8e30c3c6-b268-4eaa-a306-f1d3c7cc0f6a

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–2024Aanhangsel van de HandelingenVragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door deregering gegeven antwoorden2129Vragen van de leden Ceder (ChristenUnie) en Dobbe (SP) aan de Ministers vanBuitenlandse Zaken en voor Buitenlandse Handel enOntwikkelingssamenwerking over ontwikkelingen in Jemen (ingezonden 5 juni2024).Antwoord van Minister Bruins Slot (BZ) van Minister Schreinemacher(Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) (ontvangen 28 juni2024).Vraag 1Bent u bekend met de recente oproep van 190 humanitaire organisaties dieactief zijn in Jemen die vragen om duurzame steun om de grote noden in hetland tegen te gaan?1Antwoord 1Ja.Vraag 2Hoe reageren Nederland en de Europese Unie (EU) op deze oproep? Is erbereidheid om meer humanitaire hulp te bieden?Antwoord 2Nederland is zich bewust van de hoge noden in Jemen en is sinds jaren eensubstantiële humanitaire donor. De afgelopen jaren was Nederland een grotedonor van het humanitaire fonds voor Jemen van de VN (Country BasedPooled Fund). Met ingang van vorig jaar is besloten tot een meerjarigebijdrage aan het fonds van 10 miljoen euro per jaar. Daarnaast steuntNederland de Dutch Relief Alliance (DRA). De bijdrage aan de Joint Responsevan de DRA voor Jemen bedraagt 24 miljoen euro in de periode 2024 t/m2026. In de Kamerbrief over humanitaire hulp en diplomatie van april 2024maakte het kabinet de verdeling van het humanitaire budget voor 2024bekend. Naast deze bijdragen is de financiële ruimte beperkt en wordtmomenteel geen additionele financiële bijdrage voor Jemen overwogen. De1Relief Web, 6 mei 2024, «Joint Statement by 190 Humanitarian Organisations in Yemen:Humanitarian partners urge donors to remain committed to the millions in need in Yemen[EN/AR]» (https://reliefweb.int/report/yemen/joint-statement-190-humanitarian-organisations-yemen-humanitarian-partners-urge-donors-remain-committed-millions-need-yemen-enar) ah-tk-20232024-2129ISSN 0921 - 7398’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel1 bijdrage van ECHO, het humanitaire programma van de EU, voor Jemenwordt jaarlijks vastgesteld. In 2024 is die bijdrage 125 miljoen euro.Vraag 3Bent u bekend met de grote zorgen die de speciale gezant van de VerenigdeNaties (VN) voor Jemen heeft over de vredesonderhandelingen in het land?2Antwoord 3Ja.Vraag 4Hoe kunnen de EU en Nederland eraan bijdragen dat de vredesonderhande-lingen in Jemen een nieuwe impuls krijgen? Wordt hier op ingezet?Antwoord 4In Jemen heeft het jarenlange conflict tussen verschillende rivaliserendepartijen geleid tot een van de ergste humanitaire rampen ter wereld. Eenstabiel en vreedzaam Jemen is in Nederlands en Europees belang. Nederlandzet zich daarom in voor een rechtvaardig en inclusief vredesproces onderleiding van de VN. Eind vorig jaar kondigde de VN speciale gezant voorJemen Hans Grundberg aan dat alle strijdende partijen overeenstemminghadden bereikt over de te zetten stappen voor de beëindiging van deburgeroorlog. De verslechterde veiligheidssituatie in Jemen en de ontwikke-lingen in de Rode Zee dragen er echter aan bij dat een formeel vredesak-koord vooralsnog uitblijft. Nederland blijft het mandaat van de VN gezantondersteunen en in multilateraal verband voortdurend aandacht vragen voordit vergeten conflict.Vraag 5Herinnert u zich de twee jaar geleden aangenomen motie die de Nederlandseregering verzoekt zich in te spannen voor hervatting van VN-onderzoek naaroorlogsmisdaden in Jemen?3Antwoord 5Ja.Vraag 6Kunt u aangeven wat is gedaan om deze motie uit te voeren?Antwoord 6Aan deze motie is op verschillende momenten uitvoering gegeven. Zo heeftNederland op ministerieel niveau in VN-verband aandacht gevraagd voor hettegengaan van straffeloosheid voor oorlogsmisdaden in Jemen, onder meertijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Ook heeftNederland zich de afgelopen twee jaar in de VN-Mensenrechtenraad ingezetvoor onafhankelijk onderzoek naar en het tegengaan van straffeloosheid voorgepleegde oorlogsmisdrijven in Jemen.Vraag 7Kunt u, nu Nederland weer in de Mensenrechtenraad van de VN zit, daar eennieuwe poging doen om te komen tot onderzoek naar oorlogsmisdaden inJemen? Zo nee, waarom niet?Antwoord 7Nederland heeft zich de afgelopen jaren in de VN-Mensenrechtenraad ingezetvoor onafhankelijk onderzoek naar oorlogsmisdrijven in Jemen. Helaas bleekin de Mensenrechtenraad onvoldoende draagvlak om dit te concretiseren inresolutieteksten. Wel is een verlenging van technische ondersteuning aan denationale onderzoekscommissie in Jemen (NCOI) gerealiseerd. Nederlandblijft zich – ook als lid van de Mensenrechtenraad – samen met gelijkgezinden2Relief Web, 15 april 2024, «Briefing by the UN Special Envoy for Yemen, Hans Grundberg, tothe Security Council, 15 April 2024 [EN/AR]» (https://reliefweb.int/report/yemen/briefing-un-special-envoy-yemen-hans-grundberg-security-council-15-april-2024-enar)3Kamerstuk 21 501-02, nr. 2498 (https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/moties/detail?id=2022D25169&did=2022D25169)Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel2 inzetten om het tegengaan van straffeloosheid in Jemen op de internationaleagenda te houden.Vraag 8Kunt u nader toelichten waarom het aanvullend nationaal wapenexportcon-trolebeleid in de vorm van een zogeheten presumption of denial, dat onderandere gold voor Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten, isafgeschaft?4Antwoord 8Graag verwijs ik u naar de Kamerbrief van 14 juli 20235 waarin uitgebreidwordt toegelicht waarom het aanvullend nationaal beleid, dat van toepassingwas op onder andere Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten, isafgeschaft.Vraag 9Deelt u de zorgen dat wapenexport naar deze landen, die mogelijk verant-woordelijk zijn voor oorlogsmisdaden in Jemen, uitermate zorgelijk blijft enkan bijdragen aan nieuwe schendingen, zeker nu vredesonderhandelingenlijken te stagneren? Bent u het ermee eens dat er geen aanleiding iswapenexportcontrole naar deze landen minder strikt toe te passen? Zo nee,waarom niet?Antwoord 9Het kabinet is zich ervan bewust dat de situatie in Jemen instabiel is en datde vredesonderhandelingen nog lopen. Het afschaffen van het nationaalbeleid doet er niet aan af dat Nederland scherp blijft toezien op het belangdat Nederlandse goederen niet worden gebruikt in conflicten zoals in Jemen.Zoals wordt toegelicht in de Kamerbrief van 14 juli 2023 volstaat een striktetoets aan de bestaande kaders van het EU Gemeenschappelijk Standpuntinzake wapenexportcontrole.4Rijksoverheid, 4 oktober 2023, «Aanpassingen wapenexportcontrolebeleid» (https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2023/10/04/aanpassingen-wapenexportcontrolebeleid)5Kamerstuk 22 054, nr. 395, d.d. 14 juli 2023.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel3