het geval is.

De voorzitter: Als we er daarmee zijn, dan constateer ik in ieder geval dat ik moet vermelden dat het lid Ceder dus een tweeminutendebat aanvraagt. Wij zullen zorgen dat dat terechtkomt bij de Voorzitter van de Kamer. Maar meneer Van Baarle wil ook nog iets zeggen of vragen, en dat mag hij zeker. Gaat uw gang.

De voorzitter: Dat is het dan. Mevrouw Dobbe heeft nog een vraag.

De voorzitter: Mevrouw Dobbe nog hierover?

De voorzitter: Oké. Zijn er nog andere opmerkingen of vragen? Als dat niet het geval is, dan ga ik nu over tot het voorlezen van de toezeggingen die de griffier heeft genoteerd. Ga er maar even goed voor zitten, want het zijn er zes en ze zijn ook niet heel kort. Dat is akkoord van beide kanten.

De voorzitter: Akkoord. Dat zullen we er ook bij opnemen.

De voorzitter: Akkoord. "Voor de begrotingsbehandeling" is geschrapt.

De voorzitter: Goed. De verwijzing naar de Kamervraag van de Ceder is geschrapt en "het geweld tegen de Koerden" staat erin.

De voorzitter: Oké. Dat hebben we dan nu ook gewijzigd in de schriftelijke weergave hier, dus dank daarvoor. Dan kunnen we komen tot een afronding van dit commissiedebat. Ik dank de leden voor hun inbreng en de minister voor de beantwoording van alle gestelde vragen. Daarmee sluit ik deze bijeenkomst.