Mirjam Bikker

het ultimatum van de vakbeweging inzake de bezuinigingen op de sociale zekerheid

Mevrouw Bikker (ChristenUnie): Een van de grondleggers van het christelijk-sociaal denken is minister Talma geweest. Nu weet ik dat collega Van Ark daar net als ik een groot fan van is, dus daar zijn wij allebei door geïnspireerd. Ik vind het zo mooi dat eigenlijk vanaf dat moment de polder altijd aan zet is geweest, ook als het gaat om de vernieuwingen binnen de sociale zekerheid. Dat is nooit alleen iets van de Staat geweest, maar juist ook van werknemers en werkgevers. Is collega Van Ark het met mij eens dat het, juist als we dat in ogenschouw nemen, extra vreemd zou zijn om enorm hard vast te houden aan die 6,5 miljard als definitieve uitkomst van besprekingen over hoe de sociale zekerheid er de komende jaren uit moet zien?

Mevrouw Bikker (ChristenUnie): Dat is voor mij stap één, maar dat betekent ook dat je wat betreft de sociale zekerheid bijvoorbeeld zou kunnen zeggen: ja, we gaan het UWV aanpakken, maar nee, we gaan niet in deze mate bezuinigen op de uitkeringen. Het UWV aanpakken hoeft ook niet onmiddellijk te betekenen dat minister Heinen geld de schatkist in ziet rollen. Ik denk dat we vooral een plan van aanpak moeten hebben voor hoe het UWV weer gaat werken. Is die openheid er ook bij het CDA?

Mevrouw Bikker (ChristenUnie): Tegelijkertijd zitten er nu veel mensen te kijken die afhankelijk zijn van een WIA-uitkering en die ontzettend onzeker zijn over de plannen van deze coalitie en wat die voor hun leven betekenen. Is collega Van Ark het met mij eens dat we die groep heel snel de zekerheid moeten kunnen gaan bieden dat zij niet de dupe zullen zijn van de bezuinigingen hier? Kan ik daarin op het CDA rekenen?

Mevrouw Bikker (ChristenUnie): Daarin zit ook precies de ingewikkeldheid. Het kabinet blijft daarmee met een minderheidscoalitie redeneren vanuit financiële kaders die bijna impliceren dat er een meerderheidscoalitie is. Het is echter helder, ook gezien eerdere uitspraken van de Kamer, dat voor een meerderheid van de Kamer die financiële kaders niet op die manier staan. Is de minister-president zich daarvan bewust?

Mevrouw Bikker (ChristenUnie): Nu ik het minderheidskabinet een poosje bezig zie, merk ik dat er absoluut allerlei openheid wordt getoond om gesprekken te voeren en met elkaar te kijken naar hoe we het beter kunnen doen. Maar een van de zorgen die ik heb, is dat we aan het eind van de dag altijd weer terugkomen bij de financiële kaders, die voor het minderheidskabinet bepalend zijn. Het gevolg daarvan is dat die financiële kaders bijna meer het doel worden dan het middel. Daarvan heeft de Kamer ook nog eens gezegd: niet op deze manier. Dat is een grote klem op alle gesprekken. Ik snap het heel goed. Ik ben ook van goed boekhouden. Dat weet de minister-president. Maar dat moet wel als doel hebben om te bouwen aan de samenleving. Met de inzet van sommige fractievoorzitters uit de coalitie, ook in het afgelopen weekend, geef ik toch maar mee dat het er af en toe op lijkt dat dit minderheidskabinet meer bezig is met "de nul houden" in de financiële boekhouding dan met bouwen aan de samenleving. Ziet de minister-president dat risico? Hoe kunnen we dat nou eens veranderen?

Mevrouw Bikker (ChristenUnie): Dit is meer verbindende taal dan ik in ieder geval uit de monden van de VVD heb gehoord in de afgelopen weken. Ik wil niks tekortdoen aan de meest geliefde woordvoerder van de VVD-fractie, waar ik graag mee samenwerk, maar de taal was vrij stevig: op Sociale Zaken zou 6,5 miljard gevonden moeten worden. Daar zaten dwingende uitspraken bij. Als de minister-president en deze coalitie zeggen dat ze die stap echt samen met de polder willen zetten en willen herstellen wat eerder is misgegaan, dan is het toch nodig dat dit soort woorden even worden ingeslikt, en dat de coalitie gezamenlijkheid uitstraalt? Vanuit een verdeeld huis komt werkelijk niks prachtigs tot stand. Ik gun het de minister-president en deze Kamer van harte dat wij vier jaar gaan bouwen aan een mooier Nederland, in plaats van verdeeld elkaar de maat te nemen. Dat is echt mijn zorg op dit dossier. Alles ligt stil. Ik krijg mails binnen van heel bezorgde mensen die het totaal niet verdienen om bezorgd te zijn over hun WIA-uitkering. Ondertussen liggen de echt broodnodige hervormingen op hun gat.

Mevrouw Bikker (ChristenUnie): Na dat "nee" … Ik hoop ook dat meneer Klaver blijft zitten, hoor.

Mevrouw Bikker (ChristenUnie): … is mijn vraag aan de minister ook wel de volgende. Ik zat nog eens even te kijken onder welke premisse en met welke prognoses dat pensioenakkoord nou tot stand is gekomen. Eigenlijk is mijn beeld ook dat die prognoses alleen maar zijn verbeterd met hetgeen men op dat moment wist. Ik denk ook wel dat het goed is dat we dát met elkaar zeggen in plaats van dat we alleen maar problemen onderstrepen, want in de loop van de jaren zijn er toch ook dingen veranderd.

Mevrouw Bikker (ChristenUnie): Juist daarom denk ik dat het zo verstandig is om, zeker in politiek woelige tijden, breedgedragen akkoorden maar gewoon te laten staan. Dus ik ben blij met het nee van de minister, dus dat er nu niet allerlei andere zaken moeten veranderen. En ik hoop van harte dat we de energie van deze Kamer en het kabinet kunnen steken in het ook echt verbeteren van ons land, waar mensen die in armoede leven niet van genade hoeven te leven maar van recht kunnen leven, en we het voor mensen die gewoon lekker aan de slag kunnen, ook kunnen verbeteren. Daar zit mijn missie op. Ik heb de minister net horen zeggen dat hij daar ook voor gaat. Ik heb de minister-president al horen zeggen dat die 6,5 miljard ook steeds meer tussen haakjes is komen te staan. We bewegen dus de goede kant op. We zijn er nog niet, maar laten we de problemen dan ook niet groter maken dan ze zijn.

Mevrouw Bikker (ChristenUnie): Dank u wel, voorzitter. Terwijl wij dit debat voerden, stroomden er telkens mailtjes mijn mailbox in van mensen die zeggen: ho, u heeft het misschien over stelsels en over bedragen, maar dit gaat over mij en mijn leven! Ik vind het ontzettend belangrijk dat we dat hier met elkaar bedenken. Ik hoop van harte dat het kabinet pijlsnel weer in gesprek komt met de hele polder om tot afspraken te komen die mensen weer duidelijkheid geven, of dat nou ondernemers zijn die graag iemand in dienst zouden willen nemen met een WIA-uitkering, maar dat nu niet aandurven, of dat het gaat om mensen die nu in onzekerheid zitten of hun WIA-uitkering blijft zoals die is. Glashelder is dat voor de ChristenUnie zo snoeihard bezuinigen niet aan de orde kan zijn, en dat we wel bereid zijn om altijd te kijken hoe we het stelsel van de sociale zekerheid beter, sterker en houdbaarder kunnen maken. Daarvoor had ik drie noemers, die mevrouw Keijzer ook zeer aanspraken, namelijk barmhartig, rechtvaardig en uitvoerbaar. Dank u wel.