Eppo Bruins

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–2025Aanhangsel van de HandelingenVragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door deregering gegeven antwoorden2626Vragen van het lid Mohandis (GroenLinks-PvdA), Eerdmans (JA21), Kostic´(PvdD) en Oostenbrink (BBB) aan de Minister van Onderwijs, Cultuur enWetenschap over ledenwerving van ledenomroep WNL op het VVD congres(ingezonden 19 juni 2025).Antwoord van Minister Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)(ontvangen 4 juli 2025).Vraag 1Kent u het bericht dat ledenomroep WNL leden werft op het VVD-congres? Zoja, wat vindt u hiervan?1Antwoord 1Ja. Hoewel ledenwerving van belang is voor omroepen vanwege de huidigeinrichting van het bestel, is het bewaken van journalistieke onafhankelijkheiduiterst belangrijk. Ik vraag daarom zorgvuldigheid van omroepen bij hunwervingsactiviteiten. Omdat een van de ledenwervers van WNL een badgedroeg met pers leverde dat een verkeerd beeld op. Ik heb van WNL begrependat het ging om een activiteit van de vereniging van WNL, niet van eenbepaalde redactie of met een bepaald journalistiek oogmerk. Dat onderscheidis van fundamenteel belang.Vraag 2Deelt u de mening dat de Stichting Nederlandse Publieke Omroep (NPO) enledenomroepen de schijn van partijdigheid en onafhankelijkheid hoog in hetvaandel moeten hebben volgens de geldende «gedragscode integriteitpublieke omroep 2021» en de mediawet? Zo ja, hoe kijkt u naar de handel-wijze van WNL?Antwoord 2Ik hecht zeer grote waarde aan de onafhankelijkheid van de media. Depublieke omroep moet (kunnen) opereren zonder commerciële of politiekeinvloed. Onafhankelijke journalistiek is onmisbaar in een democratischerechtsstaat. Hoewel het in deze casus ging om een activiteit van de vereni-1«Ophef om chocola uitdelende «journalisten» WNL bij VVD-congres: «Kan dit stoppen?»», AD15 juni 2025 (https://www.ad.nl/show/ophef-om-chocola-uitdelende-journalisten-wnl-bij-vvd-congres-kan-dit-stoppen~a3719288/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F) ah-tk-20242025-2626ISSN 0921 - 7398’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, Aanhangsel1 ging van WNL, niet van een journalistieke redactie of met een bepaaldjournalistiek oogmerk, blijft het noodzakelijk dit onderscheid te maken.Vraag 3Deelt u de mening dat omroepen hun onafhankelijkheid dienen te bewakenen hun aanwezigheid op evenementen van politieke partijen, zoals (leden)-congressen, vooral dienen te beperken tot verslaggeving? Zo ja, deelt u demening dat ledenwervers expliciet voorzien van een perspas zich slechtverhouden tot de gedragscode van de NPO? Zo nee, waarom niet?Antwoord 3Zie mijn antwoord op vraag 1. Daarnaast begreep ik van WNL dat zij denamens WNL aanwezige personen nadrukkelijk als marketingmedewerkershebben aangemeld, niet als pers. Het is inderdaad ongelukkig dat zijvervolgens alsnog een perspas hebben gekregen. Ik ben het dus met u eens.Vraag 4Klopt het feit dat alleen het Commissariaat voor de Media kan handelen bijoverschrijding van de code?Antwoord 4Het klopt dat het Commissariaat voor de Media sinds 2021 de aangewezentoezichthouder op deze code is. Daarbij merk ik op dat zij alleen toezichthou-dende bevoegdheden hebben op de bindende onderdelen van deze code, nietop de aanbevelingen. Mede naar aanleiding van het rapport van de Onder-zoekscommissie Gedrag en Cultuur Omroepen en een aantal incidenten diezich daarna nog hebben voorgedaan, heb ik de NPO en het Commissariaatvoor de Media gevraagd deze code verder aan te scherpen. Daar wordt nudoor beide partijen en in samenspraak met de omroepen aan gewerkt.Vraag 5Deelt u onze opvatting dat het merkwaardig is dat WNL leden werft op eenpartijcongres, maar in de eigen statuten stelt dat WNL op geen enkele maniergebonden of gelieerd wil zijn aan een politieke partij (pagina 2, regel 2) «WNLheeft respect voor ieders mening en is niet gebonden aan en politiek partij,een belangengroepering et etc.»?2Antwoord 5Het werven van leden op een bepaalde plek, zegt niet direct iets over deonafhankelijkheid van een omroep. Ik begreep van WNL dat zij van planwaren op meerdere politieke congressen aanwezig te zijn, niet enkel dat vande VVD. Maar nogmaals: ik verwacht van omroepen daarin zorgvuldigheid enwaar nodig duidelijke communicatie dat het om ledenwerving gaat, en nietom journalistieke of redactionele activiteiten.Vraag 6Bent u bereid om in alle gesprekken die u en uw departement hebben met deNPO en omroepen en andere relevante actoren te blijven wijzen op dat ledenwerven op politieke congressen ongewenst is?Antwoord 6Zoals aangekondigd in mijn brief van 4 april jongstleden, ben ik voornemensbij de hervorming van de landelijke publieke omroep het ledencriterium los telaten.3 Wat mij betreft behoort deze praktijk dus zo snel mogelijk tot hetverleden.Vraag 7Kunt u, bezien vanuit uw voornemen om via een wetswijziging alle omroepenterug te brengen tot een maximaal aantal omroephuizen, toelichten hoe uervoor gaat zorgen dat het ledencriterium niet meer leidend gaat zijn voor hetbestaansrecht van omroepen?2statutenwijziging-wnl.pdf3Kamerstukken II, 2024–25, 32 827, nr. 333.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, Aanhangsel2 Antwoord 7Zoals ik in mijn brief aan uw Kamer van 4 april jl. heb aangegeven, ben ikvoornemens het ledencriterium los te laten. Het hebben van een verenigingmet een minimum aantal leden is in mijn voorstel voor de hervorming nietlanger verplicht. Er komen meer manieren om maatschappelijke wortelingaan te tonen, dat kan nog steeds via een vereniging maar dat hoeft niet.Daarnaast heb ik in dezelfde brief aangegeven dat ik het bestel wil sluiten; erzal dus geen sprake meer zijn van toe- of uittreding waarbij het ledencrite-rium een rol speelt. Het ledencriterium komt dus geheel te vervallen.Vraag 8Welke gevolgen zal deze transformatie naar omroephuizen vermoedelijkhebben voor de ledenwervende activiteiten van omroepen indien ook wordtgekozen voor andere criteria dan alleen het ledenaantal?Antwoord 8Zie mijn antwoord op vraag 7. Zoals ik al aangaf is het voor omroephuizenstraks nog steeds mogelijk om via bepaalde verenigingen te werken aanmaatschappelijke worteling. Maar deze verenigingen staan buiten deomroephuizen. Omroephuizen worden ook stichtingen, en zullen dus zelf nietaan ledenwerving kunnen doen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, Aanhangsel3