Gijs Tuinman

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202627 830MaterieelprojectenNr. 476 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 19 december 2025De oorlog in Oekraïne laat zien dat voldoende gevechtskracht in hetlanddomein essentieel is. In het kader van de verslechterde veiligheidssi-tuatie op het Europese continent en de voorbereiding op een mogelijkgrootschalig conflict is het belang van gevechtscapaciteit voor hetlandoptreden ook voor de NAVO sterk toegenomen. Defensie versterktdaarom de gevechtskracht op het land, zoals aangekondigd in deVoorjaarsnota 2025,1 om één van de prioritaire NAVO-doelstellingen voorNederland in te vullen.2 De versterking omvat de oprichting en invullingvan een volwaardig pantserinfanteriebataljon (met de benodigdegevechtsondersteunende capaciteiten) binnen de 13e (middelzware)Brigade, conform het door de NAVO gevraagde derde bataljon.Met deze brief informeer ik u over de behoeftestelling en de resultatenvan de onderzoeksfase van het project «Verwerving infanteriegevechts-voertuig CV90». Dit project richt zich op de snelle materieelverwervingvan moderne CV90 infanteriegevechtsvoertuigen (IGV) inclusief de eersteaanschaf van reservedelen, onderhoudspakketten, munitie en verbin-dingsmiddelen. In navolging van het nieuwe tankbataljon zal naast deCV90 capaciteit ook het nieuwe pantserinfanteriebataljon deels bestaan uitonbemenste capaciteit. Daarnaast versterkt Defensie de anti-tankcapaciteit, de ISR3 capaciteit en gevechtslogistieke capaciteit metonbemenste systemen. Dit vergroot de operationele effectiviteit envermindert daarnaast de risico’s voor het personeel. Defensie kiest bewustvoor de Nederlandse industrie voor de ontwikkeling van deze systemen,omdat we deze sleuteltechnologie (NLD gebieden: sensoriek en intelli-gente systemen) in eigen hand en land willen houden. Voor het nieuwetankbataljon zijn deze ontwikkelingen reeds in gang gezet, waar ditnieuwe project bij kan aansluiten.1Kamerstuk 36 725 X, nr. 4 van 19 juni 2025.2Kamerbrief «Financiële en personele doorrekening van de NAVO-capaciteitsdoelstellingen2025», Kamerstuk 28 676 nr. 504, 20 mei 2025; Kamerbrief «NAVO-rapport Defence PlanningCapability Review over 2023 en 2024», Kamerstuk 28 676, nr. 464, 5 augustus 2024.3Intelligence, Surveillance and Reconnaissance; inlichtingen, bewaking en verkenning. kst-27830-476ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 27 830, nr. 4761 Defensie kiest binnen de afspraken van het Defensie Materieelproces(DMP)4 voor een gecombineerde A/B-brief.5 Deze versnelde procesgangcreëert de mogelijkheid om aan te sluiten bij het Europese vraagbunde-lingsinitiatief onder leiding van Zweden.6 De beschikbaarheid van slots opde productielijnen is beperkt door de sterk toegenomen internationalevraag naar IGV. Door op deze manier de moderne CV90 IGV te verwervenheeft Nederland de mogelijkheid om op korte termijn de bestaandeCV90-capaciteit uit te breiden en flexibiliteit te creëren voor de mogelijkegroei van de krijgsmacht door middel van optieruimte.Internationale samenwerkingZweden heeft een aantal partnerlanden, waaronder Nederland, uitge-nodigd deel te nemen aan deze gezamenlijke verwerving via het vraag-bundelingsinitiatief Nordic Initiative. Hiermee kunnen deelnemendelanden de CV90 Nordic Edition aankopen via Zweden als lead nation. DeCV90 heeft een grote Europese gebruikersgroep, wat voordelen oplevertvoor interoperabiliteit in training en inzet, instandhouding, reservedelen-voorziening en doorontwikkeling.7 Gezamenlijke verwerving draagt bijaan de NAVO- en Europese interoperabiliteit, faciliteert tijdige leveringenen drukt de stuksprijs en de instandhoudingskosten. Het zorgt ook vooreen minimaal beslag op de verwervingscapaciteit van de deelnemendelanden en effectief gebruik van de schaarse productiecapaciteit van deEuropese defensie-industrie. Europese aanschaf past binnen de DefensieStrategie voor Industrie en Innovatie (D-SII)8 en geeft invulling aan demotie-Nordkamp.9BehoefteHuidige capaciteitDefensie heeft al CV90 gevechtsvoertuigen in gebruik. De KoninklijkeLandmacht heeft hiermee operationele ervaring opgedaan, zoals tijdensde inzet in Litouwen met de NAVO Enhanced Forward Presence.Daarnaast heeft Defensie ervaring met de instandhouding van, en hetonderhoud aan deze wapensystemen. De huidige CV90 gevechtsvoer-tuigen ondergaan een midlife update,10 waarbij meer dan 20 Nederlandsebedrijven als toeleverancier zijn betrokken bij de productie bij VanHalteren Technologies. Hierdoor blijft het wapensysteem langer technischinzetbaar en wordt de operationele relevantie binnen de huidige veilig-heidscontext behouden. Hierbij wordt onder meer in een modern activeprotection system (APS) voorzien ter bescherming tegen antitankraketten.<i>Uitbreiding capaciteitKwalitatieve behoefteHet pantserinfanteriebataljon draagt met zijn relatief grote mobiliteit enhoge mate van bescherming en vuurkracht bij aan de mix van heavy enmedium infanterie, geïntegreerd met (gevechts)ondersteunendeeenheden binnen de 13e (middelzware) Brigade. Inzet over de grond is de4Kamerstuk 27 830, nr. 431 van 23 april 2024.5Kamerstuk 27 830, nr. 379 van 1 november 2022.6Intentieverklaring tussen Estland, Finland, Litouwen, Nederland, Noorwegen en Zweden, 5 juni2025.7Denemarken, Estland, Finland, Nederland, Noorwegen, Oekraïne, Slowakije, Tsjechië, Zwedenen Zwitserland zijn lid van de CV90-gebruikersgroep.8Kamerstuk 31 125, nr. 134 van 4 april 2025.9Motie-Nordkamp c.s. over een duidelijker Europees-tenzij beleid bij defensie-inkopen(Kamerstuk 31 125, nr. 137 van 19 juni 2025).10Kamerstuk 27 830, nr. 320 van 10 november 2020.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 27 830, nr. 4762 enige mogelijkheid om 24 uur per dag en onder alle weersomstandig-heden een bepaald gebied fysiek te beïnvloeden. Het uitgestegen,gemotoriseerd en gemechaniseerd optreden van militairen is de basisvoor het grondgebonden optreden. IGV vormen één van de basismid-delen voor dit optreden. Het IGV biedt de brigade de noodzakelijkeversterking op het gebied van vuurkracht, bescherming (inclusiefcounter-Unmanned Aerial Systems (UAS)), cross-country mobiliteit ensituational awareness. Dit is nodig voor het gevecht tegen een gelijk-waardige tegenstander in het hoogste geweldsspectrum. De CV90 heeftzich in de gevechtssituaties in Oekraïne aantoonbaar bewezen.Het moderne CV90 IGV Nordic Edition voldoet aan de operationele eisenvoor een Nederlands pantserinfanteriebataljon. De CV90 IGV NordicEdition is een doorontwikkeling van de configuratie van de NederlandseCV90 na de huidige midlife update. Het CV90 IGV Nordic Edition is eenMilitary-off-the-shelf (MOTS) product dat een mix is van een verbeterdonderstel samen met de (doorontwikkelde) toren van de Nederlandseconfiguratie na de midlife update. Defensie neemt de CV90 IGV NordicEdition configuratie grotendeels over en wijkt alleen af waar absoluutnoodzakelijk, bijvoorbeeld bij de IT-middelen.Kwantitatieve behoefteDe kwantitatieve behoefte aan CV90 IGV berust op de operationelebehoefte van een pantserinfanteriebataljon, systemen voor opleiden entrainen, en de logistieke reserve. Deze hoeveelheid is het minimale aantaldat nodig is voor een pantserinfanteriebataljon met voldoende operati-onele capaciteit. Defensie neemt optieruimte in het contract op voor deopleidingsbehoefte en operationele reserve, en voor mogelijke doorgroeivan de krijgsmacht. Ook voorziet dit project in de benodigde reservedelen,het onderhoudscontract, de speciale gereedschappen en uitrusting, defabrieksopleiding, de documentatie, de munitie en de verbindingsmid-delen.VerwervingsstrategieDefensie kiest voor het CV90 IGV omdat dit moderne infanteriegevechts-voertuig voldoet aan de gestelde operationele eisen, al wordt gebruiktdoor Defensie en bovendien snel kan worden verworven door hetvraagbundelingsinitiatief.Defensie kiest omwille van levertijd en Europese samenwerking voor eenverwervingsproces met andere landen, waarbij Zweden optreedt als leadnation. Er zal hierbij geen concurrentie worden gesteld, waarvoorDefensie gebruik maakt van een uitzonderingsgrond uit de Aanbeste-dingswet op Defensie- en Veiligheidsgebied (ADV). Zoals gebruikelijk bijinternationale samenwerking voert de lead nation de contractonderhande-lingen met de industrie. Dit gebeurt in afstemming met Nederland.Zweden zal een Framework Agreement opzetten met de leverancier BAESystems Hägglunds, waaronder de deelnemende landen een aankoopbe-vestiging (Purchase Order Agreement) kunnen plaatsen. Na de parlemen-taire behandeling van de D-brief zal Nederland de aankoopbevestigingplaatsen. In de verwervingsvoorbereidingsfase (D-fase) wordt dedefinitieve verwerving vastgesteld. Met deze aanschaf geeft Defensiemede invulling aan de motie-Dassen om gezamenlijke inkoop vandefensiematerieel te intensiveren.1111Kamerstuk 36 410 X, nr. 68 van 7 februari 2024.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 27 830, nr. 4763 UitwerkingVastgoed en personeelDe nieuwe CV90 capaciteit wordt ingedeeld bij de 13e (middelzware)Brigade in het nieuw op te richten pantserinfanteriebataljon, dat wordtgestationeerd op de Nassau-Dietz kazerne in Budel. Voor de stationeringvan het pantserinfanteriebataljon is budget gereserveerd om de kazernegeschikt te maken voor huisvesting en gebruik. Defensie beschikt overvoldoende personele capaciteit om het project «Verwerving infanteriege-vechtsvoertuig CV90» uit te voeren. De nieuwe eenheid zal bestaan uitcirca 790 arbeidsplaatsen. Defensie vergroot het personeelsbestand doorbij de algemene wervingsinspanning meer militairen aan te nemen.Hiervoor werft Defensie over meerdere jaren het nodige personeel tot deinstroom van de nieuwe CV90 capaciteit.Industrieversterkend inkopen voor de Nederlandse Defensie en Technolo-gische Industriële Basis (NLDTIB) en strategisch partnerschapOp basis van de D-SII werkt Defensie met verschillende instrumenten aanhet versterken van de Nederlandse en Europese defensie-industrie. Dat isnodig voor het voortzettingsvermogen van onze krijgsmacht en hetinternationaal positioneren van onze industrie. Bij elke behoeftestellingbeziet Defensie daarom aan de voorkant van het materieelproces hoe deNederlandse en Europese industrie optimaal een rol kunnen spelen enwelke (strategische) partnerschappen daarvoor nodig zijn. Daarvoor wordtingezet op «industrieversterkend inkopen». Europese vraagbundeling, metEuropese toeleveringsketens en versterking van de Nederlandse positiedaarin, maakt daar onderdeel van uit. Defensie stuurt actief op hetbeperken van ongewenste strategische afhankelijkheden op bijvoorbeeldgrondstoffen en componenten in de keten. Te denken valt aan Neder-landse supervezels, maar ook aan sensoren en intelligente systemen.Indien vanwege de urgente operationele behoefte nieuwe strategischeafhankelijkheden ontstaan of voortbestaan, investeert Defensie parallelaan deze verwerving in vergelijkbare capaciteiten aan de hand vanstrategische samenwerking met de industrie in Nederland en Europa.Hierbij treedt Defensie op als smart developer. Ook binnen de aanschafvan de CV90 en de ondersteunende rups- en wielvoertuigen zet Defensieactief in op dit beleid. Defensie streeft ernaar, conform de D-SII ommodulaire componenten te positioneren. Zo worden Nederland en Europaminder afhankelijk van leveranciers uit landen buiten Europa. Op dezeonderdelen draagt de Nederlandse defensie-industrie ook bij aan eenEuropees Defensie Fonds project voor de next generation van de IGV.Indien Defensie besluit meer voertuigen af te nemen vanuit de beoogdeoptieruimte, zal Defensie de productie- en leveringszekerheid metstrategische partnerschappen verder versterken.Daarnaast verkent het Ministerie van Economische Zaken samen metDefensie en de beoogde leverancier hoe via industriële participatie voordit project een bijdrage wordt geleverd aan de versterking van kennis,capaciteiten en ervaring van de Nederlandse industrie op de prioritairetechnologiegebieden van Defensie, in lijn met de Defensie Strategie voorIndustrie en Innovatie.12 Op basis daarvan stelt de leverancier een plan opom op verschillende gebieden samen te werken met de Nederlandseindustrie en kennisinstellingen. Over de resultaten van het industrieelparticipatiebeleid wordt uw Kamer tweejaarlijks geïnformeerd.1312Kamerstuk 31 125, nr. 134 van 4 april 2025.13Rapportage Industrieel Participatiebeleid, Kamerstuk 26 231, nr. 36 van 18 december 2023.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 27 830, nr. 4764 InnovatieIn de CV90 gebruikersgroep wordt met partnerlanden en de industriesamengewerkt aan informatie-uitwisseling en innovatie (verbeter)voor-stellen om het huidige CV90 IGV operationeel relevant te houden. Deuitkomsten van deze studies en verbetervoorstellen kunnen leiden totinnovaties aan deze capaciteit.Defensie koopt onbemenste systemen aan ter vervanging of aanvullingvan de conventionele capaciteiten. Naast de CV90 capaciteit worden ookonbemenste systemen, zowel lucht- als grondsystemen, voor hetpantserinfanteriebataljon aangeschaft. Voor de ontwikkeling en productievan de onbemenste grondsystemen wordt de Nederlandse en Europesedefensie-industrie betrokken, in lijn met het Actieplan OnbemensteSystemen (APOS) en in synergie met het project onbemenste systemenvoor het tankbataljon.Doeltreffendheid en doelmatigheidMet de uitvoering van dit project geeft Defensie, onder verwijzing naar art.3.1 van de Comptabiliteitswet 2016, invulling aan doeltreffendheid endoelmatigheid.–Doeltreffendheid: Defensie versterkt en vergroot de eigen infanterieca-paciteit met de uitvoering van dit project. Daarmee geeft Nederlandverdere invulling aan de behoeften van de NAVO, om over degrondgebonden gevechtscapaciteit te beschikken om een gelijkwaar-dige tegenstander te kunnen bestrijden.–Doelmatigheid: de verwerving van CV90 capaciteit is doelmatig omdatdeze capaciteit koppelvlakken biedt met de Europese (NAVO-)partnersin de gebruikersgroep. Meerdere partnerlanden gebruiken dezesystemen, waardoor schaalvoordelen ontstaan op het gebied vanonderhoud en reserveonderdelenvoorziening. Daarnaast zorgtDefensie met de aanschaf van het CV90 IGV voor nationale standaardi-satie en interoperabiliteit, aangezien Defensie het CV90 IGV al ingebruik heeft. Het introduceren van de CV90 Nordic Edition zalnaadloos binnen de bestaande logistieke organisatie kunnen wordeningepast. Gebruik van hetzelfde wapensysteem bevordert familievor-ming van materieel binnen Defensie en vereenvoudigt de instandhou-ding, hetgeen een kostendrukkend effect heeft. Dit is in lijn met demotie Paternotte/Van Campen.14Gerelateerde projectenHet project ««Verwerving infanteriegevechtsvoertuig CV90» heeft eenrelatie met een aantal lopende projecten:–«Midlife update (MLU) voor het wapensysteem infanterie gevechts-voertuig (IGV) CV9035NL»; de nieuwe CV90 Nordic Edition sluit aan bijde Nederlandse CV90 gevechtsvoertuigen na de huidige MLU.–Met het project «Verwerving onbemenste systemen» investeertDefensie in onbemenste systemen voor de operationele eenheden.Deze systemen worden verworven bij de Nederlandse defensie-industrie, conform de doelstellingen in het Actieplan Productiezeker-heid Onbemenste Systemen (APOS). Daarmee creëren we wederzijdseafhankelijkheid ten opzichte van partners in Europa en wordenproductielijnen efficiënt versterkt.–Het programma Foxtrot realiseert de modernisering en vervanging vantactische communicatiemiddelen en de daaraan verbonden14Kamerstuk 21 501-20, nr. 2046 van 19 maart 2024.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 27 830, nr. 4765 IT-infrastructuur.15 Met Foxtrot schaft Defensie onder andere radio’saan die worden gebruikt in het CV90 IGV en waarmee de eenhedenonderling kunnen communiceren.–Binnen het gemandateerde programma «Aanvulling inzetvoorraadmunitie»16 bestelt Defensie de inzetvoorraad munitie voor het CV90IGV.–Een pantserinfanteriebataljon omvat naast het CV90 IGV ook gevechts-ondersteunende capaciteiten (combat support) en logistieke capacitei-ten (combat service support). De inrichting van deze capaciteiten wordtin de realisatiefase van het project uitgewerkt. Dit betreft onder meerpantservoertuigen voor verkenningstaken, genietaken, command &control, luchtverdediging en gewondenafvoer, vrachtwagens voorbevoorrading en onderhoudstaken, en gepantserde bergingsvoertui-gen. De pantservoertuigen komen voornamelijk uit het project«Verwerving Combat General Purpose Vehicle» en de luchtverdedi-gingscapaciteit komt uit het project «Combat Counter-UAS. Voor deaanschaf van deze capaciteiten zal Defensie gebruik maken van (optiesin) bestaande contracten en van programma’s, zoals bijvoorbeeld«Defensiebrede Vervanging Operationele Wielvoertuigen (DVOW)» en«Vervanging Wissellaadsystemen, Trekker-opleggercombinaties enWielbergingsvoertuigen (WTB)».–Met het programma Licht Indirect Vurend Systeem (LIVS) schaftDefensie een 120mm mortiersysteem op een CV90-onderstel aan.17 Ditdraagt bij aan de familievorming en standaardisatie binnen Defensie.Projectrisico’sVoor het project is een risicobeoordeling gemaakt en zijn beheersmaatre-gelen getroffen. Binnen de projectbegroting is een risicoreserveringopgenomen om de onderkende risico’s te dragen. De belangrijkste risico’sworden in de vertrouwelijke bijlage (kenmerk BS2025013175) toegelicht18.FinanciënMet het project «Verwerving infanteriegevechtsvoertuig CV90» is eenbudget gemoeid tussen de DMP-grenzen van € 1 miljard en € 2,5 miljard(prijspeil 2025). Deze investering komt ten laste van het investerings-budget van Defensie. De middelen voor dit project komen uit de aanvul-lende middelen die in de Voorjaarsnota 2025 aan Defensie zijn toege-wezen. Defensie gaat pas onomkeerbare verplichtingen aan naparlementaire behandeling om de middelen van de Voorjaarsnota in debegroting op te nemen. De vertrouwelijke bijlage bevat nadere financiëleinformatie.PlanningMet deze gecombineerde A/B-brief worden de A-fase (behoeftestel-lingsfase) en de B-fase (onderzoeksfase) afgerond. Defensie beoogt deD-fase (verwervingsvoorbereidingsfase) in de eerste helft van 2026 af teronden en vervolgens de D-brief naar uw Kamer te sturen. Na deparlementaire behandeling van de D-brief zal Nederland de aankoopbe-vestiging met de Zweedse overheid ondertekenen. Deze aankoopbeves-tiging is randvoorwaardelijk voor een snelle toewijzing van slots in deproductielijn.15Kamerstuk 27 830, nr. 439 van 22 mei 2024.16Kamerstuk 27 830, nr. 395 van 18 april 2023.17Kamerstuk 27 830, nr. 465 van 21 mei 2025.18Ter vertrouwelijke inzage gelegd, alleen voor de leden, bij het Centraal Informatiepunt TweedeKamerTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 27 830, nr. 4766 VooruitblikNa parlementaire behandeling van de D-brief wordt uw Kamer via hetDefensie Projectenoverzicht (DPO) en de begroting van het Defensiemate-rieelbegrotingsfonds (DMF) geïnformeerd over de voortgang van ditproject.De Staatssecretaris van Defensie,G.P. TuinmanTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 27 830, nr. 4767