Dennis Ram

Raad Buitenlandse Zaken Handel

De heer Ram (PVV): Dank u wel, voorzitter. Vandaag bespreken we een aantal belangrijke zaken die invloed hebben op de toekomst van onze economie en werkgelegenheid in Nederland. Vanuit de Partij voor de Vrijheid wil ik graag enkele punten toelichten over onze visie op het EU-handelsbeleid en wat die betekent voor onze burgers, ons mkb en onze strategische sectoren. Om te beginnen wil ik ingaan op onze staalindustrie. Door goedkope en gesubsidieerde staalimporten uit landen zoals China en landen in het Midden-Oosten, komt onze industrie onder druk te staan. Bedrijven zoals Tata Steel hebben steeds meer moeite om te concurreren met het staal dat hier tegen spotprijzen wordt gedumpt. De PVV vindt dat de EU haar handelsdefensieve instrumentarium moet uitbreiden voor alle staalproducten om alle staalproducenten te beschermen. Dat geldt ook voor recyclingbedrijven en bijvoorbeeld de chemie. Dat is essentieel voor onze economie, voor onze economische veiligheid en voor de werkgelegenheid in Nederland. Een sterke staalsector is niet alleen belangrijk voor onze economie, maar zorgt er ook voor dat we minder afhankelijk zijn van andere landen. Mijn vraag aan de minister is dan ook: wil de minister zich in de EU gaan inzetten om de staalindustrie te beschermen tegen dumping en subsidiemaatregelen in het buitenland? Dan de handelsrelatie met de Verenigde Staten. Zoals u weet zijn wij als PVV erg positief over de overwinning van Trump. Recent heeft Trump gewonnen. Volgens ons biedt dat mogelijkheden tot samenwerking met onze grootste handelspartner. Wij stellen voor om gelijkwaardige voorwaarden aan te gaan in de handel en in gesprek te gaan over een handelsdeal. Europese en Nederlandse bedrijven mogen niet worden benadeeld door oneerlijke concurrentie. De PVV vindt het dan ook heel belangrijk dat de EU zich gaat inzetten voor eerlijke handelsregels en ervoor gaat zorgen dat onze bedrijven sterk staan op de Amerikaanse markt. Daarom vraag ik aan de minister: hoe wil de minister garanderen dat onze handelsrelatie met de VS gelijkwaardig blijft, zonder dat onze Nederlandse bedrijven worden benadeeld? Tijdens de lunch van de Raad zal er worden gesproken over de hervormingen binnen de Wereldhandelsorganisatie. De PVV pleit ervoor dat in de WTO ook kleinere economieën beter vertegenwoordigd worden en dat er een eerlijker speelveld komt. We willen dat grote economieën zoals China de regels niet naar hun eigen wil kunnen buigen, wat ten koste gaat van landen zoals Nederland. We zien graag dat de EU zich inzet in de WTO voor meer transparantie en eerlijke handel. Daarom vraag ik aan de minister: welke concrete stappen zal Nederland nemen om binnen de WTO eerlijke regels in te voeren en op te treden tegen het misbruik van handelsregels door grotere economieën? Voorzitter. Een ander belangrijk onderwerp is de imvo-richtlijn, ook wel bekend als de CSDDD. Deze richtlijn legt bedrijven verplichtingen op op het gebied van duurzaamheid en verantwoord ondernemen. Dit geldt over het algemeen voor multinationals, maar heeft ook een grote weerslag op het mkb. Door de marktmacht van multinationals worden die regels uiteindelijk over de schutting gekieperd naar het mkb. Daarom wil ik de minister oproepen om te pleiten voor minder administratieve lasten en om het mkb niet onnodig te belasten met regels, zodat er geen concurrentienadeel kan optreden. Mijn vraag aan de minister is: hoe gaat de minister zich ervoor inzetten om de administratieve lasten van deze richtlijn voor het mkb zo veel mogelijk te beperken en de administratieve lasten van nieuwe en bestaande richtlijnen in de EU te verminderen, zoals Macron laatst heeft opgeroepen? Daarnaast willen wij ...

De heer Ram (PVV): Dan skip ik een puntje. Tot slot onze chipsector. Deze sector is cruciaal voor Nederland en Europa. Op dit moment zijn wij volledig afhankelijk van Taiwan. Gezien de spanningen tussen Taiwan en China willen wij graag dat de EU afspraken maakt met Taiwan over de wederzijdse investeringen in onze chipsector. Daarbij willen we ook graag opmerken dat er een mogelijkheid is geopperd bij de laatste informele Raad dat er een opt-out kan zijn voor landen die niet willen meedoen aan een handelsverdrag. We willen graag weten hoe de minister daartegen aankijkt. Is de minister bereid om zich hard te maken voor een Europese investering in de chipsector, in samenwerking met Taiwan, om onze technologische positie te waarborgen? Dank u wel, voorzitter.

De heer Ram (PVV): Europa heeft al een aantal instrumenten, zoals antidumpingmaatregelen, antisubsidiemaatregelen en vrijwaringsmaatregelen, maar die kunnen worden aangescherpt en verbeterd. Dat wil ik in eerste instantie dus voorstellen. Daarnaast kunnen we bekijken: hoe kunnen we nou ... Tata Steel gaat bijvoorbeeld groen staal maken. Die maken daar allerlei extra kosten voor. Chinese bedrijven of bedrijven uit het Midden-Oosten maken die kosten niet, dus die kunnen hun staal hier onder de kostprijs dumpen. Je kan bijvoorbeeld ook denken aan een CO2-heffing bij de import van staal. Er zijn dus manieren om onze staalindustrie te beschermen en tegelijkertijd de vrije handel te behouden. Dat is een beetje het raakvlak waar ik naar zoek. Voor onze staalindustrie is het denk ik belangrijk dat we voor de langere termijn perspectief bieden, want anders investeren we dadelijk 3,5 miljard in Tata Steel en valt het over vijf jaar om. Dat moeten we te allen tijde voorkomen.

De heer Ram (PVV): Ik was even getriggerd door de opmerking over het naïeve wereldbeeld dat we een aantal jaren geleden hadden. In mijn analyse is het geen naïef wereldbeeld maar het ideologisch wereldbeeld dat we de wereld elke keer weer willen verbeteren. Een voorbeeld is de Green Deal, die nu heeft geleid tot elektrische auto's, import vanuit China, zonnepanelen, offshore wind en ga zo maar door. Ze hebben dus opnieuw perfect ingespeeld op het ideaal dat wij de wereld willen verbeteren. Deelt het CDA het idee dat we niet eerst de wereld moeten verbeteren, maar dat we als Europa en als Nederland eerst moeten kijken naar ons eigen belang en vervolgens naar de consequenties van ons beleid?

De heer Ram (PVV): Het gaat mij meer om de startpositie. Hoe maak je beleid en hoe beoordeel je nou wat de consequenties van het beleid zijn? Bij zo'n Green Deal is er niet over nagedacht dat China daar direct op in kan spelen en vervolgens is ons handelstekort van 100 miljard naar 350 miljard gestegen in die periode. We hebben dus heel veel weerbaarheid verloren. Ze subsidiëren nu met ons handelstekort hun auto-industrie. De consequentie van ons beleid om elke keer de wereld te verbeteren, dus de waarden die u noemt, zie ik nog niet bij u terug. Kunt u iets meer vertellen over hoe u dat dan ziet?

De heer Ram (PVV): Dank u wel, voorzitter. We weten nu dat bij de Europese Commissie de ontbossingsrichtlijn een jaar is uitgesteld, om meerdere redenen. Mijn vraag aan de minister is of we wellicht de lessen die we kunnen trekken bij de invoering van die verordening kunnen meenemen bij de uitvoering van de CS triple D, of we kunnen kijken wat we daarvan kunnen leren en hoe we dat beter kunnen vormgeven. Is de minister daartoe bereid?

De heer Ram (PVV): De vraag die ik in de eerste termijn stelde over de staalindustrie was of de minister bereid is om bij deze Raad ook in te zetten op defensieve maatregelen, zodat in ieder geval instrumenten worden toegevoegd aan het instrumentarium van de Europese Unie en de staalsector of andere sectoren — ik heb bijvoorbeeld recycling genoemd, de chemie — beter kunnen worden beschermd als er dumping aan de orde is. Mijn verzoek aan de minister was om die ook in te brengen in de Raad.

De heer Ram (PVV): Om maar een voorbeeld te noemen: die vrijwaringsmaatregelen lopen tot juni 2026; daarna lopen ze af. Er zit bij de WTO ook een termijn aan. Op een gegeven moment kan je ook niet meer zo'n vrijwaringsmaatregel nemen. Dat betekent dus dat onze staalindustrie wel degelijk na een bepaalde periode een heel groot risico gaat lopen als we daar geen andere instrumenten tegenover zetten. Mijn verzoek is om daarnaar op zoek te gaan en in gesprek te gaan met, in dit geval, de staalindustrie om te kijken hoe je de staalindustrie voor de lange termijn kan behouden. Als wij namelijk deze strategische autonome sector kwijtraken als Europa, zijn we echt heel ver van huis. Dat is mijn zorg.

De heer Ram (PVV): Dank u wel, voorzitter. Ik wil de minister in ieder geval bedanken voor de toezegging die ze heeft gedaan over de staalsector en ook over de uitvoering van de implementatie van de CSDDD. In tegenstelling tot mijn collega Hirsch heb ik wel een visie gehoord over handelsakkoorden en hoe je hiermee in de nieuwe wereld moet omgaan om je handelsbelangen veilig te stellen. We moeten handelsakkoorden beoordelen op hun merites en pragmatisch kijken naar het Nederlands belang om vrijhandel te bevorderen. Dat kunnen wij steunen. Het punt van Draghi, dat daar nog een fors prijskaartje aan zit, is ook een van de dingen die onze fractie bezighoudt. De analyse is duidelijk. Wim Kok heeft een paar jaar geleden al dezelfde analyse gedaan. Toen is er helemaal niks gebeurd. Nu is er een rapport van Draghi. Er is wel degelijk een grote noodzaak om te kijken hoe we ons handelsbeleid anders gaan vormgeven. Ik deel met mevrouw Hirsch en ook met de anderen hier aan tafel wel de zorg over de veranderende machtsverhoudingen in de wereld, en niet alleen wat betreft Amerika, dat wellicht een tariefoorlog zou kunnen beginnen. Ik denk dat er bij Trump ook positieve dingen kunnen zijn qua economische ontwikkeling. Maar ik denk dat er ook ten aanzien van de BRICS, China, Afrika en Zuid-Amerika wel degelijk een visie van het kabinet nodig is, dus ik wil de minister ertoe oproepen om samen met haar collega's scenario's daarvoor te ontwikkelen.

De heer Ram (PVV): Ja. Dan wil ik als laatste punt nog even de chipsector en de mogelijke investeringsovereenkomst noemen. Tijdens ons bezoek aan Taiwan is wel degelijk gebleken dat investeringen als the first line of defence mogelijk in gevaar komen ...

De heer Ram (PVV): Ja, allerlaatste punt, voorzitter. Juist vanwege de geopolitieke situatie en omdat spanningen toenemen, komen daarmee ook de investeringen en de rente op leningen voor die investeringen onder druk te staan. Dat wilde ik nog even noemen.

De heer Ram (PVV): Ik kijk in eerste instantie toch ook naar de eerste termijn van Trump. Toen is er een enorme economische ontwikkeling geweest in China, waar ook Europa van heeft geprofiteerd. We kennen Trump als iemand van the art of the deal, die een goede deal wil sluiten. Ik zie dit ook als onderdeel van zijn onderhandelingsstrategie. Als wij in Europa en in Nederland vanuit onze eigen kracht denken — dus niet zo angstig zijn voor de rest van de wereld, wil ik meneer Paternotte meegeven — moeten we gewoon kijken hoe wij de beste deal voor Nederland en Europa eruit kunnen slepen als we omgaan met Trump. Ik denk dat een Trumpadministratie het ook kan waarderen als wij gewoon voor onze eigen belangen staan. Daarnaast moeten we maar afwachten of de doemscenario's die de heer Paternotte schetst ook werkelijkheid worden, want we weten nu nog niet exact hoe de Trumpadministratie haar beleid gaat vormgeven. Dat wil ik dus even meegeven.

De heer Ram (PVV): Heel kort. Ik zit er niet zo pessimistisch en naargeestig in als de heer Paternotte. De reden daarvoor is dat je ook gewoon moet kijken naar wat je positie is als Nederland en als Europa. We worden meer teruggeworpen op onze eigen positie. Dat betekent dat we ook meer moeten gaan redeneren vanuit onze eigen kracht, vanuit ons eigen belang. Ik denk dat het heel goed is dat we in plaats van de hele tijd de wereld te lopen verbeteren — dat is toch de oude visie van Kaag — gewoon pragmatisch kijken wat onze economische belangen zijn en die nastreven. Ik geloof in deze minister en dat dit op die manier vormgegeven kan worden. Ik begrijp dat D66 toch wat angstig naar de wereld kijkt. Zo kijken wij daar niet naar.