Dennis Ram

Raad Buitenlandse Zaken Handel op 15 mei 2025

De heer Ram (PVV): Dank u wel, voorzitter. De Europese Commissie presenteert opnieuw een pakket dat zogenaamd voor verlichting moet zorgen, het Omnibus I-voorstel voor de CSDDD en de CSRD. Maar dit is pure cosmetica, een dun laagje witkalk over een bureaucratische muur van dwang, papieren lasten en geopolitieke naïviteit. De PVV verzet zich tegen deze Brusselse regels, die onze bedrijven wurgen. Klimaattransitieplannen, rapportageplichten, ketenverantwoordelijkheid: het is en blijft een juridisch mijnenveld. Er zijn al meer dan 60 Europese en nationale duurzaamheidsregels en daar komt dan nu weer iets bij, en dat zonder degelijk impactassessment. Dit hele pakket is er doorgedrukt zonder toetsing, terwijl het directe gevolgen heeft voor onze industrie en onze rechtsorde.ach Voorzitter. In het regeerprogramma staat dat de regeldruk omlaag moet. In het coalitieprogramma is afgesproken dat er geen nationale koppen mogen zijn. Toch blijven bepalingen zoals artikel 3:305a van het Burgerlijk Wetboek bestaan waarmee activistische buitenlandse ngo's via civiele procedures geopolitiek beleid kunnen afdwingen. Dit is geen EU-verplichting, maar een nationale kop en ook in strijd met de belofte van het kabinet. Vindt de minister het wenselijk dat ngo's uit Rusland, China, de Palestijnse gebieden of Uganda via deze ruime wetgeving kunnen procederen, ook met inachtneming van deze richtlijn? Is de minister bereid om deze nationale kop aan te pakken en te bespreken in het kabinet? Graag een reactie. Voorzitter. De CSDDD is volgens de PVV een mislukt project. Zelfs de kersverse Duitse bondskanselier Merz zegt "afschaffen, niet uitstellen". Hij pleit voor een volledige intrekking van deze richtlijn en het Duitse gedeelte daarvan. Als zelfs onze grootste handelspartner dat zegt, waarom houdt dit kabinet dan vast aan deze groene symboolpolitiek? Ook de zogenaamde oplossingen in het Omnibusvoorstel zijn schijn. De tier 1-beperking verandert niets aan de contractuele druk op het mkb. Ook het kabinet erkent dit, dat de afwenteling via contracten doorgaat en dat vrijwillige standaarden allesbehalve vrijwillig zijn omdat ze afdwingbaar zijn via marktmacht. De PVV wil graag dat de minister zich in de Raad inzet om de positie van het mkb in deze richtlijn te verbeteren. Graag een reactie. Dan de economische realiteit, de werkelijkheid: de handelsoorlog. Volgens verschillende ondernemersorganisaties verwacht bijna de helft van de bedrijven die naar de VS exporteren een exportdaling van minimaal 43% en stelt meer dan de helft zijn investeringen uit. De reden: de handelsoorlog met de VS en de nieuwe Europese regels. Ondertussen dreigt de EU met nieuwe tegenmaatregelen op de Amerikaanse producten ter waarde van 95 miljard euro. Daardoor worden opnieuw onze bedrijven het kind van de rekening. En dan worden ook nog eens boetes opgelegd aan Apple en Meta, wegens vermeende overtredingen van de DSA en de DMA. Dit wordt door het Witte Huis opgevat als een verdere escalatie van de handelsoorlog. Dat is in tegenstelling tot wat wij gehoord hebben: dat wij moeten de-escaleren. Het lijkt dus een tegenstrijdige strategie. De EU-Commissaris Šefčovič pleit voor de-escalatie en vervolgens doet de Europese Commissie het tegenovergestelde. Hoe duidt de minister deze handelswijze van de Europese Commissie? De PVV steunt overigens wel het voorstel zero-for-zero, om een 0%-tarief voor industriële producten tussen de EU en de VS na te streven. Geen heffingen, geen escalatie, dat is wat onze bedrijven nodig hebben. Voorzitter. Dan nog een stuk over economische veiligheid. Economische veiligheid moeten we serieus nemen. De PVV vindt dat wij zelf de regie moeten voeren. De PVV wil dat Nederland het zelf regelt. Waarom wordt dit nu weer uitbesteed aan de EU? De aanbeveling om uitgaande investeringen in kaart te brengen, is een begin — dat delen wij — maar moet verder worden verbreed. Waarom kijken we alleen naar AI en halfgeleiders? Kijk naar de hele keten, naar alle machines en alle strategische joint ventures. Graag een reactie van de minister hierop. Voorzitter, dat was mijn betoog.

De heer Ram (PVV): Dat vermoeden had ik al.

De heer Ram (PVV): Ik heb ook een vraag aan NSC. We delen de opmerkingen over de civiele aansprakelijkheid. Ons recht gaat alleen veel verder. Artikel 305a van het Burgerlijk Wetboek, dat ik aanhaalde, gaat zover dat elke richtlijn die we invoeren, daarbinnen valt. Die wordt dan niet aangepast en is dan ook geen onderdeel van de wetgeving. Het is alleen zo ruim dat het een nationale kop is. Deelt mevrouw De Korte deze taxatie en vindt zij ook dat dit soort zaken in het Burgerlijk Wetboek moeten worden aangepast? Het gaat er dan met name om dat buitenlandse ngo's hier ook kunnen procederen.

De voorzitter: Ik neem het voorzitterschap over en dan geef ik hierbij mevrouw Kamminga het woord.

De voorzitter: Dan geef ik u bij dezen het voorzitterschap terug.

De heer Ram (PVV): Ik begrijp de reactie van de minister, hoor: zij geeft aan dat de EU al een jaar bezig is om Apple en Meta te onderzoeken in het kader van de DMA en de DSA. Op een gegeven moment moet er dan een beslissing genomen worden, maar de beslissing komt natuurlijk wel zeer ongelukkig op het moment dat wij net een handelsoorlog hebben. Het Congres geeft echt duidelijk aan dat het dit als een escalatie ziet. Het Witte Huis geeft aan dit als een escalatie te zien. Was het niet gewoon beter geweest om even die 90 dagen af te wachten met het doen van een uitspraak hierover? Zij zien dit gewoon echt als een escalatie van de handelsoorlog. Dat is precies het tegenovergestelde van wat wij willen bereiken. Hoe kunnen we nog van samenwerking met de VS spreken als zij dit van hun kant op zo'n manier ervaren?

De voorzitter: Dan neem ik het voorzitterschap even over.

De voorzitter: Mevrouw Kamminga heeft geen vervolgvraag. Dan geef ik het voorzitterschap terug.

De voorzitter: Ik zie dat mevrouw Kamminga weer een interruptie heeft.

De heer Ram (PVV): Dank voor de duidelijke toelichting. Ik heb een vraag over de investeringsverdragen. Er liggen meerdere investeringsverdragen op de plank, waaronder bijvoorbeeld het EU-Vietnaminvesteringsverdrag. Is het niet zaak om ook vaart te maken met die investeringsverdragen? Die zijn namelijk vaak veel minder vergaand dan de handelsverdragen. Bovendien is Nederland vaak de nummer één investeerder in landen zoals Australië, Vietnam en Taiwan. Het is dus heel erg belangrijk dat wij onze eigen investeringen veilig stellen.

De voorzitter: Mevrouw Kamminga heeft een interruptie.

De voorzitter: Een vervolginterruptie van mevrouw Kamminga.

De voorzitter: Ik geef het voorzitterschap weer terug aan mevrouw Kamminga.

De heer Ram (PVV): De reden waarom ik dit ook vraag, is dat er bijvoorbeeld in Frankrijk een ander rechtssysteem geldt, met andere voorwaarden. Een ngo mag niet zomaar gaan procederen. Dan moeten ze een vergunning krijgen. Dat is een heel ander stelsel. Daar kan een buitenlandse ngo dus niet zomaar een Frans bedrijf aanklagen. Dat kan in Nederland wel. Dat is een rechtsongelijkheid. Niet omdat de CSDDD dan verschilt, maar omdat onze nationale wetgeving verschilt. Wij hebben ten opzichte van Frankrijk dus de facto een nationale kop door die uitgebreide opvatting van de collectieve actie, zoals het in het Burgerlijk Wetboek staat. Daar maak ik me zorgen om. Want al die richtlijnen die eraan zitten te komen, geven buitenlandse ngo's dus heel veel macht om impact te maken op onze eigen bedrijven. Daar maak ik me echt zorgen over. Dus mijn vraag aan de minister is: kan er niet in de ministerraad besproken worden om hier nog eens goed naar te kijken?

De heer Ram (PVV): Mijn vraag was meer of het niet goed zou zijn om in het kabinet een keer de nationale verschillen tussen lidstaten te bespreken. Zou het niet goed zijn om een keer te bespreken of die gelijkgetrokken kunnen worden? Misschien kunnen ze in ieder geval ingeperkt worden, want buitenlandse inmenging door een Chinese of Russische ngo is gewoon mogelijk in Nederland, terwijl dat in Frankrijk veel lastiger gaat. Ik maak me daar zorgen over, zeker door al die richtlijnen die via het civielrecht lopen.

De heer Ram (PVV): Ik wil de minister bedanken voor de beantwoording van alle vragen. Dat geeft een duidelijk beeld. De PVV wil duidelijk een versimpeling van de CSDDD. Als je in ons hart kijkt, zouden we 'm uiteraard het liefst gelijk willen afschaffen. Gezien de meerderheden in de Kamer, denk ik niet dat dat haalbaar is. Ik wil in ieder geval een poging doen om zo meteen nog wat voorstellen te doen om de CSDDD te versimpelen. De oproep van mevrouw Kamminga was om een wat principiëlere vraag te stellen over onze richtlijnen. Daar kan ik me bij aansluiten. Ik zou ook graag zien dat de Europese Unie veel beter kijkt of alle richtlijnen nog wel nodig zijn, zeker gezien de geopolitieke situatie.

De heer Ram (PVV): Ja.