c5f73cd0-bc5b-4817-99dc-6f2e6cf0f813

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202626 643Informatie- en communicatietechnologie (ICT)33 009InnovatiebeleidNr. 1451 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN ENSTAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN ENKONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 19 december 2025AI-infrastructuur vormt de fundering onder alle moderne AI-modellen en-toepassingen. Zonder een krachtige en betrouwbare infrastructuur is hetonmogelijk om modellen te trainen, hoogwaardige AI-diensten te leverenof toepassingen snel en stabiel te gebruiken. Zeker geavanceerdeAI-modellen, die enorme hoeveelheden data verwerken en daardoor veelrekenkracht, dataopslag en geheugen vereisen, hebben gespecialiseerdehardware nodig met de benodigde software-laag. Het is daarom essen-tieel dat Nederland investeert in moderne, schaalbare en energiezuinigeAI-infrastructuur. Alleen zo blijven AI-systemen betrouwbaar, snel,betaalbaar en toekomstbestendig, en kan Nederland concurrerend blijvenin een steeds meer door data en AI gedreven wereld.Naast bestaande AI-infrastructuur initiatieven uit de markt, werkt hetkabinet actief aan het versterken en toegankelijk maken vanAI-infrastructuur. Hiervoor realiseren we allereerst de AI-fabriek inGroningen. Op 13 oktober 2025 informeerde wij, samen met de Staatsse-cretaris van Defensie, de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en de Minister vanLandbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, uw Kamer over dehonorering van de Europese cofinanciering hiervoor.1 In die brief gavenwij aan dat, naast de gereserveerde € 71 miljoen nationale middelenvanuit bovengenoemde departementen en € 60 miljoen regionalemiddelen vanuit de Economische Agenda van Nij Begun, de EU via deEuroHPC Joint Undertaking (EuroHPC JU) een bijdrage van circa € 71,7miljoen heeft toegekend, waarmee de gevraagde Europese subsidie isgoedgekeurd en de totale investering in de AI-fabriek ruim € 200 miljoenbedraagt.Met deze brief brengen wij u, mede namens de Staatssecretaris vanDefensie en de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, op dehoogte van de voortgang inzake het beschikken van de Nederlandse1Kamerstuk 26 643, nr. 1424 kst-26643-1451ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 643, nr. 14511 bijdrage, een toelichting over het belang van de investering (conform eenCW 3.1 kader) en de planning voor de realisatie van de AI-fabriek,bestaande uit een AI-expertisecentrum en een AI-geoptimaliseerdesupercomputer.Naast de realisatie van de AI-fabriek informeer ik uw Kamer over deverkenning naar de mogelijkheden van deelname aan het EuroHPC JUAI-gigafabriekeninitiatief. Ik bied met deze brief tevens het rapport aan dathet onderzoeksbureau Ecorys heeft opgesteld in opdracht van hetMinisterie van Economische Zaken over de meerwaarde van eenmogelijke AI-gigafabriek in Nederland.Belang sterke AI-infrastructuur in NederlandHet kabinet erkent het belang van AI-infrastructuur, in al haar mogelijkeverschijningsvormen, publiek én privaat, als cruciale bouwsteen voor deontwikkeling en toepassing van AI-modellen en applicaties. Bijvoorbeeld:in de zorg2, voor defensie3, de industrie4 en de wetenschap5.Recente rapporten, waaronder het rapport Wennink, benadrukken datinvesteringen in AI-infrastructuur noodzakelijk zijn om Nederlandeconomisch concurrerend, technologisch weerbaar en maatschappelijkinnovatief te houden.6 Zoals het Wennink-rapport aangeeft, beschikt deEU over slechts 5% van de mondiale geavanceerde rekenkracht,tegenover 74% in de Verenigde Staten. Deze scheve verdeling onder-streept de aanzienlijke technologische achterstand van Europa.AI-infrastructuur varieert van grootschalige rekenfaciliteiten op basis vanonder andere grafische processor units (GPU’s), tot energie-efficiënte engespecialiseerde hardware, en tot decentrale of «edge»-oplossingenwaarbij AI-toepassingen direct op lokale apparaten of nabij de gebruikerkunnen draaien. De keuze voor een specifiek ontwerp, en de maatschap-pelijke waarde, zijn daarmee afhankelijk van de functie en de gebruikers,zoals ontwikkelaars die grootschalige modellen trainen of gebruikers dieAI met hogere snelheid lokaal dienen toe te passen. AI-infrastructuur isbovendien een strategische asset. Nationale rekencapaciteit verkleintafhankelijkheden van derden, versterkt strategische autonomie in crucialedigitale domeinen en versterkt de positie van Nederland binnen Europa.De inpassing van AI-infrastructuur vraagt echter om een zorgvuldigeafweging binnen randvoorwaarden voor onder andere ruimte, energie,netwerkinfrastructuur en de betrokkenheid van lokale autoriteiten.Er bestaan binnen de geldende Nederlandse en Europese regelgevingmogelijkheden voor de private sector om zelf AI-infrastructuur teontwikkelen. Het kabinet verwelkomt dergelijke initiatieven en investe-ringen, mits zij bijdragen aan een evenwichtige ontwikkeling van hetnationale en Europese AI-ecosysteem.Naast marktgedreven initiatieven wordt er op Europees niveau ingezet oppubliek-private samenwerking en investeringen in reken- endata-infrastructuur, zoals high-performance computing (HPC),AI-geoptimaliseerde supercomputers en kwantum computing, ominnovatieve ontwikkelingen door onderzoekers, innovatief mkb, startups2Inzet op realisatie AI in de zorg, Kamerstuk 27 529, nr. 350.3Defensie Strategie voor Industrie en Innovatie 2025–2029, Kamerstuk 31 125, nr. 134.4Industriebeleid met focus, Kamerstuk 29 826, nr. 277.5Nederlandse inzet op de EU Strategie voor AI in de wetenschap, zie BNC Fiche – MededelingEuropese strategie voor artificiële intelligentie in de wetenschap (28 november 2025) –beantwoording toezegging M.OCW (2025A06135)6Rapport Wennink: De route naar toekomstige welvaart (2025);AI Deep Dive: Strategic investing in the age of intelligence van Invest-NL (2025);Het AI Deltaplan van het initiatief AI Plan (2025);AI Coalitie 4 NL Position Paper (2025).Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 643, nr. 14512 en overheden te faciliteren. Deze inzet wordt voornamelijk Europeesvormgegeven via de EuroHPC JU. Binnen dit kader wordt in Europeesverband samengewerkt aan en geïnvesteerd in AI-infrastructuur, ondermeer via de ontwikkeling van AI-fabrieken en AI-gigafabrieken.Realisatie AI-fabriek in GroningenMet de AI-fabriek in Groningen wordt geïnvesteerd in een expertise-centrum en een AI-geoptimaliseerde supercomputer die de ontwikkelingvan verantwoorde en geavanceerde AI-modellen en -toepassingentoegankelijk maakt voor innovatief mkb, startups, onderzoekers enoverheden. Dit creëert kansen om met gespecialiseerde en unieke datanieuwe innovaties te ontwikkelen die bijdragen aan oplossingen voormaatschappelijke vraagstukken en het versterken van sectoren endiensten. Daarmee wordt de regio Groningen én heel Nederlandconcurrerender en innovatiever.Stand van zaken en onderbouwing investering AI-fabriek (CW 3.1)De voorbereidingen voor het beschikken van de subsidie aan hetconsortium voor de AI-fabriek zijn in de afrondende fase. Het beschikkenbetreft de formele toekenning van cofinanciering van het Rijk en de regioaan het consortium (Stichting Nederlandse AI-fabriek, SURF, AIC4NL,Samenwerking Noord en TNO) onder de voorwaarden van cofinancieringdoor EuroHPC JU.Het kabinet hanteert de werkwijze dat vanuit artikel 3.1 van de Comptabili-teitswet (CW 3.1) voor voorstellen met significante gevolgen een apartkader («Beleidskeuzes uitgelegd») wordt opgenomen in Kamerbrieven.Voor de rijksbijdrage aan de realisatie van de AI-fabriek, is dit kader alsbijlage bij deze Kamerbrief meegenomen.Planning realisatie en exploitatieDe start van het AI-expertisecentrum is voorzien in april 2026. Naarverwachting is de openstelling van de AI-supercomputer in eind 2027 ofbegin 2028 voorzien. De exacte tijdslijn van de realisatie van deAI-supercomputer is afhankelijk van de aanbesteding door de EuroHPCJU.Het is van belang dat (potentiële) gebruikers (innovatief mkb, onder-zoekers en overheden) zo snel mogelijk aan de slag kunnen met hetvoorbereiden van aanvragen om te kunnen rekenen. De doelgroepenzouden al vroegtijdig geholpen kunnen worden met het aanvragen vanrekentijd op bestaande supercomputers in andere lidstaten via EuroHPCJU. Dit biedt de mogelijkheid om al vóór ingebruikname van de Neder-landse supercomputer ervaring op te doen, projecten voor te bereiden ente starten en kennis te vergaren. Deze overbrugging draagt bij aan eensnelle benutting van het potentieel van de AI-fabriek, stimuleert innovatieen verlaagt de drempel voor partijen om AI-toepassingen te ontwikkelen.AI-gigafabriekeninitiatief en meerwaarde voor NederlandOm AI-infrastructuur in de EU verder op te schalen en daarmee de digitalestrategische autonomie te bevorderen, wil de Europese CommissieAI-gigafabrieken realiseren, zoals aangekondigd in het AI ContinentActieplan7 en uitgewerkt in een voorstel tot amendering van de EuroHPC-verordening8. De Raad voor Concurrentievermogen heeft op 9 decemberingestemd met deze amendering. De tekst zal definitief door de Raad7Kamerstuk 22 112, nr. 40598Kamerstuk 21 501-30, nr. 681Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 643, nr. 14513 worden aangenomen nadat het Europees Parlement zijn standpunt heeftuitgebracht en een juridisch-taalkundige herziening heeft plaatsgevonden.Binnen de EuroHPC JU-context worden twee nauw verwante typeninfrastructuur onderscheiden: de (Europese) AI-fabrieken (publiekefaciliteiten gericht op de pre-commerciële fase), zoals de AI-fabriek inGroningen, en de nieuw voorgestelde AI-gigafabrieken (grootschalige,privaat-publieke reken- en datacentra bestemd voor het trainen en runnenvan de volgende generatie «frontier» AI-modellen). HetAI-gigafabriekeninitiatief is bedoeld om investeringen en capaciteit op eengrotere schaal aan te jagen en te faciliteren dan het geval is bij de (allopende) AI-fabrieken binnen EuroHPC JU. Het voorstel van de EuropeseCommissie voorziet de ontwikkeling van vijf AI-gigafabrieken binnen deEU, elk opgebouwd uit een zeer omvangrijk cluster van grafischeprocessor units (GPU’s) en ontwikkeld met nadrukkelijke aandacht voorduurzaamheid.De AI-gigafabrieken moeten een grotendeels privaat karakter krijgen, metals doel een commercieel en marktconform aanbod van rekeninfra-structuur te realiseren voor de ontwikkeling en toepassing van AI. Hetgrootste deel van de kapitaalinvestering en alle operationele kostendienen voor rekening van de private sector te komen. Publieke middelenvan zowel de Europese Commissie als de lidstaten kunnen worden ingezetom waar nodig de businesscase te versterken, bijvoorbeeld door afnamevan rekentijd te waarborgen. Daarbij is het van belang zorgvuldig af tewegen of en in welke mate overheidsingrijpen daadwerkelijk meerwaardebiedt.Europees procesDe EuroHPC JU heeft in april 2025 een openbare oproep (Call forExpression of Interest) gepubliceerd om mogelijke initiatieven, consortiaen locaties voor AI-gigafabrieken te inventariseren; de eerste deadlinevoor het indienen van niet-bindende voorstellen lag op 20 juni 2025.Als gevolg van de oproep ontving de Commissie een groot aantalreacties, op basis waarvan de Commissie en de lidstaten gesprekken zijngestart met de geïnteresseerde partijen. Naar verwachting zal in het eerstekwartaal van 2026 de officiële call open gaan, waarna een selectiepro-cedure via de EuroHPC JU en de Governing Board van de EuroHPC JUvoorzien is om (in later stadium) één of meerdere AI-gigafabriek-consortiaaan te wijzen en daar verdere afspraken mee te maken. De beoogde opzetvan AI-gigafabrieken is een privaat-publieke investering met voorwaardenrond de governance, Europese belangen en operationele controle. Deconcrete criteria voor in te dienen voorstellen zullen pas bekend wordenbij openstelling van de call.Voorafgaand aan de call dienen lidstaten zich, indien zij willen meedingenvoor een AI-gigafabriek in hun lidstaat, financieel te committeren aan hetAI-gigafabriekeninitiatief richting de EuroHPC JU, via een gezamenlijkeovereenkomst voor de aanbesteding van de rekeninfrastructuur. De JU zalnamens de Europese Commissie, de financierende lidstaten en overigefinancierende deelnemende staten verantwoordelijk zijn voor degezamenlijke aanbesteding van rekeninfrastructuur bij de te selecterenAI-gigafabrieken. Voorstellen van consortia uit lidstaten die zich nietvooraf financieel hebben gecommitteerd worden niet meegenomen in debeoordeling en selectie. Het kabinet zal naar verwachting uiterlijk injanuari een besluit moeten nemen over deelname aan deze financiëlecommitment. Mocht Nederland zich niet financieel committeren, dan sluitdat niet de mogelijkheid uit van consortia om privaat AI-infrastructuur terealiseren buiten de kaders van de Europese call.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 643, nr. 14514 Nationaal procesHet kabinet verkent zowel bestuurlijk als inhoudelijk met betrokkenNederlandse actoren en marktpartijen de Nederlandse opties voordeelname en cofinanciering, evenals cofinanciering vanuit het Rijk zelf.Daarbij wordt tevens gekeken naar mogelijke samenwerking met anderelidstaten. Via RVO is in april jl. een interessepeiling uitgezet voorNederlandse bedrijven en organisaties om hun belangstelling voordeelname aan het Europese AI-gigafabrieken-traject kenbaar te maken. Nade sluiting van de Europese Call for Expression of Interest heeft hetkabinet actief contact onderhouden met een aantal private Nederlandseinitiatiefnemers die hun interesse via deze call bij de Commissie hebbenaangetoond. Het kabinet richt zich op het zorgvuldig afwegen vanpublieke betrokkenheid en eventuele financiële bijdragen, maar heeftvooralsnog geen middelen op de Rijksbegroting gereserveerd.Ecorys rapportIn het kader van het AI-gigafabriekeninitiatief heeft het Ministerie vanEconomische Zaken aan Ecorys gevraagd om te onderzoeken wat deeconomische, maatschappelijke en strategische meerwaarde is van hetvestigen van een AI-gigafabriek in Nederland. In dit onderzoeksrapportconcludeert Ecorys onder meer dat een AI-gigafabriek in Nederlanddirecte toegang geeft tot grootschalige rekenkracht wat de strategischeautonomie kan versterken en mogelijk ook positieve effecten heeft op hetvestigingsklimaat, mits aan specifieke randvoorwaarden wordt voldaan.Tegelijkertijd geeft Ecorys aan dat de meerwaarde van een AI-gigafabriekvanuit gebruiksfunctionaliteit afhankelijk is van het ontwerp van deAI-gigafabriek. Voor AI-inferencing (het inzetten van reeds getraindeAI-modellen) volstaat een federatief model met kleinere AI-gigafabriekfaciliteiten (multi-site). De meerwaarde van een centrale (single-site)AI-gigafabriek ligt vooral in het kunnen trainen van de volgende generatie«frontier» AI-modellen. Op dit moment is echter nog geen Nederlandseonderneming hiertoe in staat. Wel verwacht Ecorys dat de vraag naarrekenkracht, in ieder geval voor inferencing, in de toekomst sterk zaltoenemen in Nederland, waardoor een AI-gigafabriek voor AI-inferencingwél van meerwaarde kan zijn. In dit verband zou een gefaseerde uitrol vanrekenkrachtcapaciteit ervoor kunnen zorgen dat het rekenkrachtaanbodmeegroeit met de vraag. Naast gebruikersfunctionaliteit vormen de hogekosten, de locatiekeuze en de energievoorziening, mede door debestaande netcongestie, belangrijke uitdagingen.ConclusieMet de investering in de AI-fabriek in Groningen zet het kabinet eenbelangrijke eerste stap in het versterken van de AI-infrastructuur inNederland. Om AI-infrastructuur initiatieven succesvol op te schalen, isnauwe samenwerking nodig met de private sector, kennisinstellingen,lokale overheden, publieke organisaties en andere relevante partners. Hetkabinet blijft zich actief inzetten om deze samenwerking te stimuleren enverdere ontwikkelingen in AI-infrastructuur te ondersteunen. Gezien debreedte van het vraagstuk en de urgentie, zoals ook beschreven in hetrapport van Wennink, is het van belang dat een volgend kabinet hieraandacht aan besteedt.De Minister van Economische Zaken,V.P.G. KarremansDe Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken,E. van MarumTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 643, nr. 14515 Kader Beleidskeuzes uitgelegd – AI-fabriek in GroningenOnderbouwing doeltreffendheid, doelmatigheid en evaluatie (CW3.1)1. DoelenDe snelle opkomst van (generatieve) AI, de toenemende afhankelijkheid van rekenkracht en degrote economische en geopolitieke impact daarvan maken dat overheden in staat moeten zijn deAI-gedreven transformatie bij te houden, te sturen en de publieke belangen te borgen. Om dit tekunnen doen, is het noodzakelijk dat Nederland en Europa over voldoende eigen kennis,vaardigheden en capaciteit beschikken om geavanceerde AI-systemen te begrijpen, te ontwikke-len en verantwoord toe te passen. Zo draagt Nederland bij aan de versterking van de Europesestrategische autonomie.Daarnaast is het belangrijk dat Nederland zijn sterke internationale positie in AI-onderzoekbehoudt en verder versterkt. Dit vraagt om ruimte voor talentontwikkeling, hoogwaardigeonderzoeksactiviteiten en de mogelijkheid om AI-innovaties veilig, transparant en verantwoord teontwikkelen en testen, ook wanneer het gaat om toepassingen die met gevoelige data werken.Verder is het een doel om de brede adoptie van innovatieve AI-toepassingen in met name hetmkb te versnellen, zodat Nederlandse sectoren hun concurrentiekracht en innovatievermogenkunnen vergroten.Dit ondersteunt de kabinetsdoelstellingen voor een weerbare, ondernemende, vernieuwende enduurzame digitale economie (Strategie Digitale Economie, Voortgangsrapportage 2024, maart2025) en draagt bij aan het concurrentievermogen, de innovatiekracht en de open strategischeautonomie van Nederland en de EU en ondersteunt de doelen van de Economische Agenda vanNij Begun voor Groningen en Noord-Drenthe.2. BeleidsinstrumentenDe realisatie van een AI-fabriek in Nederland, met locatie Groningen, maakt het mogelijk dat(innovatief) mkb, onderzoekers en overheden geavanceerde AI-modellen en innovatieveAI-toepassingen kunnen ontwikkelen met gebruik van AI-rekenkracht en expertise in de pre-commerciële fase. Onder een AI-fabriek wordt verstaan een AI-expertisecentrum en eenAI-geoptimaliseerde supercomputer met een datacentrum. De AI-supercomputer zal wordenaanbesteed door de EuroHPC JU in afstemming met SURF, binnen de Europese kaders,waaronder het Onderzoek & Ontwikkeling-kader en de EuroHPC-voorwaarden; CALL for theselection of Hosting Entities for acquiring or upgrading EuroHPC systems with AI capabilities andestablishment of associated AI Factories - The European High Performance Computing JointUndertaking (EuroHPC JU).Daarnaast zorgt het expertisecentrum voor kennisontwikkeling, kennisdeling, training en toolsvoor het ontwikkelen en testen van AI, communicatie naar de doelgroepen en acquisitie enbeheer van bronnen voor schone data zodat bedrijven, onderzoekers en overheden leren op eenverantwoorde wijze om kunnen gaan met het ontwikkelen en toepassen van geavanceerdeAI-modellen.Zes ministeries en regio Groningen en Noord-Drenthe dragen financieel bij aan een subsidiever-lening voor een consortium dat bestaat uit de Stichting Nederlandse AI-fabriek, SURF, AI Coalitievoor Nederland (AIC4NL), Samenwerking Noord en TNO. Door gezamenlijk te investeren, kunnende ministeries de benodigde schaal en impact van de AI-fabriek realiseren, die afzonderlijk dooréén ministerie niet mogelijk zou zijn.3. Financiële gevolgen voor het Rijk & maatschappelijke sectorenHet gaat om een investering van in totaal € 202,635 mln., waarvan € 71,7 miljoen van EuroHPCJU komt en € 130,935 mln. van Rijk en regio.Vanuit het Rijk is in totaal € 70.935.000,- aan middelen gereserveerd, te weten: Ministerie vanEconomische Zaken (€ 31mln.); Ministerie van Defensie (€ 30mln.); Ministerie van Onderwijs,Cultuur en Wetenschappen (€ 3,935mln.); Ministerie van Binnenlandse Zaken en KoninklijkeRelaties (€ 2mln.); Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (€ 2mln.);Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (€ 2mln.).Vanuit de regio, is € 60 mln. aan middelen gereserveerd, te weten: Regio Groningen enNoord-Drenthe vanuit de Economische Agenda van Nij Begun (€ 60mln.).Zo levert de investering in een AI-fabriek AI-innovaties en talent op voor vraagstukken inmaatschappelijk relevante sectoren, zoals veiligheid, gezondheid en zorg, energie, publiekedienstverlening, landbouw en voeding en onderzoek en onderwijs.4. Nagestreefde doeltreffendheidBijlage 1:Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 643, nr. 14516 De AI-fabriek creëert economische kansen (verhoging van de Nederlandse economie door onderandere arbeidsproductiviteit te verhogen) door verschillende sectoren en bedrijven de mogelijk-heid te geven geavanceerde (generatieve) AI te ontwikkelen. Zo worden bedrijven geholpen bijmodelontwikkeling en toegang tot AI-rekenkracht voor nieuwe toepassingen. Daarnaast voorzietde AI-fabriek in de behoefte van Nederlandse onderzoekers om meer rekencapaciteit voor deinnovatie(onderzoeks)kansen die er zijn op het gebied van onder andere de gezondheidszorg,chemie en energie.De partners in het consortium hebben veel ervaring met het ondersteunen van hetAI-ecosysteem, toegepast AI-onderzoek en het realiseren en beheren van AI-rekenkracht. SURFheeft uitgebreide ervaring in het hosten en beheren van high performance supercomputing enhet gebruik daarvan voor onderzoek en onderwijs, zowel nationaal als internationaal alsdeelnemer in EuroHPC JU. De AIC4NL heeft een centrale rol in het coördineren van het nationaleAI-ecosysteem en beschikken over een breed netwerk van publieke en private stakeholders in hetAI-veld, ook regionaal. Hetzelfde geldt voor Samenwerking Noord, specifiek gericht op bedrijvig-heid, onderwijs, en onderzoeksinstellingen in Noord-Nederland. TNO heeft uitgebreide expertisein AI, databeschikbaarheid en het delen van data en heeft het vermogen om toegepast onderzoeken experimentele ontwikkeling uit te voeren met en voor bedrijven en overheden en hierinondersteuning te bieden.5. Nagestreefde doelmatigheidIn een rapport van McKinsey & Company uit juni 2023 wordt geschat dat met generatieve AIjaarlijks tussen 2,6 en 4,4 biljoen dollar kan worden toegevoegd aan de wereldeconomie door dearbeidsproductiviteit te verhogen. De AI-fabriek kan worden gezien als infrastructuur die eraanbijdraagt om hier ook in Nederland van te profiteren. De investering in rekencapaciteit enAI-expertise via het Europese AI-fabriekeninitiatief zorgt voor een grotere investerings- enprojectschaal dan wanneer deze ontwikkeling uitsluitend nationaal zou worden opgepakt. Zobiedt een grotere schaal van de supercomputer, evenals het bredere netwerk van AI-fabriekenbinnen EuroHPC JU, meer rekenkracht en daarmee ook meer mogelijkheden voor Nederlandseen Europese gebruikers (AI-ontwikkelaars). Omdat de AI-fabriek in Groningen onderdeel wordtvan het grotere EuroHPC-netwerk, biedt dit tevens meer mogelijkheden in de uitwisseling vankennis en innovaties.6. EvaluatieparagraafAan de subsidie voor de AI-fabriek zijn verplichtingen verbonden (inhoudelijk, financieel). Hetconsortium is verplicht om op verzoek van de subsidieverlener medewerking te verlenen aan eenevaluatie van het beleid op grond waarvan de subsidie is verstrekt.In 2029 dient door het consortium een midterm review uitgevoerd te worden over de realisatievan de Nederlandse AI-fabriek op basis van een opdracht en op kosten van de financiers.Uiterlijk binnen 26 weken na de einddatum van het project dient het consortium een eindrapportaan te leveren waarin verloop en eindresultaten van het gesubsidieerde project zijn vastgelegd,evenals een gespecificeerde opgave van alle rechtstreeks aan het project toe te rekenenwerkelijke gemaakte kosten. Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 643, nr. 14517