Ruben Brekelmans

Voorjaarsnota en Suppletoire begroting

Minister Brekelmans: Niet zo lang, maar we zitten helemaal achter in de gang op de derde verdieping. Twintig minuten? We proberen het sneller te doen, maar het gaat er meer om hoe snel we kunnen lopen.

Minister Brekelmans: Dank, voorzitter. We hebben onze stappenteller weer vol weten te maken voor vandaag. Normaal gesproken werk ik met blokjes, maar ik heb maar drie vragen gekregen, dus ik houd het overzichtelijk. Ik permitteer het mij toch om vooraf één ding te zeggen. Ik loop al een tijdje mee in Den Haag, maar het is de eerste keer dat ik heb gezien dat een begroting onthamerd is en degene die die suppletoire begroting onthamerde niet bij het debat aanwezig is. Ik ben graag bereid om voor ieder debat te komen, maar als ik dan zie dat in de ambtenarenkamer twintig mensen heel hard zitten te werken en ikzelf een belangrijk werkbezoek met mijn Belgische collega in Den Helder eerder heb moeten afbreken om hier te zijn, dan verwacht ik van degene die het debat aanvraagt ook wel het respect om daaraan deel te nemen. Maar goed, dat even als persoonlijke noot vooraf.

Minister Brekelmans: Oké, voorzitter. Ik begin met de algemene vraag van de heer Nordkamp of de 737 miljoen extra geld is. Het antwoord daarop is ja. Het totaalbedrag dat aan de begroting is toegevoegd, is 1,1 miljard. Daarvan is 420 miljoen om aan 2% van het bbp te voldoen, dus eigenlijk de automatische bijstelling omdat de economie harder groeit. Die gebruiken we ook met name voor prijs- en looncompensatie. De 737 miljoen daarbovenop, die ertoe leidt dat we meer zullen uitgeven dan 2% van het bbp, kunnen we dus ook gebruiken voor aanvullende investeringen en voor nieuwe uitgaven die nog niet in de Defensienota 2024 stonden. Dan had ik twee vragen van NSC. De eerste vraag van de heer Olger van Dijk ging over het intensiveren van de grenspolitietaak van de KMar en hoe ik daarnaar kijk, ook naar het rapport van de Rekenkamer daarover. Ik zeg op voorhand als disclaimer toch even dat die vraag iets meer past bij de minister van AenM dan wel JenV, maar als beheerder van de KMar wil ik daar wel iets over zeggen. De KMar werd al ingezet voor mobiel grenstoezicht en is nu ook meer ingezet voor de grenspolitietaak, dus om meer grenscontroles uit te voeren. Als beheerder van de KMar, die ook het totaaloverzicht van de inzet van de KMar ziet, heb ik steeds gezegd dat het niet zo kan zijn dat de extra grenspolitietaak bijvoorbeeld ten koste gaat van de inzet op Schiphol of op andere plekken, want ook daar zien we capaciteitstekorten. Er is dus voor gekozen om de capaciteit van de KMar die al werd ingezet voor het mobiel grenstoezicht, in te zetten voor het meer traditionele grenstoezicht. Ik lees inderdaad de conclusie dat je niet kunt vaststellen dat dit tot meer resultaat heeft geleid. Het heeft aan de andere kant dus ook niet heel veel meer capaciteit gekost. Het is meer zo dat bestaande capaciteit anders is ingevuld. Vragen over details en de precieze cijfers passen beter in het debat met de minister van AenM. Voor mij als beheerder, kijkend naar het totaaloverzicht van de KMar, is het vooral van belang dat er niet extra capaciteit bij andere taken is weggetrokken. Dan had de heer Van Dijk ook specifieke vragen over de Carib. We zijn voor de KMar in de Carib inderdaad aan het werven: 35 fte in de periode 2026-2028. Een deel van het extra budget voor de grenspolitietaak is dus ook voor de Carib. Het is inderdaad een uitdaging om die mensen aan te nemen. Dat zegt de heer Van Dijk terecht. Voor de KMar in brede zin, maar dus ook daar, geldt bovendien dat we bekijken hoe we tegelijkertijd zo veel mogelijk kunnen digitaliseren, zodat we meer van digitale middelen gebruikmaken, waardoor we minder mensen hoeven aan te nemen. Op dit moment maken we plannen voor het werven van 35 fte. Dan kom ik op de laatste vraag van de heer Van Dijk, over hoofdtaak 1 en 3. De heer Van Dijk vroeg om een toezegging dat ik met een analyse kom over de vraag of er geen verdringing plaatsvindt en of ik die met de Kamer wil delen. Die toezegging wil ik graag doen. Zoals ik in een eerder debat zei, zijn we in kaart aan het brengen of de uitbreiding of de intensivering van hoofdtaak 1 ertoe leidt dat er spanning komt te staan op hoofdtaak 3. Uit onderzoek bleek dat we tot nu toe aan alle verzoeken hebben kunnen voldoen. Dat is mooi, maar het zou in de toekomst wel steeds ingewikkelder kunnen worden. Van de andere kant is het ook wel weer zo, net zoals ik de vorige keer tegen de heer Van Dijk heb gezegd, dat we werken aan de uitbreidingstaak van de krijgsmacht. Als militairen in Nederland zijn, omdat ze niet op uitzending of oefening in het buitenland zijn op het moment dat er bijvoorbeeld een overstroming plaatsvindt, dan kunnen die militairen natuurlijk snel worden ingezet. Dan zijn ze dus wel dedicated voor hoofdtaak 1, omdat ze voorbereidende handelingen doen om in de toekomst aan de oostgrens te worden ingezet, maar terwijl ze in Nederland zijn, kunnen ze, wanneer nodig, ook ingezet worden voor hoofdtaak 3. Maar goed, die analyse willen we maken. Ik zeg de heer Van Dijk toe dat wij voor het einde van het jaar een brief of een analyse met hem delen. We bekijken nog even wat de beste manier is om dat te doen. Ik word erop gewezen dat er nog een vraag was van de heer Nordkamp, of misschien was het meer een opmerking, over het feit dat het toezicht op orde moet zijn. Ook zei hij dat we ervoor moeten zorgen dat we het geld op een fatsoenlijke manier uitgeven. In het vorige debat zei ik al dat het mooi is dat we heel hard groeien en dat onze uitgaven snel omhooggaan. Het afgelopen jaar zijn we voor 30 miljard aan verplichtingen aangegaan. Dat is zelfs meer dan onze begroting. De Rekenkamer heeft geconstateerd dat het aantal onrechtmatigheden echter niet is toegenomen, dus we geven het geld op een juiste manier uit. In het vorige debat zei iemand, ik denk de heer Van Dijk: zoek nou de grens op, maar ga er niet overheen. Dat is precies wat we proberen te doen. We proberen processen te versnellen. We proberen soms, als dat nodig is, meer risico te nemen, maar we proberen het extra budget wel op een rechtmatige manier uit te geven. Tot nu toe lukt dat gelukkig. Dat was 'm, voorzitter.

Minister Brekelmans: Ik hoor de mensen hier naast mij zeggen: juist niet. Misschien kan de staatssecretaris er nog meer over zeggen. Mijn beeld is niet dat de KMar per definitie minder populair is dan de andere krijgsmachtonderdelen. Het mooie van de KMar is voor heel veel mensen dat de KMar vooral taken heeft die in Nederland gebeuren. Als je bijvoorbeeld in een gezinssituatie zit, waarbij je niet veel op uitzending of naar het buitenland wilt, dan is de KMar daarvoor een ideale plek. Wat mij altijd opvalt bij de KMar, is dat relatief jonge mensen al heel veel verantwoordelijkheid krijgen. Het is echt een platte organisatie. Ik zou zeggen: ga een keer naar Schiphol! Misschien heeft u dat weleens gedaan. Het is echt fantastisch om te zien hoe mensen van eind 20 al hele teams aansturen en de hele boel op Schiphol runnen. Daarnaast heeft de KMar ook met alle moderne uitdagingen te maken, of het nou gaat om criminaliteit of alles met een militaire taak. Het is wat dat betreft dus ook nog een heel veelzijdige organisatie om voor te werken. Tot zover mijn promotiepraatje voor de KMar. Maar het is ook oprecht zo. Het is echt een heel mooie organisatie, en gelukkig zien mensen dat ook. Dan geef ik graag het woord door aan de staatssecretaris voor de overige vragen.