Luc Stultiens

Wet werkelijk rendement box 3

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Ik heb een vraag over het punt van de vermogenswinstbelasting. De VVD geeft aan: we kiezen daar nu niet voor vanwege onder andere de budgettaire inpasbaarheid; het kost gewoon veel geld en dat hebben we nu niet. Dat vind ik een goed argument, maar waarvan denkt de VVD dat in de toekomst dan wel te betalen? Mevrouw Van Eijk zegt dat het een tussenstap is, maar waar zal het geld hiervoor in de toekomst dan wel gevonden worden?

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Ja, nog één vervolgvraag. De VVD is inderdaad niet de partij die de ramingen de schuld geeft. Het gaat inderdaad geld kosten; de vraag is hoeveel. Hoeveel geld is de VVD bereid om de komende jaren uit te trekken voor die stap? Mijn partij is daar niet toe bereid; dat is een duidelijk standpunt. Ik denk dat het de samenleving helpt als we hierover eerlijk en duidelijk zijn. Als de VVD hier geen geld voor wil uittrekken, laten we dan geen valse hoop wekken. Of is de VVD wel bereid om cumulatief x-miljard uit te trekken voor de vermogenswinstbelasting?

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): De uitvoeringstoets bij deze wet is al best zorgwekkend, met vier rode vlaggen en één gele. We waren samen rapporteur en dat was een van onze grote bezwaren of angsten. Nu lijkt het er eigenlijk op, hoor ik nu bij een nieuwe suggestie, dat we het nog moeilijker gaan maken, met een tegenbewijsregeling. Ziet mevrouw Van Eijk ook die zorg dat we nu in plaats van 900 fte nóg meer mensen nodig hebben om dit voor elkaar te krijgen?

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Eigenlijk zit er aan het einde van het betoog nog een cliffhanger als het gaat om wat de PVV dan wel wil. Ik geef de heer Vlottes graag de kans om te zeggen voor welke oplossing de PVV precies staat.

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Dat is knap ontweken, maar dat is geen antwoord op de vraag. Een jaar geleden zaten we hier ook. Toen had de PVV hele stoere woorden. Ze kondigde aan: we gaan een motie indienen voor een vermogenswinstbelasting. Die heb ik nooit gezien. Er kwam een slappe onderzoeksmotie. Vandaag hoor ik weer grote woorden. Wat wil de PVV?

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Ja, maar dan is de vraag — die stelde ik een jaar geleden ook, en toen was er geen antwoord — wie er bij de PVV gaat betalen voor de vermogenswinstbelasting. Die gaat de komende jaren miljarden kosten, ten gunste van beleggers en miljonairs. Wie gaat er bij de PVV betalen voor dit plan?

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Tot slot, voorzitter …

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): De heer Vlottes heeft het over "enkele miljarden", maar het zijn er minstens 10. We gaan hopelijk straks horen om hoeveel het precies gaat. De vraag is wel hoe de PVV die "enkele miljarden" gaat betalen. Ik hoor nu weer hele grote woorden: "We gaan tegen het voorstel stemmen." Dat mag. De heer Vlottes wil een alternatief. Hoe gaat de PVV die miljarden betalen?

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Dank, voorzitter. Dit wetsvoorstel zit vol met gemiste kansen. Het is een gemiste kans dat de enorme vermogensongelijkheid niet wordt aangepakt. Het is een gemiste kans dat de belastingdruk niet wordt verschoven van werk naar vermogen. Het is ook een gemiste kans dat er geen einde komt aan de vlaktaks in box 3. En dat terwijl we al zo vaak gewaarschuwd zijn: al die ambtelijke rapporten van de afgelopen jaren, de studies van het Centraal Planbureau en vandaag het nieuwe rapport van Oxfam. De belastingen op werk en vermogen zijn niet met elkaar in balans. Hoe rijker je bent, hoe lager je effectieve belastingdruk, en de rijken worden steeds rijker. Op die gemiste kansen kom ik zo meteen terug. Ik ga beginnen met wat er vandaag wél voorligt: een belasting op basis van daadwerkelijk rendement in plaats van fictief rendement. Dat is inderdaad een stap vooruit. Een belangrijk vraagstuk de afgelopen jaren ging over het moment van belasten. Kies je voor een jaarlijkse vermogensaanwasbelasting of een belasting op basis van gerealiseerde vermogenswinsten? GroenLinks-PvdA is voorstander van een vermogensaanwasbelasting. Die is economisch gezien het minst verstorend en beter uitvoerbaar voor de Belastingdienst en voor mensen zelf. Er is minder kans op uitstelgedrag en ja, het leidt niet tot miljarden aan budgettaire derving in de komende jaren. We vinden het daarom jammer dat er is gekozen voor een hybride variant. Een onderbelicht aspect in deze discussie is de precieze budgettaire derving. Deze discussie speelt al jaren hier in de Kamer, maar de harde bedragen ontbreken. Af en toe hoor je: ja, het kost misschien een paar miljard de komende jaren en structureel maakt het niks uit. Op die ordegrootte snap ik het, maar het gaat om groot geld. Ik vraag aan de staatssecretaris heel precies: hoeveel extra geld loopt de overheid nu mis, omdat er wordt gekozen voor een hybride versie versus aanwas? En hoeveel geld zou het kosten de komende jaren, of de jaren nadat een nieuwe Kamer dat wijzigt, als er voor vermogenswinst wordt gekozen? Want het budgettaire probleem is niet opgelost als we het over een paar jaar alsnog zouden veranderen. Ik vraag namelijk om harde en complete cijfers, omdat dat uitmaakt voor het debat hier in de Kamer.

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Dank voor deze goede vraag. Laat ik beginnen met de korte termijn. Er wordt vaak mee geschermd dat het even een kwestie van een paar jaar is. Ik heb bijvoorbeeld in het verslag gevraagd wat deze hybride versie kost, vergeleken met aanwas. Dan krijg ik als antwoord: voor de komende tien jaar opgeteld 23 miljard. Dan loop je 23 miljard euro mis vanwege deze variant. Dat zijn ordegrootten van klimaatfondsen, van stikstoffondsen. De heer Grinwis weet beter dan ik hoeveel huizen je kan bouwen met dat geld. Daar praten we over. Ik vind het te makkelijk om hier te roepen om een andere versie te kiezen maar niet bereid te zijn om te zeggen hoe je het betaalt. Als het op termijn structureel meer winst oplevert, dan maakt dat het aantrekkelijker. Dat hoor ik dan graag van de experts van Financiën, maar ik heb die cijfers voorlopig niet gezien. Ik zie alleen de cijfers van Financiën, die ik moet vertrouwen. Dan wordt er gezegd dat we structureel naar hetzelfde toe bewegen. Het jaartal wordt niet genoemd, maar we zien wel dat je de komende tientallen jaren geld misloopt. Als er nieuwe cijfers komen, dan sta ik daarvoor open. Dan blijven die andere bezwaren trouwens wel staan van uitstelgedrag en uitvoerbaarheid. Die vind ik ook belangrijk. Maar precies om deze reden vraag ik heel duidelijk aan de staatssecretaris om harde complete cijfers, want dan hebben we in elk geval een gedeelde basis voor dit debat.

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Ik vraag dus naar het budgettaire verschil tussen aanwas, hybride en winst, want dan heb je volgens mij een goed debat. Ik vraag dit ook, omdat heel veel partijen dit al jarenlang boven de markt laten hangen. Ik vind dat als wij als Kamer, als politiek het vertrouwen willen vergroten, we ook eerlijk moeten zijn. Als wij met elkaar niet bereid zijn dat geld uit te trekken — dat geldt voor mijn partij — dan moeten we gewoon de eerlijke conclusie trekken dat het geen vermogenswinst wordt. Als partijen het wel willen, mag dat ook, maar zeg dan hoe je het gaat betalen. Maar dat heb ik nog niet een partij hier horen doen in de afgelopen jaren. Voorzitter. Behalve over de budgettaire verschillen tussen die varianten heb ik ook nog een aantal vragen over de budgettaire raming bij dit wetsvoorstel. In het basispad daalt de opbrengst van het oude stelsel van zo'n 9 miljard naar 7 miljard in 2060. Hoe komt dat nou precies, vraag ik de staatssecretaris. Ik lees in de toelichting dat het komt doordat de hoge waardestijgingen uit het recente verleden niet onbeperkt kunnen worden volgehouden in de toekomst. Is er een nadere onderbouwing van waarom dat de afgelopen jaren wel zo was, maar over 30 jaar niet? Ik ben benieuwd hoe dat zit. Als het inderdaad klopt, zou ik verwachten dat ook bij deze nieuwe wet de opbrengst moet afnemen in de komende jaren. Als het forfaitaire rendement afneemt, zou je denken dat er ook iets gaat gebeuren met het werkelijke rendement. Ik ben benieuwd hoe dat zit. Tot nu toe is dat voor mij een raadsel. Een ander pijnpunt bij het voorstel heeft betrekking op de uitvoering. Daarover is al veel gezegd door mijn collega's. Van deze uitvoeringstoets wordt niemand hier vrolijk, denk ik. Er zijn vier rode vlaggen en één gele vlag, en er is structureel 900 fte nodig voor dit wetsvoorstel. De Belastingdienst erkent zelf al: het gaat de komende jaren niet lukken om al deze mensen te werven. Dit leidt tot verslechterde dienstverlening en een achterblijvend niveau van toezicht. Volgens mij krijgen alle partijen hier buikpijn van zo'n uitvoeringstoets. Als zo'n toets voorbijkomt, moet je normaal gesproken als Kamer zeggen: zo'n wet sturen we terug. Maar het lastige is: wat is het alternatief? De huidige situatie is namelijk ook een drama qua uitvoering en over de oude situatie wordt gezegd dat dat juridisch niet meer mag. Eigenlijk lijkt het er dus op dat we als Kamer heel weinig keuze hebben. Ik doe nog één laatste poging bij de staatssecretaris. Is er echt alles aan gedaan om deze uitvoeringstoets minder slecht te maken? Zijn er nog manieren over waardoor wij als Kamer de komende — hoelang hebben we nog? — twee maanden kunnen bijsturen om deze wet beter uitvoerbaar te maken? Ik vind het eerlijk gezegd echt zonde van onze broodnodige mensen dat hier 900 fte aan gaat werken. Als we niet kunnen bijsturen, wat gaat er in de komende jaren dan gebeuren als dat aantal mensen niet kan worden aangenomen? Denk bijvoorbeeld aan het aantal waarderingsexperts, want daarvan zegt de staatssecretaris: dat gaat waarschijnlijk niet lukken; ik ga het oplossen met extra data. Wat betekent dat precies? Voorzitter. Een ander risico bij dit voorstel, en eigenlijk bij belasting in het algemeen, is belastingontwijking of zelfs -ontduiking. Daarom vraag ik: heeft de staatssecretaris alle potentiële constructies scherp op het netvlies? Hoe gaat de Belastingdienst bijvoorbeeld onderscheid maken tussen beleggen in kunst, dat wel belast is, en kunst voor eigen gebruik, die niet belast is? Ik ben zelf geen kunstbelegger of liefhebber, maar dat klinkt alsof er een heleboel grensgevallen mogelijk zijn. Ik hoor graag hoe de staatssecretaris dit uitvoerbaar maakt, ook voor mensen zelf. Dan de hypotheekrenteaftrek.

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Daar ga ik een paar dingen op zeggen. Eén. Mijn partij blijft — ik kom er straks nog op terug — voorstander van een vermogensbelasting voor de allerrijksten. De categorie met veel goud zal daar dus onder vallen. Twee. Zoals ik het lees in het verslag, zijn de categorieën die ik daaronder zou willen laten vallen — denk aan dure boten et cetera — categorieën waarvan het kabinet zegt: dat neemt in waarde af, dus het levert niks op om dat toe te voegen. Dat vind ik daar lastig aan. Wij hebben inderdaad vragen gesteld over die vastgoedbijtelling. Er is gekozen voor de onderste 10% van de percentielen. Daarvan kun je zeggen: dat is eigenlijk best mild. Wij komen niet met amendementen om dat te wijzigen, omdat ik de discussie ook snap, maar ik vind het een goede balans om te kijken naar een veilige marge, waarbij 90% van de huizen erboven zit. Dan denk ik: dat durf ik wel aan. Als het punt van de heer Grinwis is hoe het zit met goud kunst en boten ... Elk amendement dat zorgt voor een uitvoerbare belasting voor deze categorieën, zal ik van harte steunen.

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Ik ga verder met mijn lijstje potentiële belastingontwijkingroutes. Ik begin met de hypotheekrenteaftrek. Het is de hoogste tijd dat die verder wordt afgebouwd. Ik hoop dat mijn buren daar werk van maken aan de formatietafel. Ik wil wel het volgende vragen, want daarvoor is gewaarschuwd in campagnetijd. Hoe gaat het kabinet voorkomen dat die renteaftrek wordt verplaatst naar box 3 als die wordt beperkt in box 1, waar ik voorstander van ben? Kan de staatssecretaris opties in kaart brengen? Dat hoeft niet binnen een dag, maar het zou helpen als het op korte termijn kan, want ik weet niet hoelang ze nog formeren. Dat zou helpen, want als we dit willen afbouwen, is het volgens mij niet de bedoeling dat we het probleem verplaatsen naar box 3, want dan zijn we verder van huis. Ik hoor graag of de staatssecretaris daar wat aan zou kunnen doen. Dan maak ik nog een klein uitstapje naar box 2. Het kabinet schrijft terecht: "Bij vermogenswinst krijg je een lock-ineffect. Er is een prikkel om belastingheffing uit te stellen door winst niet te realiseren." Het kabinet verwijst daarbij naar allerlei rapporten, zoals het Bouwstenenrapport uit 2020, het ibo uit 2022 en het CPB-rapport uit 2024. Het zijn allemaal argumenten waaruit blijkt dat er veel vermogen opgepot zit in box 2, soms ook als beleggingsvermogen. Mijn vraag aan het kabinet is: als het kabinet dit ziet en terecht erkent, waarom doet het daar dan niks aan bij box 2? Waarom laten we dit ongemoeid? Ik vind de argumenten sterk genoeg om hier niet voor te kiezen bij box 3. Tot slot op dit punt. Een van de doornen in mijn oog van de afgelopen jaren is het verhuld vermogen in het buitenland. De wetenschap denkt dat zo'n 18 tot 44 miljard euro van Nederlandse huishoudens in het buitenland verhuld is. De staatssecretaris zegt in antwoord op onze vragen: wij hebben zelf geen betere inschatting, dus we denken dat het klopt. Bij zulke bedragen moeten alle alarmbellen gaan rinkelen. Doen wij als land, als overheid, genoeg om dit op te sporen, qua capaciteit en eventuele nieuwe wetgeving? Want ik vind het niet uit te leggen aan alle mensen die wel netjes belasting betalen dat er voor tientallen miljarden wordt verhuld in het buitenland. Zou de staatssecretaris op basis van gegevens bij de Belastingdienst in kaart kunnen brengen hoeveel vermogen wél wordt aangegeven per land? Ook dat hoeft niet vandaag, want ik snap dat dat tijd kost. Maar ik denk wel dat dat ons helpt in onze zoektocht naar verhuld vermogen. Voorzitter. Dat brengt mij bij de gemiste kansen van het wetsvoorstel. In de afgelopen jaren zijn er veel rapporten verschenen die zeiden: verschuif de belastingen van werk naar vermogen, want in het huidige stelsel is het evenwicht zoek. Het kabinet geeft aan: wij gaan met dit voorstel geen herverdeling maken van de lasten over de verschillende grondslagen. Ook de VVD zegt net: we willen geen ideologische verschuiving van arbeid naar kapitaal. Maar vasthouden aan de status quo is ook een ideologische keuze en in onze ogen een enorme gemiste kans. We wachten al tien jaar op dit wetsvoorstel. Het ligt er nu eindelijk, dus waarom maken we geen gebruik van de mogelijkheid om de ongelijkheid in het stelsel te herstellen? Wij komen daarom vandaag als GroenLinks-PvdA zelf met een wetswijziging, die mede is ingediend door de SP, voor een toptarief in box 3 in plaats van de huidige vlaktaks. Waarom wordt inkomen uit vermogen niet hetzelfde behandeld als inkomen uit werk? Waarom betalen hardwerkende mensen wel een toptarief als ze veel gaan verdienen, maar beleggers, pandjesbazen en miljonairs niet? Waarom kiest het kabinet toch voor de vlaktaks? Klopt het dat vele andere landen wél een progressieve belasting hebben voor inkomen uit vermogen? En klopt het ook dat Nederland vroeger, in de jaren 1964 tot 2001, wel een progressief tarief had voor inkomen uit vermogen? Voorzitter. Tot slot wil ik stilstaan bij de enorme vermogensongelijkheid in Nederland en wereldwijd. Vandaag hebben we het jaarlijkse rapport van Oxfam kunnen zien, dat altijd verschijnt rondom Davos. Wat lezen we? De elite wordt rijker en machtiger dan ooit en de belastingregels bevoordelen de groep die toch al rijk is in plaats van het algemeen belang. Ook in Nederland hebben de rijkste 500 families hun vermogen zien verdrievoudigen in tien jaar tijd. Het is daarom de hoogste tijd voor een miljonairsbelasting, een vermogensbelasting voor bijvoorbeeld de rijkste 1%. We hebben eerder vragen gesteld over het voorstel van Zucman, dat bij de G20-top in Brazilië is ingediend. Dat gaat over een wereldwijde minimumbelasting van 2% voor vermogens boven de 100 miljoen. De antwoorden hierop waren helaas niet concreet genoeg. Daarom stel ik opnieuw drie vragen aan de staatssecretaris. Ook hiervoor geldt: als het niet lukt om die vandaag te beantwoorden, dan graag binnen twee weken. Dan komt Zucman namelijk op bezoek bij de commissie voor Financiën. Vraag één: hoeveel geld zou deze belasting opleveren in Nederland? Vraag twee: per wanneer is die uitvoerbaar voor de Belastingdienst? En vraag drie: wat is er nodig qua voorwaarden om het juridisch houdbaar te maken? Denk bijvoorbeeld aan een anticumulatiebepaling van 85%, zoals in Frankrijk. We horen graag hoe dit vormgegeven kan worden. Vervolgens kun je een politiek debat voeren over de vraag of het wenselijk is. Wij vinden van wel, maar het helpt in elk geval om te weten of het kan en wat het oplevert. Ik heb daarnaast nog één vraag: wat doet Nederland in deze discussie concreet Europees en wereldwijd om dit aan te jagen? Er is Kamerbrede steun om dit wereldwijd in te voeren. Hoe staat het met de oproep van het kabinet in de Gedragscodegroep om het uit te breiden van bedrijven naar vermogenden? Ik lees in het verslag: Nederland is hard bezig met de discussie, maar het kan lang gaan duren. Die antwoorden stellen me niet erg gerust, dus ik hoor graag of wij vaker een update kunnen krijgen over hoe het staat met die ontwikkelingen wereldwijd, wat Nederland precies gedaan heeft en welke bondgenoten we hierop hebben. Voorzitter, tot slot. Dit wetsvoorstel is een stap vooruit. Mijn fractie zal het daarom steunen. Tegelijkertijd is het een wetsvoorstel vol met gemiste kansen. Wij bieden de Kamer daarom vandaag in elk geval één amendement aan, waarmee we het wetsvoorstel een stuk beter kunnen maken. Ik hoop dat alle partijen die in de campagne zeggen op te komen voor de werkende Nederlander, dit voorstel ook zullen steunen. Dank u wel.

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Met een heel groot deel van het betoog van D66 ben ik het eens. Het is alleen jammer dat het nu samenvalt met de formatie. Ik snap heel goed dat er wordt onderhandeld; daar ga ik niet flauw over doen. Maar ik ben wel benieuwd wat die woorden dan waard zijn. Ik hoor u over progressieve belasting, vermogensbelasting en aanpak. Dat zijn allemaal dingen die ik steun. Komt er over een paar weken een soort amendementenpakket of is dit meer voor het Belastingplan van volgend jaar? Wat betekenen deze goede woorden voor de komende jaren?

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Ik werd toch een beetje uitgenodigd door de heer Vermeer, doordat hij mij noemde in zijn inbreng. Hij maakt een tegenstelling tussen "budgettair" en "rechtvaardig". Maar ik vind het onrechtvaardig als werkende mensen straks moeten opdraaien voor budgettaire gaten aan de vermogenskant. Daarom maak ik mij hier zorgen over. Mijn vraag aan de heer Vermeer is de volgende. Hij geeft aan dat hij voor vermogenswinstbelasting is. Hoeveel minder inkomsten gaan wij daardoor hebben als overheid de komende, zeg, 20, 30 jaar en hoe gaat BBB om met dat gat?

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Het ging lang over de toon en over de woordkeuze, maar de vraag is eigenlijk niet beantwoord. Hoeveel minder inkomsten komen er binnen? Dat is volgens mij heel neutraal geformuleerd. En hoe wil BBB dat gat gaan betalen?

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Dat laatste is helder: het moet uit de staatsschuld komen. De heer Vermeer zegt dat het moet worden uitgerekend, maar hij pleit hier voor vermogenswinstbelasting. Dan neem ik aan dat hij al weet hoeveel het kost. De voorganger van de staatssecretaris gaf aan dat het ging om meer dan 10 miljard. Is de heer Vermeer bereid de staatsschuld met 10 miljard op te laten lopen voor een vermogenswinstbelasting?

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Mijn vraag gaat over het gedroomde eindpunt van mevrouw Van Dijk, namelijk box 3 2.0. Ze geeft aan dat haar voorkeur vermogenswinst is. Dat hebben meer partijen hier gezegd. Ik stel daarbij de vraag hoeveel geld zij bereid is om daarvoor neer te leggen. Hoeveel derving is zij bereid te accepteren? De meeste partijen geven helaas geen concrete bedragen aan of geven niet aan hoe ze het dekken. Ik hoop dat het CDA dat wel doet.

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Verkennen kan nooit kwaad. Ik denk dat wat er nu ligt, na jaren van verkennen tot stand is gekomen. Ik heb dus niet het gevoel dat het nog heel veel gaat veranderen. Ik zou wel willen vragen of de staatssecretaris, als dit verkend gaat worden, heel expliciet kan omschrijven wat de kosten en budgettaire gevolgen zijn. We komen er straks bij het volgende blokje op. Ik vind nog steeds dat er veel te gemakkelijk voorbijgegaan wordt aan het feit dat je nog járenlang geld kwijt bent. Ook als er vandaag een motie komt met het verzoek dit verder te verkennen, laten we dan wel duidelijk maken wat de kosten daarvan zijn.

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Ik heb hier wel een vraag over. We moeten deze wet aannemen in maart. Er zijn nog 22 maanden over om hem te implementeren. Er wordt een heel nieuw systeem opgetuigd van fictief rendement naar daadwerkelijk rendement. Er komt nog een aanvullend wetsvoorstel. Er komt nog een definitie van start-ups. En toch zegt de staatssecretaris: ja, maar een toptarief toevoegen wordt moeilijk. Vraag één is: is dat echt zo? Vraag twee is: per wanneer is dat dan wel mogelijk?

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Ik geloof de staatssecretaris op zijn woord, maar laat ik het zo zeggen: het is moeilijk voor te stellen dat je met 900 fte in 22 maanden niet één tarief kan toevoegen. Maar laat ik ervan uitgaan dat het klopt. Dan zou ik graag in de tweede termijn horen welke datum precies mogelijk is. We hebben een amendement liggen en ik wil geen dingen indienen die niet kunnen, dus vandaar dat ik het vraag. Het helpt wel om het exact te weten en ik hoor dan graag wat de eerst mogelijke datum is waarop het wel uit te voeren is.

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Dat laatste snap ik niet helemaal, want dat eenmalige bedrag gaan we toch nooit meer inlopen? De staatssecretaris zegt dat het structureel hetzelfde oplevert. Dat snap ik, maar dat temporele effect gaan we toch nooit inlopen? Als je die stap dus maakt, als je voor een ander systeem kiest, moet je toch gewoon bereid zijn tientallen miljarden budgettaire derving te accepteren?

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Volgens mij blijft dan het punt staan. Er komt een keer een moment in de toekomst dat de structurele opbrengst hetzelfde is, maar de derving van al die jaren daarvoor ga je nooit meer goedmaken. Dat betekent dus dat als wij vandaag de keuze maken voor een hybride stelsel, we de komende 30 jaar minstens 42 miljard euro mislopen, omdat we niet kiezen voor vermogensaanwas. Het is volgens mij goed om dat hier met elkaar te beseffen. Dezelfde vraag geldt als je vervolgens naar vermogenswinst gaat, waar sommige partijen voor zijn. Hoe groot is dat gat de komende 30 jaar dan? Er is nu gezegd: 5 miljard in vijf jaar tijd. Ik ben benieuwd wat nu het totaalbedrag is dat je niet meer gaat inlopen in de toekomst als je ooit overstapt op vermogenswinst.

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Een hele korte vervolgvraag. Het is goed om te horen dat er hard wordt geanalyseerd op het ministerie. Is er enige indicatie te geven van wanneer die analyse naar de Kamer komt?

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Een korte vraag. Ik snap op zich dat deze staatssecretaris geen beslissing meer gaat nemen hierover, maar de vraag was eigenlijk gewoon informatief of hij opties in kaart kan brengen voor hoe je dit effect tegen kan gaan als daar politieke wil voor is. Dat lijkt mij een verzoek dat hij wel zou moeten kunnen uitvoeren.

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Ik hoop dat de formerende partijen dat gevraagd hebben, maar ik weet het natuurlijk niet. Het lijkt me fijn als de rest van de Kamer het ook krijgt.

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Ik denk niet dat het offtopic is, want we hebben het over het belasten van vermogen. Ik snap wel dat het meer tijd kost om het rapport te lezen. Ik heb toevallig een debatverzoek staan morgen en hoop op steun van de Kamer. Maar mag ik dan het kabinet vragen om een reactie op het rapport op korte termijn, zodat we daar over door kunnen praten?

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Ik snap dat we hier lang zitten vandaag, maar ik heb vragen gesteld over het rapport. We hebben het over het belasten van vermogen vandaag. Ik vind het best om het niet vandaag te doen, maar dan helpt het om binnen — weet ik veel — drie weken een reactie te hebben van het kabinet op dit rapport, dus met wat het daarvan vindt.

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Ook hiervoor geldt: ik snap dat er vandaag niet heel veel nieuwe varianten komen, maar we hebben de vraag niet voor niks schriftelijk al gesteld bij de inbreng van de wet. En ja, dit raakt zeker aan het onderwerp, dus dan blijft de vraag staan: is de staatssecretaris bereid om de komende weken varianten uit te werken? En dan heel simpel: 2%; 100 miljoen; ál het vermogen. Volgens mij zijn dat de basisingrediënten. Wat levert dat op? Wanneer kan het? Is het juridisch haalbaar? Die vragen proberen we al een jaar te stellen. En de heer Zucman komt hier over twee weken op bezoek, dus het zou ons helpen om te weten wat het voor Nederland betekent.

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Dan is de logische vervolgvraag: hoelang duurt het dan voordat deze informatie wel wordt geleverd? Ik ga gewoon door met vragen tot we het hebben, hoor. Het wordt in die zin dan misschien vervelend, maar ik vind het als Kamerlid gewoon nuttig om te weten. Het zijn vrij informatieve vragen.

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Ik kan me er op zich in vinden, maar betekent dat dat het vanavond niet uit kan lopen? Zegt u dat eigenlijk?

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Dan heb ik een voorkeur voor de route van mevrouw Van Dijk. Er waren een paar openstaande vragen. De antwoorden daarop kunnen we dan schriftelijk krijgen in de komende dagen. Vervolgens plannen we dan ergens voor 15 maart de tweede termijn in voor Kamer en kabinet.

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Dank, voorzitter. Ik begin met een woord van dank aan de staatssecretaris. Dank voor de uitgebreide antwoorden. Ook met een aantal toezeggingen ben ik blij. Hij gaat opties in kaart brengen voor hoe de route van box 1 naar box 3 met de hypotheekrenteaftrek kan worden voorkomen. Daar ben ik blij mee. We krijgen vóór het commissiedebat van de volgende maand een appreciatie of een analyse van de Zucman tax, van wat die oplevert, wanneer die kan en van wat die juridisch mogelijk maakt. En ik hoor nog van de staatssecretaris per wanneer ons amendement wel uitvoerbaar is. Ik moet daarbij zeggen dat je met 900 fte en 22 maanden toch hoopt dat een toptarief wel kan worden toegevoegd. Maar goed, blijkbaar werkt de wereld zo niet bij de Belastingdienst. Daar moet ik dan maar op vertrouwen. Dat doe ik ook, maar dan hoor ik graag per wanneer het wel kan. Ik zei aan het begin van het debat dat we het wetsvoorstel gaan steunen. Ik zie wel een paar gemiste kansen. Daarom één motie. Hopelijk inspireer ik de formatietafel om een wijze keuze te maken. Die gaat over het toewerken naar een progressief belastingstelsel.

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Dan is er eigenlijk nog één grote vraag blijven liggen. En het is eigenlijk ook wel raar dat die is nog steeds blijven liggen. Hij gaat over de budgettaire verschillen tussen varianten. Inmiddels weten we dat de vermogenswinstoptie een derving is van 5 miljard in vijf jaar. Maar ik vroeg expres naar de komende 30 jaar. Ik heb nu verschillende brokjes informatie en ik vind dat wij als Kamer het hele plaatje moeten hebben. Ik weet nu dat het bij vermogensaanwas 42 miljard meer oplevert dan wat er nu voorligt, dus de hybride variant. Ik zou graag wel de vraag de andere kant op beantwoord willen hebben, over vermogenswinst. De openstaande vraag — want daarover zijn volgens mij de meningen verdeeld hier in de Kamer — is: gaat dat budgettaire gat ooit worden ingelopen? Ik geloof zelf van niet, maar de idee ontstaat hier dat dat wel zo is. Ik hoor graag, op papier, hoe dat zit. Ik hoor graag waar ik een denkfout maak, maar volgens mij schuif je met een vermogenswinstbelasting opbrengst uit de toekomst naar voren en als je eenmaal dat punt bereikt hebt, heb je vervolgens die belastinginkomsten binnen en zijn er weer nieuwe toekomstige vermogenswinsten opgespaard; dan blijf je altijd vooruit hollen. Dus tenzij er ooit een dag komt waarop de wereld vergaat en we een eindafrekening maken, ga je zo gewoon tientallen miljarden vooruitschuiven. Als partijen hier dat willen, dan mag dat, maar dan verwacht ik wel een budgettaire dekking en onderbouwing. Die heb ik van niemand gehoord vandaag. Als wij bij een begrotingsdebat een paar potloden willen toevoegen bij onderwijs, krijgt iedereen de vraag hoeveel dat gaat kosten en hoe je dat gaat betalen. En hier hoor ik de hele dag al, eigenlijk jarenlang, wensen, wensen, wensen voor vermogenswinst, maar niemand die zegt hoe je dat gaat betalen. Nou, vraag één is dus: hoeveel gaat dat kosten? En klopt mijn analyse dat dit echt geld kost of is het slechts een temporeel effect? Ik denk het laatste. Vervolgens kunnen wij dan de komende jaren het debat live vervolgen. Ik vermoed dat dat nog jaren gaat duren. Ik denk dat het goed is dat we niet geld gaan uittrekken hiervoor, maar ik hoor graag op papier van de staatssecretaris of mijn analyse klopt. Dank.